ئەم بەشە جیاوازی دەکات لە نێوان دیارییە ڕۆحییەکان، کە لەلایەن خوداوە بەخشراون، و پۆستەکانی کەنیسە، کە پێویستیان بە مەرجی دیاریکراو هەیە. وردەکاری مەرجە کتێبییەکانی قەشەکان (کە پێیان دەوترێت پیران یان سەرپەرشتیاران) و شەمماسەکان لە کەنیسەی خۆجێیی دەخاتەڕوو، وەک لە 1 تیمۆساوس 3:1-13 دا هاتووە. ئەم مەرجانە جەخت لەسەر لەخواترسی ڕاستەقینە، ڕەوشتێکی نموونەیی، و توانای بەڕێوەبردنی ماڵەکەی خۆی بە باشی دەکەنەوە، نەک دەستنیشانکردنی مرۆیی یان دیارییە تایبەتەکان.
لێکدانەوەکانی پەرتووکی پیرۆز 1 تیمۆساوس 3 تێبینییەکانی ئایرۆنساید لەسەر کتێبە هەڵبژێردراوەکان تێبینییەکانی ئایرۆنساید
تیمۆساوس یەکەم ٣:١-١٣ ئەمە قسەیەکی جێی متمانەیە: هەرکەسێک ئارەزووی چاودێری بکات، کارێکی بەنرخ دەوێت. ٢ جا چاودێر پێویستە بێ گلەیی بێت، مێردی یەک ژن بێت، هۆشیار، خۆگر، ڕێزدار، میواندۆست، توانای فێرکردنی هەبێت، ٣ نەک سەرخۆش، نەک توندوتیژ بەڵکو نەرمونیان، نەک شەڕانگێز، نەک پارەپەرست. ٤ بە باشی سەرپەرشتی ماڵەکەی خۆی بکات و منداڵەکانیشی بە گوێڕایەڵی ڕابگرێت، بە هەموو ڕێزێکەوە. ٥ (ئەگەر کەسێک نەزانێت چۆن سەرپەرشتی ماڵەکەی خۆی بکات، چۆن دەتوانێت چاودێری کڵێسای خودا بکات؟) ٦ نابێت تازەباوەڕ بێت، نەوەک خۆی بە گەورە بزانێت و بکەوێتە ژێر هەمان سزای شەیتانەوە. ٧ پێویستە لەلایەن دەرەوەی کڵێساشەوە ناوبانگێکی باشی هەبێت، بۆ ئەوەی نەکەوێتە ناو شەرمەزاری و داوی شەیتانەوە. ٨ بە هەمان شێوە خزمەتکارەکانیش پێویستە شایەنی ڕێز بن، دڵسۆز بن، نەک زۆر مەیخۆر، نەک بەدوای قازانجی ناڕەواوە بن. ٩ پێویستە ڕاستییە قووڵەکانی باوەڕ بە ویژدانێکی پاکەوە بگرن. ١٠ سەرەتا تاقی بکرێنەوە، پاشان ئەگەر هیچ شتێکیان لەسەر نەبوو، با وەک خزمەتکار خزمەت بکەن. ١١ بە هەمان شێوە ژنانیش پێویستە شایەنی ڕێز بن، نەک زمان پیس، بەڵکو هۆشیار و لە هەموو شتێکدا جێی متمانە بن. ١٢ خزمەتکار مێردی یەک ژن بێت و بە باشی سەرپەرشتی منداڵەکانی و ماڵەکەی بکات. ١٣ ئەوانەی بە باشی وەک خزمەتکار خزمەتیان کردووە، پلەیەکی نایاب بەدەست دەهێنن و دڵنیاییەکی گەورە لە باوەڕیان بە عیسای مەسیحدا.
پێویستە دان بەو ڕاستییەدا بنێین کە پەرتووکی پیرۆز جیاوازی دەکات لە نێوان بەهرە و پۆستدا. خوداوەندە هەستاوە و شکۆدارەکەمان، وەک پێمان وتراوە، بەهرەکانی بە مرۆڤەکان بەخشیوە.
"ئەو هەندێکی کردە نێردراو؛ و هەندێکیشی کردە پێغەمبەر؛ و هەندێکیشی کردە مژدەدەر؛ و هەندێکیشی کردە شوان و مامۆستا" (ئەفەسۆس 4:11).
ئەمانە دیاریی خودایین بۆ بنیادنانی کەنیسە. خودا خۆیەتی کە پیاوان شیاو دەکات بۆ هەر یەکێک لەم جۆرە خزمەتانە. پیاوێک مزگێنیدەر نییە تەنها لەبەر ئەوەی دەچێتە قوتابخانەیەک و تەکنیک و شێوازی دیاریکراوی مزگێنیدان پەرەپێدەدات. پیاوێک بە پێویست مامۆستای وشە نییە تەنها لەبەر ئەوەی خولێکی فێرکردنی کتێبی پیرۆز وەردەگرێت و پاشان هەوڵ دەدات ئەوەی فێربووە بیگەیەنێتە خەڵکی تر. بەڵام مەسیحی هەستاوە، بەهۆی ڕۆحی پیرۆزەوە، پیاوان شیاو دەکات بۆ ئەنجامدانی ئەو کارەی کە ئەو بۆیانی هەیە.
لە نووسینە پیرۆزەکاندا هەرگیز بچووکترین ئاماژەمان نییە کە پێویستە مرۆڤ لەلایەن مرۆڤەوە دەستنیشان بکرێت بۆ ئەوەی بتوانێت مزگێنی ڕابگەیەنێت یان وشەکە فێر بکات. هیچ شتێکی لەو شێوەیە لە کتێبی پیرۆزدا بەدەست ناهێنین. خودی پەروەردگارە کە بەهرەکان دەبەخشێت. کاتێک ئەو بەهرەی بانگخوازیکردن یان فێرکردن دەبەخشێتە هەر پیاوێک، ئەوا وەرگرەکە بەرپرسیارە کە بەهرەکەی بەکاربهێنێت بۆ شکۆمەندیی پەروەردگار عیسای مەسیح. هەندێک لەو خزمەتکارانی مزگێنییە کە زۆرترین بەکارهێنراون و تا ئێستا ژیاون، هەرگیز لەلایەن مرۆڤەوە دەستنیشان نەکراون. چارڵز ئێچ. سپێرجن، کە بۆ چەندین ساڵ قەشەی کڵێسای گەورەی میترۆپۆلیتەن تابەرناکل بوو لە لەندەن، ئینگلتەرا، و یەکێک بوو لە دیارترین بانگخوازانی باپتیست لە سەردەمی خۆیدا، بە تەواوی ڕەتیکردەوە لەلایەن مرۆڤەوە دەستنیشان بکرێت. بە تەواوی نکۆڵی لە هەر شتێکی لەو جۆرە دەکرد، و دەیگوت خودی پەروەردگار خۆی دەستنیشانی کردووە و ئەوە بەسە. دی. ئێڵ. موودی هەرگیز لەلایەن مرۆڤەوە دەستنیشان نەکرا، بەڵام مزگێنیدەرێکی بەهێز بوو کە هەزارانی بۆ لای مەسیح بردەوە.
لە حاڵەتی تایبەتی تیمۆسیدا، بێگومان خزمەتێکی فەرمی هەبوو کە پۆڵس و پیرانی دێربە و لیسترا بەشدارییان تێدا کردبوو، پێش ئەوەی ئەو لەگەڵ نێردراوەکەدا بچێتە کاری میسیۆنەری گەڕۆک. ئەمە بە گشتی بە ڕاسپاردنی ئەو ناودەبرێت، و ڕەنگە دروست بێت بەو شێوەیە قسە بکرێت، بەڵام لە ڕاستیدا زیاتر سروشتی ستایشکردن و دەربڕینی هاوبەشی بوو. لە وەڵامی نوێژەکان و دەستلەسەردانانی پۆڵس و پیران لەو بۆنەیەدا، خودا دیارییەکی تایبەتی بە تیمۆسی بەخشی بۆ ئەوەی شیاوی بکات بۆ ئەو خزمەتەی کە دەبوو ئەنجامی بدات.
لەم بەشەی ئێستای نامەکەماندا، 3:1-13، پاڵ بە ئیلهامەوە مەرجەکانی پۆستی فەرمی لە کڵێسای ناوخۆییدا دەدات. کاربەدەستان ڕەنگە پیاوانی خاوەن بەهرەی تایبەت بن یان نەبن. دەبێت ئەوان پیاوانی خاوەن لەخواترسی ڕاستەقینە و ژیانی نموونەیی بن. ئایەتەکانی 1-7 پەیوەندییان بە هەڵبژاردنی قەشەکان، یان سەرپەرشتیارانەوە هەیە، و ئایەتەکانی 8-13یش بە هەڵبژاردنی خزمەتکاران، یان دێکنەکانەوە.
نووسراوە پیرۆزەکان دانیان بەم دوو پۆستەدا دەنێت لە کڵێسادا. ئەسقۆفەکان و پیران یەک و هەمان شتن، وەک لێکۆڵینەوەیەکی وردی هەندێک دەق نیشانی دەدات.
ئەمە وتەیەکی ڕاستە، ئەگەر پیاوێک ئارەزووی پلەی قەشەیی بکات، ئەوا ئارەزووی کارێکی باش دەکات.
ئێمە هەردوو پۆستەکە لە کتێبی کرداردا و هەروەها لە نامەکاندا دەبینین، و ئەم پیران و شەماسەکانە بە دڵنیاییەوە لە لایەن کەنیسەوە دیاریکراون. لە حاڵەتی پیراندا، ئەوان لە لایەن نێردراوانەوە یان بە دەسەڵاتی نێردراوان ڕاسپێردراون. وشەی ڕاسپاردن بە پێویست بەو مانایە نییە کە هەندێک جار ئێمە هەموو شتێکی لێ تێدەگەین.
ئێمە دەخوێنین،
"ئێوە ماڵی ستێفاناس دەناسن، کە یەکەم بەرهەمی ئەخایایە، و خۆیان تەرخان کردووە بۆ خزمەتکردنی پیرۆزەکان" (1 کۆرنسۆس 16:15).
ئەو وشەیەی وەک "ئالودەبوون" وەرگێڕدراوە، هەمان وشەیە کە لە شوێنێکی تردا وەک "تەرخانکراو" وەرگێڕدراوە.
سەرەتا کەواتە سەرنج بدە چی وتراوە دەربارەی ئەوانەی پێیان دەوترێت قەشەکان.
ئەمە قسەیەکی ڕاستە، ئەگەر پیاوێک ئارەزووی پلەی ئۆسقۆف بکات، ئەوا ئارەزووی کارێکی باش دەکات. کەواتە ئۆسقۆف دەبێت بێ گلەیی بێت، مێردی یەک ژن بێت، وریابێت، ژیر بێت، ڕەوشت باش بێت، میواندۆست بێت، توانای فێرکردنی هەبێت؛ نەکەسێک بێت کە زۆر مەی بخواتەوە، نەکەسێک بێت کە لێدەر بێت، حەزی لە قازانجی ناڕەوا نەبێت؛ بەڵکو پشوودرێژ بێت، شەڕانگێز نەبێت، چاوچنۆک نەبێت؛ کەسێک بێت کە ماڵی خۆی بە باشی بەڕێوە ببات، منداڵەکانی بەوپەڕی جدییەتەوە لە ژێر دەسەڵاتیدا بن؛ (چونکە ئەگەر پیاوێک نەزانێت چۆن ماڵی خۆی بەڕێوە ببات، چۆن دەتوانێت گرنگی بە کڵێسای خودا بدات؟) نەکەسێکی تازەکار بێت، نەوەک بەهۆی لووتبەرزییەوە بکەوێتە ژێر مەحکومکردنی شەیتان. جگە لەوەش دەبێت ناوبانگێکی باشی هەبێت لەلایەن ئەوانەی لە دەرەوەن؛ نەوەک بکەوێتە ناو ڕیسوایی و داوی شەیتان، (ئایەتەکانی 1-7)
ئەمە وتەیەکی ڕاستە، ئەگەر کەسێک ئارەزووی پۆستی سەرپەرشتیار بکات، ئەوا ئارەزووی کارێکی باش دەکات.
وشەی وەرگێڕدراوی "ئۆسقۆف" واتای "سەرپەرشتیار" دەگەیەنێت. ئەگەر بگەڕێینەوە بۆ نامەکەی تیتۆس، دەبینین کە پیرێک و ئۆسقۆفێک یەکن،
"بۆ ئەم مەبەستە تۆم لە کریت هێشتەوە، بۆ ئەوەی ئەو شتانەی کە ماون ڕێکیان بخەیتەوە و پیران دابنێیت لە هەموو شارێکدا، وەک چۆن من فەرمانم پێکردبووی: ... چونکە سەرپەرشتیار دەبێت بێ گلەیی بێت، وەک کارگوزاری خودا؛ خۆویست نەبێت، زوو تووڕە نەبێت، ئالودەی شەراب نەبێت، توندوتیژ نەبێت، حەزی لە قازانجی پیس نەبێت” (1:5, 7).
دەبینیت ھەواری بە تیتۆس دەڵێت: "ئێستا تیتۆس، بۆ تەواوکردنی ڕێکخستنی کەنیسەکان لە کرێت، تۆ لە کەنیسەیەکەوە بۆ کەنیسەیەکی تر بڕۆ و لەناو برایەتیی براکانتدا پیاوانی گونجاو ھەڵبژێرە بۆ ئەوەی وەک پیر دابنرێن لە ھەر یەکێک لەم کەنیسانەدا." پاشان ئەو مەرجەکانی سەرپەرشتیارێک دەدات. لە ئایەتی ٥ وشەی "پیران" بەکارھاتووە، و لە ئایەتی ٧ پێیان دەوترێت "سەرپەرشتیار". "پیران" واتای ئەوەیە دەبێت پیاوانی تەمەن پێگەیشتوو بن. بەڵام زاراوەی تری "سەرپەرشتیار" واتای ئەوەیە کە دەبێت لێھاتوو بن بۆ بەڕێوەبردن لە کەنیسەی خودا.
هەرگیز شتێکی وەک ئەسقەفی مۆدێرن لە پەرتووکی پیرۆزدا نادۆزیتەوە. ئەسقەفێک ئەمڕۆ، چ لە کەنیسەی کاسۆلیکی ڕۆمانی و چ لە کەنیسەکانی تردا کە لە ڕۆماوە هاتوون، یەکێکە لە پلە باڵاکان کە دەسەڵاتی بەسەر خزمەتکارانی تری کەنیسەدا هەیە. بەڵام هیچ بیرۆکەیەکی لەو شێوەیە لە نووسینە پیرۆزەکاندا نییە. لە کردارەکان 20:0دا ژمارەیەک ئەسقەف لە یەک کەنیسەدا دەدۆزینەوە، لە جیاتی ئەوەی یەک ئەسقەف بەسەر چەندین کەنیسەدا دانرابێت. لە ئایەتی 17دا نێردراو قسە بۆ پیرانی کەنیسەکە دەکات، و لە ئایەتی 28دا پێیان دەڵێت،
کەواتە ئاگاداری خۆتان بن و هەموو مێگەلەکە، کە ڕۆحی پیرۆز ئێوەی کردووە بە چاودێر بەسەریەوە، بۆ ئەوەی چاودێری کڵێسای خودا بکەن، کە ئەو بە خوێنی خۆی کڕیویەتی.
وشەی سەرپەرشتیاران وەرگێڕانی هەمان وشەیە کە بە ئەسقۆفەکان وەرگێڕدراوە، بۆیە بەم پیرانە دەڵێت کە دەبێت چاودێری مێگەلی خودا بکەن کە ڕۆحی پیرۆز ئەوانی کردووە بە ئەسقۆف تێیدا.
زۆر شت هاتوونەتە ناو کڵێسای دانپێدانراوەوە کە هیچ بنەمایەکیان لە کتێبی پیرۆزدا نییە، بەڵام خەڵک بە شتێکی ئاسایی وەریدەگرن. لە هەندێک ڕێکخراودا سەرەتا پلەیەکی نزمتر لە پیاوانی ئایینی هەیە کە پێیان دەوترێت دیەکۆنەکان، پاشان پلەیەکی بەرزتر کە پێیان دەوترێت پیران، و بەرزترینی هەموویان کە پێیان دەوترێت ئەسقۆفەکان. هەندێک کەس پلەیەکی بەرزتریش لەمانە دەناسن کە پێیان دەوترێت سەرئەسقۆفەکان، و پاشان ژمارەیەکی کەم لە سەرئەسقۆفەکان هەڵدەبژێردرێن، کڵاوی سووریان پێدەدرێت، و پێیان دەوترێت کاردیناڵەکان. هەموو ئەوانە وەک ئەنجامی دوورکەوتنەوەی کڵێسا لە سادەیی سەرەتایی خۆی و لاساییکردنەوەی ڕێگاکانی سیستەمە بتپەرستەکان هاتنە ئاراوە.
ئەوەی پێویستە لەبیری بگرین ئەوەیە کە پیران و سەرپەرشتیاران یەک و هەمان شتن. لە کڵێسای ناوخۆیی، ئەمانە بەرپرسن لە کاروباری ڕۆحیی کڵێسا، و لێرە فێر دەبین جۆری ئەو پیاوانەی کە دەبێت بۆ ئەم پۆستە هەڵبژێردرێن.
بگەڕێوە بۆ ئایەتی 2:
کەواتە ئەسقۆف دەبێت بێ عەیب بێت، مێردی یەک ژن بێت.
تێمەگەن. نێردراوەکە مەبەستی ئەوە نییە کە قەشەیەک دەبێت بێ گوناهـ بێت. ئەگەر وا بێت، نەماندەتوانی هیچ قەشەیەکمان هەبێت. چارس سپێرگەن گوتی پیاوێک کە لە کاتێکدا دەیناسی زۆر دیندار بوو. بەڕێز سپێرگەن گوتی وای دەزانی پیاوەکە بە کردەوە بێ گوناهـ بوو، تا ڕۆژێک گوتی کە وایە. ئینجا بەڕێز سپێرگەن زانی کە وا نییە. قەشەیەک دەبێت پیاوێکی نیازپاک بێت کە ئارەزوو دەکات خوداوەندە پیرۆزەکەمان شکۆدار بکات. دەبێت "بێ گلەیی" بێت لە ڕووی نیازەوە. ئینجا دەبێت "مێردی یەک ژن" بێت. سەرسوڕهێنەرە کە بیر لەوە بکەینەوە کە لە یەکێک لە سیستەمە ئایینییە گەورەکانماندا پێیان وایە کە پیاوێکی ئایینی بە هەر شێوەیەک بێت نابێت ژنی هەبێت. کتێبی پیرۆز بە ڕوونی دەڵێت کە قەشەیەک دەبێت
هاوسەری یەک ژن، وریا، هۆشیار، ڕەوشت باش، میوانپەروەر، توانای فێرکردنی هەبێت.
ئەوانەی پۆستی قەشەیان هەیە دەبێت پیاوانێک بن کە حەزیان لەوە بێت نیعمەتی خودا بە ئەوانی تر نیشان بدەن لە شایەتی مەسیحییانەیاندا. و، ئەگەر خودا دیارییەکی تایبەتیان پێ ببەخشێت، دەبێت ئەو دیارییە بەکاربهێنن لە فێرکردنی وشەکەدا، نەک پشت بە هاندەرەکان ببەستن بۆ ئیلهام، بەڵکوو پشت بە ڕۆحی پیرۆزی خودا ببەستن. دەبێت گرنگییەکی میهرەبانانە بە براکانیان و بە هەموو مرۆڤەکان نیشان بدەن:
لێدەر نییە,
کەسێک نییە کە بە ئاسانی تووڕە بێت؛
شەڕکەر نییە،
نە شەڕانی؛
نە چاوچنۆک،
یان پارەپەرستێک.
ئەوەی ماڵەکەی خۆی باش بەڕێوە دەبات، منداڵەکانی بە ملکەچییەکی تەواو و ڕێزەوە لە ژێردەستیدا بن؛ (چونکە ئەگەر پیاوێک نەزانێت چۆن ماڵەکەی خۆی بەڕێوە ببات، چۆن دەتوانێت گرنگی بە کڵێسای خودا بدات؟).
ئەمە مەرجێکی زۆر گرنگە. زۆرجار پیاوانێکمان بینیوە کە ئارەزووی ئەم پۆستەی کەنیسەیان کردووە، کە منداڵەکانیان بەهۆی سەرکێشی و ڕێگاکانی دنیایانەوە شەرمەزارییان بۆ دروست کردوون. بەڵام ئەو پیاوەی کە گونجاوە بۆ سەرپەرشتیکردن لە کەنیسەی خودا، کەسێکە کە توانای خۆی بۆ شوانیکردنی ئەوانی تر سەلماندووە، بەو شێوەیەی کە ماڵەکەی خۆی بەڕێوەدەبات.
“تازەباوەڕێک نەبێت [تازەباوەڕێک نەبێت]، نەوەک بە لووتبەرزییەوە خۆی بەرز بکاتەوە و بکەوێتە ناو حوکمدانی شەیتانەوە.”
شهیتان بههۆی لووتبهرزییهوه کهوته خوارێ. ئهو فریشتهیهکی شکۆدار بوو، لوسیفهر، بهڵام دڵی به لووتبهرزی بهرز بووهوه، و لهبهر ئهوه یاخی بوو له دژی خودا و کهوته خوارێ. ئهوهی یهکێک بوو له کهڕوبه دهستنیشانکراوهکانی تهختی خودا ئێستا
“ئەو ماری کۆنە، ئیبلیس و شهیتان.”
بۆیە نێردراو ئاگاداری دەدات لە مەترسیی هەڵبژاردنی کەسێک کە تازە باوەڕی هێناوە، و دانانی لە پۆستە تایبەتەکەی قەشە، نەوەک بە شانازی بەرز بێتەوە.
هەروەها دەبێت ناوبانگێکی باشی هەبێت لەلایەن ئەوانەی لە دەرەوەن؛ نەوەک بکەوێتە ناو سەرزەنشت و داوی شەیتانەوە.
پیاوانێک کە بۆ ئەسقۆفایەتی هەڵدەبژێردرێن دەبێت خاوەنی کەسایەتییەک بن کە تەنانەت خەڵکی دنیاش بتوانن سەیریان بکەن و ڕێزیان لێبگرن و تێیاندا ببینن مەسیحییەکان دەبێت چۆن بن.
هەروەها دەبێت شەمماسەکان بەڕێز بن، دووڕوو نەبن، زۆر شەرابخۆر نەبن، چاوچنۆکی قازانجی پیس نەبن؛ نهێنیی باوەڕ بە ویژدانێکی پاکەوە بگرن. با ئەمانەش سەرەتا تاقیبکرێنەوە؛ پاشان با پلەی شەمماسی بەکاربهێنن، کاتێک بێ کەموکوڕی دەردەچن. هەروەها دەبێت ژنەکانیشیان بەڕێز بن، بوختانچی نەبن، هۆشیار بن، لە هەموو شتێکدا دڵسۆز بن. با شەمماسەکان مێردی یەک ژن بن، منداڵەکانیان و ماڵەکانی خۆیان بە باشی بەڕێوەببەن. چونکە ئەوانەی پلەی شەمماسییان بە باشی بەکارهێناوە، پلەیەکی باش بۆ خۆیان بەدەست دەهێنن، و بوێرییەکی گەورە لەو باوەڕەدا کە لە مەسیحی عیسادایە، (vv. 8-13)
لێرەدا مەرجەکانی شەماسێکمان هەیە. وشەی شەماس بەڕاستی بە واتای "خزمەتکار" یان "ڕاژەکار" دێت، و شەماسێک دەبێت کاروباری کاتیی کڵێسای خودا بەڕێوەببات. هەموو ئەوانەی شەماسن، ئەو نازناوە هەڵناگرن. بۆ نموونە، خەزنەدارێک شەماسە، ڕێنماییکەران شەماسن، ئەو پیاوانەی چاودێری بیناکە دەکەن، ئەمینداران، هەموویان شەماسن بەپێی وشەی خودا. لە کردارەکان ٦:٠دا دەربارەی یەکەمین شەماسەکان دەخوێنینەوە. حەوت پیاوی خاوەن ناوبانگێکی باش هەڵبژێردران بۆ ئەوەی چاودێری دابەشکردنی پارەکان و خزمەتکردنی گەردیسە هەژار و نەدارەکانی قودس بکەن. ئەو وشەیەی لە کردارەکان ٦:١دا وەرگێڕدراوە بۆ "خزمەتکردن" بریتییە لە دیاکۆنیا. کەواتە، ئەوانەی ئەم کارەیان ئەنجامدا، شەماس بوون.
لە ڕۆما ١٦:٠دا وشەی مێینە بۆ شەماس دەدۆزینەوە. نێردراو نامەکەی بۆ ڕۆماییەکان نارد بە دەستی خانمێکەوە کە گەشتی دەکرد بۆ ڕۆما، و ناوی لێدەنێت
"فیبی خوشکەکەمان، کە خزمەتکاری ئەو کڵێسایەیە کە لە کەنخەریایە" (ڕۆما ١٦:١)،
بە واتای وشەیی، "شەماسەیەکی کڵێسای کەنخریا." خزمەتی کڵێساکەی دەکرد. کەواتە ژنێک کە خزمەتی کڵێسا دەکات، لە کتێبی پیرۆزدا، پێی دەوترێت "شەماسە."
شەماسەکان دەبێت
جددی بە،
خۆیان نادەنە دەست بێسەروبەری، بەڵکو تێدەگەن لە جددییەتی ئەو کارەی کە دەبێت ئەنجامی بدەن.
دووڕوو نەبێت
کەسێک کە شتێک بە یەکێک بڵێت و پێچەوانەکەی بە کەسێکی تر، دوو زمانە. شەماسێک دەبێت پیاوێک بێت کە قسەکانی جێی متمانە بن.
"مەیخۆرێکی زۆر نەبێت،"
نە بە هاندەرەکان بەجۆش کراو.
"چاوچنۆکی قازانجی ناڕەوا نەبێت،"
پیاوان نین کە هەوڵ دەدەن خۆیان دەوڵەمەند بکەن.
پاراستنی نهێنیی ئیمان بە ویژدانێکی پاکەوە. و با ئەمانەش سەرەتا تاقیبکرێنەوە؛ پاشان با خزمەتی دیقۆن بکەن، کە بێ گلەیی بن.
واتە، دەبێت پیاوانی گۆڕاو بن، کە مەسیحیان وەرگرتووە، دڵسۆزن بۆ ڕاستیی خودا و گوێڕایەڵی وشەکەی بن، هەمیشە هەوڵدەدەن ویژدانێکی پاک بپارێزن.
پاشان نێردراو باس لە ژنانی شەماسەکان دەکات. لەبەر ئەوەی شەماسەکان پەیوەندییان بە کاروباری کاتیی کڵێساوە هەیە، ژنەکانیان ئەگەری هەیە کێشەی بێ کۆتایی دروست بکەن، مەگەر ژنانی دانا و خوداپەرست بن. ئەگەر ژنەکە دەستوەردەر بێت، دەتوانێت زۆر بە ئاسانی کاریگەریی مێردەکەی بۆ چاکە وێران بکات. بۆیە نێردراو دەڵێت،
هەروەها دەبێت ژنەکانیشیان ڕێزدار بن، زمانپیس نەبن، ژیر بن، و لە هەموو شتێکدا دڵسۆز بن.
وشەکە بۆ
بوختانچییەکان
شێوەی کۆی
“شهیتان” – واته، “شهیتانی مێ.”
شەیتان بوختانچییە گەورەکەیە. و ژنی شەمماس دەبێت کەسێک بێت کە بە هیچ شتێکی لەو جۆرە ناسراو نەبێت.
هۆشیار، دڵسۆز لە هەموو شتێکدا.
ژنێکی وەک ئەمە سەرمایەیەکی گەورەیە بۆ هەر پیاوێک.
گەڕانەوە بۆ شەماسەکان، پۆڵس دەڵێت،
"با دیانەکان مێردی یەک ژن بن، سەرپەرشتی منداڵەکانیان و ماڵەکانی خۆیان بە باشی بکەن."
هەمان مەرجەکان پێویستن بۆ ئەوانەی بەرپرسیارن لە کاروباری کاتیی کڵێسا، وەک بۆ ئەوانەی سەرپەرشتی کاروباری ڕۆحییەکەی دەکەن. دەبێت پیاوان بن کە ڕێکوپێکی باش لە ماڵەکانی خۆیاندا ڕادەگرن.
پاشان لە ئایەتی 13دا قسەیەکی زۆر جوانی هەیە بۆ هاندانی شەمماسان،
ئەوانەی کە پۆستی شەماسێکیان بە باشی بەکارهێناوە، پلەیەکی باش بۆ خۆیان بەدەست دەهێنن، و بوێرییەکی گەورە لەو باوەڕەی کە لە عیسای مەسیحدایە.
بە واتایەکی تر، ئەوانەی کە بە خۆشییەوە خزمەتی گەلی خودایان کردووە، ئەوانەی کە حەزێکی ڕاستەقینەی دڵیان هەبووە لە کاری کڵێسادا بۆ شکۆمەندی خودا، ئەوانەی کە پۆستەکەیان بە بێ خۆپەرستی و بە دڵسۆزییەوە بەکارهێناوە
بۆ خۆیان پلەیەکی باش بەدەست دەهێنن، و بوێرییەکی گەورە لەو باوەڕەدا کە لە مەسیح عیسادایە.
ئەوەمان بە شێوەیەکی زۆر سەرنجڕاکێش لە بەشە سەرەتاییەکانی پەرتووکی کردارەکاندا نیشاندراوە. لەنێو ئەو حەوت خزمەتکارەی کە لەو بۆنەیەدا دەستنیشانکرابوون کە پێشتر ئاماژەمان پێدابوو، ستیڤن و فیلیپس بوون. زۆری پێنەچوو دوای دەستنیشانکردنی ستیڤن وەک خزمەتکار، دەبینین لەلایەن ڕۆحی خوداوە ڕێنمایی دەکرا بۆ ڕاگەیاندنی پەیامەکە و لە کەنیشتێکەوە بۆ کەنیشتێکی تر لە ئۆرشەلیم دەچوو، ڕاستییەکەی ڕادەگەیاند کە عیسا مەسیح بوو. پۆستەکەی وەک خزمەتکار بە باشی بەکاری هێنابوو. پلەیەکی باشی بۆ خۆی بەدەست هێنابوو، و ڕێزی لێگیرا بەوەی بوو بە یەکەم شەهید کە ژیانی خۆی لە پێناوی مەسیحدا بەخشی. فیلیپسیش پۆستەکەی وەک خزمەتکار بە باشی بەکاری هێنا. دواتر فێر دەبین کە ئەو چوو بۆ سامیریا و لەوێ پەیامەکەی ڕاگەیاند، و زۆرێک لە سامرییەکان باوەڕیان هێنا و لە ئاو هەڵکێشران. وەک مزگێنیدەرێک ناسرا. ئەو بوو کە بەکار هات بۆ گەیاندنی مزگێنییەکە بە گەنجینەداری ئیتیۆپی شاژن کانداس. و لە ساڵانی دواتردا فیلیپس لە قەیسەریا دەبینین کە شایەتییەکی بۆ خودا دەپاراست.
ڕەنگە هەموومان پۆستی فەرمیمان نەبێت، بەڵام هەموومان دەبێت خزمەت بکەین بەپێی ئەو بەهرەیەی کە بە فەزڵی خودا پێمان دراوە، و بەرپرسیارین کە دڵسۆز بین لە هەر شوێنێکدا کە خودا دامەزراندووین. بەڵام ئەوانەی کە لەلایەن براکانیانەوە هەڵبژێردراون یان ناسراون وەک شایستە بۆ متمانەپێکردن بە بەرپرسیارێتی تایبەت لە کەنیسەدا، پێویستیان بە فەزڵێکی تایبەت هەیە بۆ ئەو کارەی کە دەبێت ئەنجامی بدەن.
تیمۆساوسی یەکەم ٣:١٤-١٦
ئەم شتانەم بۆ تۆ نووسی، بە هیوای ئەوەی بە زوویی بێمە لات. بەڵام ئەگەر درەنگ کەوتم، بۆ ئەوەی بزانیت چۆن دەبێت هەڵسوکەوت بکەیت لە ماڵی خودا، کە کڵێسای خودای زیندووە، ستوون و بنچینەی ڕاستییە. بێ گومان، نهێنی خوداپەرستی گەورەیە: خودا لە جەستەدا دەرکەوت، لە ڕۆحدا ڕاست کرایەوە، لەلایەن فریشتەکانەوە بینرا، بۆ نەتەوەکان جاڕدرا، لە جیهاندا باوەڕی پێهێنرا، بۆ شکۆمەندی بەرز کرایەوە، (ئایەتەکانی ١٤-١٦)
ئەم وشانە ڕاستەوخۆ دوای ئەو ڕێنماییە دێن کە درابوو سەبارەت بە دامەزراندنی هەندێک برای بۆ پۆستی فەرمی لە کڵێسای خودا. نێردراوەکە هیوای خواستبوو دووبارە بە تیمۆساوس شاد بێتەوە، بەڵام لەو نێوەندەدا، بە ئیلهامی خودایی، نووسی:
ئەم شتانە بۆ تۆ دەنووسم، بە هیوای ئەوەی بەم زووانە بێمە لات: بەڵام ئەگەر درەنگ کەوتم، تا بزانیت چۆن دەبێت هەڵسوکەوت بکەیت لە ماڵی خودا، کە کڵێسای خودای زیندووە، پایە و بنچینەی ڕاستییە.
جا پاوڵۆس بە تیمۆتاوسی نەدەوت چۆن ڕەفتار بکات کاتێک دەچووە کەنیسە! تیمۆتاوس تەنها منداڵێک نەبوو کە پێویستی بە فێرکردن بێت سەبارەت بە ڕەفتاری لەناو کۆمەڵێک کە کۆببوونەوە بۆ پەرستنی خودا.
کاتێک پەیامبەرەکە دەستەواژەکە بەکاریدێنێت
ماڵی خودا،
ئەو ئاماژە بە بینایەکی ماددی ناکات. پیاوان ڕەنگە باسی بینایەک بکەن کە تەرخانکراوە بۆ پەرستن و ستایشی خودا وەک
ماڵی خودا,
وە بە شێوەیەک هەیە کە تەواو دروستە بەو شێوەیە قسە بکرێت. گرنگە مامۆستایانی قوتابخانەی یەکشەممە و ئەوانەی فێرکردنی منداڵانیان لە ئەستۆدایە، پێویستیی ڕەفتاری ڕێزدارانە لە دڵیاندا جێگیر بکەن کاتێک دێنە ئەو بینایەی کە تەرخان کراوە وەک شوێنێک کە تێیدا کۆدەبینەوە بۆ پەرستن و ستایشی خودا، بۆ بەرزکردنەوەی دەنگمان بە نوێژ، و بۆ خزمەتی وشەی پیرۆزی ئەوە. زۆر نەشیاوە بۆ کوڕان و کچان – بچووکەکان و گەورەکانیش – بەناو هۆڵەکاندا ڕابکەن، پێکەنینی بەرز دەرببڕن، و دەنگەدەنگی جۆراوجۆر دروست بکەن کە بێزاری و ناڕەحەتی بۆ خەڵکی تر دروست دەکات. دەبێت تێبگەین کە ڕەفتارێکی دیاریکراو هەیە کە دەبێت تایبەتمەندیمان بێت کاتێک دەچینە ناو بینایەکی لەو شێوەیە.
ئێمەی پڕۆتێستانتەکان زۆرمان هەیە لەم بارەیەوە لە کەنیسە کاسۆلیکییە ڕۆمانییەکان و کەنیسە ڕێوڕەسمییەکانی ترەوە فێربین. ئەوان بیر لەوە ناکەنەوە ڕێگە بە منداڵەکانیان بدەن بە دەنگەدەنگ بەناو ئەو بینایەدا ڕابکەن کە بە زۆرترین پیرۆزی دەزانن. هەروەها خۆیان نادەنە قسەکردنی بەرز، یان تەنانەت چرپەچرپێک کە بێزاری دەکات ئەوانەی بۆ پەرستنی خودا کۆبوونەتەوە. پێموایە دەبێت نیگەرانی ئەم شتانە بین. یەکێک لە خراپە گەورەکانی نەوەی ئێمە بێڕێزی یان نەبوونی ڕێزە بۆ شتەکانی خودا.
بەڵام کاتێک نێردراو دەستەواژەکەی بەکارهێنا
ماڵی خودا،
ئەو ئاماژەی بە بینایەکی ماددی نەدەکرد. ئەو
ماڵی خودا
لەگەڵیدا کڵێسای خودای زیندووە، بینایەکی ڕۆحییە، پێکهاتوو لە هەموو ئەوانەی لە خودا لەدایکبوون، ئەوانەی ڕۆحی پیرۆز تێیاندا نیشتەجێیە،
"لەوەشدا ئێوەش پێکەوە بنیات نراون بۆ نیشتەجێبوونی خودا لە ڕێگەی ڕۆحەوە" (ئەفەسۆس 2:22).
دووبارە و سێبارە، هەم لە نامەکانی پۆڵس و هەم لە نامەی یەکەمی پەترۆسدا، کڵێسای خودا وەک لە بەردی زیندوو پێکهاتوو سەیر دەکرێت کە بە ڕۆحی پیرۆز بەیەکەوە چەسپێنراون، و لەو بینایەدا خودا نیشتەجێیە. پێویستە فێر بین چۆن دەبێت وەک ئەندامانی کۆمەڵی پیرۆزان هەڵسوکەوت بکەین؛ چۆن دەبێت ڕەفتار بکەین.
لە ماڵی خودا، کە کڵێسای خودای زیندووە، پایە و بنچینەی ڕاستییە.
تاکە ڕێگا کە دەتوانین ئەمە فێر بین لە ڕێگەی خوێندنەوەی نووسینە پیرۆزەکانەوەیە، کە پێمان دەڵێن دەربارەی ئەو هەڵسوکەوتەی کە دەبێت نیشانەی ئەوانە بێت کە باوەڕیان بە پەروەردگار عیسای مەسیح هەیە، و دان بەوەدا دەنێن کە ئەو سەرۆکی جەستەکەیە، کەنیسە.
ئەم کڵێسایە پایە و بنچینە یان بناغەی ڕاستییە. پایە بۆ مەبەستی نمایشە؛ بناغەش ئەوەیە کە پێکهاتەی سەرەوەی لەسەر دەوەستێت. کڵێسا لەلایەن خوداوەندی پیرۆزمانەوە مەبەست لێی ئەوە بوو کە ببێتە ئەو پایەیەی مزگێنی نیعمەتەکەی ڕادەگەیەنێت، لەکاتێکدا لەسەر ڕاستییە بنچینەییە گەورەکانی ووشەی خودا وەستاوە. مافمان نییە بە سووکی مامەڵە لەگەڵ ڕاستییە ئاشکراکراوەکان بکەین. ڕەنگە دەستکراوە بین لەگەڵ ئەوەی هی خۆمانە، بەڵام ئەمە ڕاستیی خودایە، و دەبێت بە توندی لەسەر ئەو باوەڕە بوەستین کە یەکجار بۆ هەموو کاتێک دراوە بە پیرۆزەکان.
لە ئایەتی داهاتوودا نێردراوەکە باس لە نهێنیی خوداپەرستی دەکات، یان، وەک دەکرێت وەربگێڕدرێت، نهێنیی لەخواترسی. کاتێک نەوەکانی ئیسرائیل بە بیاباندا ڕۆیشتن لە سیناوە بەرەو خاکی بەڵێندراو، ئەوان لەگەڵ خۆیاندا تابووتی پەیمانیان هەڵگرت کە هێمای کەسایەتیی پەروەردگارمان عیسای مەسیح بوو – شوێنی کۆبوونەوەی نێوان خودا و مرۆڤەکان. ئێمە ئەمڕۆ بەرپرسیارین لە پاراستنی ئەم ڕاستییە پیرۆزە سەبارەت بە پەروەردگارە پیرۆزەکەمان کە نێردراوەکە ئاماژەی پێدەکات وەک نهێنیی خوداپەرستی. زاراوەی "نهێنی" بە پێویست مانای شتێک نییە کە خۆی لە خۆیدا نهێنی بێت، بەڵکو نهێنییەکە تەنها بۆ دەستپێکەران ئاشکرا دەکرێت. ویستی خودایە کە کەنیسە ئەم نهێنییە تێبگات، دەبێت ڕاستییەکە بزانێت سەبارەت بە کەسایەتیی ڕزگارکەرەکەمان. ئەم نهێنییە هی جەستەگرتنە – کە خودا هاتە سەر زەوی، جەستەیەکی مرۆیی، ڕۆحێکی مرۆیی، و گیانێکی مرۆیی خستە یەکێتی لەگەڵ خودایەتیی خۆیدا، بۆ ئەوەی ئەو هەردوو خودا و مرۆڤ بێت لە یەک کەسایەتیی پیرۆز و پەرستراودا.
“خودا لە جەستەدا دەرکەوت.”
هەندێک لە دەستنووسە سەرەتاییەکان "خودا" لادەبەن و بەم شێوەیە دەینووسن
نهێنی خودایی: کە لە جەستەدا دەرکەوت.
ئەوە ڕەنگە دروستتر بێت لە دەستنووسە دواترەکان، بەڵام بیرۆکەکە ڕوونە کە خودا خۆی بوو کە هاتە خوارەوە بۆ ئەم دیمەنە و لە جەستەدا دەرکەوت. عیسا هەردووکی خودا و مرۆڤە.
لە ئینجیلی یۆحەننا دەخوێنینەوە،
هیچ کەسێک لە هیچ کاتێکدا خودای نەبینیوە، کوڕی تاقانە، کە لە باوەشی باوکدایە، ئەو ئاشکرای کردووە” (١:١٨)
یان، "ئاشکرای کرد." دووبارە دەخوێنینەوە،
"وشە بوو بە جەستە و لە ناوماندا نیشتەجێ بوو، (شکۆمەندییەکەی ئەومان بینی، شکۆمەندییەکەی وەک هی تاکە کوڕی باوک،) پڕ لە نیعمەت و ڕاستی بوو" (یۆحەننا 1:14).
وە بۆیە
خودا لە مەسیحدا بوو، جیهانی لەگەڵ خۆی ئاشت دەکردەوە، گوناهەکانیانی بەسەردا نەدەژمارد" (2 کۆرنسۆس 5:19).
لە پلەی دووەمدا دەخوێنینەوە کە ئەو بوو
ڕاستکراو لە ڕۆحدا.
ئەوەی کە خودا بوو بە جەستە دەرکەوت، بە تەواوی ڕاستودروستەکە بوو، کە بەبێ گوناه لەدایک بوو. دوای لەئاوهەڵکێشانی لە ئوردن، لەوێ بە ئاشکرا خۆی تەرخان کرد وەک ئەوەی کە هاتبوو بۆ ئەوەی هەموو ڕاستودروستییەک بەجێبهێنێت و بەم شێوەیە پرسی گوناه یەکلایی بکاتەوە، خودای باوک ئاسمانەکانی لەسەر سەری کردەوە، ڕۆحی پیرۆز هاتە خوارەوە بۆ سەری، و دەنگی باوک بیسترا کە ڕایگەیاند،
"ئەمە کوڕە خۆشەویستەکەمە، کە زۆر لێی ڕازیم" (مەتتا ٣:١٧)؛
یان، "کە تێیدا هەموو خۆشییەکەم دۆزییەوە." بەم شێوەیە ئەو لە ڕۆحدا ڕاست کرایەوە. هیچ گڵاوییەکی گوناهـ تێیدا نەبوو. ئەو بە تەواوی پیرۆز بوو. بەم شێوەیە ئەو جێگرەوەی گونجاو بوو بۆ ئەوەی شوێنی گوناهبار بگرێتەوە و بەرگەی ئەو سزایە بگرێت کە گوناهەکانمان شایەنی بوون.
لە پلەی سێیەمدا-و ئەمەش بۆ من زۆر سەرنجڕاکێشە-دەخوێنینەوە، ئەو بوو
لە لایەن فریشتەکانەوە بینرا.
ئەو لە شوێنێکی تر پێی دەوترێت
وێنەی خودای نادیار.
ئایا هەرگیز وەستاویت بیر لەمە بکەیتەوە؟ پێش ئەوەی خودا لە عیسای مەسیحدا جەستەیی بێت، ئەو بۆ چاوە دروستکراوەکان نەبینراو بوو. خودای باوک نەبینراو بوو؛ خودای کوڕ نەبینراو بوو؛ خودای ڕۆحی پیرۆز نەبینراو بوو. فریشتەکان تەنها دەیانتوانی سەیری شکۆمەندی خودا بکەن بەڵام نەیاندەتوانی ئەوەی نەبینراو ببینن. بەڵام کاتێک گەورە عیسای مەسیح هاتە سەر زەوی، کاتێک ئەو منداڵە لە ئاخوڕەکەی بەیتلەحم لەدایک بوو، ئەو کە لە هەموو هەتاهەتایەتیدا خودا بوو، بوو بە بینراو. کاتێک فریشتەکان بەسەر ئەو لانکەیەدا شۆڕ ببوونەوە و سەیری ڕوخساری ئەو منداڵە بچووکەیان دەکرد، زانییان کە سەیری ڕوخساری ئەو خودایە دەکەن کە ئەوانی دروست کردبوو. کاتێک ئەو بەسەر زەویدا دەڕۆیشت، فریشتەکان سەیری کارە سەرسوڕهێنەرەکانیان دەکرد کە خودا لە جەستەدا خۆی نیشان دابوو. وە من و تۆ لە هەموو ڕاستییە پیرۆزەکەی مرۆڤایەتییەکەی و هەروەها خوداوەندییەکەی، لە هەموو هەتاهەتایەتیدا دەیبینین.
بانگەشە کرا بۆ نەتەوەکان.
وشەی وەرگێڕدراو
نەتەوەکان
وشەکە لە شوێنێکی تر وەرگێڕدراوە
نەتەوەکان
-ango, dema wê hatibû ku Xwedê êdî ne tenê gelêkî ji neteweyên din veqetandî hebû, lê belê evîna Wî dikarîbû bigihîje hemû mirovahiyê. Lewma Xudanê me Îsa Mesîh ji hemû neteweyan re tê mizgînîkirin. Peyama ku li her derê ji neteweyan re tê mizgînîkirin ev e ku her kesê ku bi bawerî berê xwe bide Wî, dikare xilas bibe.
دواتر دەخوێنینەوە، ئەو بوو
لە جیهاندا باوەڕی پێکرا.
دوای بیست سەدە ملیۆنانێکی بێشومار لە بێباوەڕیدا هەن. لە ڕاستیدا، ملیۆنانێک هەن کە هەرگیز ناوی ئەویان نەبیستووە. ئەوە دەبێت دڵەکانمان بجوڵێنێت بۆ چالاکی و بەخشینی میسیۆنەری زیاتر. بەڵام تەنانەت لەنێو ئەوانەشدا کە ناوی ئەویان بیستووە، کۆمەڵێکی زۆر هەن کە ڕەتی دەکەنەوە متمانەی پێ بکەن. بەڵام، سوپاس بۆ خودا، بە درێژایی سەدەکان لەدوای خاچ، ژمارەیەکی زۆر باوەڕیان هێناوە. ئەمڕۆ ملیۆنانێک باوەڕیان پێیەتی و تێیدا نەک تەنها ڕزگارکەرێک دەدۆزنەوە، نەک تەنها ئەو کەسەی کە ئاسوودەیی و حەوانەوە بە ویژدانیان دەبەخشێت، بەڵکو دۆستێکی خۆشەویست و میهرەبانیش دەدۆزنەوە کە ئارامی بە دڵ دەبەخشێت لەناو ئاڵۆزی و ماندووبوونی ژیاندا. باوەڕهێنان بەو واتە متمانەکردن پێی، و داواکردنی وەک ڕزگارکەری تایبەتی خۆت.
لە کۆتاییدا خوێندمان، ئەو بوو
وەرگیران بۆ شکۆمەندی
پاوڵ گێڕانەوەیەکی کاتیی جەستەوەرگرتن و ژیانی خوداوەند یەسووعی مەسیحی نەدەدا، بەڵکو ڕاستییەکی لەدوای یەکێکی تر دەردەخست بەپێی گرنگییەکەی. ئەوەی وازی لە ماڵی باوک هێنا، هاتە سەر زەوی و لەوێ ژیانێکی بێ گوناهی ژیا. ئەوەی کە یەکێک بوو تەواو پیرۆز و بێگەرد، چوو بۆ خاچ بۆ ئەوەی لە پێناوی گوناهەکانماندا بمرێت. ئەوەی کە بۆ نەتەوەکان جاڕدرا و لە جیهاندا باوەڕی پێکرا، ئەو، مرۆڤ مەسیح یەسووع، بەرزکرایەوە بۆ ناو شکۆمەندی. ئەو هەمان کەسایەتییە ئەمڕۆ لە ئاسماندا کە کاتێک لێرە لەسەر زەوی بوو، هەبوو.
زۆر کەس وا بیر دەکەنەوە کە دوای بەرزبوونەوەی پەروەردگارمان، ئەو چیتر مرۆڤی مەسیح یەسووع نەما و بوو بە جۆرێک لە بوونەوەرێکی ڕۆحی، بە جۆرێک کە خەیاڵ دەکەن هەرگیز نایبیننەوە وەک ئەوەی کە بوو کاتێک ئەم دیمەنەی جێهێشت و گەڕایەوە لای باوک. بەڵام فریشتەکان لەسەر کێوی زەیتوون بە قوتابییەکانیان گوت،
"بۆچی وەستاون و سەیری ئاسمان دەکەن؟ ئەم عیسایە خۆی، کە لە ئێوە بەرز کرایەوە بۆ ئاسمان، بە هەمان شێوە دێتەوە وەک چۆن بینیتان چوو بۆ ئاسمان" (کردەوەکان ١:١١).
ئەو بەتەواوەتی نەگۆڕە:
"هەمان دوێنێ و ئەمڕۆ و بۆ هەتاهەتایە" (عیبرانییەکان ١٣:٨).
کاتێک دەیبینین، بە شوێنی بزمارەکان لە دەستیدا دەیناسینەوە. کاتێک بۆ جاری دووەم دادەبەزێت بۆ ئەوەی پاشایەتییەکەی وەربگرێت و بۆ گەلی خۆی، ئیسرائیل، دەردەکەوێت، چاوەکانیان دەکرێنەوە بۆ ئەوەی بیناسنەوە. پێی دەڵێن،
ئەم برینانە چین لە دەستەکانتدا؟ ئینجا ئەو وەڵام دەداتەوە، ئەوانەن کە لە ماڵی دۆستەکانمدا بریندار کرام" (زەکەریا ١٣:٦).
کاتێک لە کۆتاییدا سەیری ڕووی پیرۆزییەکەی دەکەین، نیشانەکانی تاجی دڕکاوی دەبینین. کاتێک ئەو دەستە پڕ خۆشەویستییەکانی بەرز دەکاتەوە، شوێنەوارەکانی برینەکان دەبینین کە بەهۆی برینەکانەوە ماونەتەوە، و دەڵێین،
“ئەمە گەورەم و خودامە،”
هەروەک چۆن تۆماس گوتی کاتێک بە پەرستنەوە لەبەر پێیەکانی ڕزگارکەر کەوتە خوارەوە.