ئەم بەشەی نامەی یەکەمی تسالۆنیکی تەرکیز دەکاتە سەر ژیانی کرداریی مەسیحی و هاتنەوەی دووەمی مەسیح. پۆڵس ئامۆژگاری باوەڕداران دەکات کە بەدوای پیرۆزیدا بگەڕێن، خۆیان لە بێڕەوشتی بەدوور بگرن، خۆشەویستیی برایانە پەیڕەو بکەن، و ژیانێکی ئارام و پشت بەخۆ بەستوو بژین. پاشان وەڵامی نیگەرانییەکانی تسالۆنیکییەکان دەداتەوە سەبارەت بە باوەڕدارانی مردوو، دڵنیایان دەکاتەوە کە ئەوانەی لە مەسیحدا مردوون بە تەواوی بەشداری دەکەن لە گەڕانەوە و زیندووبوونەوەیدا.
لەم بەشەدا نێردراو ڕێچکەی ئەو ژیانەی خستەڕوو کە خودا پێی خۆشە. لە ماوەی خزمەتەکەیدا لەناو تسالۆنیکییەکاندا، پۆڵس وریابوو لەسەر جەختکردنەوە لەسەر لایەنی کرداریی مەسیحییەت. هەندێک جار ئێمە مەیلمان هەیە پشتگوێی بخەین. ئێمە ئەوەندە سەرقاڵی فێرکاریین کە بە پێویست جەخت ناکەینەوە لەسەر بەرپرسیارێتییەکانمان وەک باوەڕداران. هەردوو لایەنی مەسیحییەت گرنگن.
ئاگادارکردنەوەیەکی تایبەت هەیە لەم بڕگەیەدا دژی گوناهەکانی گڵاویی. لە سەردەمی پاوڵدا، بێڕەوشتی زۆر باو بوو لەنێو بتپەرستەکاندا، تا ڕادەیەک مەسیحییەکانیش مەیلیان هەبوو سەیری بکەن بە بڕێک بێباکی یان تەنانەت خۆڕازیبوون. وەک ئەلێکساندەر پۆپ نووسیویەتی:
خراپە دڕندەیەکە بە ڕوخسارێکی هێندە ترسناک، کە بۆ ڕق لێبوونەوەی تەنها پێویستە ببینرێت؛ بەڵام کە زۆر جار دەبینرێت، ئاشنا دەبین بە ڕوخساری، سەرەتا بەرگەی دەگرین، پاشان بەزەییمان پێیدا دێتەوە، پاشان لە باوەشی دەگرین.
Di nav neteweyên pûtperest de, cûreyê herî qirêj ê bêexlaqiyê bi perestiya xwedayên wan ên derewîn ve girêdayî bû. Lê Xwedayê me bêdawî pîroz e û em ên ku Wî nas dikin, hatine gazîkirin ku baldar bin da ku ji her meylek nepaqijiyê dûr bikevin. Bi vî awayî şandî nivîsî, "Ev daxwaza Xwedê ye, ango pîrozkirina we, ku hûn ji zînayê dûr bikevin" (1 Têsalonîkî 4:3).
ئێمە زۆرجار ئەم ئایەتە بەشێکی لێ دەبینین کە دەهێنرێتەوە، بەتایبەتی لەلایەن ئەوانەی کە لە واتای پیرۆزکردن تێناگەن. ئەوان پێیان وایە پیرۆزکردن کارێکی دیاریکراوی دووەمی نیعمەتە کە دوای ڕەواکردن دێت. لە سەر بنەمایەکی هەڵە، هەوڵ دەدەن پشتگیریی کتێبی پیرۆز لە بەشی یەکەمی ئەم ئایەتەدا بدۆزنەوە. بەڵام ئەوەی پاوڵ دەیگوت ئەوە بوو کە ویستی خودا ئەوەیە باوەڕداران بە جیاوازی لە هەموو شتێکی قێزەون و ناڕەوشتی بڕۆن. خەڵکی تسالۆنیکی دەبوو خۆیان لەو بێشەرمیی و بێڕەوشتییە جیا بکەنەوە کە زۆربەیانی پێش ئەوەی ڕزگار ببن، تایبەتمەند کردبوو.
ویستی خودایە کە باوەڕداران بە پاکی بژین، جەستەی خۆیان بە تەرخانکراو بۆ ئەو بزانن (بڕوانە ئامۆژگاریی پۆڵس لە ٤:٤-٥). هەندێک کەس ڕەنگە بڵێن، "ئێمە لە وڵاتێکی شارستانیدا دەژین کە پیاوان فێری جیاوازی نێوان ژیانی پاک و ناپاک بوون؛ پێویستمان بە ئامۆژگارییەکی لەم شێوەیە نییە." بەڵام هەر کەسێک ئاگاداری بارودۆخی ڕاستەقینە بێت لەناو و دەرەوەی کڵێسای دانپێدانەر، تێدەگات کە ئامۆژگارییەکە چەند گونجاوە. هەمیشە تاقیکردنەوە هەیە بۆ کەمکردنەوەی ستانداردی مەسیحی. پێویستە بەردەوام بیرمان بێتەوە لەسەر گرنگی ژیانی پاک.
مەحاڵە گوناه بکرێت بەو شێوەیەی کە پاڵ نووسیویەتی بەبێ ئەوەی زیان بە خەڵکی تر بگەیەنێت. ئەو گوناهانەی کە لێرەدا باسی کردوون بە تەنیا ناکرێن و خەڵکی تر هەمیشە زیانیان پێدەگات بەهۆی ئەو کارە ناپیرۆزانەوە. بۆیە نێردراوەکە هۆشداریی دا "کە هیچ کەسێک لە سنوور دەرنەچێت و فێڵی لە براکەی نەکات لە هیچ بابەتێکدا" (4:6).
جەستەی باوەڕدار پەرستگای ڕۆحی پیرۆزە و دەبێت تەرخان بکرێت بۆ شکۆمەندیی خودای پیرۆزکراومان. ئەگەر پیاوێک سووکایەتی بە ئامۆژگارییەکی لەو شێوەیە بکات، ئەوا «سووکایەتی بە مرۆڤ ناکات، بەڵکو بە خودا، کە ڕۆحی پیرۆزی خۆی پێداوین» (4:8).
لە 1 تسالۆنیکی 4:9-10 پۆڵس ئاماژەی بەو خۆشەویستییە کرد کە بەڵگەی سروشتی نوێیە کە بە هەموو ئەوانە دراوە کە لە خودا لەدایکبوون. خۆشەویستیی برایانەی گۆڕاوە گەنجەکانی تسالۆنیکی بۆ هەمووان ئاشکرا بوو، بەڵام نێردراوەکە پێیانی وت کە لەمەدا (وەک لە هەموو نیعمەتێکی تردا) دەبێت پێشکەوتنی بەردەوام هەبێت.
پۆڵس بەردەوام بوو لە پێدانی ئامۆژگارییەکی دیکەی زۆر کرداری: "هەوڵ بدەن بێدەنگ بن و کاری خۆتان بکەن" (٤:١١). ئەو وشەیەی لێرەدا وەرگێڕدراوە بە "هەوڵ بدەن" واتای "ئارەزوومەند بوون" دەگەیەنێت. دەبێت ئارەزوومەند بین بۆ ئەوەی کاری خۆمان بکەین؛ واتە، دەبێت سەرقاڵی کاری خۆمان بین! زۆر کەس وا دیارە ئارەزوویان هەیە سەرقاڵی هەر کارێک بن جگە لە کاری خۆیان، بەڵام سەرقاڵ بوون بە کاری خەڵکی دیکە هەمیشە دەبێتە هۆی ناکۆکی و دووبەرەکی.
کاتێک پاڵ ئامۆژگاریی تەسەلۆنیکییەکانی کرد "بە دەستی خۆتان کار بکەن،" دەیگوت کە مەسیحی نابێت پشت بە خەڵکی تر ببەستێت. دەبێت بە کاری ڕاستگۆیانە بژێوی ژیانی خۆی پەیدا بکات؛ ئەگەر بکرێت، دەبێت پشت بە خۆی ببەستێت. نابێت چاوەڕێ بێت خەڵکی تر لە بێکاریدا بژێوی بۆ دابین بکەن.
دوای ئامۆژگارییەکانی ئایەتەکانی ١-١٢، نێردراو ڕووی کردە بابەتێکی تر، پرسیارێک کە مەسیحییە گەنجەکانی تسالۆنیکا نیگەرانی کردبوون. تیمۆسیۆس پۆڵسی ئاگادار کردبووەوە کە ئەوان نیگەران بوون دەربارەی هەندێک لەوانەیان کە مردبوون. ئەوانەی کە مابوونەوە پرسیاریان دەکرد، "چی بەسەر ڕۆیشتووەکان دێت کاتێک مەسیح دێتەوە؟"
کاتێک پۆڵس لەگەڵ تەسەلۆنیکییەکان بوو، پێیانی وت کە عیسا دیسانەوە دێتەوە بۆ ئەوەی پاشایەتییەکەی لەسەر ئەم زەوییە دابمەزرێنێت، و ئەوان بە پەلە گەیشتنە ئەو ئەنجامە کە ئەوانەی پێش گەڕانەوەی خودا مردبوون ڕەنگە بەشداری لە فەرمانڕەواییەکەیدا نەکەن، بەڵکو تەنها ئەوانەی لە کاتی گەڕانەوەیدا زیندوو بوون پێشوازی لێدەکەن و بەشێک لە پاشایەتیدا دەبێت. لە کۆتاییدا، چۆن دەکرێت ئەو کەسانەی کە چیتر لەم جیهانەدا نین، لێرە لەگەڵیدا فەرمانڕەوایی بکەن؟ نێردراوەکە ئایەتەکانی ١٣-١٨ی نووسی بۆ ڕاستکردنەوەی تێگەیشتنە هەڵەکەیان و ئاشکراکردنی ئەو وەحییە نوێیەی کە خودا بۆی ئاشکرا کردبوو.
پۆڵس دەستی پێکرد، "نامەوێت نەزان بن، برایان، دەربارەی ئەوانەی خەوتوون" (4:13). کاتێک دەستەواژەی "خەوتوو"ی بەکارهێنا، مەبەستی "مردوو" بوو. دواتر کاتێک باسی عیسای کرد، دەستەواژەی "مرد"ی بەکارهێنا، بەڵام کاتێک باسی باوەڕدارانی کرد، دەستەواژەکانی "خەو" و "خەوتوو"ی بەکارهێنا. مەسیح مرد؛ چووە ناو مردن و هەموو ئەوەی کە تێیدا بوو کاتێک لەسەر خاچ شوێنی ئێمەی گرتەوە. بەڵام ئێمە کە متمانەمان پێیەتی هەرگیز مردن نابینین. ئەگەر بچینە ناو ئەو جیهانەی کە پێی دەڵێین "مردن"، جەستەمان تەنها خەوتوو دەبێت تاوەکو پەروەردگار عیسا دەگەڕێتەوە. ڕۆحەکانمان جەستەمان جێدەهێڵن و دەچن بۆ لای مەسیح: "دوور لە جەستە... لەگەڵ پەروەردگار ئامادەین" (2 کۆرنسۆس 5:8).
پاوڵ باوەڕدارانی سەرزەنشت نەکرد لەبەر خەمباربوون کاتێک خۆشەویستەکانیان لە مەسیحدا لەدەست دەدەن، بەڵام پێی گوتن کە وەک ئەوانی تر خەمبار نەبن کە هیچ یەکگرتنەوەیەکیان نابێت لە هاتنەوەی خاوەن شکۆمان یەسووعی مەسیحدا. ئێمە هیوای یەکگرتنەوەمان هەیە "ئەگەر باوەڕمان بەوە هەبێت کە یەسووع مرد و هەستایەوە" (1 تسالۆنیکی 4:14)-و ئێمە باوەڕمان پێیەتی! ئەگەر باوەڕمان پێی نەبێت، ئێمە مەسیحی نین. ڕاستی مردن و هەستانەوەی یەسووع ڕاستیی بنچینەیی مەسیحییەتە.
1 کۆرنسۆس 15:3-4 پێمان دەڵێت "کە مەسیح لە پێناوی گوناهەکانماندا مرد، بەپێی نووسینە پیرۆزەکان؛ و ناشترا، و لە ڕۆژی سێیەمدا هەستایەوە، بەپێی نووسینە پیرۆزەکان." و ڕۆما 4:25، ئاماژە بە مەسیح دەکات، دەڵێت، "ئەوەی لە پێناوی سەرپێچییەکانماندا ڕادەست کرا، و بۆ بێتاوانکردنمان هەستایەوە." جەستەی عیسا لە گۆڕ هەستایەوە. بەو جەستەیە سەری هەڵدا بۆ بەهەشت و بەو جەستەیە ئێستا لەسەر تەختی خودا دانیشتووە.
ڕۆما ١٠:٩-١٠ دەڵێت، "ئەگەر بە دەمت دان بە خوداوەند عیسا بنێیت، و لە دڵتدا باوەڕ بکەیت کە خودا لە مردووان هەڵیستاندووەتەوە، ڕزگارت دەبێت. چونکە بە دڵ مرۆڤ باوەڕ دەکات بۆ ڕاستودروستی؛ و بە دەمیش دانپێدانان دەکرێت بۆ ڕزگاری." هەر کەسێک باوەڕی بە مردن و هەستانەوەی مەسیح نەبێت مافی نییە ناوی مەسیحی بێت.
لە وەشانی کینگ جەیمسدا بەشی دووەمی 1 تەسەلوونیکی 4:14 دەڵێت: "ئەوانەش کە لە عیسادا خەوتوون، خودا لەگەڵ خۆی دەیانهێنێت." وەرگێڕانێکی باشتر ڕەنگە ئەمە بێت: "ئەوانەی عیسا خستوونیەتییە خەو، خودا لەگەڵ خۆی دەیانهێنێتە دەرەوە." خودی گەورەی پیرۆز، پیرۆزە ماندووەکانی خۆی دەبات و دەیانخاتە خەو هەتا ئەو بەیانییە شکۆدارەی هەستانەوە کاتێک بە دەنگی ئەو بەئاگا دێنەوە. پاشان خودا لەگەڵ خۆی دەیانهێنێتە دەرەوە.
چۆن پەروەردگار عیسا دەتوانێت لەگەڵ هەموو قەدیسەکانی بێت بۆ دامەزراندنی شانشینەکەی ئەگەر هەندێک لە قەدیسەکانی لە بەهەشت بن و هەندێکیشیان لەسەر زەوی بن؟ پۆڵس ڕوونی کردەوە کە کاتێک پەروەردگار دێت بۆ هی خۆی، مردووەکان زیندوو دەکاتەوە و زیندووەکان دەگۆڕێت و ئەوان "پێکەوە ڕفێندراونەتەوە... لەناو هەورەکاندا، بۆ ئەوەی لە ئاسماندا چاویان بە پەروەردگار بکەوێت" (4:17). پاشان خودا پێشیان دەکەوێت لەگەڵ پەروەردگار عیسا کاتێک بە هێز و شکۆمەندییەوە دادەبەزێت.
ئەوە وەحییەکی نوێ بوو ("ئەمە بە وشەی خودا پێتان دەڵێین") کە ئێمە ئەوانەی زیندووین کاتێک خودا دەگەڕێتەوە، پێش ئەوانە ناکەوین کە "خەوتوون" (4:15). من ناتوانم یەک وشە لە سێ ئینجیلە هاوڕێکانی (مەتا، مەرقۆس، و لۆقا) دەربارەی ئەم لایەنەی هاتنی خودا بۆ پیرۆزەکانی بدۆزمەوە. لە ئینجیلە هاوڕێکاندا هاتنی کوڕی خودا لەگەڵ پیرۆزەکانی بۆ دامەزراندنی شانشینەکەی لەسەر زەوی هەمیشە لەبەرچاوە. بەڵام ئینجیلی یۆحەننا بەستەرێک بۆ 1 تەسەلۆنیکی 4:13-18 دابین دەکات. یۆحەننا پێی وتین کە پێش ئەوەی خودا بڕوات، بە نێردراوانی لە ژووری سەرەوەی وت، "من دەڕۆم شوێنێکتان بۆ ئامادە بکەم. و ئەگەر ڕۆیشتم و شوێنێکم بۆ ئامادە کردن، دیسان دێمەوە و ئێوە بۆ لای خۆم وەردەگرم؛ بۆ ئەوەی لەو شوێنەی من لێم، ئێوەش لەوێ بن" (یۆحەننا 14:2-3). ئەوان دەزانیان کە ئەو دیسان دەگەڕێتەوە بۆ دامەزراندنی شانشینەکەی؛ ئەو پێشتر پێیانی وتبوو. بەڵام ئێستا ئەو زانیاری پێدان دەربارەی نهێنییەک کە تا ئەم کاتە لە دڵی خۆیدا شاردبوویەوە: "دیسان دێمەوە و ئێوە بۆ لای خۆم وەردەگرم." ئەم لایەنەی هاتنی ئەوە کە بە وەحی بە نێردراو پۆڵس درا و لە ڕێگەی ئەوەوە بە ئێمە.
نەوەیەک لە مەسیحییەکان دەبن کە لەسەر زەوی بە جەستەی سروشتی خۆیان دەژین کاتێک پەروەردگار دێتەوە. هیچ ڕێگایەکمان نییە بزانین کەی ئەم ڕووداوە پیرۆزە ڕوودەدات. ڕەنگە ئەو پێی خۆش بێت هاتنەکەی دوا بخات هەتا ئێمە ئەم جیهانە جێدەهێڵین، بەڵام دەبێت بە چاوەڕوانی ڕۆژانەی گەڕانەوەی ئەو بژین.
وەشانی کینگ جەیمس دەڵێت: "ئێمە کە زیندووین و ماوین تا هاتنی پەروەردگار، پێش ئەوانە ناکەوین کە نوستوون" (1 تەسەلۆنیکی 4:15، *خوارکراوەتەوە*). واتای وشەی ئینگلیزیی "prevent" لە سێ سەد ساڵی ڕابردوو یان زیاتردا گۆڕاوە. کاتێک کتێبی پیرۆز لە ساڵی 1611 وەرگێڕدرا، "prevent" بە واتای "پێش کەوتن" بوو. کاتێک داود لە زەبوری 119:147 باسی نوێژی بەیانی خۆی دەکرد، گوتی: "من پێش دەرکەوتنی بەیانیم کەوتم." مەبەستی ئەوە نەبوو کە ڕێگری لە هەڵهاتنی خۆر کردووە؛ مەبەستی ئەوە بوو کە پێش هەڵهاتنی خۆر هەستابوو و نوێژی دەکرد. ئەمڕۆ "prevent" بە واتای "ڕێگری کردن" دێت. بەڵام پۆڵس مەبەستی ئەوە بوو کە ئێمە کە زیندووین کاتێک مەسیح دەگەڕێتەوە، یەک ساتیش پێش ئەوانە ناکەوینە ناو شانشینەوە کە مردوون. هەموومان پێکەوە دەچینە ژوورەوە.
1 تسالۆنیکی 4:16 ئاماژە بەوە دەکات کە "پەروەردگار خۆی لە ئاسمانەوە دادەبەزێت." من ئەو وشانەم بەدڵە: پەروەردگار خۆی! ئەو کەسەیە کە من چاوەڕێی دەکەم! فریشتەکان گوتیان، "هەمان ئەم عیسایە، کە لە ئێوە بەرز کرایەوە بۆ ئاسمان، بە هەمان شێوە دێتەوە وەک چۆن بینیتان چوو بۆ ئاسمان" (کردارەکان 1:11). ئەوە پەروەردگار خۆیەتی کە چاوەڕێی دەکەین.
ئەو دادەبەزێت «بە هاوارێکەوە، بە دەنگی سەر فریشتە». سەر فریشتەکە لە پەیمانی کۆندا بە شێوەیەکی زۆر تایبەت پەیوەستە بە گەلی جووەوە. دانیال ١٢:١ دەڵێت، «لەو کاتەدا میخائیل هەڵدەستێت، میرە گەورەکە کە بۆ منداڵانی گەلەکەت دەوەستێت.» دەنگی میخائیلی سەر فریشتە لە هەمان کاتدا دەبیسترێت کە خودا هاواری بەئاگاهێنانی خۆی دەدات. کاتێک مەسیح دێت، پیرۆزەکانی هەموو سەردەمەکانی ڕابردوو و هەروەها پیرۆزەکانی ئەم سەردەمەش دەخرێنە ناو جێبەجێکردنی پێشبینییەکە.
کاتێک "کەڕەنای خودا" لێدەدرێت، "مردووانی ناو مەسیح سەرەتا هەڵدەستنەوە." دوا بڕگە دەکرێت بە واتای وشەیی وەربگێڕدرێت، "مردووانی ناو مەسیح یەکەم جار هەڵدەستنەوە." ملیۆنان کە جەستەیان لە زەویدا خەوتووە، گوێیان لە دەنگی ئەو دەبێت. لازەر گوێی لێبوو کاتێک لە گۆڕدا بوو، و دەستبەجێ گەڕایەوە ژیان. کەواتە هەموو ئەو ڕزگاربووانەی مردوون، هەڵدەستنەوە، دەگەڕێنەوە ژیان، لە یەکەم زیندووبوونەوەدا.
ئینجا ئێمە کە جەستەمان هێشتا زیندووە، پێکەوە لەگەڵ ئەواندا «بۆ ناو هەورەکان هەڵدەگیرێین» (1 تەسەلۆنیکی 4:17). ئامرازی ناساندن (definite article) لەپێش وشەی «هەورەکان» واتای قسەکانی پۆڵس ناڕوون دەکات. پێموانییە ئێمە بەرز ببینەوە بۆ هەورە لۆکەییەکان لەسەرووی زەوییەکەمانەوە. تەنانەت فڕۆکەوانەکانمان لەویش بەرزتر دەڕۆن. بەڵام ملیۆنانێکمان دەبین کە وەک هەورێکی خەڵک بەرز دەبینەوە. ئەم ڕووداوە ئەوەیە کە پێی دەڵێین ڕفاندنی کڵێسا. ئێمە دەڕفێندرێین (هەڵدەگیرێین) «بۆ چاوپێکەوتنی گەورە لە ئاسماندا.» وشەی وەرگێڕدراوی «چاوپێکەوتن» واتای «چوونە دەرەوە بۆ چاوپێکەوتنی کەسێک بۆ ئەوەی لەگەڵیدا بگەڕێیتەوە» وەک لە کرداری نێردراوان 28:15.
ئێمە "پێکەوە هەڵدەگیرێینەوە" (خەتەلار کراوە). لێرە پێکەوە هاوبەشیمان هەیە. لێرە پێکەوە لەژێر دەسەڵاتی گەورەکەماندا کار دەکەین. کاتێک ئەو دەگەڕێتەوە، ئێمە "پێکەوە هەڵدەگیرێینەوە." ئێمە ئەوانە دەناسین کە پێکەوە دەچین بۆ بینینی گەورە. هەندێک جار خەڵک لێم دەپرسن، "ئایا لە بەهەشت یەکتر دەناسینەوە؟" ئێمە دەناسین وەک چۆن هەرگیز پێشتر نەمانناسیوە! "ئەوسا منیش دەناسم، وەک چۆن خۆشم ناسراوم" (1 کۆرنسۆس 13:12). ئێمە دەناسین وەک چۆن خودا خۆی ناسیوینی.
ڕووداوی سەرسوڕهێنەر هەن کە لە سەردەمەکانی داهاتوودا ئاشکرا دەبن. ئێمە لەبەردەم تەختی دادگاییکردنی پەروەردگاردا دەوەستین بە جەستە شکۆدارەکانمانەوە بۆ وەرگرتنی پاداشت بۆ ئەو کارانەی لەم ژیانەدا کراون. ئەو دادەبەزێت بۆ وەرگرتنی پادشاھێتییەکەی؛ وەک سوپاکانی وهحی ١٩:١٤ کە بەدوای سوارچاکەکەی سەر ئەسپە سپییەکەدا دێن، ئێمە لەگەڵ پەروەردگاردا دێین بۆ بەشداریکردن لە شکۆمەندییەکەیدا لەو ڕۆژە سەرکەوتنەدا. ئەمە هیوای ئێمەیە؛ ئەمە هیوای کەنیسەیە.
Lê çi bûyerên ku rû bidin jî, emê her tim bi Xudan re bin: «Bi vî awayî emê her tim bi Xudan re bin.»* Û şandî got: «Bi van gotinan hevdu dilxweş bikin» (1 Têsalonîkî 4:18). Gelo ew aramiyê didin dilê we? Divê bidin, eger hûn ji bo Wî dijîn. Eger hûn nejîn, wê di «van gotinan» de ji bo we aramî tune be.