ئەم بەشە باس لە شێوازی پاڵ دەکات بۆ بانگەشەکردنی مزگێنی لە کۆرنس، جەخت لە بڕیارەکەی دەکاتەوە کە تەنها سەرنج بخاتە سەر "عیسای مەسیح، و ئەوەی لە خاچ درا"، نەک پشت بە قسەی ڕەوان یان دانایی مرۆڤ ببەستێت. ئەمە بەراورد دەکات لەگەڵ ئەزموونی پێشووی لە ئەسینا و گرنگیی باوەڕهێنان بە کەسایەتیی مەسیح بۆ ڕزگاری دەردەخات، نەک تەنها ڕەزامەندی دەربڕین لەسەر دەقە کتێبی پیرۆزەکان. نووسەر جەخت لەوە دەکاتەوە کە باوەڕی ڕاستەقینە بە مەسیح دەبێت لە ژیانێکی گۆڕاودا و خۆشەویستییەک بۆ ووشەی خودا دەربکەوێت.
وانەی ٦
1 قۆرینتیۆس 2:1-8 بۆیە منیش، خوشکان و برایان، کاتێک هاتمە لاتان، بە قسەی ڕازاوە یان دانایی مرۆڤایەتی نەهاتم، کاتێک شایەتی خودام پێ ڕادەگەیاندن. 2 چونکە بڕیارم دابوو لەناو ئێوەدا هیچ شتێک نەزانم، جگە لە عیسای مەسیح و ئەوەی لە خاچ درا. 3 بە لاوازییەوە هاتمە لاتان، بە ترس و لەرزێکی زۆرەوە. 4 پەیامەکەم و بانگەوازیم بە وشەی دانایانە و قایلکەر نەبوون، بەڵکو بە نیشاندانی هێزی ڕۆحی پیرۆز بوو، 5 بۆ ئەوەی باوەڕتان پشت بە دانایی مرۆڤ نەبەستێت، بەڵکو بە هێزی خودا. 6 بەڵام ئێمە پەیامی دانایی دەڵێینەوە لەنێو پێگەیشتوواندا، بەڵام نەک دانایی ئەم جیهانە یان فەرمانڕەواکانی ئەم سەردەمە، کە بەرەو نەمان دەچن. 7 نەخێر، ئێمە دانایی خودا ڕادەگەیەنین، نهێنییەک کە شاردرابووەوە و خودا پێش دەستپێکی زەمەن بۆ شکۆمەندیی ئێمەی دیاری کردبوو. 8 هیچ کام لە فەرمانڕەواکانی ئەم سەردەمە لێی تێنەگەیشتن، چونکە ئەگەر لێی تێبگەیشتنایە، یەزدانی شکۆمەندییان لە خاچ نەدەدا.
وە من، برایان، کاتێک هاتم بۆ لاتان، نەهاتم بە قسەی ڕازاوە یان دانایی، بۆ ئەوەی شایەتی خوداتان پێ ڕابگەیەنم. چونکە بڕیارم دابوو لەنێوتاندا هیچ شتێک نەزانم جگە لە عیسای مەسیح و ئەویش کە لە خاچ درا. وە من لەگەڵتان بووم بە لاوازی و بە ترس و بە لەرزینێکی زۆر. وە قسەکردن و مزگێنیدانم بە وشەی فریودەری دانایی مرۆڤ نەبوو، بەڵکو بە نیشاندانی ڕۆح و هێز بوو: بۆ ئەوەی باوەڕتان لەسەر دانایی مرۆڤەکان نەوەستێت، بەڵکو لەسەر هێزی خودا بێت. بەڵام ئێمە دانایی لەنێو ئەوانەدا دەدوێین کە پێگەیشتوون: بەڵام نەک دانایی ئەم جیهانە، یان دانایی میرەکانی ئەم جیهانە، کە پووچ دەبنەوە: بەڵکو ئێمە دانایی خودا بە نهێنی دەدوێین، ئەو داناییە شاراوەیە، کە خودا پێش دروستبوونی جیهان بۆ شکۆمەندیی ئێمەی دانا: کە هیچ کام لە میرەکانی ئەم جیهانە نەیانزانی: چونکە ئەگەر بیانزانیایە، ئەوا گەورەی شکۆمەندییان لە خاچ نەدەدا. (ئایەتەکانی ١-٨)
لە پەرتووکی کردارەکاندا چیرۆکی چوونەژوورەوەی پۆڵس بۆ کۆرنس هەیە، کە دوای ساڵ و نیوێک کاری جدی، کڵێسایەکی بەجێهێشت کە، وەک پێمان دەوترێت، لە هیچ دیارییەکدا دوا نەکەوتبوو. کاتێک چووە ئەو شارە درەوشاوە بەڵام بێخودایە کە تێیدا شانازییان بە توانای مرۆڤ و دەستکەوتی مرۆڤەوە دەکرد، کە بایەخێکی زۆریان بە هونەرە جۆراوجۆرەکان دەدا و تێیدا ئارەزووی مرۆڤیان دەکردە خودا و هیچ شتێکیان دەربارەی خودای ڕاستەقینە نەدەزانی، ڕۆحی نێردراوەکە زۆر وروژابوو. تەنها چەند ڕۆژێک پێشتر لە ئەسینا بوو و لەوێ، وەک دەخوێنینەوە، بە بانگهێشت چووبووە ئەو شوێنەی کە فەیلەسوفەکان، ڕۆشنبیران، کۆدەبوونەوە بۆ بیستن و گوتنی شتێکی نوێ، و لەوێ بە داوای خۆیان دەستی کرد بە ڕوونکردنەوەی پەیامی ئینجیل. بەڵام، ڕێگەیان نەدا بگاتە خاڵی سەرەکی، چونکە هەر کە باسی ڕزگارکەرێکی کرد کە مرد و دووبارە هەستایەوە، قسەکانیان بڕی و ڕەتیانکردەوە زیاتر گوێ بگرن. ڕەنگە هەرگیز وتارێکی ڕەوانبێژتر نەدرابێت وەک ئەوەی نێردراوەکە لەو ڕۆژەدا لە گردی مارس پێشکەشی کرد، و هێشتا ئەنجامەکان تا ڕادەیەک کەم بوون. چەند کەسێک هەبوون کە پێوەی نووسان، بەڵام زۆرینەی هەرە زۆر ڕوویان وەرگێڕا، ڕەتیانکردەوە و بانگەوازەکەیان قبوڵ نەکرد.
لە ئەسیناوە ڕۆیشت بۆ کۆرنس. من باوەڕم وانییە هیچ هۆکارێک هەبێت بۆ ئەوەی بیربکەینەوە کە ئەو هەستی کردبێت هەڵەیەکی کردووە لە بانگەوازکردندا وەک ئەوەی لە ئەسینا کردی. یاساکەی ئەو ئەمە بوو:
من بووم بە هەموو شتێک بۆ هەموو کەسێک، بۆ ئەوەی بە هەموو شێوەیەک هەندێکیان ڕزگار بکەم.
لەوێدا تێگەیشت کە قسە لەگەڵ پیاوانی خاوەن ڕۆشنبیریی زۆر بەرز دەکات و دەبێت پەیامەکە بە شێوەیەک پێشکەش بکات کە هیوای خواست سەرنجیان ڕابکێشێت؛ بەڵام کاتێک چوو بۆ کۆرنس، هەموو شتێکی وەلا نا، بەو ئەندازەیەی کە دەیتوانی، کە تەنها مرۆیی بوو و بە تەواوی پشت بە ڕۆحی خودا بەست و بە یەک پەیامی گەورەوە ڕۆیشت، «عیسای مەسیح و ئەویش لە خاچ دراو.»
ئەو دەڵێت: "و من، برایان، کاتێک هاتم بۆ لاتان، بە قسەی جوان یان دانایی نەهاتم، بۆ ئەوەی شایەتی خوداتان بۆ ڕابگەیەنم." ئەو تێگەیشت کە زۆر گونجاوە بە گوڵەکانی ڕەوانبێژی، شەرمەزاری خاچ بشارێتەوە و تەمومژاوی بکات، بۆیە ڕێگەی بە خۆی نەدا هیچ فڕینێکی خەیاڵ یان وێناکردنێک بکات لە کاتی ڕاگەیاندنی مزگێنی؛ بەڵکو بە جدی، بە پەرۆشەوە، بە شکۆمەندییەوە، وەک پیاوێک کە لە نێوان زیندووان و مردوواندا وەستابوو، پەیامی خاچی بە سادەیی تەواو ڕاگەیاند، چونکە بڕیاری دابوو، وەک خۆی گوتی، "هیچ شتێکتان لەنێواندا نەزانم، جگە لە عیسای مەسیح و ئەویش لەسەر خاچ دراو."
وە ئەوە دەبێت هێشتا ڕێبازی خزمەتکاری خودا بێت؛ چونکە لە کۆتاییدا، هیچ پەیامێکی تر نییە کە بەسوود بێت بۆ ڕزگاریی گوناهباران یان بنیادنانی گەلی خۆشەویستی خودا. هەموو شتێک لە خاچی گەورەمان عیسای مەسیحدا چڕ دەبێتەوە.
عیسای مەسیح، و خاچکراو.
ئەوەیە کەسایەتییەکە و کارەکە. هەمیشە مەسیحی کەسی لە بانگەشەی نێردراواندا پێشکەش دەکرا. داوا لە خەڵک نەدەکرا باوەڕ بە باوەڕنامەیەک بهێنن، داواشیان لێ نەدەکرا پابەند بن بە سیستەمێکی فێرکارییەوە، بەڵکو داوایان لێ دەکرا کەسایەتییەک وەرگرن، و ئەو کەسایەتییەش، خوداوەند یەسووعی مەسیح بوو.
پێموایە هەڵەیەک دەکەین بەوەی وا بیربکەینەوە کە تەنها باوەڕهێنان بە ئایەتێکی کتێبی پیرۆز ڕزگارییە. سەیرم دێت ئایا زۆر کەس بەو شێوەیە فریو نەدراون. دەبیستم خەڵک باس لەوە دەکەن کە دەزانن ڕزگاربوون، و کاتێک لێیان دەپرسرێت بۆچی، وەڵام دەدەنەوە، "چونکە من باوەڕم بە یۆحەننا ٣:١٦ یان یۆحەننا ٥:٢٤ هەیە،" و تۆ بەدوای بەڵگەی ژیانێکی نوێدا دەگەڕێیت لەواندا و نایدۆزیتەوە. هەرگیز لە کۆبوونەوەیەکی نوێژدا دەرناکەون، بەڵام ئەگەر بۆنەیەکی کۆمەڵایەتی یان شتێکی لەو شێوەیە هەبێت، ئەوان ئامادەن. دیارە هیچ حەزێکی ڕاستەقینەیان نییە لە لێکۆڵینەوەی وشەی خودا؛ هەرگیز لە وانەیەکی کتێبی پیرۆزدا نایانبینیت. کاتیان هەیە بۆ هەر شتێک کە خزمەت بە جەستە دەکات، بەڵام کاتێکی زۆر کەمیان هەیە بۆ خۆراکی ڕۆحی، و ئەمەش وادەکات مرۆڤ لەبۆیان بلەرزێت. ناتوانم بیر لە هیچ شتێک بکەمەوە کە ترسناکتر بێت لەوەی کەسێک بە درێژایی ژیانی وا بیربکاتەوە کە بەڕاستی ڕزگاربووە، و پاشان لە کۆتاییدا لەناکاو ڕەوانەی هەتاهەتایی بکرێت و بۆ هەمیشە ون بێت. دەبینیت، باوەڕهێنان بە دەقێک کەس ڕزگار ناکات. باوەڕهێنان بە مەسیح هەموو ئەوانە ڕزگار دەکات کە متمانەیان پێیەتی.
پێش ئەوەی گۆڕانکاری بەسەرمدا بێت، باوەڕم بە هەموو دەقێکی کتێبی پیرۆز هەبوو. هەرگیز بیرم لە گومانکردن لە یەکێکیان نەکردبووەوە تا دوای ئەوەی گۆڕانکاری بەسەرمدا هات. ڕەنگە ئەمە قسەیەکی سەیر بێت، بەڵام وەک کوڕێکی گەنج باوەڕم بە هەموو ئەوە هەبوو کە پێم دەوترا، کە کتێبی پیرۆز ووشەی خودای زیندووە. هەموویم قبوڵ کرد. چەند ساڵێک دوای ئەوەی گۆڕانکاری بەسەرمدا هات، تووشی سەرلێشێوان بووم لەسەر هەندێک شت و دەستم کرد بە گومانکردن، و ئەمەش منی بەرەو لێکۆڵینەوەیەکی قووڵتر برد، و پاشان باوەڕەکەم پشتڕاست کرایەوە. بەڵام لە هەموو ئەو ساڵانەدا کە باوەڕم بە هەموو شتێکی کتێبی پیرۆز هەبوو، ڕزگار نەکرابووم. هەرگیز لەنوێ لەدایک نەبووبوومەوە، هەرگیز سروشتێکی نوێم وەرنەگرتبوو. ونبوو بووم. و ئەگەر لە گوناهەکانمدا مردبام، دەمتوانی سەدان دەقی کتێبی پیرۆز بڵێمەوە، دەمتوانی بەش لەدوای بەشی نووسراوە پیرۆزەکان لە گڕی دۆزەخدا دووبارە بکەمەوە لە کاتێکدا خەمباری ئەوە بوومایە کە هەرگیز لەگەڵ ئەو کەسایەتییە ئاشنا نەبووبووم کە ئەم دەقانەی نووسراوە پیرۆزەکان شکۆداریان کردبوو.
لێرەدا هیچ هەڵەیەک مەکە، چونکە ئەوە هەڵەیەکە کە هەرگیز چارەسەر ناکرێت ئەگەر تۆ بە هیوایەکی درۆوە بچیتە ناو هەتاهەتاییەوە. بناغەکەت بپشکنە، لە خۆتان بپرسن، ئایا مەسیح خۆی بۆ من بەنرخە؟ ئەگەر وایە، بۆچی زیاتر چێژ لە وشەکەی وەرناگرم؟ بۆچی حەز ناکەم کاتی زیاتر لەگەڵیدا لە نوێژدا بەسەر بەرم؟ بۆچی هێندە زۆر بێسەروبەری و سووکی و بێباکی لە ژیانمدایە؟ بۆچی هێندە زۆر شت دەکەم کە دەزانم خوداوەند عیسا هەرگیز نایکات و ناتوانێت لە مندا پەسەندی بکات ئەگەر بەڕاستی خۆشم بوێت؟ ئەو فەرموویەتی،
“ئەگەر کەسێک منی خۆشبوێت، قسەکانم دەپارێزێت” (یۆحەننا 14:23).“ئەگەر ئێوە منتان خۆشبوێت، فەرمانەکانم جێبەجێ بکەن” (یۆحەننا 14:15).
سوودی چییە بانگەشەی مەسیحیبوون بکەیت ئەگەر هیچ بەڵگەیەک لە ژیاندا نەبێت؟ سوودی چییە باسی لەدایکبوونەوەی نوێ بکەیت، باسی هەبوونی ژیانی هەتاهەتایی بکەیت ئەگەر من هەمان جۆری ژیان بژیم کە دەیان هەزار پیاو و ژنی ڕێزداری بێمەسیح لە دەوروبەرمدا دەژین؟ جیاوازی نێوان ژیانی من و ئەوان چییە؟ ئەگەر ئەم گۆڕانکارییە هەرگیز لە مندا ڕوویدابێت، کەی ڕوویدا؟ کەی دەرگای دڵم بۆ مەسیح کردەوە و وەرەمگرت؟ ئەگەر من وەرەمگرتبێت، ئەوا ئەو هاتووە لە مندا نیشتەجێ بێت و ئەوە هەموو شتێک بۆ من دەگۆڕێت.
"بۆ هەموو ئەوانەی کە وەرگرتیان، پێی دان دەسەڵات ببنە [منداڵانی] خودا، واتە بۆ ئەوانەی کە باوەڕ بە ناوی ئەو دەکەن: ئەوانەی کە لە خوێنەوە لەدایک نەبوون، نە لە ویستی جەستەوە، نە لە ویستی مرۆڤەوە، بەڵکو لە خوداوە." (یۆحەننا ١:١٢-١٣)
ئێستا سەرنج بدە، ئەوەیە "عیسای مەسیح، و ئەویش لە خاچ دراو." هەندێک دەڵێن، "مەسیح ڕادەگەیەنین،" بەڵام ئەو مەسیحەی لەسەر زەوی ژیا بۆ ئەو سی و سێ ساڵە سەرسوڕهێنەرە هەرگیز نەیدەتوانی یەک گوناهباری هەژار ڕزگار بکات جگە لە مردنەکەی. عیسای مەسیح لە خاچ درا؟ بۆچی؟ لە خاچدانی خودا عیسای مەسیحی ئێمە چەندین ڕاستی گەورە دەردەخات. یەکەم جار، جەخت دەکاتەوە لەسەر خراپەکاری، گەندەڵی، و قێزەونی دڵی مرۆڤ. عیسای مەسیح کێ بوو؟ ئەو خودا بوو کە لە جەستەدا دەرکەوت. ئەو لێرە بوو لە جیهانێکدا کە دەستەکانی خۆی دروستی کردبوو، و بوونەوەرەکانی خۆی هاواریان کرد،
“لابەرن، لابەرن؛ لە خاچی بدەن!”
ئایا دەتوانین هیچ لێکدانەوەیەکی خراپترمان هەبێت لەسەر گوناهی دڵی مرۆڤ لەوە؟ مرۆڤ، بەپێی توانای خۆی، تاوانبار بوو بە تاوانە ترسناکەکەی خوداکوژی، ئەو خودای دەکوشت، لە گەردوونی خۆی دەری دەکرد.
گەمژەکە لە دڵی خۆیدا وتوویەتی،…خودایەک نییە" (زەبوورەکان ١٤:١).
بەتەواوی وەک لە وەشانی شا جەیمسەکەماندا نییە، "گەمژە لە دڵی خۆیدا گوتوویەتی، خودایەک نییە." زۆر پیاو دان بەوەدا دەنێت کە خودایەک هەیە کە دەڵێت، "خودایەک نییە،" و ئەوەیە کە ئەو ئایەتە بەڕاستی پێمان دەڵێت، بە زمانی عیبری.
“گەمژەکە لە دڵی خۆیدا وتوویەتی،... خودا نییە.”“خودا بۆ من نییە.”
ئەو وتوویەتی، «نامەوێت خودا بێتە ژیانمەوە، نامەوێت سەبارەت بە خودا بێزار بم، دەمەوێت ڕێگەی خۆم بگرمەبەر، ویستی خۆم بکەم.» و لەبەر ئەوەی پیاوان سوور بوون لەسەر ئەوە، مەسیحی خودایان لە خاچ دا. ئەگەر شتێک هەبێت کە نیشانی بدات مرۆڤ چییە، ئەمە نیشانی دەدات.
بە باوەڕەوە لەلای ئەو خاچە بوەستە، ڕزگارکەری پیرۆز ببینە کە لەوێ ئازار دەکێشێت و دەمرێت؛ بزمارەکان ببینە کە پێوەی هەڵواسراوە و خوێنەکە کە لەو برینە ترسناکانە دڵۆپ دەکات؛ تاجی دڕکەکان ببینە کە لەسەر نێوچاوانی پیرۆزی وردکراوە و خوێنەکە کە جەستەی ڕووتی داپۆشیوە وەک کفنێکی سوورباو. ئەوەیە کە گوناه کردوویەتی، ئەو گوناهەی کە لە دڵی تۆ و لە دڵی منیشدایە. ئەوە چیرۆکی خراپەکاری و فێڵبازی دڵەکانمان دەگێڕێتەوە. ئەو پیاوانەی کە لە دەوری ئەو خاچە کۆببوونەوە و بە گاڵتەجاڕی هاواریان دەکرد،
"تۆ کە پەرستگاکە وێران دەکەیت و لە سێ ڕۆژدا دروستی دەکەیتەوە، خۆت ڕزگار بکە. ئەگەر تۆ کوڕی خودا بیت، لە خاچەکە وەرە خوارەوە" (مەتتا ٢٧:٤٠)،
جیاواز نەبوون لە خۆمان؛ دڵیان وەک دڵی ئێمە بوو. ئەوان نموونەی مرۆڤ بوون. لەوێدا دەتوانین خۆمان ببینینەوە. خاچەکە هەموو ئەو خراپەیەی کە لە دڵی مرۆڤدا بوو، دەرخست و ڕایگەیاند، بەڵام هەروەها خۆشەویستی بێسنووری خودایشی کە لە دڵی خودادا بوو، ڕاگەیاند. دەکرێت کەسێک بە باشی لێی تێگەیشتبێت ئەگەر خودا سەیری ئەو دیمەنەی کردبێت و گڕوتینی تووڕەیی خۆی و بروسکەکانی حوکمەکەی بەربدایە و ئەو قەرەباباڵغییەی لە ساتێکدا لەناوبردایە؛ ئەگەر وەک ئەوەی زۆر لەمێژە کردوویەتی، بیوتایە،
“ڕۆحی من بۆ هەمیشە لەگەڵ مرۆڤدا نامێنێتەوە…من مرۆڤ لەناودەبەم کە دروستم کردووە لەسەر ڕووی زەوی” (پەیدابوون ٦:٣، پەیدابوون ٦:٧).
بەڵام نەخێر،
“خودا ئەوەندە جیهانی خۆشویست، کە کوڕە تاقانەکەی خۆی بەخشی، بۆ ئەوەی هەرکەسێک باوەڕی پێی بێنێت لەناو نەچێت، بەڵکو ژیانی هەتاهەتایی هەبێت.” (یۆحەننا 3:16)
کاتێک مرۆڤ ئەوی دەرکرد و لەسەر خاچێک بە سمی کرد، خودا بە خۆشەویستییەکی بێسنوور بۆ گوناهباران، ڕۆحی خۆی کردە قوربانییەک بۆ گوناه. وەک ئەوە وابوو فەرمووی،
ئەو خاچە، هێمای شەرمەزاری و ئازار، دەبێتە قوربانگای گەورە کە لەسەری تاکە قوربانییە باڵاکە پێشکەش دەکرێت، کە کەفارەتی گوناهی جیهان دەدات-عیسای مەسیح و خاچکراوەکەی.
چەند بەڵگەیەکی سەرسوڕهێنەر لە خۆشەویستی خودا بۆ گوناهباران لەو خاچەدا دەبینرێت!
لە سایەی ئەو خاچەدا چۆن مرۆڤەکان هێشتا دەتوانن بەردەوام بن لە ئەنجامدانی ئەو شتانە، لە گوناهەکاندا بژین، کە بوونە هۆی ئەوە؟ خاچی مەسیح ئەوەیە کە ڕووناکی دەخاتە سەر هەموو شتێک کە مرۆڤەکان لەم جیهانەدا شانازی پێوە دەکەن و هەموو شکۆمەندییەکەی پیس دەکات، بۆ ئەوەی نێردراوەکە بتوانێت لە شوێنێکی تر بڵێت،
"خودا نەیکات من شانازی بکەم، جگە لە خاچی گەورەمان عیسای مەسیح، کە بەهۆی ئەوەوە جیهان بۆ من لە خاچ دراوە، و منیش بۆ جیهان" (غەلاتیە ٦:١٤).
ئایا هەرگیز بەم شێوەیە بیرت لێ کردووەتەوە؟ تۆ دەڵێیت مەسیحیت، تۆ دەڵێیت هەموو شتێک بۆ هەتاهەتایە قەرزاری ئەو یەکێکیت کە جیهان ڕەتی کردەوە. ئەمە چ کاریگەرییەکی لەسەر ژیانت هەیە؟ ئایا هێشتا هاوبەشی لەگەڵ ئەو جیهانەدا دەکەیت کە ئەوی دەرکرد؟ ئایا هێشتا بەشداری لەو شتانەدا دەکەیت کە تایبەتمەندی ئەو جیهانەن؟
مەسیحییەک ڕۆژێک بە شەقامەکەدا ڕۆیشت بە نیازی ئەوەی بچێتە شانۆ. شتێک نمایش دەکرا کە پێی وابوو حەزی لێیەتی. گەیشتە بەردەم دەروازەکە، تەنانەت هەنگاوی نا و بلیتەکەی کڕی، و لە ساتەوەختی دواتردا شتێک بە خێرایی هاتە مێشکی،
ئەگەر بچمە ئەوێ، کوڕی خودا خاچ دەکەمەوە و بە ئاشکرا شەرمەزاری دەکەم.
ئەو بلیتەکەی دڕاند، و لەو شوێنە ڕایکرد، سوپاسگوزار بوو کە ڕزگار کرا. ئەگەر تۆ وەک مەسیحییەک بگەڕێیتەوە بۆ شتەکانی جیهان کە مردنی مەسیح لێی جیا کردوویتەوە، تۆ خاچی مەسیح ڕەت دەکەیتەوە. ئەوە مانای وایە. ئەگەر ئێمە ئەمەمان تێبگەیشتبایە، چەند گەلێکی جیاواز دەبووین، چۆن هەموو ئەم دواخستن و کات بەسەربردنە لەگەڵ جیهان و گەمژەییەکەیدا نەدەما. چۆن تێدەگەیشتین کە ئێمە زۆر قەرزاری ئەوەین کە جیهان ڕەتی کردەوە بۆ ئەوەی بەردەوام بین لەگەڵ ئەو سیستەمەدا کە بەم شێوەیە مامەڵەی لەگەڵ خۆشەویستی هەتاهەتایی ڕۆحەکانماندا کردووە- "عیسای مەسیح، و ئەویش لە خاچ دراو."
من لەگەڵتان بووم لە لاوازیدا، و لە ترسا، و لە لەرزینێکی زۆردا.
Ez difikirim ku her xizmetkarekî Mesîh hinekî ji wê dizane. Çiqas caran dema mirov li ser rûbirûbûna temaşevanan difikire, dil sist dibe û ruh qîr dike, “Ey Xudan, ez çi bikim, ez çi bibêjim? Ger ez xeletiyekê bikim, ger ez peyamek xelet bidim, bandora wê li ser hinek kesan çiqas xirab be! Ez nikarim wê heta hetayê paşve bixim!” Ez dikarim Pawlos bibînim ku her carê ku wî difikirî ku derkeve Peyvê bide, li ber Xwedê çok dide û qîr dikir, “Ey Xudan, min ji xeletiyan biparêze, bila ez tenê peyva rast bibêjim, min bike peyamnêrê Te, min ji hewldana kişandina bala xwe biparêze, min ji rûmetkirina mirovan biparêze.”
"قسەکردن و بانگەوازەکەم بە قسەی فریودەری دانایی مرۆڤ نەبوو، بەڵکو بە دەرخستنی ڕۆح و هێز بوو."
پۆڵس ئەو ڕاستییەی ناساند کە شتێک هەیە بە ناوی چاوپێکەوتنی مرۆڤ لەسەر ئاستی گیانی، نەک ڕۆحانی. پیاوێک ڕەنگە مزگێنی ڕابگەیەنێت و لەگەڵ ئەوەشدا "بە شێوەیەکی گیانی" بیکات، لەسەر ئاستی گیانی، بە پشت بەستن بەوەی کە بە سادەیی سەرنجی مێشکی مرۆڤ ڕادەکێشێت، و ڕەنگە بدۆزێتەوە کە لە ساتێکی دەروونناسیدا کاریگەری لەسەر گوێگران دروست کردووە بە چیرۆکێکی نەرم و نیان، داوای بڕیار بکات. و کاتێک خەڵکەکە وەڵام دەدەنەوە، ئەو دەڵێت، "ئێستا، چەندەها کەس هاتوونەتە لای مەسیح،" و ڕەنگە یەکێکیش لەناو قەرەباڵغییەکەدا ویژدانی نەجووڵابێت یان لەگەڵ خودا سەبارەت بە گوناهەکانی مامەڵەی نەکردبێت. پۆڵس لەوە دەترسا. وتی، "نامەوێت شتەکان بە شێوەیەک ڕابگەیەنم کە هەوڵی مرۆڤانەی من قایلیان بکات. من پشت بە ڕۆحی پیرۆزی خودا و هێزی ئیلاهی دەبەستم بۆ ئەوەی کارەکە بکات."
"بۆ ئەوەی باوەڕەکەت پشت نەبەستێت بە دانایی مرۆڤەکان، بەڵکو بە هێزی خودا."
چونکە، دەبینیت، ئەگەر من دانپێدانانێک بە ڕزگاری بکەم لەسەر بنەمای وتارێک کە تەنها هەستەکانی منی وروژاندووە و وای لێکردم هەست بکەم کە دەبێت شتێک لەبارەیەوە بکەم، و هەروەها بەهۆی سەرسامیی من بە بانگخوازەکە؛ ئەوا، کاتێک بانگخوازەکە ڕۆیشت و هەستەکانم چیتر وروژێنراو نین، خۆم دەبینمەوە لە گوماندا کە ئایا گۆڕانکاری بەسەرمدا هاتووە یان نا، ئایا هیچ ڕاستییەک لەم شتەدا هەیە یان نا. لەژێر کاریگەری ئەو هەستەدا زۆر بە جیاواز هەستم دەکرد؛ ئێستا بە هیچ شێوەیەک وا هەست ناکەم. ئەگەر ڕۆحی پیرۆزی خودا مەسیحی پێشکەش بە من کردبێت و منیش وەرگرتبێتم، گرنگ نییە هەستەکانم چۆنن، من ڕزگارکراوم و بۆ هەتاهەتایە ڕزگارکراوم. باوەڕی من وەستاوە، "نەک لەسەر حیکمەتی مرۆڤەکان، بەڵکو لەسەر هێزی خودا." من پشت بە شایەتی دڵنیایی ئەودا دەبەستم.
مەبەستمان لەمە ئەوە نییە، نێردراوەکە دەڵێت، کە هیچمان نییە جگە لە سادەیی پەیامی ئینجیل بۆ ئەوەی بیدەین بە خەڵک؛ ئێمە هەوڵیش دەدەین باوەڕداران بەرەو شتە قووڵەکانی خودا ببەین.
"ئێمە حیکمەت دەدوێین لەنێو ئەوانەی کە کامڵن."
ئەمە چی دەگەیەنێت؟ ئایا هەرگیز مەسیحییەکی تەواوت بینیوە؟ بێگومان نەک بە مانای ڕەها، بەڵکو بە مانای باش گەشەسەندوو تەواو. کاتێک قسەی لەگەڵ ئەوانە دەکرد کە ڕزگارنەکرابوون یان باوەڕدارە گەنجەکان، یەک پەیامی هەبوو، و کاتێک قسەی لەگەڵ پیرۆزە پێگەیشتووەکان دەکرد، هەوڵی دەدا بیانباتە ناو شتە قووڵترەکانی خودا. ئەو ئەمە لەم نامەیەدا و لە شوێنەکانی تردا دەکات.
ئێمە حیکمەت دەڵێین لەنێو ئەوانەی کە کامڵن: بەڵام نەک حیکمەتی ئەم جیهانە.
مەسیحییەت وەحیی ئیلاهییە، نەک تیۆریی مرۆیی.
“دانایی ئەم جیهانە نا، نە دانایی میرەکانی ئەم جیهانە، کە پووچ دەبنەوە: بەڵکو ئێمە دانایی خودا بە نهێنییەک دەدوێین”-شتێک کە لە بێ مەسیحەکان شاراوەیە، ئەوەی ڕۆحی خودا بۆ باوەڕداران ئاشکرای دەکات-”هەروەها دانایی شاراوە، کە خودا پێش دروستبوونی جیهان بۆ شکۆمەندیی ئێمەی دانا.”
گەنجینەی دەوڵەمەندی حیکمەت هەن، ڕاستییە سەرسوڕهێنەرەکان بۆ ئاشکراکردن؛ چونکە لە مەسیحدا "هەموو گەنجینەکانی حیکمەت و زانیاری شاراوەن." و کاتێک لەگەڵ ئەودا بەردەوام دەبین، دەچینە ناو قووڵایی تێگەیشتنێکەوە کە جیهان هیچ شتێکی لێ نازانێت.
کە هیچ یەکێک لە میرەکانی ئەم جیهانە نەیانزانی: چونکە ئەگەر بیانزانیایە، خاچیان نەدەکرد خوداوەندی شکۆمەندی.
ئەگەر تەنها ئەوەیان بزانیایە کە ئەو پیاوەی لەو ڕۆژەدا لە هۆڵی دادگای پیلاتۆسدا وەستابوو، هێندە نەرمونیان و هێندە بێفیز، وەڵامی هیچ وشەیەکی نەدەدایەوە کاتێک بە توندی تۆمەتبار دەکرا، خودا بوو کە لە جەستەدا دەرکەوتبوو، ئەوا خوداوەندی شکۆمەندییان لە خاچ نەدەدا. بۆیە خودا لەسەر بنەمای نەزانی مرۆڤایەتی دەبەخشێت و دەفەرموێت: "من لە نەزانییەکەتان خۆش دەبم، بەڵام یەک شت هەیە کە هەرگیز لێی خۆش نابم. دوای ئەوەی ڕووناکیتان پێ دەبەخشم و کوڕەکەم پێشکەش بە ئێوە دەکەم، ئەگەر ئێوە وەری نەگرن، هەرگیز لێی خۆش نابم." مرۆڤەکان لێیان خۆش دەبێت چونکە ڕووناکی نەهاتووە، بەڵام لێیان خۆش نابێت کاتێک ڕووناکی هاتووە.
"ئەمە سەرکۆنەکردنەکەیە، کە ڕووناکی هاتۆتە جیهان، و مرۆڤەکان تاریکییان خۆشویست زیاتر لە ڕووناکی، چونکە کردەوەکانیان خراپ بوون" (یۆحەننا 3:19).
ئەمە بەو مانایە نییە کە خودا حوکمی گوناه نادات لە هەر شوێنێک بیدۆزێتەوە. بەڵکو تەنها ئەوەیە کە ئەو مرۆڤەکان بە بەرپرسیار دەزانێت بۆ ئەو زانیارییەی کە لە ڕاستییەکەی ئەوەوە هەیانە، و نەک بۆ ئەوەی کە هەرگیز پێیان نەگەیشتووە. "هەمووان گوناهیان کردووە" و هەمووان "لەبەردەم خودا تاوانبارن،" بەڵام دادوەرییەکە بەپێی کارەکان و بە دادپەروەرییەکی تەواو دەبێت.
بەڵام کاتێک کەسێک متمانە بە خوداوەند یێسو دەکات، ئەو بۆ هەمیشە لە حوکم ڕزگار دەبێت. چ شتێکی سەرسوڕهێنەرە کە بیناسیت—"یێسو مەسیح، و ئەو کە لە خاچ دراوە!"
1 قۆرینتیۆس 2:9-13 9 بەڵام، وەک نووسراوە: "ئەوەی هیچ چاوێک نەیبینیوە، هیچ گوێیەک نەیبیستووە، و هیچ مێشکێکی مرۆڤ بیری لێ نەکردووەتەوە"— ئەمانە ئەو شتانەن کە خودا بۆ ئەوانەی خۆشیان دەوێت ئامادەی کردوون— 10 بەڵام خودا بە ڕۆحی خۆی بۆ ئێمەی ئاشکرا کردووە. ڕۆح هەموو شتێک دەپشکنێت، تەنانەت قووڵاییەکانی خوداش. 11 چونکە کێ بیروبۆچوونی مرۆڤێک دەزانێت جگە لە ڕۆحی خۆی کە لە ناویەتی؟ بە هەمان شێوە هیچ کەسێک بیروبۆچوونی خودا نازانێت جگە لە ڕۆحی خودا. 12 ئەوەی ئێمە وەرمانگرتووە ڕۆحی جیهان نییە، بەڵکو ئەو ڕۆحەیە کە لە خوداوەیە، بۆ ئەوەی تێبگەین خودا بە خۆڕایی چی پێبەخشیوین. 13 ئەمە ئەو شتەیە کە ئێمە قسەی لەسەر دەکەین، نەک بە وشەیەک کە دانایی مرۆڤ فێری کردووین بەڵکو بە وشەیەک کە ڕۆح فێری کردووە، ڕاستییە ڕۆحییەکان بە وشەی ڕۆحی ڕوون دەکەینەوە.
بەڵام وەک نووسراوە، چاو نەیبینیوە و گوێ نەیبیستووە، نەچووەتە دڵی مرۆڤەوە ئەو شتانەی خودا بۆ ئەوانەی خۆشیان دەوێت ئامادەی کردوون. بەڵام خودا بە ڕۆحی خۆی بۆ ئێمەی ئاشکرا کردوون، چونکە ڕۆح هەموو شتێک دەپشکنێت، بەڵێ، تەنانەت قووڵاییەکانی خوداش. چونکە کێ شتەکانی مرۆڤ دەزانێت، جگە لە ڕۆحی مرۆڤ کە تێیدایەتی؟ بە هەمان شێوە، شتەکانی خودا کەس نایزانێت، جگە لە ڕۆحی خودا. ئێمە ڕۆحی جیهانمان وەرنەگرتووە، بەڵکو ئەو ڕۆحەمان وەرگرتووە کە لە خوداوەیە، بۆ ئەوەی ئەو شتانە بزانین کە خودا بە خۆڕایی پێی داوین. ئەم شتانەش ئێمە قسەیان لەسەر دەکەین، نەک بەو وشانەی دانایی مرۆڤ فێری دەکات، بەڵکو بەوانەی ڕۆحی پیرۆز فێری دەکات، شتە ڕۆحییەکان بە شتە ڕۆحییەکان بەراورد دەکەین. (ئایەتەکانی ٩-١٣)
نێردراوەکە ڕایگەیاند کە لە بڵاوکردنەوەی مزگێنییەکەدا هەوڵی داوە بە سادەیی تەواوی قسەکردن بەکاربهێنێت، بەڵام کاتێک هاتە سەر ئاشکراکردنی ڕاستیی خودا بۆ باوەڕداران، شتگەلێکی قووڵ هەن، شتگەلێکی سەرسوڕهێنەر و بەنرخ، کە ناتوانرێت بە جیهان بە گشتی بدرێت، ئەوانەی کە دانایی شاراوەی خودا پێکدەهێنن. جیهان قوتابخانە جۆراوجۆرەکانی فەلسەفەی خۆی هەیە، شتە قووڵەکانی خۆی کە مرۆڤی ئاسایی سەر شەقام زۆر گرنگییان پێنادات؛ و بە هەمان شێوە خودا شتە قووڵەکانی خۆی هەیە کە بۆ جیهانی دەرەوە نین، بەڵکو بۆ ئەوانەن کە پێشتر پەیامی مزگێنییان وەرگرتووە. گەورە عیسا خۆی قوتابییەکانی هۆشیار کردەوە لە فڕێدانی مرواری لەبەردەم بەراز. مەبەستی چی بوو لەوە؟ بە سادەیی ئەمە، مرۆڤی ڕزگارنەکراو، ئەو مرۆڤەی کە هەرگیز لەنوێ لەدایک نەبووەتەوە، توانای نرخاندن، چوونە ناو و چێژوەرگرتنی لە ئاشکراکردنە ڕۆحییەکان نییە زیاتر لەوەی بەراز توانای هەیە بەهایەک بۆ مروارییە جوانەکان دابنێت، و بۆیەش، پەیامەکە بۆ ڕزگارنەکراوان مزگێنییەکەیە؛ بەڵام بۆ خەڵکی تایبەتی گەورە، ئەو داناییە شاراوەیەی پێدەبەخشێت، ئەوەی کە هیچ کام لە میرەکانی ئەم جیهانە نەیاندەزانی، چونکە دەفەرموێت، "ئەگەر بیانزانیایە، گەورەی شکۆمەندییان لە خاچ نەدەدا. بەڵام وەک نووسراوە،
چاو نەیبینیوە، نە گوێ بیستوویەتی، نە چووەتە دڵی مرۆڤەوە، ئەو شتانەی کە خودا بۆ ئەوانەی خۆشیان دەوێت ئامادەی کردوون.
نێردراوەکە لە بەشی شەست و چوارەمی کتێبی ئیشایای پێغەمبەرەوە وەردەگرێت. شتە تایبەتەکە ئەوەیە کە زۆرێک لە خەڵک لێرەدا لەسەر گێڕانەوەکەی پەیمانی کۆن دەوەستن و دەڵێن، «دەزانن ئێمە ناتوانین تێبگەین، چاوەڕوان ناکرێت تێبگەین یان بچینە ناو ئەو شتانەی خودا بۆ ئێمەی ئامادە کردووە، چونکە وشەکە پێمان دەڵێت کە، «چاو نەیبینیوە، نە گوێ بیستوویەتی، نە چووەتە دڵی مرۆڤەوە، ئەو شتانەی خودا بۆ ئەوانەی خۆشیان دەوێت ئامادەی کردوون.»» بۆیە ئەوان پاشەکشە دەکەن و دەرئەنجام دەگەنە ئەوەی کە دەبێت ڕازی بین بە نەزانینی ئەم شتانە، چونکە خودا فەرموویەتی کە ئەوانە بۆ ئێمە نین تا بزانین. با سەیری ئەو دەقەی لە پەیمانی کۆن بکەین و پەیوەندییەکەی ببینین کە تێیدا دۆزراوەتەوە. لە ئایەتی 4 دەخوێنینەوە،
چونکە لە سەرەتای جیهانەوە مرۆڤەکان نەیانبیستووە، نە بە گوێیان تێگەیشتوون، نە چاویش بینیویەتی، ئەی خودا، جگە لە تۆ، ئەوەی کە ئەو بۆ ئەوانەی چاوەڕێی دەکەن ئامادەی کردووە.
ئەمە وەرگێڕانەکەیە لە عیبرییەوە. ئەوەی لە پەیمانی نوێدا دەیدۆزینەوە وەرگێڕانی وەشانی یۆنانی پەیمانی کۆنە، بۆیە جیاوازی لە وشەکاندا هەیە، هەرچەندە واتاکە بە تەواوی وەک یەکە. ئیشایا چی پێدەڵێت؟ ئەوەیە کە هیچ مرۆڤێک جگە لە وەحی خودایی ناتوانێت تێبگات خودا چی بۆ گەلەکەی لە کاتەکانی داهاتوودا ئامادە کردووە. ئەوە لە ڕۆژگاری پەیمانی کۆندا ڕاست بوو، بەڵام کاتێک دەگەینە پەیمانی نوێ، لەبەر ئەوەی خودا خۆی لە کەسایەتی کوڕەکەیدا ئاشکرا کردووە و ئەم وەحییە نوێیەی پەیمانی نوێی لە ئینجیلەکان و نامەکاندا بەخشیوە، نابێت لە ئایەتەکەی ئیشایادا بوەستین. نابێت ڕازی بین بەوەی کە وا بزانین هێشتا لەو شوێنەداین کە ئەوان لە ڕۆژگاری پەیمانی کۆندا بوون، چونکە ئەوە هەمان شتە کە نێردراوەکە پێمان دەڵێت وا نییە.
"بەڵام خودا ئەوانی بە ڕۆحی خۆی بۆ ئێمە ئاشکرا کردووە: چونکە ڕۆحەکە هەموو شتێک دەپشکنێت، بەڵێ، شتە قووڵەکانی خودا."
بە واتایەکی تر، پەیمانی کۆن باس لە کاتێک دەکات کە نهێنییە گەورە و سەرسوڕهێنەرەکان هەبوون و لە هەموو مرۆڤەکان شاردرابوونەوە. تەنانەت پێغەمبەرەکانیش خۆیان، هەرچەندە ڕۆشنبیر بوون، هیچ شتێکیان لەبارەی ڕاستییە تایبەتەکانی ئەم سەردەمە نەدەزانی، بەڵام خودا ئێستا ئاشکرای کردوون. کتێبەکانی پەیمانی کۆن بخوێنەرەوە، بۆ نموونە، زەبورەکان بخوێنەرەوە، کە بەرزترین ئیلهامی پیرۆزەکانت پێدەدەن پێش ئەوەی پەردەکە دڕا، و هیچ ئاماژەیەک بە بانگەوازی ئاسمانی یان لەبارەی باوەڕدارانەوە کە لە ڕێگەی پەردە دڕاوەکەوە دەچنە ناو خودی ئامادەیی خودا بەبێ هیچ قەشەیەکی ڕێوڕەسمی لە نێوانیاندا، دەستت ناکەوێت. هیچ شتێکت دەست ناکەوێت لەبارەی مەسیحەوە کە لە دەستە ڕاستی خودا بەرز کراوەتەوە و لەبارەی باوەڕدارانەوە کە پەیوەستن پێیەوە تا بتوانین بڵێین،
“ئەو ئێمەی پێکەوە هەڵگرتووەتەوە و پێکەوە دانیشاندووین لە شوێنە ئاسمانییەکاندا لە مەسیح عیسادا” (ئەفەسۆس 2:6).
پەیمانی کۆن کاتی ئامادەکردنمان پێدەدات. لەوێ گەلی خودا وەک منداڵان دەچنە قوتابخانە، لە ڕێگەی هێما و نموونە و سێبەرەکانەوە فێردەبن، بەڵام بەبێ تێگەیشتن لە ڕاستییە سەرسوڕهێنەرەکانی ئێستا ئاشکراکراون، و بۆیە، ئیشایا دەیگوت، "چاو نەیبینیوە، گوێ نەیبیستووە، و نەچووەتە دڵی مرۆڤەوە، ئەو شتانەی خودا بۆ ئەوانەی خۆشیان دەوێت ئامادەی کردوون." بەڵام هەموو ئەوە ئەمڕۆ گۆڕاوە. ئێستا چاومان دەبینێت، گوێمان دەبیستێت، و دڵمان دەبێت بتوانێت تێبگات لە شتە سەرسوڕهێنەرەکان کە خودا بۆ ئەوانەی لە ڕێگەی گەورە عیسای مەسیحەوە بە خۆیەوە بەستراونەتەوە ئامادەی کردوون. "خودا بە ڕۆحی خۆی بۆی ئاشکرا کردووین،" و بۆیە هێشتا پێویستمان بە پەیمانی کۆنە، چونکە ئەو شتانەی لەوێ نووسراون بۆ فێربوونی ئێمە بوون.
دەگەڕێینەوە بۆ پەیمانی کۆن و ڕاهێنانەکانی گەلی خودا لە ساڵانی ڕابردوودا دەبینین، بەڵام لەوێ نامێنینەوە؛ وانەی سەرسوڕهێنەر فێر دەبین، بەڵام دەڕۆین بۆ ئاشکراکردنە تەواو و شکۆدارەکەی کە خودا لە بەڕێوەبردنە نوێیەکەدا پێی بەخشیوە. لێرەدایە کە ڕۆحەکانمان چێژ لەو ڕاستییە بەنرخانە وەردەگرن کە ئێستا ئاشکرا کراون. مەسیحییەکان هەندێک جار وا دەزانن کە ئەگەر لە پەرستندا بێنە لای خودا، بۆ نموونە لە گۆرانیدا، بە هەمان وشەکانی نووسراوی پیرۆز، وەک هەندێک لە هاوڕێکانمان کە زەبورەکان دەڵێنەوە، پەرستنەکەیان پلەیەکی بەرزتر وەردەگرێت لە پەرستنی ئەو مەسیحییانەی کە ئەوان پێی دەڵێن "سروودی دەستکرد"، بەڵام ڕاستییەکە چییە؟ دەتوانین هەفتە لە دوای هەفتە و ساڵ لە دوای ساڵ کۆببینەوە و زەبورەکان بڵێینەوە، و هەمیشە ئاگاداری ئەو ڕاستییە بین کە ئێمە هەمان وشەکانی نووسراوی پیرۆز دەڵێینەوە، بەڵام هیچ بزوێنێک نابێت کە شوێنی ئێمە لەناو پیرۆزترین شوێندا پێمان بدات، قبوڵکراو لە خۆشەویستەکەدا؛ و دەبینیت کە لەو شوێنانەی مەسیحییەکان بەم شێوەیە ڕازی بن بە نزیکبوونەوە لە خودا لە پەرستندا، ئەوان هیچ تێگەیشتنێکیان نییە لە تەواوی پێگەی مەسیحییەکە. ناتوانێت وابێت، چونکە زەبورەکان وەک هەموو نووسراوەکانی تری پەیمانی کۆن ئێمە بەرەو دەرگا دەبەن، بەڵام نایانباتە ژوورەوە بۆ پڕترین بەرەکەت. بۆیە، بە گشتی ئەو کەسانە دەبینیت کە پابەندن بە زەبورەکانەوە، هەرچەندە بەنرخیشن، گەلێکی یاسایین، زۆر کەم لە تەواوی نیعمەت دەزانن، و زۆربەیان ڕازین بەوەی ژیان تێپەڕێنن بەو بیرکردنەوەیەی کە زۆر زۆرە باوەڕهێنان بەوەی مرۆڤێک دەتوانێت ڕزگار بێت و لەم ژیانەدا بزانێت، تەنها با بەردەوام بن لە متمانەکردن و هیواداری، و ڕەنگە خودا لە کۆتاییدا نیعمەتی مردنیان پێ ببەخشێت.
گوێت لەو پیرەژنە سکۆتلەندییە باشە بووە کە گوتی، «ئێمە هیچ کام لەم سروودە دەستکردانە ناڵێین، تەنها زەبوورەکانی داود بەو ئاوازانە دەڵێین کە داود نووسیونی!» ڕاستییەکە ئەوەیە کە مەسیحییەکی فێرکراو لەلایەن ڕۆحەوە ئەمڕۆ دەتوانێت لە سروودێکدا چێژ لە ڕاستییە بەنرخ و سەرسوڕهێنەرەکان وەربگرێت کە بۆ داود سەرسوڕهێنەر بوونایە، ڕاستییانێک کە ئەو بە تەواوی هیچ شتێکی لێ نەدەزانی. چەند شتێکی نایابە کە بیر لەوە بکەینەوە کە ئێمە لە سەردەمی نیعمەتی خودادا دەژین. لەلایەن ڕۆحی پیرۆزەوە خودا ئێستا ئەم شتانەی بۆ ئێمە ئاشکرا کردووە کە پێشتر شاراوە بوون،
چونکە ڕۆحەکە هەموو شتێک دەپشکنێت، تەنانەت شتە قووڵەکانی خوداش.
ئەوە ڕەنگە وەک دەربڕینێکی سەیر دەربکەوێت. ڕۆحی پیرۆز یەکێکە لەگەڵ باوک و لەگەڵ کوڕ؛ گەورەمان عیسا سێیەکەکە بە یەکسانی دادەنێت کاتێک بە قوتابییەکانی دەڵێت فێربکەن و لە ناوی باوک و کوڕ و ڕۆحی پیرۆزدا لە ئاو هەڵبکێشن. ناتوانیت بیر لەوە بکەیتەوە کە بوونەوەرێک لەوێ دابنێیت و بڵێیت، "لە ناوی باوک و کوڕ و مریەمی پاکیزەی پیرۆزدا،" یان، "لە ناوی باوک و کوڕ و نێردراوە پیرۆزەکاندا." ناتوانیت ئەوە بکەیت، چونکە بوونەوەرەکانی ئەو لە ئاستی خودا دادەنێیت. بەڵام کاتێک دەڵێیت، "لە ناوی باوک و کوڕ و ڕۆحی پیرۆزدا،" هەموو شتێک گونجاوە چونکە هەموویان هاوئاست و هاویشتین.
بە چ واتایەک ڕۆحی پیرۆز پێویستە بگەڕێت بۆ ئەوەی هزری پەروەردگار بزانێت؟
چونکە ڕۆح هەموو شتێک دەپشکنێت، بەڵێ، نهێنییە قووڵەکانی خودا.
لە خۆیدا پێویستی بە گەڕان نییە، پێویست ناکات بخوێنێت بۆ ئەوەی بیر و هۆشی خودا بزانێت. بەڵام بیرۆکە سەرسوڕهێنەرەکە ئەوەیە کە لەم سەردەمەی ئێمەدا ڕۆحی پیرۆز هاتووە تا لە ئێمەدا نیشتەجێ بێت، و لە ڕێگەی ئەوەوەیە کە ئێمە گەڕان و خوێندنەوە دەکەین، و ڕۆحی خودا ڕاستیی خودا بۆ ئێمە دەکاتەوە. خەڵک دەڵێن، "نازانم چۆنە کە هەندێک کەس شتی وا سەرسوڕهێنەر لە کتێبە پیرۆزەکانیان دەردەهێنن. من لە هی خۆم دەریان ناهێنم. دەزانم دەبێت کتێبە پیرۆزەکەم بخوێنمەوە، و دەیخوێنمەوە، ڕەنگە ڕۆژانە بەشێک، بەڵام زۆر حەزم لێی نییە، زۆری لێ وەرناگرم." من پێت دەڵێم بۆچی. هۆکارەکەی ئەوەیە کە تۆ لەسەر کتێبە پیرۆزەکەت دانانیشیت بە ڕۆحێکی شکاو و خۆ-حوکمدراو، هەموو شتێکی جەستەیی، هەموو شتێکی دنیایی، هەموو شتێکی ناپیرۆز لە ژیانت دەردەکەیت، و پاشان بە تەواوی پشت بە ڕۆحی پیرۆز دەبەستیت کە لە ناوتدا نیشتەجێیە بۆ ئەوەی لە نووسینە پیرۆزەکاندا بۆت بگەڕێت، بۆ ئەوەی ڕاستیی خودا بۆت بکاتەوە. خودا ڕۆحی پیرۆزی پێ بەخشیویت بۆ هەمان مەبەست. گەورە عیسای مەسیح فەرمووی،
"بەڵام کاتێک ئەو، ڕۆحی ڕاستی، دێت، ئەو ڕێنماییتان دەکات بۆ هەموو ڕاستی؛ چونکە ئەو لە خۆیەوە قسە ناکات، بەڵکو هەرچییەک بیبیستێت، ئەوە دەدوێت و شتەکانی داهاتووتان پێ نیشان دەدات. ئەو من شکۆدار دەکات، چونکە لە هی من وەردەگرێت و نیشانتان دەدات" (یۆحەننا ١٦:١٣).
مەسیحییەکی هەژار، سادە، نەزان وەربگرە کە بە زەحمەت دەتوانێت بخوێنێتەوە یان بنووسێت و دایبنێ لەسەر کتێبی پیرۆزەکەی بە پشت بەستن بە ڕۆحی پیرۆزی خودا، ئەوا ئەو لە ماوەی نیو کاتژمێردا زیاتر لە دەرچەیەکی دیاریکراوی نووسینە پیرۆزەکان تێدەگات و دەست دەکەوێت وەک لە دکتۆرێکی ئیلاهیات یان دکتۆرێکی دەروونناسی، کە بە چەندین کتێبی زانستی دەربارەی خۆی دەیخوێنێتەوە و پشت بە عەقڵی خۆی دەبەستێت لە جیاتی ڕۆحی پیرۆز. ڕۆحی خودا ڕاستی بۆ ئەوانە دەکاتەوە کە پشت بەو دەبەستن. من دەترسم کە زۆربەمان بە تەواوی بێباک بین بەرامبەر ڕۆحی پیرۆز کە لە ناوماندا نیشتەجێیە. ئێمە هەوڵ دەدەین ڕێگای خۆمان لە جیهاندا بدۆزینەوە، هەوڵ دەدەین بزانین چی ڕاستە و چی هەڵەیە لە شتە ڕۆحییەکاندا لە جیاتی ئەوەی هەموو شتێک ڕادەستی ڕۆحی خودا بکەین و پشت بەو ببەستین بۆ ڕێنماییکردن و سەرکردایەتیکردن و ئاشکراکردنی نووسینە پیرۆزەکان. ئەو هات بۆ ئەنجامدانی ئەم کارە و ئەو دڵخۆشە بە جێبەجێکردنی ئەم ئەرکە.
چەند بەڕوونی نێردراو ئەمە ڕوون دەکاتەوە لە ئایەتی 11:
چونکە کێ لە مرۆڤەکان شتەکانی مرۆڤێک دەزانێت، جگە لە ڕۆحی مرۆڤ کە تێیدایە؟ بە هەمان شێوەش شتەکانی خودا هیچ مرۆڤێک نایزانێت، جگە لە ڕۆحی خودا.
مەبەستی چییە لە "ڕوحی مرۆڤ کە تێیدایە؟" ماددەگەرایان پێمان دەڵێن کە ڕوحی مرۆڤ هەناسەی مرۆڤە. شتێکی سەرنجڕاکێشە کە لە یۆنانی و عیبریدا هەمان وشە دەکرێت وەرگێڕدرێت بۆ "ڕوح،" "هەوا،" "هەناسە،" "با." ئەوان دەڵێن ڕوح ئەو هەوایەیە کە هەڵی دەکێشیت، هیچ کەسایەتییەکی تێدا نییە، جەستە هەموو ئەوەیە کە مرۆڤ هەیەتی تا ئەو شوێنەی پەیوەندی بە کەسایەتییەوە هەیە. ئەگەر ئەوە ڕاست بووایە، ئایا بێمانا نەدەبوو بۆ نێردراو کە وەک لێرە قسە بکات؟ وشەی "ڕوح" بکە بە "هەناسە" و دەیخوێنیتەوە، "کێ شتەکانی مرۆڤ دەزانێت، جگە لە هەناسەی مرۆڤ کە تێیدایە؟" ئایا ئەوە سەرنجڕاکێش نییە؟-هەناسەیەکی ژیر! ئایا هەناسەی تۆیە کە شتەکان دەزانێت؟ ئایا هەناسەی تۆیە کە بیر دەکاتەوە و بەڵگەکان هەڵدەسەنگێنێت؟ بێگومان نا. ئەوە ڕوحی مرۆڤە. و ڕوحی مرۆڤ چییە؟ ئەوە مرۆڤی ڕاستەقینەیە.
کاتێک خودا مرۆڤی دروست کرد، وەک ڕۆحێک دروستی کرد کە لە جەستەیەکی مرۆڤدا دەژی، و بۆیە خودا پێی دەوترێت "باوکی ڕۆحەکان." ئەوە وەرگێڕە، "خودا، باوکی هەناسەکان،" چۆن دەردەکەوێت؟ نەخێر، خودا ڕۆحێکە و مرۆڤیش ڕۆحێکە، و بۆیە، بەو مانایە، تەنانەت مرۆڤە نوێ نەکراوەکانیش کوڕی خودان. ڕۆحەکە کەسایەتییە. ئەوەیە کە جیای دەکاتەوە لە دروستکراوە نزمەکان، توانای بیرکردنەوەی پێدەبەخشێت، بەڵگەکان بسەنگێنێت، لۆژیک بکات، لێکۆڵینەوە بکات. "کێ شتەکانی مرۆڤ دەزانێت، جگە لە ڕۆحی مرۆڤ کە تێیدایە؟" من ناتوانم بیرەکانی تۆ بخوێنمەوە، تۆ ناتوانیت بیرەکانی من بخوێنیتەوە. ئێمە کەسانێک دەدۆزینەوە کە بانگەشەی ئەوە دەکەن کە دەتوانن وای بکەن، بەڵام هەمیشە تێکی دەدەن. ئێمە هەوڵ دەدەین بیرەکانی خەڵک لە ڕوخساریانەوە بخوێنینەوە، بەڵام زۆرجار تۆمەتی شتیان دەدەینێ کە وا نین، وەک چۆن عیلی بە هەڵە تۆمەتی خستە پاڵ حەننا.
“کێ شتەکانی مرۆڤ دەزانێت، بێجگە لە ڕۆحی مرۆڤ کە لە ناویەتی؟”
ڕەنگە من بە کەمترین شێوەی مومکین قسە بکەم و تۆ ئەوەندە گەمژە بیت بڕۆیت و بیر بکەیتەوە، "چ پیاوێکی نزمە ئەو!" و لە هەموو کاتێکدا من ڕەنگە جۆرێک لە یوریایا هیپ بم، لە ڕۆمانی دەیڤید کۆپەرفیڵدی چارڵز دیکنز، بە کەمایەتییەکی درۆینەوە. کەسێکی تر ڕەنگە لە لای تۆ لووتبەرز دەربکەوێت لە کاتێکدا لە ڕاستیدا ڕەنگە زۆر کەمایەتی بێت. بۆیە عیسا فەرمووی، "حوکم مەدەن بۆ ئەوەی حوکم نەدرێن." نابێت هەوڵ بدەین مێشکی کەسانی تر بخوێنینەوە چونکە زۆرجار هەڵە دەکەین ئەگەر وای بکەین. "چ پیاوێک شتەکانی پیاوێک دەزانێت، جگە لە ڕۆحی پیاوەکە کە تێیدایە؟" ئەگەر ڕۆحی مرۆڤی من بیرکردنەوەکانم تێبگات، ئەگەر ڕۆحی مرۆڤی من بزانێت چی لە مێشکمدایە، ئایا تۆ بەڵگەکەی نێردراوەکە نابینیت؟ ڕۆحی پیرۆز هەموو شتێک دەزانێت کە لە مێشکی خودادا ڕوودەدات. ئایا ئەوە بیرۆکەیەکی سەرسوڕهێنەر نییە؟
هەر بەو شێوەیەش، کەس نهێنییەکانی خودا نازانێت، جگە لە ڕۆحی خودا.
و ئەو هەڵیبژاردووە کە ئەوانەمان پێ بناسێنێت. من دەتوانم بیروڕاکانم بۆ تۆ ئاشکرا بکەم، و تۆش دەتوانیت هی خۆت بۆ من ئاشکرا بکەیت. زۆر باشە، ڕۆحی پیرۆزی خودا بیروڕاکانی خودا بۆ ئێمە ئاشکرا دەکات.
"ئێستا ئێمە وەرگرتوومانە، نەک ڕۆحی جیهان، بەڵکوو ئەو ڕۆحەی کە لە خوداوەیە؛ بۆ ئەوەی ئەو شتانە بزانین کە لە خوداوە بە خۆڕایی پێمان دراون."
ئەم ڕۆحی پیرۆزی پیرۆزکراوە لەلایەن باوەڕدارانەوە وەرگیراوە. ئەو هاتووە بۆ ئەوەی لە ناوماندا نیشتەجێ بێت، بۆ ئەوەی کۆنترۆڵمان بکات، بۆ شکۆمەندیی گەورە ی عیسای مەسیح، بۆ ئەوەی ئێمە ئەو شتانە بزانین کە خودا بە خۆڕایی پێی داوین. ئەوە نهێنیی فێربوونی کتێبی پیرۆزە، و تێگەیشتن لە ڕاستییە. تۆ دێیتە لای کتێبەکە و لێی دەکۆڵیتەوە بە پشت بەستن بە ڕۆحی پیرۆز کە لە ناودا نیشتەجێیە و ئەو دەیکاتەوە. بەڵام با نهێنییەکی دیکەت پێ بڵێم. ئەو ئەوە ناکات ئەگەر تۆ خەمباری بکەیت. تا کاتێک ڕۆح لە ناوتدا دڵخۆشە چونکە تۆ بە شێوەیەکی خودایی، نا-دنیایی، و یەکگرتوو دەژیت، خۆشیی ئەوەیە کە شتەکانی مەسیح وەربگرێت و بیانکاتەوە؛ بەڵام ئەو ساتەی خەمباری دەکەیت، ئەو ساتەی خۆت دەدەیتە دەست بیرۆکەی ناپیرۆز یان ڕەفتاری دنیایی، ملکەچی جەستەیی دەبیت، بۆ شتانێک کە دژی گەورە ی عیسای مەسیحن کە لێرە بانگکراویت بۆ نوێنەرایەتیکردنی، ئەوا ڕۆحی خودا خەمبار دەکەیت و لە جیاتی ئەوەی ڕۆحی پیرۆز ئازاد بێت بۆ ئەوەی ئەوە بکات کە خۆشی پێدێت، شتەکانی مەسیح وەربگرێت و نیشانت بدات، دەبێت تۆ بە شکست و گوناه و کەموکوڕییەکانی خۆتەوە سەرقاڵ بکات، بۆ ئەوەی بتگەیەنێتە تۆبە و دانپێدانان لەوێ هەوڵ دەدەیت هەموو شتێک لەبەردەم خودا ڕاست بکەیتەوە. کەواتە نهێنیی وەرگرتنی بیری خودا کاتێک وشەکەی لێ دەخوێنیتەوە ئەوەیە کە لە هێزی ڕۆحێکی خەمبارنەکراودا بژیت و بە پشت بەستن بەو بچیتە لای کتێبەکە.
"ئێمە وەرگرتوومانە، نەک ڕۆحی جیهان، بەڵکوو ئەو ڕۆحەی کە لە خوداوەیە؛ بۆ ئەوەی بزانین ئەو شتانەی کە خودا بە خۆڕایی پێی داوین."
ئێمە لێرە هەنمانە، بەڵام ئایا دەیناسین؟ یەک شتە کە بڕێکی زۆر زانیاری لە نێوان بەرگەکانی کتێبێکدا قەتیس کرابێت، و شتێکی ترە کە بەڕاستی بیزانیت.
ڕەنگە کتێبخانەیەکی گەورەت هەبێت. هەموو شتێک لەو هەموو کتێبانەدا هی تۆیە. بەڵام شتێکی تەواو جیاوازە کە ئەو هەموو کۆبوونەوەی زانیارییە بە کردەوە بکەیتە هی خۆت. پێویستی بە خوێندنەوەی بە وریایی و وردبینی هەیە. بە هەمان شێوە لەگەڵ کتێبخانە سەرسوڕهێنەرەکەی خودا، کتێبی پیرۆز. ئێمە پێویستمان بە ڕووناکیی ڕۆحی پیرۆزە کاتێک بیر لە ڕاستییە سەرسوڕهێنەرەکانی دەکەینەوە، چونکە تەنها بەم شێوەیە دەتوانین بچینە ناو گەنجینەکانییەوە. ئەم کتێبە لەلایەن مرۆڤەوە نەنووسراوە، تەنها وەک نووسەر بەکارهێنراون؛ لەلایەن خوداوە دراوە.
"پیاوانی پیرۆزی خودا قسەیان دەکرد، وەک ئەوەی لەلایەن ڕۆحی پیرۆزەوە هاندرابن" (2 پەترۆس 1:21).
و بیر لەوە بکەرەوە چەند گەمژەییە کە چاوەڕێی تێگەیشتن لێی بکەم ئەگەر تەنها لە ڕوانگەیەکی جەستەیی یان فیکرییەوە نزیکی ببمەوە. ئەوە ڕێگا نییە بۆ بەدەستهێنانی ڕاستیی خودا. ئەو پێی بەخشیوومە، بەڵام ئەگەر بمەوێت لێی تێبگەم، ڕۆح دەبێت بیکاتەوە، و دەبێت من لە ڕۆحدا بڕۆم.
ئەو شتانەش کە ئێمە باسیان دەکەین، نەک بەو وشانەی کە حیکمەتی مرۆڤ فێری دەکات، بەڵکو بەوانەی کە ڕۆحی پیرۆز فێری دەکات؛ شتە ڕۆحییەکان بە شتە ڕۆحییەکان بەراورد دەکەین.
Hin kes meraq dikin ka em çi dibêjin dema em behsa îlhama peyvî ya Incîlê dikin. Hinek hene ku behsa Incîlê dikin ku bi wateya ku Xwedê hin ramanan daye nivîskarên pirtûkên cuda û wan ew di zimanê xwe de bi cih kirine da ku li gorî wan be, lê ew ne rastiya îlhama ku di Pirtûkê de tê hînkirin e. "Em jî van tiştan dibêjin, ne bi gotinên ku şehrezayiya mirovan hîn dike." Wan rastiyên xwedayî negirtin û bi gotinên xwe nenivîsandin. Wan rastiyên xwedayî bi gotinên ku Ruhê Pîroz dabûn wan anîn ziman. Wî peyv û her weha raman jî da. Îlhama peyvî tê wateya îlhama peyvan. Ger Incîl bi tevahî îlhambexş be, ew di peyvên wê de ye, û ev e ya ku şandî li ser israr dike. Dema hûn werin ser lêkolîna vê Pirtûkê û vê rastiyê nas bikin ku peyv ji aliyê Xwedê ve hatine dayîn, hûn ê xwediyê têgihîştinek wusa ya ecêbmayî ya Pirtûkê bin ku hûn ê kêfxweş bibin ku li ser her tîpekê rawestin. Çiqas caran me Pirtûk xwendiye û peyvek piçûk xuya bû ku li me baz dide; me lê geriya û wateya orîjînal di Îbranî an Yewnanî de dît, me dît ku koka wê çi ye, û dema me kûr lêkolîn kir, me dît ku tu peyvek din tune bû ku wê rastiyê îfade bikira. Mîna Xwedê bi xwe ye; bêkêmasî ye. "Em jî van tiştan dibêjin, ne bi gotinên ku şehrezayiya mirovan hîn dike, lê bi yên ku Ruhê Pîroz hîn dike."
ئەو کۆتایی بەم بەشە دێنێت بە دەربڕینێک کە کەمێک سەیرە، دەربڕینێک کە لاهوتییەکان بۆچوونی زۆر جیاوازیان لەبارەیەوە هەبووە.
بەراوردکردنی شتە ڕۆحییەکان لەگەڵ ڕۆحییەکان.
ئەوە ڕەنگە ئاماژە بێت بۆ بەراوردکردنی هێڵێکی ڕاستی کە لە خوداوە بەخشراوە لەگەڵ کردنەوەیەکی تر بۆ ڕاستییە ئەبەدییەکان. ئەوە بە خۆشییەوە ڕاستە، و ڕەنگە ئەو بیرۆکەیە بووبێت کە وەرگێڕان لە مێشکیاندا بووە، بەڵام شتێک هەیە قوڵتر لەوە. هەندێکی تر وەریانگێڕاوە، "ڕوونکردنەوەی شتە ڕۆحییەکان بۆ مێشکی ڕۆحی،" و ئەوە بێگومان گرنگە. ئەگەر مرۆڤەکان ڕۆحی نەبن، ناتوانن ڕاستیی ڕۆحی وەربگرن. کەسێک ڕەنگە هەوڵ بدات قووڵترین و سەرسوڕهێنەرترین وەحی لە وشەی خوداوە پێیان بدات، بەڵام ئەوان ناتوانن وەری بگرن. هەروەک چۆن لە شتە سروشتییەکاندا وایە، لە شتە ڕۆحییەکانیشدا بە هەمان شێوەیە. بۆ نموونە، مۆسیقا وەربگرە. ئەگەر مۆسیقا لە ڕۆحتدا نەبێت، ئەگەر هەستێکی ڕاستەقینەت بە مۆسیقا نەبێت، ناتوانیت لێی تێبگەیت.
جارێک گوێم لە پیاوێک بوو باسی ئەوەی دەکرد کە چۆن چووە گوێی لە جێنی لیند، "بولبولی سویدی" بەناوبانگ، بگرێت، کە دواجار سەکۆی کۆنسێرتی بەجێهێشت لەبەر خۆشەویستی مەسیح. لە تەنیشت پیاوەکە کاپتنێکی دەریا دانیشتبوو کە پێنج دۆلاری بۆ بلیتەکەی دابوو، بەڵام بە درێژایی کۆنسێرتەکە خەوی لێکەوتبوو و نوستبوو. ئەو لەبەر حەزێکی سادە چووبوو بۆ بینینی گۆرانیبێژە بەناوبانگەکە، بەڵام گوێی نەبوو بۆ چێژوەرگرتن لە دەنگە سەرسوڕهێنەرەکانی. نەیدەتوانی بەهای ئەو دەنگە نایابە بزانێت کە هەزاران کەسی سەرسام کردبوو کە هەستی بەها مۆسیقییەکانیان هەبوو. بۆ چێژوەرگرتن لە مۆسیقا، دەبێت مرۆڤ مۆسیقا لە ڕۆحی خۆیدا هەبێت. ئەمە هەمان شت ڕاستە سەبارەت بە شتە ڕۆحییەکان. هەر بۆیە خەڵک پێویستە لە نوێوە لەدایک ببنەوە و پاشان پێویستە لە ڕۆحدا بڕۆن، چونکە مرۆڤ ناتوانێت لە شتە ڕۆحییەکان تێبگات مەگەر ژیانێکی ڕۆحی بژیت.
لە لایەکی ترەوە، ئەم دەربڕینەی دوایی لە زمانی یۆنانیدا بە تەواوی کەسی نییە، بە پێویست ئاماژە بە تاکە کەسەکان ناکات، و وەرگێڕانێکی باشتر ڕەنگە ئەوە بێت، "گەیاندنی شتە ڕۆحییەکان بە ڕێگای ڕۆحی،" یان "بە وشەی ڕۆحی." ئەوە وەرگێڕانێکی زۆر گونجاو دیارە. کاری خزمەتکارانی مەسیحە کە شتە ڕۆحییەکان بە ڕێگای ڕۆحی بگەیەنن، نەک دابەزین بۆ شێوازە هەرزان و بێماناکانی جیهان کاتێک هەوڵ دەدەن وشەی خودا ڕوون بکەنەوە، بەڵکو بە شێوەیەکی ڕێزدارانە ڕاستییە ڕۆحییەکان ئاشکرا بکەن و وشەی گونجاو بەکاربهێنن بەپێی ئەو شایەتییەی کە ڕۆحی پیرۆز خۆی بە مرۆڤەکانی داوە. خودا بە هەریەکێک لە ئێمە تێگەیشتنێکی قووڵتر بدات بۆ ئەم وەحییە سەرسوڕهێنەرەی کە لە وشەکەیدا هەیە.
وانەی 8
1 قۆرنتییەکان 2:14-16؛ 1 قۆرنتییەکان 3:1-8
بەڵام مرۆڤی سروشتی شتەکانی ڕۆحی خودا وەرناگرێت، چونکە لای ئەو گەمژەیین، ناتوانێت بیانزانێت، لەبەر ئەوەی بە ڕۆح لێکدەدرێنەوە. بەڵام ئەوەی ڕۆحانییە هەموو شتێک هەڵدەسەنگێنێت، کەچی خۆی لەلایەن هیچ کەسێکەوە هەڵناسەنگێنرێت. چونکە کێ بیری خودای زانیوە، بۆ ئەوەی فێری بکات؟ بەڵام ئێمە بیری مەسیحمان هەیە. برایان، من نەمتوانی وەک ڕۆحانییەکان قسەتان لەگەڵ بکەم، بەڵکو وەک جەستەییەکان، وەک منداڵانی ناو مەسیح. من بە شیر خۆراکم دان، نەک بە گۆشت، چونکە تا ئێستا نەدەتوانن بەرگەی بگرن، ئێستاش ناتوانن. چونکە ئێوە هێشتا جەستەیین، لەبەر ئەوەی لەنێوتاندا حەسودی و ناکۆکی و دابەشبوون هەیە، ئایا ئێوە جەستەیی نین و وەک مرۆڤەکان ڕەفتار ناکەن؟ چونکە کاتێک یەکێکیان دەڵێت: «من هی پۆڵسم»، ئەوی دیکە دەڵێت: «من هی ئەپۆلۆسم»، ئایا ئێوە جەستەیی نین؟ ئەی کێیە پۆڵس، و کێیە ئەپۆلۆس، جگە لە خزمەتکارانێک کە لە ڕێگەی ئەوانەوە باوەڕتان هێنا، وەک چۆن خودا بە هەموو کەسێکی دا؟ من چاندم، ئەپۆلۆس ئاودێری کرد، بەڵام خودا گەشەی پێدا. کەواتە نە ئەوەی دەچێنێت هیچ شتێکە، نە ئەوەی ئاودێری دەکات، بەڵکو خودایە کە گەشە دەدات. ئێستا ئەوەی دەچێنێت و ئەوەی ئاودێری دەکات یەکن، و هەموو کەسێک پاداشتی خۆی وەردەگرێت بەپێی ماندووبوونی خۆی. (2:14-3:8)
لەو بەشەدا سێ پیاو خراونەتە بەردەممان: سروشتی، گۆشتی، و ڕۆحی. چی لەم دەربڕینانە تێبگەین؟ زۆرجار دەڵێین تەنها دوو جۆر خەڵک لە جیهاندا هەن، ئەوانەی لەنوێ لەدایکبوونەتەوە و ئەوانەی لەنوێ لەدایک نەبوونەتەوە؛ یان، بە شێوەیەکی تر، ئەوانەی ڕزگاربوون و ئەوانەی ونبوون؛ و بێگومان ئەو جیاوازییە هەر دەمێنێتەوە. بەڵام لێرەدا نێردراوەکە مرۆڤایەتی دابەش دەکات بۆ سێ چین: سروشتی، گۆشتی، و ڕۆحی.
مرۆڤی سروشتی کێیە؟ لە بەشی 2، ئایەتی 14دا دەخوێنینەوە،
مرۆڤی جەستەیی شتەکانی ڕۆحی خودا وەرناگرێت، چونکە لای ئەو گەمژەیین، هەروەها ناتوانێت بیانزانێت، چونکە بە ڕۆح لێکدەدرێنەوە.
مرۆڤی سروشتی ئەو مرۆڤەیە کە بە سادەیی بەپێی سروشت لەدایکبووە. خوداوەند یەسووعی ئێمە لە یۆحەننا 3:0 دا دەفەرموێت،
ئەوەی لە جەستە لەدایک دەبێت، جەستەیە.
ئەوە مرۆڤی سروشتییە.
ئەوەی لە ڕۆحەوە لەدایک بووە ڕۆحە.
ئەوە سەرەتای مرۆڤی ڕۆحانییە. بەڵام ئەو وشەیەی کە وەرگێڕدراوە بۆ "سروشتی" تەنها بە واتای جەستەیی نایەت. وشەکە بەڕاستی بە واتای، دەروونی دێت. لە 1 تەسەلۆنیکی 5:23 پۆڵسی نێردراو دەڵێت،
و من داوا لە خودا دەکەم هەموو ڕۆح و گیان و جەستەت بە بێ لۆمە بپارێزرێت تا هاتنەوەی گەورەمان عیسای مەسیح.
ئەو دەری دەخات کە مرۆڤ سێ بەشە. ڕۆح، بەرزترین بەشی مرۆڤ، ئەوەی کە لە ئافرێنراوەکانی خوارەوە جیای دەکاتەوە، ئەوەیە کە خودا قسەی لەگەڵ دەکات. دەخوێنینەوە، "کێ شتەکانی مرۆڤ دەزانێت، جگە لە ڕۆحی مرۆڤ کە تێیدایە؟" ڕۆحە کە ژیری بە مرۆڤ پێدەبەخشێت لەسەرووی ئاژەڵەوە. بەهۆی ڕۆحەوە مرۆڤ بیر دەکاتەوە، دەتوانێت بەڵگەکان بسەنگێنێت؛ بەهۆی ڕۆحەوە دەتوانێت گوێ لە دەنگی خودا بگرێت.
لە لایەکی ترەوە، بەشی دووەمی مرۆڤ پێی دەوترێت گیان، دەروون، و ئەم وشەی سروشتییە ناتێکە کە لەو وشەیەوە دروست بووە، دەروونی. "مرۆڤی [دەروونی] [یان مرۆڤی "گیانی"] شتەکانی ڕۆحی خودا وەرناگرێت." کاتێک خودا مرۆڤی دروست کرد، کەسێک بە باشی وتوویەتی، وەک خانویەکی سێ نهۆمی بوو؛ نهۆمی خوارەوە، جەستە؛ نهۆمی دووەم، گیان، شوێنی هەستە سروشتییەکان و سۆزەکانی؛ و نهۆمی سێیەم، ڕۆح، بەرزترین بەشی مرۆڤ کە پێی دەیتوانی سەیری خودا بکات. بەڵام کاتێک مرۆڤ گوناهی کرد، بوومەلەرزەیەکی ڕەوشتی ڕووی دا، و نهۆمی سەرەوە کەوتە خوارەوە بۆ ژێرزەمین، و ئەوە وای لێ دەکات ببێتە مرۆڤێکی دەروونی، گیان لە شوێنی ڕۆحدا لە پێشترین شوێندا دەهێڵێتەوە. کاتێک بیرت دێتەوە کە گیان شوێنی سروشتی سۆزداری مرۆڤە، تێدەگەیت کە مرۆڤی سروشتی بوونەوەرێکە کە بە ویژدان، بە ڕۆحێکی ڕووناککراو ڕێنمایی ناکرێت، بەڵکو بە دوای ئارەزووەکانی دڵی خۆیدا دەڕوات وەک مرۆڤێکی گیانی چونکە بە دوای خۆشەویستی و ئارەزووەکانی خۆیدا دەڕوات. ئەو بوونەوەرێکی سۆزەکانە، و هەر بۆیە زۆر ئاسانە بڵێین کە هەموو گوناهێک بە شێوەیەک لە شێوەکان سەرنجی سۆزەکانی دڵی سروشتی ڕادەکێشێت. لە بنەڕەتدا هەموو گوناهێک خۆپەرستانەیە؛ ئێمە گوناه دەکەین چونکە پێمان وایە بڕێک لە ڕەزامەندی لەو گوناهەدا دەدۆزینەوە. گوناه هەمیشە خۆپەرستانەیە، و مرۆڤی دەروونی بوونەوەرێکی خۆپەرستە، ئەو کەسێکی خۆپەرستە، چونکە لە کۆتاییدا، گیان خودە. کەواتە، مرۆڤی سروشتی ئەو مرۆڤەیە کە ژیانی خود دەژی، ئەو مرۆڤەی کە ڕۆحەکەی هەرگیز نەبووەتە ژیانێکی نوێ؛ هێشتا لەوێ دیلێکە لە ژێرزەمیندا، ئەگەر بتەوێت. دەتوانیت یەکسەر بزانیت ئەوە چۆن بەسەر تۆدا جێبەجێ دەبێت. پاڵنەرت لە ژیاندا چییە؟ ئایا بۆ شکۆدارکردنی خودا دەژیت یان بۆ چێژوەرگرتن لە خۆت؟ ئایا بە دوای ئارەزووەکانی خۆتدا دەگەڕێیت یان بە دوای ڕازیکردنی گەورە عیسای مەسیحدا دەگەڕێیت؟ وەک هەر کەسێکی ڕزگاربوو سەیری ژیانی کۆن دەکاتەوە، دەتوانێت بڵێت:
من ژیام بۆ خۆم، تەنها بۆ خۆم، بۆ خۆم و جگە لە خۆم کەس نەبوو؛ هەر وەک ئەوەی عیسا هەرگیز نەژیا بێت، و وەک ئەوەی ئەو هەرگیز نەمرابێت.
Ew mirovê xwezayî ye. Dibe ku ew ji derve ve mirovekî pir baş be, mirovekî pir dilovan be, mirovekî pir bi edep be, mirovekî pir dilpak be, heya ku ew karibe bi awayê xwe tevbigere. Ew ji bo xwe dijî û heta di kirina qenciyê de jî têrkeriyekê dibîne. Ew di jiyana xwe de fêr dibe ku durustî polîtîkaya herî baş e, ku ew bextewartir e ger durust be, û ji ber vê yekê gelek mirovên ne-nûbûyî nimûneyek durustiyê ne. Ew ji pêkanîna hewcedariyên mirovên din pileya bextewariyê distîne; dibe ku ew mirovekî pir dilpak be, û di dilê wî de germahiyek heye dema ku ew tiştekî dide kesekî hewcedar û ew kes bersiv dide, "Xwedê te pîroz bike, birêz, tu nizane çiqas qenciyê dikî." Dibe ku ev hemî hebin û dîsa jî tu fikra jiyana ji bo Xwedê tune be, tu fikra rûmetkirina Xudan Îsa Mesîh tune be. Hin mirovên xwezayî dadikevin nav tiştên xwar û rûreş, xwestekên wan wan ber bi bêexlaqî û serxweşiyê ve dibin, lê mirovên din ên xwezayî tiştê ku jê re hatiye gotin aliyê paqij ê riya fireh, riya bilind a mirovê xwezayî digirin, lê ew dîsa jî riya ku ber bi helakê ve diçe ye. Gava ku hûn di wê riya fireh de dimeşin, hûn her cûre û rewşên mirovan dibînin, hin bi eşkere bêexlaq, hin xerab, hin bi awayekî nefretî nepak, yên din pir bi rûmet, ku ji hêla hevalên xwe ve bi heyranî li wan tê nêrîn; hin ji wan pir dînî ne û dema ku ew ber bi katedrala mezin an dêra biçûk ve diçin, li gorî rewşê, têrkeriyekê dibînin; dema ku ew di xizmetek Xiristiyanî, Cihûyî, an ya din de rûdinin, û dema ku civîn didome, ew di hesta ku ew tişta rast dikin de têrkeriyê dibînin. Ew ji xizmetê bandor dibin, ew ji muzîkê hez dikin; ger waîz bi gotinbêj û balkêş be, ew ji guhdarîkirina wî kêfê digirin, û carinan her çend ew ne gotinbêj be jî, ger ew dilsoz be, ew hez dikin guh bidin wî.
کاتێک چارڵز سپێرجن لە لووتکەی ناوبانگیدا بوو وەک یەکێک لە گەورەترین وتاربێژانی مژدەی ئینجیل، زۆرێک لە بێباوەڕان کۆدەبوونەوە بۆ گوێگرتن لێی، زۆرێک لەو پیاوانەی کە مەسیحییەتیان ڕەت دەکردەوە بە خۆشییەوە گوێیان لە وتارەکانی دەگرت. لە یەکێک لە بۆنەکاندا کاتێک پیاوێک، کە بە بێباوەڕ ناسرابوو، لە کۆبوونەوەکەی سپێرجن دەگەڕایەوە، هاوڕێیەکی بینی کە وتی، "ئەمڕۆ لە کوێ بوویت؟"
"من چووم بۆ گوێگرتن لە بانگخوازە مەزنەکە، چارڵز سپێرجن،" وتی.
"تۆ سەرسامم دەکەیت،" هاوڕێکەی وتی؛ "تۆ بڕوا بە هیچ وشەیەکی ناکەیت."
"نەخێر، من نا، بەڵام ئەو دەیکات، دەزانیت، و من بڕێک چێژ وەردەگرم لە گوێگرتن لە پیاوێک کە وتار دەدات وەک ئەوەی بەڕاستی باوەڕی بەوە هەبێت کە وتاری لەسەر دەدا."
تەنانەت مرۆڤێکی سروشتیش دەتوانێت نرخی ئەوە بزانێت، چونکە ڕەنگە نرخێکی دیاریکراو بۆ جدییەت و توندی دابنێت. زۆر گونجاوە کەسێک لە دەرەوە باش بێت، ژیانی زۆر ڕاستودروست بێت، پیاوێکی دەستپاک بێت لە بازرگانیدا، زۆر میهرەبان و خێرخواز بێت، و بڕێک هەستی ئایینی هەبێت، و هێشتا مرۆڤێکی سروشتی بێت.
چی پێویستە بۆ ئەوەی پیاوێک لەو حاڵەتە دەربهێنرێت بۆ حاڵەتی مەسیحییەک؟ دەبێت سروشتێکی نوێ هەبێت، نوێبوونەوەی مێشک، دەبێت لە خودا لەدایک بێت.
"مەگەر مرۆڤێک لەدایک نەبێتەوە، ناتوانێت شانشینی خودا ببینێت" (یۆحەننا ٣:٣).
ئەم مرۆڤە سروشتییە، لە باشترین حاڵەتیدا و بە هەموو خۆشەویستی و ڕێزداربوونییەوە، ناتوانێت بچێتە ناو شتە خوداییەکانەوە و لێیان تێبگات. قسەی لەگەڵ بکە دەربارەی ڕاستییە سەرسوڕهێنەرەکانی ووشەی خودا، ئەوا بە سەرسوڕمانەوە سەیری تۆ دەکات و دەڵێت، "گرنگی ئەم شتانە نابینم." پێی بڵێ کە خودا بوو بە مرۆڤ بۆ کڕینەوەی ئێمە، کە ئەو لە کچێکی پاکیزە لەدایکبوو، و پیاوەکە بە لێبوردەییەوە پێدەکەنێت و دەڵێت، "ئەگەر تۆ لە باوەڕهێنان بەوەدا ئاسوودەیی بەدەست دەهێنیت، باشە، بەڵام تا ئەو شوێنەی پەیوەندی بە منەوە هەیە، ئەوە موعجیزەیەکی بایۆلۆجی لەخۆدەگرێت کە ناتوانم قبوڵی بکەم." پێی بڵێ کە مەسیح لە پێناوی گوناهەکانماندا لەسەر خاچی گۆلگۆسە مرد و لەوێ خوێنی خۆی بۆ کڕینەوەی ئێمە ڕشت، و ئەو دووبارە پێدەکەنێت و دەڵێت، "بیرۆکەیەکی تا ڕادەیەک کۆنە، ئەو بیرۆکەیەی کەفارەتی خوێن. لە خوێندنەکانمدا تێبینی دەکەم کە شوێنێکی گەورەی هەیە لە هەموو ئایینە کۆنەکاندا، بەڵام بێگومان من بە هیچ شێوەیەک نایبینم."
"ئەگەر مزگێنییەکەمان شاردرابێتەوە، ئەوا لەوانە شاردرابێتەوە کە ونبوون" (2 قۆرینتیۆس 4:3).
قسەی لەگەڵ بکە دەربارەی زیندووبوونەوەی جەستەیی پەروەردگارمان عیسای مەسیح، و دووبارە ئەو دەڵێت: "بێگومان زۆر جیاوازی نییە ئایا جەستەکەی هەستاوەتەوە؛ ئەوە شتێکی بچووکە. بنەماکانی زیندوو بوونەتەوە دوای ئەوەی لەلایەن پیاوانی سەردەمەکەیەوە ڕەتکرانەوە، و ئەوان دەمێننەوە، و ئەگەر ئێمە شوێن ئەو یاسایانە بکەوین کە ئەو دایڕشتوون هەموو شتێک باش دەبێت."