3-бөлүм Ниневиянын кайтарылгыс кыйроосун баяндайт, анда Жахабанын шаарга каршы канкордугу, жалгандары, тоноочулугу, ыпластыгы жана сыйкырчылыгы үчүн айыптоосу көрсөтүлөт. Анын кеңири жайылган ыймансыздыгынан жана адилдиктин жоктугунан улам, Ниневия толук кыйроого дуушар болуп, башка элдерге эскертүү болот. Бөлүм Ниневиянын кыйроосу абсолюттук болорун, анын оор жараатына айыгуу болбой турганын баса белгилеп, туруктуу бузукулукка жана зордук-зомбулукка каршы Кудайдын сотунун күбөсү катары кызмат кылат.
Айыктыруудан тышкары
Ниневиянын кыйрашы жөнүндө биз окуп келгенбиз. Акыркы бөлүм бул теманы улантып, ал кыйроонун кайтарылгыс экенин айтат. Бирок ал мындан да көптү кылат. Анын алгачкы төрт аяты бизге Жахабанын үрөй учурган айыптоосун берет жана эмне үчүн аёосуз өкүм ага түшүшү керек болгонун көрсөтөт.
Кандуу шаар, жалганга жана талап-тоноочулукка толгон!
Мына ушундай Кудайдын сыпаттамасы. Анын бардык даңкы элинин мыйзамсыздыгы менен булганган (1-аят). Анын текебер тургундары ырайымсыз согуштарга жана кандуу кыргындарга кубанышкан. Согушта бири-бирине умтулган аскерлердин көрүнүшү алардын кубанычы болгон. (Ниневия өзүнүн негиздөөчүсү, Кушит Нимроддун руху менен төрөлгөндөй сезилет, ал «Теңирдин алдында күчтүү мергенчи» болгон (Башталыш 10:8, Башталыш 10:9), элдерди олжо катары кууп, ырахат алган. -[Ред.) Ошондуктан, алар жеңиштүү душмандарынын бийлиги астында кулаганда, башкалар алардан үстөмдүк кылышы керек болчу (2, 3-аяттар). Таза эместик кеңири жайылган; дененин жана рухтун ыпластыгы, сойкулук жана сыйкырчылык ачык эле жүргүзүлүп, алардын жин-кудайларына сыйынуу менен байланышкан (4-аят). Ошондуктан Жахабанын жүзү аларга каршы болгон, жана Ал аларды өзүлөрүнүн зыяндуу жолдорун жолдогондордун баарына үлгү жана эскертүү кылууну чечкен (5, 6-аяттар).
Буга чейин эле алардын улуу падышасы Саргон Но Амонду (Ыйык Китептин Авторизацияланган котормосунда "калктуу Но" деп аталат) жок кылып, анын элин туткунга алып кеткен деп айтылат. Бирок Ниневия да ошончолук күнөөлүү болгон жана өзү олжо болушу керек эле. Ошол күнү айланадагы элдер аны шылдыңдап: "Ниневия талкаланды: ким ага кайгырат?" – деп кыйкырышмак. Анын иш-аракети Теңирдин каары келген күнү аны доссуз жана жалгыз калтырган. Текебер жана өч алуучу болгондуктан, ал өзүнүн гана улуулугун көздөгөн жана эч кандай мааниде баш ийген шаарлардын жана облустардын жыргалчылыгын ойлогон эмес. Ошентип ал: "Адилдик [гана] элди көтөрөт, бирок күнөө ар кандай элге уят алып келет" (Накыл сөздөр 14:34) экенин үйрөнүшү керек эле. Коррупцияны жана зордук-зомбулукту туруктуу түрдө колдонуп, үндөгөн эч бир адамдык бийлик узак жашай албайт. Эң Жогорку Кудай адамдардын падышалыктарында, алар Аны тааныса да, тааныбаса да, башкарат; жана Ал бир элди түшүрүп, экинчисин Өз каалоосу менен көтөрөт, алардын бардык жолдорун эске алуу менен (аяттар 7-10).
11-аят кайрадан акыркы мас аземине шилтеме кылып жаткандай көрүнөт, ага, тарых айткандай, бүт шаар анын коркунучтуу кулашынын түнүндө берилип кеткен.
Басып кирген ордолорго эч кандай каршылык көрсөтө албай, чептердин өзү мас болгон кошуундарын кыйратуу үчүн силкингенде жегичтин оозуна биринчи бышкан анжирлерин төккөн анжир дарагы сыяктуу төгүп чыгарды (аяттар 12, 13). Ошентип, от анын сарайларын жалмап кеткен күнү анын кыйрашы толук болду (аяттар 14, 15).
Жашыл жалбырактарды чегирткелер жеп жок кылгандай, Ниневиянын даңкы да ошондой бүтмөк. Эгер кимдир бирөө чегирткенин образын Ассириялыктардын өздөрүнө колдонсо, алар сууктан шал болуп калган, олжосун кууганга жөндөмсүз курт-кумурскалардын тобуна айланышкан, жана күндүн нурларынан жылыганда, качып кетишет, "алардын кайда экени белгисиз" (аяттар 16, 17).
Ошентип кыйрасын Саракус, атактуу Эсар-хаддондун небереси, Ассириянын акыркы падышасы, бардык ак сөөктөрү жана эли менен бирге; анткени ал тааныбаган, тааныгысы да келбеген Кудай салтанаттуу түрдө жарыялаган эле,
“Сенин көгөргөн жериң айыкпайт; жараатың оор: бул кабарды (же, билдирүүнү) уккандардын баары сенин үстүңдөн кол чабышат: анткени сенин жамандыгың кимге дайыма жеткен жок?” (аят. 18, 19).
Ниневия түбөлүккө кулады, кайра эч качан турбайт. Анын күчтүү адамдары бардык күнөөлөрү жана айыптары менен бирге сахнадан кетти, ошол күнгө чейин тирүүлөрдүн арасында кайрадан саналбайт.
“Күн карыганда, жылдыздар муздаганда,Сот китебинин барактары ачылганда.”
Бирок акыркы күндөрдүн кризисинде ырайымсыз жана ыйык эмес күч бир кезде Тигрдеги Хузаб үстөмдүк кылган жерди ээлейт (Нах. 2:7), ал Кудайга жана Анын элине мүнөздүү болгон сапаттарга жана катуу жек көрүүгө ээ болот, бир кезде Ассирияга мүнөздүү болгондой, жана Ашурдун руху менен күчүндө пайда болуп, аны “Ассириялык” же “түндүк падышасы” деп ачык аташат, анын акыркы тагдыры Нахумдун байыркы Ниневиянын кулашы жөнүндөгү пайгамбарлыгында алдын ала айтылган.
Ошентип, бул китеп биз үчүн кош мааниге ээ; өткөндө Кудайдын шыктандыруусу менен айтылган пайгамбарлыктардын канчалык толук аткарылганын билдирип, ошону менен Кудай Өзүнүн Кудайдан шыктанган көрөгөчтөрү аркылуу айттырган бардык нерселердин сөзмө-сөз аткарылышына жүрөгүбүздү ишендирет. Биздин бүт болмушубуз анын чындыгына толуп, «китепти жегенге» насип этсин, ошентип, Эң Жогорку Кудай коркунучтуу ТЕКЕЛ деген сөздү жазган жерде бөтөн жана зыяратчылардай жүрөлү! (Даниел 5:27).
Мен ал тургай пайгамбарлык лекторлордун «Эр жүрөк кишилер кызыл кийимчен;» деген аятты Куткаруу Армиясынын кызыл жемпир кийген жоокерлерине карата чечендик менен сүйлөгөнүн да билгем.