ئەم بەشە جەخت دەکاتەوە لەسەر گرنگی باڵای خۆشەویستی، یان 'ئەگاپێ،' بەسەر هەموو بەهرە ڕۆحییەکان و کردەوە چاکەکاندا. وەسفی تایبەتمەندییەکانی ئەم خۆشەویستییە خوداییە دەکات، بە خستنەڕووی سروشتی هەمیشەیی، خۆنەویستی، و ڕاستگۆیانەی. دەقەکە کۆتایی دێت بەوەی کە دەڵێت لە کاتێکدا پێشبینییەکان، زمانەکان، و زانین کۆتاییان دێت، باوەڕ، هیوا، و خۆشەویستی دەمێننەوە، و خۆشەویستی گەورەترینیانە.
بەشی خۆشەویستی
کۆرنسۆسی یەکەم ١٣:١-١٣گەرچی بە زمانەکانی خەڵک و فریشتەکان قسە بکەم، و خۆشەویستیم نەبێت، ئەوا دەبمە وەک مسێکی دەنگدار یان سەمایەکی زرمەدار. و گەرچی بەهرەی پێشبینیم هەبێت، و هەموو نهێنییەکان و هەموو زانیارییەک بزانم؛ و گەرچی هەموو باوەڕێکم هەبێت، بە شێوەیەک کە بتوانم شاخەکان بجوڵێنم، و خۆشەویستیم نەبێت، ئەوا هیچ نیم. و گەرچی هەموو ماڵ و سامانم ببەخشم بۆ خواردندانی هەژاران، و گەرچی جەستەم بدەمە سووتاندن، و خۆشەویستیم نەبێت، ئەوا هیچ سوودێکی بۆم نییە. خۆشەویستی درێژخایەنە و میهرەبانە؛ خۆشەویستی حەسودی نابات؛ خۆشەویستی خۆی بە گەورە نازانێت، لووتبەرز نییە، بە ناشیرین ڕەفتار ناکات، بە دوای بەرژەوەندی خۆیدا ناگەڕێت، بە ئاسانی تووڕە نابێت، بیری خراپە ناکاتەوە؛ بە خراپە دڵخۆش نابێت، بەڵکو بە ڕاستی دڵخۆش دەبێت؛ هەموو شتێک دەگرێتە ئەستۆ، باوەڕی بە هەموو شتێک هەیە، هیوای بە هەموو شتێک هەیە، بەرگەی هەموو شتێک دەگرێت. خۆشەویستی هەرگیز کۆتایی نایەت: بەڵام گەر پێشبینی هەبێت، ئەوا کۆتاییان دێت؛ گەر زمانەکان هەبن، ئەوا دەوەستن؛ گەر زانیاری هەبێت، ئەوا نامێنێت. چونکە ئێمە بەشێک دەزانین و بەشێک پێشبینی دەکەین. بەڵام کاتێک ئەوەی تەواوە دێت، ئەوا ئەوەی بەشێکە نامێنێت. کاتێک منداڵ بووم، وەک منداڵ قسەم دەکرد، وەک منداڵ تێدەگەیشتم، وەک منداڵ بیرم دەکردەوە: بەڵام کاتێک بووم بە پیاو، شتە منداڵییەکانم فڕێدا. چونکە ئێستا لە ڕێگەی ئاوێنەیەکەوە بە تاریکی دەبینین؛ بەڵام ئەو کاتە ڕوو بە ڕوو: ئێستا بەشێک دەزانم؛ بەڵام ئەو کاتە بە تەواوی دەزانم، وەک چۆن خۆشم ناسراوم. و ئێستا باوەڕ و هیوا و خۆشەویستی، ئەم سێ شتە دەمێننەوە؛ بەڵام گەورەترینیان خۆشەویستییە. (ئایەتەکانی ١-١٣)
تێبینی ئەوەمان کردووە کە لە بەشی دوازدەهەمی ئەم نامەیەدا ئەو بەهرانەمان هەیە کە مەسیحی هەستاوە بە کڵێساکەی بەخشی. لە بەشی 14دا بەکارهێنانی بەهرەکانمان هەیە؛ بەڵام لە نێوان هەردوو بەشەکەدا ئەو ڕۆحەمان هەیە کە تێیدا دەبێت پەیڕەو بکرێن. کەسێک وتوویەتی کە بەشی سێزدەهەمی 1 کۆرنتۆس "کوورەی خوداییە"، ئاماژەدانە بە کوورەکەی ناو دوکانی ئاسنگەر، کە تێیدا ئامرازەکانی بەشی 12 گەرم دەکرێنەوە تا سوور هەڵگەڕێن بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی دروست لە بەشی 14دا بەکاربهێنرێن. بەهرە بەبێ خۆشەویستی شتێکی بێ بەهایە. کەسێک ڕەنگە بە ڕوونییەکی زۆر و تەنانەت بە فەساهەتەوە وتار بدات، بەڵام ئەگەر خۆشەویستی لە پشتەوەی نەبێت، ئەوا نزیکەی بەفیڕۆدانی وشەکان دەبێت. ئەو وشەیەی لە وەشانی کینگ جەیمسدا وەک "خێرخوازی" وەرگێڕدراوە، بیرۆکەی کارە چاکەکان، میهرەبانی نییە، کە ئێمە بە وشەکەیەوە لکاندوومانە، بەڵکو ڕەگ و سەرچاوەی ئەو کارە چاکانەیە، ئەوەی خودا پێی خۆشە - خۆشەویستی. کەواتە لێرەدا نێردراوەکە جەخت دەکاتەوە لەسەر گرنگی خۆشەویستی، نەک تەنها لە ژیانی خزمەتکاری خودا، بەڵکو لە ژیانی هەموو مەسیحییەکاندا.
سێ وشەی یۆنانیی ناسراو هەن بۆ "خۆشەویستی": ئیرۆس، فیلێۆ، و ئاگاپێ. ئیرۆس دەستبەجێ دەیناسیتەوە وەک ئەو ناوەی کە لە ئەفسانەی یۆنانیدا ئاشناین پێی، وەک خوای خۆشەویستی، کوڕی ئەفرۆدایت. ئیرۆس ئەو وشەیە کە بە شێوەیەکی ئاسایی لە یۆنانیی کلاسیکیدا بەکاردێت بۆ خۆشەویستی نێوان ڕەگەزەکان، خۆشەویستی نێوان خۆشەویستان، خۆشەویستی مێرد بۆ ژن و ژن بۆ مێرد. فیلێۆ وشەیەکی فراوانترە، بە گشتی بۆ خۆشەویستی هاوڕێیان بەکاردێت. باس لە سۆزێکی دۆستانەی میهرەبان دەکات، و هەروەها بۆ خۆشەویستی دایک و باوک بۆ منداڵ و منداڵ بۆ دایک و باوک، و خۆشەویستی هاوڵاتیان بۆ ئەو دەوڵەتەی کە تێیدا دەژین بەکاردێت. پاشان وشەکەی تر، ئاگاپێ، بۆ جۆرێکی باڵاتری خۆشەویستی بەکاردێت، خۆشەویستییەک کە هەموو شتێک دەگرێتەوە، کە بە تەواوی زاڵە بەسەر هەموو بوونی مرۆڤدا. ئەمە ئەو وشەیەیە کە لەم بەشەدا هەیە.
زۆر گرنگە کە لە نووسینی پەیمانی نوێدا، ڕۆحی خودا وا دیار بوو بە تەواوی قەدەغەی بەکارهێنانی وشەی ئیڕۆسی کردبێت. زۆر بە ئازادی لە نووسینەکانی شاعیران و فەیلەسوفانی یۆنانیدا بەکارهاتووە، بەڵام هەرگیز لە پەیمانی نوێدا نییە. ئەم وشەیە کە نوێنەرایەتی خۆشەویستی نێوان ڕەگەزەکان دەکات، ئەوەندە لەلایەن یۆنانییەکانەوە خراپ بەکارهاتبوو، ئەوەندە سووک کرابوو کە خودا، وەک بڵێی، لەسەر کتێبەکەی وەستابوو و بەوانەی دەنووسیان گوت: "ئەو وشەیە لێرەدا دامەنێن؛ زۆر ئەگەری ئەوەی هەیە بە تەواوی بە هەڵە تێبگەیەنرێت. من ئەو وشەیە لە کتێبەکەمدا ناوێت، چونکە زۆر شتی قێزەون پێوەی بەستراونەتەوە." ئەوەندە خراپ بەکارهاتبوو کە تەنانەت ڕاست نەبوو وەک دەربڕینی خۆشەویستی ڕاستەقینەی ژنێکی پاک و مێردێکی باش بیری لێبکرێتەوە. بۆیە خودا هیچ شوێنێکی پێنەدا لە پەیمانی نوێدا.
وشەی فیلێۆ، بە شێوەی کاری لە زۆر شوێنی پەیمانی نوێدا بەکاردێت، بەڵام هەمیشە بۆ دۆستایەتی، هەستی میهرەبانی یەکتر، و خۆشەویستیی برایانە، یان سۆزی برایانە. کاتێک دێتە سەر پرسی ئەوەی کە خوداییە، ڕۆحی پیرۆز زۆر بە وریاییەوە هەڵیبژاردووە، و ئەو ئەم وشەیە بەکاردێنێت، ئاگاپێ.
"خودا خۆشەویستییە"-"خودا خۆشەویستییە"-بەرزترین و بێخۆخوازترین واتای خۆیدا.
بەکاردێت لە پەیمانی نوێدا بۆ خۆشەویستی خودا بۆ ئێمە و خۆشەویستی ئێمە بۆ خودا، و بۆ ئەو خۆشەویستییەی کە بۆ هەر شتێک هەیە کە لە جێگەی خودا دایدەنێین. کاتێک ئاگادار دەکرێینەوە لە خۆشەویستی جیهان، ئەم وشەیە، ئەگاپێ، بەکاردێت، چونکە پیاوان بە تەواوی و بە گشتی خۆیان تەرخان دەکەن بۆ شتەکانی جیهان و بۆ بەدەستهێنانی پارە، و بەم شێوەیە جیهان و پارە دەکەنە خودا. بە ئاسانی دەتوانین ببینین چەندە جوانە کە ئەمە دەبێت خۆشەویستییەک بهێنێتە بەردەممان کە بە تەواوی پیرۆزە، و دەبێت لە ژیانماندا تەواو و باڵاترین بێت.
کەواتە خۆشەویستیی ئەم بەشە، ئەم خۆشەویستییە ئیلاهییە، ئەوە نییە کە لە دڵی مرۆڤی سروشتیدا بێت؛ ئەوە خۆشەویستییەک نییە کە بتوانیت لە دڵتەوە دەریبهێنیت ئەگەر منداڵی خودا نەبیت، چونکە لەوێدا نییە. ڕەنگە "فیلیۆ"ت هەبێت." ئەو دایکی بێباوەڕە هەژارە وەربگرە؛ ئەو منداڵەکەی خۆش دەوێت، و ڕەنگە مێردەکەشی خۆش بوێت. ئەو پیاو و ژنە ڕزگارنەکراوە وڵاتەکەیان خۆش دەوێت، ئەوان ئەوانەیان خۆش دەوێت کە لەم واتایە نزمەدا خۆشیان دەوێن، بەڵام تەنها کاتێک کەسێک لە خوداوە لەدایکبووبێت، ئەوکاتە لەو واتایە بەرزەدا خۆش دەوێت کە لەم بەشەدا نوێنەرایەتی کراوە. هەر بۆیە ئێمە دەخوێنینەوە،
“هەموو ئەوانەی خۆشەویستی دەکات، لە خودا لەدایکبووە.”
ئەگەر وشەی فیلێۆ لەوێ بەکارهاتبا، ڕەنگە بڵێیت کە هەموو دایکێک کە منداڵەکانی خۆشدەوێت، هەموو نیشتمانپەروەرێک کە وڵاتەکەی خۆشدەوێت، لە خودا لەدایکبووە. بەڵام ئەوە ڕاست نییە؛ ئەم خۆشەویستییە خوداییە بێخۆخوازییە تەواوە، تەنها بەشی ئەوانەیە کە نوێکراونەتەوە. ئەمە ئەو وشەیەیە کە ڕۆحی پیرۆز بەکاریدەهێنێت کاتێک دەخوێنینەوە،
"خۆشەویستی خودا لە دڵەکانماندا ڕژاوە بەهۆی ڕۆحی پیرۆزەوە کە پێمان بەخشراوە" (ڕۆما ٥:٥).
ئەوە ئەو خۆیەتی کە لە باوەڕداردا نیشتەجێیە و ئەم خۆشەویستییە لە دڵەکانماندا بڵاو دەکاتەوە.
ئەم بەشە بۆ مەبەستی خۆمان دابەشی سێ بەش دەکەین. لە ئایەتەکانی 1-3دا بەهای ناوازەی خۆشەویستی دەبینین. لە ئایەتەکانی 4-7دا سروشتی خۆشەویستی دەبینین. لە ئایەتەکانی 8-13دا هەمیشەیی یان کۆتایی خۆشەویستی دەبینین.
لە ئایەتەکانی 1-3 بەهای ناوازەی خۆشەویستییمان هەیە.
"گەرچی بە زمانەکانی خەڵک و فریشتەکان بدوێم، و خۆشەویستیم نەبێت، دەبمە زیوێکی دەنگدار یان سەمایەکی زەنگدار."
لێرەدا دەبینیت، ئاگادارکردنەوەکە دژی جێگرتنەوەی تەنها بەهرەیە بە خۆشەویستی. پیاوێک ڕەنگە بانگەواز بکات و ئەوەندە بەهرەمەند بێت کە بتوانێت گوێگرانی بجوڵێنێت بۆ قووڵترین هەست، بەڵام ڕەنگە هیچ شتێک لەوێدا بۆ خودا نەبێت، هیچ شتێک کە بگاتە دڵە پێویستەکانی مرۆڤەکان. قسەکردن بە ڕەوانبێژی فریشتەیەک بەبێ خۆشەویستی خودایی هیچ شتێک بەدەست ناهێنێت.
وە ئەگەرچی بەهرەی پێغەمبەرایەتیم هەبێت و لە هەموو نهێنییەکان و هەموو زانست تێبگەم.
تۆ دەڵێیت، "ئایا دەکرێت خاوەنی بەهرەی پێغەمبەرایەتی بیت و خۆشەویستیت نەبێت؟" ئۆه، بەڵێ! لەسەر شاول وتیان، و ئەو منداڵی خودا نەبوو،
"ئایا شاولیش لەنێو پێغەمبەراندایە؟"
کاتێک لەگەڵ پێغەمبەران بوو، وەک پێغەمبەرێک قسەی دەکرد؛ کاتێک لەگەڵ جیهان بوو، وەک کەسێکی دنیایی قسەی دەکرد. پاشان حاڵەتە دڵتەزێنەکەی بەلعاممان هەیە کە خودا بەڕاستی دیاریی پێشبینیی پێبەخشیبوو. توانیبووی بەناو ساڵەکاندا بڕوانێت و پێشبینییە سەرسوڕهێنەرەکان بکات، بەڵام دڵی بە کردەوەی چاوچنۆکانە خەریک بوو؛ پارەی بالاکی دەویست و بۆیەش ویستی ئیسرائیل نەفرەت بکات، بەڵام یەزدان قەدەغەی لێکرد، و ئەویش گوتی،
"چۆن نەفرەت بکەم لەو کەسەی خودا نەفرەتی لێ نەکردووە؟" (ژمارەکان ٢٣:٨).
بیر لەم پێشبینییە سەرسوڕهێنەرە بکەرەوە کە لە پیاوێکەوە دێت کە تەنها ژیرییەکەی بەهۆی ڕۆحەوە ڕووناک کرابووەوە بۆ ئەوەی بتوانێت بڵێت،
"گەلەکە بە تەنیا نیشتەجێ دەبێت، و لە نێو نەتەوەکاندا حیساب ناکرێت" (ژمارەکان 23:9).
لەوەتەی ئەو وشانە گوتراون، سێ هەزار و پێنج سەد ساڵ تێپەڕیوە و لەو کاتەوە ڕاستییان سەلماندووە. گەلەکە، گەلی خودا لەسەر زەوی، گەلی پەیمان، ئیسرائیل، بە تەنیا ژیاون و لەنێو نەتەوەکاندا ناژمێردرێن. کەواتە ڕەنگە کەسێک بەهرەی پێشبینی هەبێت و هێشتا خۆشەویستی نەبێت. چ شتێکی بەتاڵە! بیری بالاعام بکەوە، کە دەیتوانی بەناو سەدەکاندا بڕوانێت و ئەو پێشبینییانە دەرببڕێت کە لە ژمارەکان 23-24 تۆمارکراون. ئەو پاڕایەوە،
"با بمرم مردنی ڕاستودروستان،"
بەڵام لەبری ئەوە ئەو لەژێر حوکمی خودا مرد، چونکە هەرگیز لەنوێ لەدایک نەبووبووەوە.
گەرچی هەموو باوەڕێکم هەبێت، بە شێوەیەک کە بتوانم شاخەکان لابەرم، و خۆشەویستیم نەبێت، من هیچ نیم.
بێگومان لێرەدا باسی باوەڕی ڕزگارکەر ناکات، بەڵکو دیاریی باوەڕێکە کە لە بەشی 12دا باسی لێوە کراوە. هەرچەندە ئەگەر خودا باوەڕێکی پێبدامایە کە گردەکان لە شوێنی خۆیان بڵاوە پێبکات، کەچی بەبێ خۆشەویستی من هیچ نیم. چەند قووڵن ووشەکانی خوداوەند یەسووعمان،
"پێویستە لەنوێ لەدایک ببنەوە،"
چونکە بە تەواوی مەحاڵە بۆ هیچ مرۆڤێک کە خۆی بتوانێت ئەو جۆرە خۆشەویستییە لە ناخی خۆیدا دروست بکات بێجگە لە فەزڵی خودایی. حەوارییەکە باسی هەستێکی سادە ناکات.
قەشەیەک کەنیسەکەی جێدەهێشت بۆ ئەوەی بچێتە یەکێکی تر. ئەو یەکێک بوو لەو وتاربێژە مۆدێرن و نوێخوازانەی کە دەیانتوانی زۆر قسەی شیرین و پووچ بکەن کە مێشێکیشی پێ ئازار نەدەدا، و لە لایەکی ترەوە هیچ کەسێکی بە سوود نەدەهات. گەنجێک لێی نزیک بووەوە و گوتی، "قەشە، زۆر بەداخەوەین کە تۆ لەدەست دەدەین. کاتێک سێ ساڵ لەمەوبەر هاتیتە لامان، من گەنجێک بووم کە گرنگیم بە خودا، مرۆڤ، یان شەیتان نەدەدا، بەڵام لەوەتەی گوێم لە وتارە جوانەکانت گرتووە، فێربووم هەموویانم خۆشبوێت." ئەوە ئەو جۆرە هەستەیە کە لەم ڕۆژگارەدا بە خۆشەویستی دادەنرێت. نێردراو باسی دەرکەوتنی ژیانی ئیلاهی لە ڕۆحدا دەکرد، خۆشەویستییەک کە بە تەواوی بێخۆخوازییە.
“گەر هەموو ماڵ و سامانی خۆم ببەخشم بۆ خواردنی هەژاران، و گەر جەستەی خۆم بدەم بۆ سووتاندن، و [خۆشەویستیم] نەبێت، هیچ سوودێکی نییە بۆم.”
ڕەنگە بڵێیت، "بەڵام ناتوانم ماڵ و سامانی خۆم بدەمە هەژاران بەبێ خۆشەویستی؛ مەگەر دەتوانم؟" ئۆه، بەڵێ، من دەتوانم هەموو ئەوانە بکەم لەبەر ئەوەی خەڵک بمبینێت. فەریسییەکانی پێشوو خێر و چاکەی خۆیان بەو شێوەیە دەکرد، و زوڕنایان لێدەدا لەبەردەمیاندا بۆ ئەوەی خەڵک بیانبینێت.
“بێگومان پاداشتی خۆیان وەرگرتووە.”
هیچ خۆشەویستییەک لەوێ نەبوو. تەنها دووڕوویی بوو. و پاشان دەخوێنینەوە،
“هەرچەندە جەستەم بدەمە سووتان، و [خۆشەویستی]م نەبێت، هیچ سوودێکی نییە بۆم.”
ڕەنگە من توندڕەوێکی ئایینی بم، ئەوەندە پابەند بم بە بیرۆکەیەکەوە کە ئامادە بم بۆی بمرم، و هێشتا هیچ خۆشەویستییەکی ڕاستەقینە لە پشت هەموویەوە نەبێت. بێگومان خۆشەویستیی مەسیح لە ڕۆحدا پێویست بوو بۆ ئەوەی شەهیدانی مەسیحی بتوانن بچنە سەر سێدارە و گۆرانی بڵێن لە پێناوی عیسا، خۆشەویستیی مەسیح پێویست بوو بۆ ئەوەی ئەو باوەڕدارە دڵسۆزانە بچنە بەردەم شێرەکان، ئامادە بن بمرن بە گۆرانی خۆشەویستی لە دڵیاندا. بەڵام زۆر گونجاوە بۆ بیرۆکەیەک بمرێت، جەستەی خۆت بدەیتە دەست سێدارە لەبەر بنەمایەکی گەورە، و هێشتا هیچ خۆشەویستییەکی ڕاستەقینە لە دڵدا نەبێت. کەواتە ئێمە ناوازەیی خۆشەویستی دەبینین؛ بە تەنیا دەوەستێت، و جیاوازە لە تەنها "خێرخوازی"، وەک ئەوەی ناوی لێدەنێین.
لە ئایەتەکانی ٤-٧دا سروشتی خۆشەویستیمان هەیە. ئەم خۆشەویستییە چییە کە ئەو باسی دەکات؟ چۆن دەتوانین بیناسین؟ چۆن دەتوانین بیناسینەوە کاتێک دەیبینین؟ کاتێک ئەم ئایەتانە وشە بە وشە تاوتوێ دەکەین، هیوادارم بیر لە یەک کەسی پیرۆز بکەیتەوە. ئەگەر پۆڵسی نێردراو هەوڵی دابایە وێنەیەکی خوداوەند یەسووعی مەسیحی پێ بدایە، نەیدەتوانی باشتر لەو وشانە بکات کە لێرەدا هەن. کاتێک ئەم ئایەتانە دەخوێنیتەوە، دەتوانیت ڕزگارکەری پیرۆزی مرۆڤایەتی ببینیت کە لەم جیهانەدا لەسەر ئەرکی خۆشەویستییەکەی دەجووڵێتەوە. ئەمە ئەوەندە ڕاستە کە دەتوانیت وشەی مەسیح لە جێگەی وشەی خۆشەویستی یان خێرخوازی لێرەدا دابنێیت. با نیشانت بدەم.
مەسیح پشوودرێژە و میهرەبانە؛ مەسیح حەسودی ناکات؛ مەسیح خۆی بەزل نازانێت، لووتبەرز نییە، بە بێڕێزی ڕەفتار ناکات، داوای هی خۆی ناکات، بە ئاسانی تووڕە نابێت.
ئایا ئەو هەرگیز توڕە کرابوو؟ ئۆه، بەڵێ. دەربارەی چی؟ دەربارەی خراپەکاری، گوناه، دووڕوویی مرۆڤەکان. کاتێک ئەوان ڕێگرییان لە چاککردنەوەی ژنە هەژارەکە دەکرد لە کەنیشتەکەدا بەهۆی ڕێزگرتنی ساختەیان بۆ پیرۆزیی ڕۆژی شەممە، عیسا بە دەوری خۆیدا سەیری کردن و توڕە بوو. توڕەییەک هەیە کە ئیلاهییە، بەڵام،
“[خۆشەویستی] بە ئاسانی تووڕە نابێت.”“مەسیح بیری خراپە ناکاتەوە؛ بە گوناهـ شاد نابێت، بەڵکو بە ڕاستی شاد دەبێت؛ هەموو شتێک دەگرێتە ئەستۆ، باوەڕ بە هەموو شتێک دەکات، هیوای بە هەموو شتێکە، بەرگەی هەموو شتێک دەگرێت.”
ئەمە بەڕاستی وەسفێکی کەسایەتی خوداوەند عیسای مەسیحە. پێم دەڵێت کە تەنها کاتێک مەسیح لە مندا نیشتەجێ بێت، من ئەم تایبەتمەندییانە دەردەخەم، و ئینجا دەتوانم بە ڕاستی لەگەڵ پۆڵسدا بڵێم،
"من لەگەڵ مەسیحدا خاچ دراوم: بەڵام من دەژیم؛ بەڵام ئیتر من نیم، بەڵکو مەسیح لە مندا دەژی: و ئەو ژیانەی ئێستا لە جەستەدا دەژیم، بە باوەڕی کوڕی خودا دەژیم، کە منی خۆشویست و خۆی لە پێناومدا بەخشی" (غەلاتییەکان 2:20).
ئەگەر ئەمە وەک وێنەیەکی خودایی وەربگرم بۆ ئەوەی هەر مرۆڤێک دەبێت چۆن بێت، ئەگەر جورئەت بکەم بڵێم کە تا ئەمە لە مندا ڕاست نەبێت، من بەڕاستی شایستەی شوێنێک نیم لەگەڵ خودا لە بەهەشتدا، ئەوا لەوانەیە نوقمی نائومێدییەکی تەواو ببم ئەگەر پشت بە من ببەستێت، چونکە هەرگیز ناتوانم بەم ئاستە بگەم. زۆر شت لە دڵمدایە لە خۆپەرستی، خراپە و ناپیرۆزی، بەڵام کاتێک مەسیح وەک ڕزگارکەری کەسیی خۆم وەردەگرم، کاتێک متمانەم پێی دەبێت، ئەو کەسەی کە لەبەر خۆپەرستی، گوناه و ناپاکی مرۆڤ مرد، من لەنوێ لەدایک دەبمەوە بەهۆی ڕۆحی پیرۆز و ووشەی خوداوە، و مەسیح بەهۆی باوەڕەوە دێتە ناو دڵمەوە بۆ نیشتەجێبوون. ئێستا بەو ڕادەیەی کە خۆمی ڕادەستی دەکەم، ئەو ژیانە سەرسوڕهێنەرەکەی خۆی لە ڕێگەی منەوە دەژی، و بەم شێوەیە من دەتوانم ئەو خۆشەویستییە دەربخەم کە لەم بەشەدا ئاشکرا کراوە.
“[خۆشەویستی] پشوودرێژە.”
بێئارام نابێت کاتێک تاقیدەکرێتەوە، کاتێک ستەمی لێدەکرێت، و کاتێک ڕووبەڕووی تێگەیشتنی هەڵە دەبێتەوە، و کاتێک خەڵک ڕەزامەند نین. خۆشەویستی بە هەمان شیرینی و بەخشندەیی بەردەوام دەبێت وەک کاتێک خەڵک ڕەزامەندن، و
خۆشەویستی پشوودرێژە و میهرەبانە.
چەند پێویستمانە درک بەوە بکەین! ئیلا ویلەر ویلکۆکس شتێکی وتوویەتی کە بەتەواوی ڕاست نییە:
زۆر خودا، زۆر ئایین، زۆر ڕێگا کە دەخولێنەوە و دەخولێنەوە، لە کاتێکدا تەنها هونەری میهرەبانبوون هەموو ئەوەیە کە ئەم جیهانە هەژارە پێویستی پێیەتی.
ئەوە هەستێکی زۆر جوانە، بەڵام بە تەواوی ڕاست نییە. جیهان زۆر زیاتر لەوەی پێویستە؛ پێویستی بە خودایە، پێویستی بە مەسیحە. بەڵام جیهان پێویستی بەو کەسانەیە کە دەتوانن میهرەبان بن. من دەترسم زۆرێک لە مەسیحییەکان هەمیشە زۆر میهرەبان نەبن.
بیرم دێت گوێم لێ بوو دەربارەی قەشەیەکی سکۆتلەندیی کۆن کە لە کۆمەڵەکەیدا ژمارەیەک خەڵک هەبوون کە پێیان وابوو گەیشتوونەتە ئەزموونێکی ڕۆحی زۆر لە سەرووی زۆربەی ئەندامەکانەوە، حاڵەتێکی پیرۆزیی تەواو کە تێیدا هەموو گوناهی زگماکی لە بوونیاندا لابراوە، و لەبەر ئەوەی ئەوان زۆر پیرۆز بوون، زۆر ڕەخنەگر بوون لە خەڵکی تر و توند بوون لە بڕیارەکانیاندا. قەشە پیرەکە زۆر لاهووتیزان نەبوو، و نەیدەتوانی وەڵامی بەڵگەکانیان بداتەوە سەبارەت بە دۆکترینەکە، بەڵام کاتێک گوێی لێ دەبوو کە ئەوان سەرزەنشتی خەڵکی تر دەکەن، خۆی بەسەر مینبەرەکەدا دەچەمێنێتەوە و دەیگوت،
"بیرت بێت، ئەگەر زۆر میهرەبان نەبیت، زۆر پیرۆز نیت، چونکە پیرۆزی و میهرەبانی لێک جیا ناکرێنەوە."
[خۆشەویستی]...میهرەبانە.
ئۆه، چاکەی خودا کە لە گەورە عیسای مەسیحدا دەبینرێت!
پاشان،
[خۆشەویستی] حەسودی نابات،
یان بەڕاستی، "خۆشەویستی هەرگیز حەسود نییە." هەرگیز بە مێشکتدا هات کە حەسودی خۆپەرستی دەگەیەنێت؟ خۆشەویستی دڵخۆش دەبێت بە بینینی کەسێکی تر ڕێز لێگیراو و بەنرخ. بێگومان حەسودییەکی پیرۆز هەیە. خودا خودایەکی حەسودە. ئەو دەیەوێت ئێمە بە تەواوی بۆ خۆی بین. بەڵام ئەمە شتێکی زۆر جیاوازە لە حەسودییەکی جەستەیی کە ناخۆشمان دەکات کاتێک کەسانی تر لە پێش ئێمەوە دادەنرێن. عیسا هەمیشە نزمترین شوێنی گرت و ڕازی بوو بە سووکایەتی پێکردن و ڕەتکردنەوە.
[خۆشەویستی] شانازی ناکات.
بە سادەیی، "خۆشەویستی هەرگیز خۆی هەڵناکێشێت." خۆشەویستی هەرگیز خۆی یان تواناکانی بەرز ناکاتەوە؛ هەرگیز هەوڵ نادات سەرنج بۆ لای خۆی ڕابکێشێت. وە خۆشەویستی
لووتبەرز نییە.
نووسراوێک هەیە کە دەڵێت،
"زانست لووت بەرز دەکاتەوە، بەڵام [خۆشەویستی] بنیات دەنێت."
یان بنیات دەنێت (1 کۆرنسۆس 8:1). پێم وایە زۆر زیاتر لە خەڵکی تر دەزانم و بەهۆیەوە لووتبەرز دەبم، خۆم پێ گەورە دەبێت، بەڵام خۆشەویستی ڕاستەقینە فیز ناکات، بەڵکو بنیات دەنێت.
بێڕێزی ناکات
یان بە واتای وشەیی، "هەرگیز بێ ئەدەب نییە." باشترین پیاوی بەڕێز لە جیهاندا ئەو پیاوەیە کە باشترین ناسیاوی مەسیحە. بیرم دێت مێژوویەکی جیهانم خوێندەوە کە لەلایەن نووسەرێکی ئینگلیزییەوە نووسرابوو، نزیکەی ساڵی 1600 تەواو کرابوو. لە درێژەی مێژووەکەیدا گەیشتە ساڵانی سەرەتای سەردەمی مەسیحی، و گوتی،
"لەم ڕۆژانەدا بوو کە لە یەهودیا ئەو پیاوە بەڕێزە سوارچاکە، عیسای مەسیح، دەرکەوت،"
و من ئەوەندە سەرسام بووم، بیرم کردەوە، "نازانم ئایا ئەوەم بەدڵە یان نا." وەستام بۆ شیکارکردنی و پاشان بیرم کردەوە، "ئایا دەتوانرا وشەیەک بەکاربهێنرێت کە بەڕاستی زیاتر ژیانی پەروەردگارم لێرە لەسەر زەوی وەسف بکات؟" پیاوێکی بەڕێز کێیە؟ ئایا کەسێکە کە میراتگری موڵکێکی زۆر گەورە بێت و ڕەنگە مافی ئەوەی هەبێت نازناوێک بخاتە سەر ناوی؟ نا، بەپێویست نییە. پیاوێک ڕەنگە میراتگری ملیۆنان بێت بەڵام کەسێکی زۆر بێڕەوشت بێت. پیاوێک ڕەنگە هەژارترین هەژاران بێت و لەگەڵ ئەوەشدا لەلایەن خۆشەویستی خوداییەوە کۆنترۆڵ کرابێت و بەم شێوەیە پیاوێکی بەڕێزی تەواو بێت. هەرگیز کاریگەریی پاککەرەوەی پەروەردگار عیسای مەسیحت بەدی نەکردووە؟ پیاوێک وەربگرە کە لە قوڕاو دەرهێنراوە و بە نیعمەت ڕزگار کراوە، ببینە چۆن ڕۆحی خودا ئارامی دەکاتەوە، دەیگۆڕێت، تاوەکو هەموو کەسایەتییەکەی جیاواز دەبێت. خۆشەویستی هەرگیز بە شێوەیەکی بێڕەوشتی ڕەفتار ناکات.
“[خۆشەویستی]... داوای هی خۆی ناکات.”
وشەی نێردراو بۆ ئەو ژنە شەڕکەرانەی لە فیلیپی بوون،
"با هەموو کەسێک تەنها گرنگی بە شتەکانی خۆی نەدات، بەڵکو هەموو کەسێک گرنگی بە شتەکانی ئەوانی تریش بدات." (فلیپی ٢:٤)
کاتێک خۆشەویستیی خودایی زاڵ دەبێت بەسەر دڵدا، ئەوا ئەوانی تر لە پێش خۆیەوە دەبن لە جیاتی خۆی لە پێشەوە.
[خۆشەویستی]…بە ئاسانی تووڕە نابێت.
ئێمە دەخوێنینەوە،
تووڕە بن و گوناه مەکەن.
پۆریتانێک جارێک وتی،
"من سوورم لەسەر ئەوەی بە شێوەیەک تووڕە بم کە گوناه نەکەم؛ بۆیە تەنها لە گوناه تووڕە بم."
گوناه ڕەنگە بە باشی تووڕەییم بوروژێنێت بەڵام،
[خۆشەویستی]…بە ئاسانی تووڕە نابێت.
[خۆشەویستی]…خراپە بیر ناکاتەوە.
چەندە زوو حوکم لەسەر خەڵک دەدەین. یەکێک دەڵێت،
پێموایە هەموو شتێک کە ئەو دەیکات بە خۆنمایشکردنەوە دەکرێت.
چ پێویست دەکات ئەو شتانە بیر بکەیتەوە؟ خۆشەویستی باشترین نیەت بۆ خەڵک دادەنێت، و بۆیە لەبەر ئەوە،
“[خۆشەویستی]...هیوای بە هەموو شتێکە.”
خۆشەویستی لەوانەیە شتێک ببینێت کە لێکدانەوەیەکی زۆر خراپی بۆ بکرێت، بەڵام ساتێک چاوەڕێ دەکات و دەڵێت، "ئایا دەتوانم لێکدانەوەیەکی باشتر بۆ ئەوە بکەم؟ لێکدانەوەی هەڵە ناکەم ئەگەر بتوانم لێکدانەوەیەکی باش بدۆزمەوە. هیوای باشترین دەخوازم. هەرگیز تاوانبار نابم بە تێکدانی ناوبانگی برا یان خوشکێک لەبەر شتێک کە گوتراوە یان کراوە و بەلای منەوە ناژیرانە دیارە، بەڵام لەوانەیە بێتاوان بێت." ئەوە خۆشەویستییە. و بەم شێوەیە،
[خۆشەویستی]…بەرگەی هەموو شتێک دەگرێت
-ئامادەیە ئازار بچێژێت، چونکە ئەوە تەنها سروشتی خۆشەویستییە.
لە ئایەتەکانی 8-13، هەمیشەیی یان کۆتایی خۆشەویستی دەبینین. هەموو شتێکی تر لەوانەیە نەمێنێت بەڵام خۆشەویستی دەمێنێتەوە.
[خۆشەویستی] هەرگیز کۆتایی نایەت.
دەربارەی پێشبینی دەخوێنینەوە،
"ئەگەر پێشبینییەکان هەبن، ئەوا کۆتاییان دێت."
پێشبینی سەرەنجام دێتە دی، بەڵام خۆشەویستی بۆ هەتاهەتایە بەردەوام دەبێت.
گەر زمانەکان هەبن، ئەوان نامێنن.
ئێمە بە تەواوی نازانین کەی ئەوان لە کڵێسا نەمان، بەڵام هیچ بەڵگەیەکمان نییە کە پیاوانێک ئەمڕۆ هەن کە توانایان هەیە بە زمانانێک بانگەشە بکەن کە هەرگیز فێر نەبوون، و نێردراوەکە لێرە وشەیەکی زۆر بەهێز بەکاردێنێت،
خۆ ئەگەر زمانەکان هەبن، ئەوا نامێنن.
ئەوە وشەیەکی تەواو جیاوازە لەو وشەیەی کە وەرگێڕدراوە بە "شکست." ئەو دەیزانی کە ڕۆژێک دێت دیاریی زمانەکان چیتر نامێنێت، بەڵام خۆشەویستی دەمێنێتەوە.
“ئەگەر زانین بێت، نامێنێت.”
زانین، بەو واتایەی ئێستا هومانە، تەنها شتێکی ناتەواو، نامێنێت لەژێر ڕۆشنایی هاتنی پەروەردگارمان عیسا و کۆبوونەوەمان لەگەڵیدا.
"چونکە ئێمە بەشێک دەزانین و بەشێک پێشبینی دەکەین. بەڵام کاتێک تەواوی دێت، ئەوا ئەوەی بەشێکە نامێنێت."
وە ئێستا ئەو نموونەیەکی بچووک بەکاردێنێت، بەراوردکردنی ئێستا لەگەڵ ڕۆژانی منداڵیمان، داهاتووی شکۆدارمان لەگەڵ ساڵانی پێگەیشتن.
"کاتێک من منداڵ بووم، وەک منداڵ قسەم دەکرد، وەک منداڵ تێدەگەیشتم، وەک منداڵ بیرم دەکردەوە: بەڵام کاتێک بووم بە پیاو، وازم لە شتە منداڵییەکان هێنا."
من گومانم هەیە ئایا ئەوە بەڕاستی بۆ هەریەکێک لە ئێمە ڕاستە. بەداخەوە هەندێک لە ئێمە هێشتا زۆر منداڵانەن. من پیاوان و ژنانی پێگەیشتوو دەناسم کە دان بە ناوی خوداوەند عیسای مەسیحدا دەنێن، بەڵام هێشتا زۆرێک لە خاسیەتەکانی منداڵانیان تێدایە. ئەگەر وازیان لێبهێنیت بە دڵی خۆیان بکەن، ئەوا زۆر خۆشە مامەڵەکردن لەگەڵیاندا، بەڵام ئەگەر دژایەتییان بکەیت، ئەوا وەک منداڵێکی بچووک لووت قنچک دەکەن. نێردراو دەڵێت،
"کاتێک بووم بە پیاو، وازم لە شتە منداڵییەکان هێنا."
بە واتایەکی تر، من وازم لە ڕەفتارە منداڵانەکان هێنابوو.
ئایا دەتوانم داوایەک بۆ پیاوەتی و ژنێتیی ڕاستەقینەی مەسیحی بکەم؟ با واز لەم شتە بچووکە منداڵانەیە بهێنین کە زۆر جار تایبەتمەندیی ئێمەن. یەک شت کە زۆر جار دڵم خەمبار دەکات ئەوەیە کە خەڵکی مەسیحیی زۆر کەم هەن کە ڕازی بن بە ئەنجامدانی ئەرکیان وەک چۆن خودا پێیان نیشان دەدات بەبێ ستایشی مرۆڤ. وەک پیاوان و ژنان لە مەسیحدا وازمان لە شتە منداڵانەکان هێناوە، و ئێمە لێرەین بۆ ئەوەی ڕاستی بکەین وەک چۆن ئەو پێمان نیشان دەدات، و ئایا خەڵک ستایش بکات یان سەرزەنشت، چ جیاوازییەکی هەیە؟ بەڵام بە واتایەکی تر، ئەمە هێشتا کاتی منداڵیمانە بە بەراورد لەگەڵ پێگەیشتنی شکۆمەند کە دێت کاتێک گەورەکەمان دەگەڕێتەوە و ئێمە بە تەواوی لەگەڵ وێنە پیرۆزەکەی ئەودا دەگونجێین. ڕۆژێک واز لە هەموو ئەم شتانە دەهێنین و بە تەواوی وەک ئەو دەبین.
چونکە ئێستا لە ئاوێنەیەکدا بە لێڵی دەبینین.
لەو ڕۆژگارانەدا پەنجەرەی شووشەیی نەبوو. ئەوان جۆرێکی سادەی شووشەیان هەبوو، بەڵام نەیدەتوانرا بۆ پەنجەرە بەکاربهێنرێت. هەندێک جار قۆچێکی زۆر تەنکیان بەکاردەهێنا کە پاڵپێوەنرابوو، و هەندێک جاریش نزیکەی کریستاڵێکی شەفاف بەکاردەهێنرا. ڕەنگە ئەوە بێت کە ئاماژەی پێکرابوو، بەڵام بە ئەگەری زۆرەوە ئاوێنەی بڕۆنزییە. دەتوانیت بەس لە ئاوێنەیەکی بڕۆنزیدا ئەوەندە ببینیت کە بزانیت کڵاوەکەت ڕاستە، بەڵام ناتوانیت بزانیت ڕەنگی پێستت چۆنە، و بۆیە نێردراوەکە دەڵێت کە ئێمە وەک ئەو کەسانەین کە سەیری خۆیان دەکەن لە ئاوێنەیەکی بڕۆنزیدا. ئێمە هیچ شتێک نابینین وەک ئەوەی دواتر دەیبینین.
"بەڵام دواتر ڕووبەڕوو: ئێستا من بەشێکی دەزانم" – من لە ڕێگەی ئەو وەحییەوە دەزانم کە خودا پێی بەخشیوە، و سوپاس بۆ خودا لەسەر ئەوە! چەند کەم دەمزانی ئەگەر ئەوە نەبووایە، بەڵام هێشتا زۆر شت هەن کە ئەو زانیاریی لەسەریان پێنەداوم. چەند پرسیارێک هەن کە تەنانەت کتێبی پیرۆزیش وەڵامیان ناداتەوە. "بەڵام دواتر من دەزانم هەروەک چۆن منیش دەزانرێم."
پێموایە، کاتە وردەکە دەبێت،
هەروەک چۆنیش من ناسراوم.
من کەسانی تر دەناسم و هەموو نهێنییەکان دەزانم لەو ڕۆژەی دێت، تەنانەت وەک چۆن خودا ئێستا من دەناسێت و بە درێژایی ساڵان من ناسیوە.
«ئێستا باوەڕ دەمێنێتەوە»-چونکە «باوەڕ بنچینەی شتە ئومێدکراوەکانە، بەڵگەی شتە نەبینراوەکانە» (عیبرانییەکان 11:1). «هیوا»-چونکە من بە هیواوە دەژیم بۆ هاتنی خوداوەند یەسووع و کۆبوونەوەمان لەگەڵیدا. «[خۆشەویستی]»-چونکە ئەمە دەرکەوتنی ژیانی خوداییە. «ئەم سێ شتە؛ بەڵام گەورەترینیان»-تەنانەت لە ئێستادا لێرە لەسەر زەوی، پێش ئەوەی بچمە ناو هەتاهەتایەت-«[خۆشەویستییە].»
با خودا پێمان ببەخشێت خۆشەویستی مەسیح دەربخەین بە تەسلیمکردنی تەواوی خۆمان بەو، بۆ ئەوەی ئەو ژیانی خۆی لە ئێمەدا بژی و پاشان کاتێک باوەڕ گۆڕا بۆ بەرهەمێکی دڵخۆشکەر، کاتێک هەموو هیوا هەرە سەرسوڕهێنەرەکانمان بەدیهاتن، کاتێک ڕووبەڕووی پەروەردگاری پیرۆزمان دەبینەوە، خۆشەویستی بە درێژایی هەموو سەردەمەکانی داهاتوو دەمێنێتەوە، و ئەوکات تێدەگەین لەوەی ئێستا تێیناگەین، ئەو خۆشەویستییەی دڵی خودای جوڵاند و وای لێکرد کوڕە تاقانەکەی بنێرێتە ئەم جیهانە تاریکە بۆ ئەوەی ئێمە لە ڕێگەی ئەوەوە بژین. چەند شتێکی سەرسوڕهێنەرە مەسیح بناسین. با بڕۆین و لەبەردەم خەڵکدا ئەو بژین!