ئەم بەشە ڕۆڵەکانی ناو بنەماڵەیەکی مەسیحی ڕوون دەکاتەوە، ئامۆژگاری ژنان دەکات کە ڕۆحێکی نەرم و نیان و ملکەچی نیشان بدەن، بەتایبەتی بۆ مێردە بێباوەڕەکان، و مێردانیش ڕێز لە ژنەکانیان بگرن وەک هاوبەشانی میراتی نیعمەت. پاشان هانی باوەڕداران دەدات کە بە یەکێتی و بەزەیی و خۆشەویستی بژین، خۆیان لە تۆڵەسەندنەوە بپارێزن و لەبری ئەوە داوای بەرەکەت بکەن بۆ ئەوانەی خراپەیان لەگەڵ دەکەن. لە کۆتاییدا، فێری بەرگەگرتنی ئازار دەکات لە پێناوی ڕاستودروستی بە ویژدانێکی پاکەوە، ئامادەبوون بۆ ڕوونکردنەوەی هیوای خۆیان، و شوێنکەوتنی نموونەی مەسیح لە ئازارکێشاندا.
بە هەمان شێوە، ئێوەش ئەی ژنان، ملکەچی مێردەکانتان بن؛ بۆ ئەوەی ئەگەر هەندێکیان گوێڕایەڵی وشەکە نین، ئەوانیش بەبێ وشە بە ڕەفتاری ژنەکان بەدەست بهێنرێن؛ کاتێک ڕەفتاری پاک و لەخواترسیی ئێوە دەبینن. با خۆڕازاندنەوەیان نەبێتە ڕازاندنەوەی دەرەوەی قژ لێدان و زێڕ لەبەرکردن و جل لەبەرکردن؛ بەڵکو با مرۆڤی شاراوەی دڵ بێت، بەوەی کە تیا ناچێت، تەنانەت خشڵی ڕۆحێکی هێمن و ئارام، کە لەبەرچاوی خودا زۆر بەنرخە. چونکە بەم شێوەیە لە سەردەمی کۆندا ژنە پیرۆزەکانیش، کە متمانەیان بە خودا هەبوو، خۆیان دەڕازاندەوە، ملکەچی مێردەکانیان بوون: وەک چۆن سارا گوێڕایەڵی ئیبراهیمی کرد و پێی دەگوت گەورەم؛ ئێوە کچەکانی ئەون، ئەگەر چاکە بکەن و لە هیچ شتێک نەتۆقن. بە هەمان شێوە، ئێوەش ئەی مێردەکان، بەپێی زانیاری لەگەڵیان بژین، ڕێز لە ژن بگرن، وەک دەفرێکی لاوازتر، وەک میراتگرانی پێکەوەیی نیعمەتی ژیان؛ بۆ ئەوەی نوێژەکانتان بەربەست نەکرێن” (1 پەترۆس 3:1-7).
ژیانی نوێ دژ بە پەیوەندییە سروشتییەکان نییە. نیشانەی نیعمەت نییە، بەڵکو بە تەواوی پێچەوانەکەیەتی کە مرۆڤ بێ سۆزی سروشتی بێت. بۆیە ئێستا ڕۆحی پیرۆز دەست دەکات بە ئامۆژگاریکردنی ژنان و مێردەکان سەبارەت بە هەڵوێستیان بەرامبەر یەکتر.
کەم ئەزموون هەن کە سەختتر بن لەوەی لە هاوسەرگیریدا لەگەڵ بێباوەڕێکدا یەکبگریت. کوڕ یان کچی گەنجی مەسیحی هەرگیز نابێت بە ویستی خۆی بچێتە ناو هاوسەرگیرییەکی لەو شێوەیە.
لەگەڵ بێباوەڕاندا بە نایەکسانی مەبنە یەک... و چ هاوبەشییەک ڕووناکی لەگەڵ تاریکیدا هەیە؟... یان چ بەشێک باوەڕدار لەگەڵ بێباوەڕێکدا هەیە؟ (دووەم قۆرینتیۆس ٦:١٤-١٥).
بەڵام کاتێک یەکێک لە ئەندامانی خێزانێکی پێکهاتوو خوداوەند دەناسێت، لە کاتێکدا ئەوی دیکە لە تاریکیی سروشتدا دەمێنێتەوە، ئەوا زۆرترین تێگەیشتنی هەڵە و بارودۆخی ئاڵۆز ڕەنگە سەرهەڵبدات. ئەگەر ژنەکە بووبێتە باوەڕدار، لە کاتێکدا مێردەکە لە دەرەوەی مەسیحدا مابێتەوە، ئەوا پێویستی بە دانایی و نیعمەتێکی تایبەت دەبێت لە لایەن ئەوەوە. ئەگەر هەڵوێستێکی باڵا بەرامبەر مێردە بێباوەڕەکەی بگرێتەبەر، تەنها دژایەتیی ئەو بۆ ڕاستییەکە زیاتر دەکات و بارودۆخەکە زیاتر سەخت دەکات. لێرەدا ئامۆژگاری دەکرێت کە ملکەچی مێردەکەی خۆی بێت، نیعمەت و بێفیزيی ڕۆحێکی وا نیشان بدات کە هەرچەندە ڕقی لە پەیامەکە بێت، بەبێ پەیامەکە – واتە بەبێ ئەوەی ژنەکە زۆر قسەی لەگەڵ بکات – بە ڕەفتارە ژیرانەکەی بەدەست بهێنرێت، کاتێک جوانیی کەسایەتیی مەسیحییانەی دەبینێت. ئێمە دەڵێین، "کردار لە قسە بەهێزترە،" و ئەمەش لەگەڵ فێرکردنی کتێبی پیرۆزدا یەکدەگرێتەوە. ژنێکی فەرماندەر و زاڵ، مێردەکەی زیاتر لە خودا دوور دەخاتەوە لە جیاتی ئەوەی ڕایبکێشێت بۆ لای مەسیح. بەڵام خانمێکی نەرمونیان و پڕ نیعمەت، کە ژیانی بە پاکیزەیی ناسراوە و ڕازاندنەوەکەی تەنها دەرەوە نییە بەڵکو ناوەوەیە، کاریگەرییەکی گەورەی دەبێت تەنانەت لەسەر مێردێکی بێخوداش.
لێرەدا با ئاماژە بەوە بکەم کە کتێبی پیرۆز ڕێگری لە بڕێک خۆڕازاندنەوەی کەسایەتی ناکات، بەڵکوو ئەوەیە کە ژن نابێت پشت بەمە ببەستێت بۆ ئەوەی خۆی دڵڕفێن و سەرنجڕاکێش بکات. ژنێکی شڕوشێواو تەنها دووری دەخاتەوە. بەڵام ڕەنگە کەسێک بە جوانی پۆشاکپۆش بێت و بە پاکوخاوێنی ڕێکخراو بێت، و هێشتا هەموو شتێک بە ڕۆحێکی لووتبەرز یان تووڕەیی تێکبدات. جوانیی ڕۆحێکی نەرمونیان و ئارام لەبەرچاوی خودا بێ نرخە، و ستایشی دەکات لەلای مێردەکەی، خێزانەکەی و هاوڕێکانی.
بەم شێوەیە بوو کە ژنە پیرۆزەکانی کۆن خۆیان ڕازاندبووەوە کە بە پشت بەستن بە خودا دەژیان و ملکەچی مێردەکانیان بوون لە جیاتی ئەوەی زاڵ بن بەسەریاندا. سارا وەک نموونەیەکی جوان بۆ ئەمە باس دەکرێت. کاتێک فریشتەکە ڕایگەیاند کە ئەو دەبێتە دایکی ئیسحاق، هەرچەندە لە تەمەنێکی زۆر پێشکەوتوودا بوو، بە سەرسوڕمانەوە پرسیاری کرد چۆن دەبێت کاتێک ئەو پیرە و، زیادی کرد، "گەورەمیش پیرە،" ئاماژەی بە مێردەکەی ئیبراهیم دەکرد. ئەوانەی گوێڕایەڵی ئەم ڕێنماییە دەکەن بە ئاشکرا دەبنە منداڵەکانی ئەو لە ڕووی ڕەوشتەوە، و پێویست ناکات لە ئەزموونە سەخت و دژوارەکان بترسن.
بۆ مێردەکانیش وتەیەکی ئامۆژگاریی جددی هەیە. با هەموو ڕێزێکی شایستە بە ژنەکە بدەن، هەوڵ نەدەن دەسەڵاتی بەسەر ویژدانیدا بسەپێنن، بەڵکو سنووردارێتی جەستەیی ئەو وەک دەفرێکی لاوازتر بناسن؛ با زیاتر بە ویژدان بن، بەپێی زانیاری لەگەڵیدا بژین و وەک میراتگرانی پێکەوەیی نیعمەتی ژیان؛ و ڕۆح ئەوەی کە زۆر گرنگە زیاد دەکات:
"تا نوێژەکانتان ڕێگری لێ نەکرێت."
ناکۆکی و دەمەقاڵە لە ماڵەوە هەموو هاوبەشییەک لە پاڕانەوەدا دەخنکێنێت. زۆر گرنگە بۆ هاوسەران بتوانن پێکەوە لە هاوبەشییەکی پیرۆزدا چۆک دابنێن و دەنگەکانیان لە پاڕانەوە و تکاکردندا تێکەڵ بکەن.
"لە کۆتاییدا، هەمووتان یەک دڵ بن، بەزەییتان بە یەکتردا بێتەوە، وەک برایان یەکترتان خۆشبوێت، میهرەبان و ڕێزدار بن: خراپە بە خراپە و جنێو بە جنێو مەدەنەوە، بەڵکو بە پێچەوانەوە بەرەکەت بدەن، چونکە دەزانن بۆ ئەوە بانگکراون تاکو بەرەکەت بە میرات بگرن. چونکە هەرکەسێک ژیانی خۆشبوێت و ڕۆژگاری باش ببینێت، با زمانەکەی لە خراپە بپارێزێت و لێوەکانیشی قسەی فێڵاوی نەکەن: با خۆی لە خراپە بەدوور بگرێت و چاکە بکات؛ با بەدوای ئاشتیدا بگەڕێت و پەیڕەوی بکات. چونکە چاوەکانی خوداوەند بەسەر ڕاستودروستانەوەیە و گوێیەکانیشی بۆ نوێژەکانیان کراوەن: بەڵام ڕووی خوداوەند دژی ئەوانەیە کە خراپە دەکەن. ئەگەر ئێوە شوێنکەوتەی چاکە بن، کێ هەیە زیانتان پێ بگەیەنێت؟ بەڵام ئەگەر لە پێناوی ڕاستودروستییەوە ئازار بچێژن، خۆزگە بە ئێوە: لە ترساندنی ئەوان مەترسن و دڵتەنگیش مەبن؛ بەڵکو خوداوەند خودا لە دڵتاندا پیرۆز بکەن: و هەمیشە ئامادە بن وەڵامی هەر کەسێک بدەنەوە کە پرسیارتان لێ دەکات دەربارەی هیوای ناو دڵتان، بە دڵنەرمی و ڕێزەوە: خاوەنی ویژدانێکی پاک بن؛ تاکو کاتێک بە خراپەکار ناوتان دەبەن و قسەی خراپتان لەسەر دەکەن، شەرمەزار بن لەوەی بە درۆ تۆمەتی ڕەفتاری باشی ئێوە لە مەسیحدا دەدەنە پاڵتان. چونکە باشترە، ئەگەر ویستی خودا وابێت، لە پێناوی چاکەدا ئازار بچێژن نەک لە پێناوی خراپەدا. چونکە مەسیحیش یەکجار لە پێناوی گوناهەکاندا ئازاری چەشت، ڕاستودروستەکە لەبەر ناڕاستودروستەکان، تاکو ئێمە بهێنێتە لای خودا، لە جەستەدا کوژرا، بەڵام بە ڕۆح زیندوو کرایەوە: کە بەو ڕۆحەش چوو و مزگێنی دا بە ڕۆحەکان لە زینداندا؛ ئەوانەی پێشتر گوێڕایەڵ نەبوون، کاتێک خۆڕاگری خودا لە ڕۆژگاری نووحدا چاوەڕێی دەکرد، لە کاتێکدا کەشتییەکە ئامادە دەکرا، کە تێیدا کەمێک، واتە هەشت کەس، بە ئاو ڕزگار کران. کە نموونەی ئەوەش لەئاوهەڵکێشانە کە ئێستا ئێمەش ڕزگار دەکات (نەک لابردنی پیسیی جەستە، بەڵکو وەڵامی ویژدانێکی پاک بەرامبەر بە خودا)، بەهۆی هەستانەوەی عیسای مەسیحەوە: کە چوو بۆ ئاسمان و لە دەستی ڕاستی خودادایە؛ فریشتەکان و دەسەڵاتەکان و هێزەکان ملکەچی ئەون” (1 پەترۆس 3:8-22).
ئایەتی 8 (1 پەترۆس 3:8) بە وشەی "لە کۆتاییدا" دەست پێدەکات، کە ئاماژە بەوە دەکات ئەوەی دوای دێت نابێت لەوەی پێشتر هاتووە جیا بکرێتەوە، بەڵکو ئەنجامێکی سروشتی ئەوەیە. باوەڕداران بە گشتی، نەک تەنها مێرد و ژن، ئێستا هان دەدرێن یەکێتیی ڕۆح، ڕەچاوکردنی هاوسۆزانە بۆ یەکتری، لەگەڵ خۆشەویستیی برایانە دەربخەن، کە بەرهەمی دڵێکی میهرەبان و ڕۆحێکی بێفیزییە. هەر شتێک وەک تۆڵەسەندنەوە بۆ زیانەکان دەبێت بە وریاییەوە لێی دووربکەوینەوە. لە جیاتی گەڕاندنەوەی خراپە بە خراپە و سووکایەتی بە سووکایەتی، دەبێت تەنانەت خراپترین نەیارانیشمان پیرۆز بکەین، چونکە بەم کارە خۆمان دوو هێندە بەرەکەتدار دەبین.
پێترۆس بەشێک لە زەبووری سی و چوارەم دەگێڕێتەوە، بە بەکارهێنانی ئایەتەکانی 12 بۆ 16 (1 پێترۆس 3:12-16)، بەڵام ئەو لە ناوەڕاستی دوا ڕستەدا دەوەستێت، و ئەوەش بە هۆی هۆکارێکی زۆر تایبەتەوە.
زەبوورنووس قسە لەگەڵ هەموو ئەوانە دەکات کە ژیانیان خۆشدەوێت و دەیانەوێت بە باشترین شێوە چێژی لێ وەرگرن، داوایان لێدەکات زمان لە خراپە بپارێزن و لێوەکانیان لە قسەکردنی فێڵبازی دووربخەنەوە – واتە، هەر شتێک کە سروشتێکی ناڕاستگۆیانەی هەبێت. ئامۆژگارییان دەکات کە لە خراپە دووربکەونەوە و دادپەروەری بەدوادا بچن، بۆ ئەوەی ئاشتی بگەڕێن و بەدوایدا بچن – واتە، هەمیشە بەدوای ئەوەدا بڕۆن کە بۆ خێری مرۆڤایەتییە. و هەموو ئەمانە لەبەر ئەوەیە کە چاوە هەموو بینەرەکانی یەهووە لەسەر ڕاستودروستانن، و گوێیەکانی کراوەن بۆ نوێژەکانیان: بەڵام ڕووی پەروەردگار دژی ئەوانەیە کە خراپە دەکەن. لێرەدا پیتەر دەوەستێت. کاتێک دەگەڕێینەوە سەر زەبوورەکە، دەبینین ڕستەکە بە زیادکردنی ئەمە بەردەوام دەبێت: "بۆ ئەوەی یادیان لەسەر زەوی ببڕێتەوە." بەڵام ئەوە لەم سەردەمەدا نابێت. ئەوە لە ڕۆژی داهاتووی پەروەردگاردا بە شێوەیەکی شکۆدار جێبەجێ دەبێت. کتێبی پیرۆز چەندە ورد و تێروتەسەلە! ڕەنگە بیر بکەینەوە کە جیاوازییەکی کەم دروست دەکات، بەڵام عیسا کاتێک لە کەنیشتی ناسرە خوێندییەوە، هەموو سەردەمێکی خستە ناو خاڵێکەوە.
"منی ناردووە ... بۆ ئەوەی ساڵی پەسەندکراوی خوداوەند ڕابگەیەنم. و کتێبەکەی داخست" (لوقا 4:19-20).
وشەکانی دواتر بریتین لە،
"و ڕۆژی تۆڵە-سەندنەوەی خودامان" (ئیشایا ٦١:٢)؛
بەڵام ئەوە دەستپێناکات تاوەکو ڕۆژی نیعمەت کۆتایی دێت.
هەرچەندە پیاوانی خراپەکار، کە بە ڕقی شەیتانی بۆ ئینجیل هاندراون، بیانهەوێت زیان بە باوەڕداران بگەیەنن،
"کێیە ئەوەی زیانت پێدەگەیەنێت، ئەگەر ئێوە شوێنکەوتووی ئەوە بن کە چاکە؟"
هیچ خراپەیەک بەسەر ڕاستودروستاندا نایەت، چونکە،
"هەموو شتێک پێکەوە کار دەکات بۆ چاکە بۆ ئەوانەی کە خودا خۆشدەوێن، بۆ ئەوانەی کە بەپێی مەبەستی ئەو بانگکراون" (ڕۆما ٨:٢٨).
ئەمە دەگرێتەوە چەوساندنەوە، نەخۆشی، تەنگژەی دارایی-هەر شتێک کە مرۆڤەکان بە خراپەی دەزانن، بەڵام خودا هەموویان پیرۆز دەکات بۆ خێری مەسیحییەکە.
ئەگەر بانگکرایت بۆ ئازارکێشان لە پێناوی ڕاستودروستی، با بە شانازییەکی دڵخۆشکەر دابنرێت. پێویست ناکات بترسیت و نە لە ترسی هەڕەشەی تیرۆردا بژیت، چونکە خودا لەسەر هەموو شتێکە، و کەس ناتوانێت لەوە تێپەڕێت کە ئەو بۆ بەرەکەتمان ڕێگەی پێدەدات. ئەو کە دەمی شێرەکانی گرت و دانیالی پاراست، و لەناو کوورەدا لەگەڵ سێ گەنجە عیبرانییەکەدا ڕۆیشت، هەمیشە چاوێکی بەئاگایی بەسەر پیرۆزەکانی خۆیەوە دەبێت، بەڵێ، و بەسەر دوژمنەکانیشیاندا، نەوەک لە ویستی ڕێگەپێدراوی ئەو تێپەڕن.
تەنها شوێنی شایستەی خودا بدە لە دڵدا. با بۆ ئەو تەرخان بکرێت، و کاتێک بانگ کرایت بۆ شایەتیدان لەبەردەم خەڵکیدا، هەمیشە ئامادە بە بۆ وەڵامدانەوەی هەموو ئەوانەی پرسیار دەکەن دەربارەی بنەمای باوەڕەکەت، بە فڕۆتنی و ڕێزێکی شایستەوە؛ وریابە بۆ پاراستنی ویژدانێکی باش، بۆ ئەوەی هیچ ڕاستیەک لە تۆمەتەکانیاندا نەبێت ئەگەر تۆمەتبار کرایت بە ڕەفتاری خراپ لەلایەن پیاوانی بەدکارەوە کە شایەتی درۆ دەدەن دەربارەی شێوازی ژیانی ڕاست و دروستت لە مەسیحدا.
ئایەتی ١٧ (١ پەترۆس ٣:١٧) ڕایدەگەیەنێت کە باشترە، واتە پەسەندترە، ئەگەر خودا پێی خۆش بێت ڕێگەی پێبدات، کەسێک لەبەر ئەنجامدانی کاری ڕاست ئازار بچێژێت نەک لەبەر ئەنجامدانی کاری هەڵە. لەمەدا خوداوەندە پیرۆزەکەمان نموونەی باڵای ئێمەیە. ئەو ئازاری چەشت بە دەستی پیاوانی خراپکار کە بە هەڵە نیشانیان دا و شایەتی درۆیان لەسەری دا. پاشان لەسەر خاچ ئەو یەکجار بۆ هەموو گوناهەکان ئازاری چەشت –نەک هی خۆی بەڵکو هی ئێمە– ئەو ڕاستودروست، ئێمە ناڕاستودروست، بۆ ئەوەی ئێمە بێنێتە لای خودا. و ئەمەی کردووە. ئێمە هێشتا نەهێنراوینەتە بەهەشت، بەڵام ئێمە کە باوەڕمان بە عیسای مەسیح هەیە هێنراوینەتە لای خودا.
لەسەر خاچەکە بە جەستە کوژرا، بەڵام لە کاتی دیاریکراوی خودا بە ڕۆحی پیرۆز زیندوو کرایەوە لە زیندووبوونەوەی جەستەیی خۆی لە مردووان. سەرنج بدە، لێرەدا مەبەست ڕۆحی مرۆیی ئەو نییە. بە دروستی ناتوانرێت بوترێت کە ئەو بەوە زیندوو کرایەوە یان ژیانی پێبەخشرا، چونکە ڕۆحی ئەو هەرگیز نەمردووە. بەڵام دوای ئەوەی جەستە و ڕۆح لە مردندا لێک جیابوونەوە، ئەو دیسانەوە بە ڕۆحی پیرۆز هەڵگیرسایەوە (بڕوانە ڕۆما ٨:١١). بە هەمان ئەو ڕۆحە، ئەو، لە سەردەمانی زۆر کۆندا، لە ڕێگەی نوحەوە مزگێنی دا بە ڕۆحەکان کە لەگەڵیان ڕایگەیاند کە زیاتر لە سەد و بیست ساڵ هەوڵ دەدات (پەیدابوون ٦:٣). نوح بانگخوازێکی ڕاستودروستی بوو و لە پێناوی ڕاستودروستیدا ئازاری چەشت، وەک چۆن ئێمە بانگکراوین بیکەین، وەک چۆن عیسا کردی (٢ پەترۆس ٢:٥). کەواتە کاتێک "جارێک خۆڕاگری خودا لە ڕۆژانی نوحدا چاوەڕێی دەکرد، لە کاتێکدا کەشتییەکە ئامادە دەکرایەوە،" مەسیح بە ڕۆح لەناو یان لە ڕێگەی باوکسالارەکەوە مزگێنی دا. ئەنجامی ئەم مزگێنییە چی بوو؟
کە تێیدا کەمێک، واتە هەشت گیان بە ئاو ڕزگار کران.
وەک چۆن ئەوانەی چوونە ناو کەشتییەکە بە لافاوی حوکمدا تێپەڕین بۆ زەوییەکی نوێ، بە هەمان شێوە لە مەعمودییەتدا باوەڕدارە گوێڕایەڵەکە بە شێوەیەکی هێمایی ڕزگار دەکرێت. چوونە ناو ئاو نییە کە ڕزگار دەکات، بەڵکو ئەوەیە کە مەعمودییەت باسی دەکات و ویژدانێکی پاک داوای دەکات: هەستانەوەی عیسای مەسیح لە مردووان. ئەو کەسەی چوو بۆ ناو مردن، کە دەیگوت،
“هەموو شەپۆل و گێژەڵۆکەکانی تۆ بەسەرمدا تێپەڕین.” (زەبوورەکان ٤٢:٧)،
ئێستا بە سەرکەوتنەوە دەرکەوتووە، هەموو ئەوانەی متمانەی پێ دەکەن دەگوازێتەوە بۆ دروستکراوێکی نوێ. ئەو چووەتە ئاسمان و وەک مرۆڤی بەرزکراوە لە دەستە ڕاستی خودا دانیشتووە، وەک نیشانەی ڕەزامەندی تەواوی باوک لە کاری کوڕەکەی. هەموو فریشتەکان، دەسەڵاتەکان و هێزەکان ملکەچی ئەون.