فێستۆس جێگەی فێلیکس وەک پارێزگار دەگرێتەوە و دەستبەجێ ڕووبەڕووی سەرکردە جولەکەکان دەبێتەوە کە داوای گواستنەوەی پۆڵس بۆ ئۆرشەلیم دەکەن، لەوێ پلانیان هەیە بۆسەی بۆ دابنێن و بیکوژن. فێستۆس پۆڵس دەهێنێتە دادگا لە قەیسەرییە، بەڵام هیچ تۆمەتێکی جددی لە دژی نەدۆزییەوە، پۆڵس وەک هاوڵاتییەکی ڕۆمانی سکاڵا بۆ قەیسەر بەرز دەکاتەوە. دواتر، پاشا ئەگریپا و بێرنیس سەردانی فێستۆس دەکەن، کە کێشەکەی خۆی سەبارەت بە دۆسیەی پۆڵس ڕوون دەکاتەوە، چونکە هیچ تۆمەتێکی ڕوونی نییە بۆ ئەوەی لەگەڵ زیندانییەکەدا بۆ قەیسەر بینێرێت.
ئێمە هەنگاو بە هەنگاو شوێن پۆڵس کەوتووین کاتێک وەڵامی تۆمەتی یاخیبوونەکەی دایەوە، سەرەتا لەسەر پەیژەکانی پەرستگا لە ئۆرشەلیم، پاشان لەبەردەم سەرۆکی سەربازەکان خۆی، و دواتر، لەبەردەم فیلیکس. کاتێک کرداری نێردراوان 25:0 دەست پێ دەکات ئەو هێشتا لە زیندانی قەیسەرییە بوو، بەڵام فیلیکس لەلایەن فێستۆسەوە جێگەی گیرابووەوە. فیلیکس پیاوێکی زۆر بێڕەوشت بوو، بەڵام فێستۆس حاکمێکی ڕۆمانی بوو لە جۆرێکی تا ڕادەیەک جیاواز. ئەو، بە واتایەک، خاوەن بیرێکی بەرز بوو، پیاوێک کە فەلسەفەی خوێندبوو، بەڵام کەسێک بوو کە باوەڕی بە هیچ شتێک نەبوو لە دەرەوەی ئەم جیهانە. ئەو هەموو شتێکی بە ژیریی مرۆڤ تاقی دەکردەوە و ئامادە نەبوو باوەڕ بە هیچ شتێک بکات کە نەیتوانیبایە لۆژیکی بکات.
ئەم پیاوە تەنها سێ ڕۆژ بوو دەستبەکار ببوو، کاتێک لە قەیسەرییەوە سەرکەوت بۆ ئۆرشەلیم، و سەرۆک کاهین و سەرکردەکانی تری گەل سکاڵاکانیان لە دژی پۆڵس پێ ڕاگەیاند. داوایان لێکرد کە پۆڵس بنێرێت بۆ ئۆرشەلیم، چونکە بە نهێنی پیلانیان دەگێڕا لە ڕێگا بیکوژن. چەندە شتێکی گەندەڵە ئایین کاتێک خودا فەرامۆش دەکات! ئەم پیاوانە سەرکردە ئایینییەکانی گەل بوون، کەچی بەم شێوە قێزەونە هەوڵیان دەدا پۆڵسی نێردراو لەناوببەن. پلانەکانی خۆیان بە ئاشکرا دژی یاسا بوون، کەچی وایان نیشان دەدا کە دەیانەوێت بەپێی یاسا دادگایی بکەن.
بەڵام، فێستۆس، بە بەختەوەری بۆ پۆڵس، وەڵامی دایەوە کە نێردراوەکە دەبێت لە قەیسەرییە بهێڵرێتەوە و خۆی بەم زووانە دەگەڕێتەوە ئەوێ. پاشان زیادی کرد،
"ئەگەر شتێکت لەسەر پیاوەکە هەیە، سکاڵاکارەکانت بنێرە خوارەوە و من لەسەر تەختی دادگاییم گوێیان لێ دەگرم."
کەواتە لە ئایەتی شەشدا دەخوێنینەوە:
کاتێک زیاتر لە دە ڕۆژ لەلایان مایەوە، دابەزی بۆ قەیسەرییە؛ و ڕۆژی دواتر لەسەر کورسیی دادوەری دانیشت و فەرمانی دا پۆڵس بهێنرێت.
کەسێک سەرنج دەدات لەو شێوازە پڕ وزەیەی کە ئەم پیاوە، فێستوس، کارەکانی پێ ئەنجام دەدات. ئەو تەواو پێچەوانەی فێلیکسە. فێلیکس، دواخەرەکە، هەمیشە کارەکانی دوا دەخست، هەمیشە دەیگوت:
“سبەی، ڕۆژێکی تر، کاتێکی تر؛ کاتێک کاتێکی گونجاوترم هەبێت.”
بەڵام فێستۆس بە خێرایی مامەڵەی لەگەڵ ئەو بابەتانەدا کرد کە هاتنە بەردەمی، وەک کەسێک کە پێی سپێردرابوو دادپەروەریی ڕۆمانی جێبەجێ بکات.
کاتێک ئەو هات، جوولەکەکان کە لە ئۆرشەلیمەوە هاتبوونە خوارەوە، دەوریان گرتبوو، و سکاڵای زۆر و سەختیان لە دژی پۆڵس تۆمار کرد.
بەڵام پۆڵس پیاوێک بوو کە هیچ ترسێکی نەبوو. هەمیشە گرنگی بەوە دەدا کە ویژدانێکی پاکی هەبێت لەبەردەم خودا و لەبەردەم خەڵکدا. دەیتوانی لەسەر کورسیی دادگای فێستۆس بوەستێت و بڵێت،
"هیچ تۆمەتێکی کردەوەی تاوانکاری بە هیچ شێوەیەک بوونی نییە کە بتوانرێت لەسەرم بسەلمێنرێت."
هیچ یەکێک لە تۆمەتەکانیان نەدەتوانرا بسەلمێنرێت. بەڵام فێستۆس لەم ڕووەوە کەمێک وەک فێلیکس بوو. لەبەر ئەوەی دەیویست جوولەکەکان ڕازی بکات، پرسیاری لە پۆڵس کرد ئایا ئامادەیە لەبەردەمی ئەودا لە ئۆرشەلیم دادگایی بکرێت.
بەڵام پۆڵس دانی نا بەوەی کە وەک هاوڵاتییەکی ڕۆمانی مافێکی دیاریکراوی هەبوو، و پێداگری لەسەر داننان بەو مافانەدا کرد. تانەگرتن لە قەیسەر مافی هەموو هاوڵاتییەکی ڕۆمانی بوو، بەڵام بە ڕوونی فێستۆسی تووشی سەرسوڕمان کرد. ئەو بە زەحمەت چاوەڕێی دەکرد ئەم میسیۆنێرە هەژارە، ئەم پیاوە نزیکەی بێ هاوڕێیە (لە ڕوانگەی ئەوەوە)، پێداگری لەسەر ڕووبەڕووبوونەوەی قەیسەری گەورە خۆی بکات. بۆیە بەبێ ئەوەی لەو ساتەدا تێبگات کە هیچ تۆمەتێکی ڕاستەقینەی نەبوو بۆ ئەوەی بیداتە پاڵی، وتی،
„بۆ قەیسەر دەبێت بچیت.“
دواتر، ناتەبایی ڕێگەدان بەوەی کەیسی پیاوێک تانە لێبدرێت لە دادگایەکی باڵاتردا لە کاتێکدا لە دادگایەکی خوارووتردا تاوانبار نەکراوە، بە توندی کاری تێکرد، و ئەوەش دەمانباتە هەنگاوی داهاتوو لەم درامایەدا.
لە ئایەتی 13دا دەخوێنینەوە:
و پاش چەند ڕۆژێک، پاشا ئەگریپا و بێرنیس هاتنە قەیسەرییە بۆ سڵاوکردن لە فێستوس.
داوای سەرنجتان دەکەم بۆ وشەکانی- و بێرنیس. تێبینی دەکەن کە چەندین جار هەتانە لەم بەشەی کردارەکاندا. لێرە لە ئایەتی 13 کاتێک دێنە بەردەم فێستۆس؛ دووبارە لە ئایەتی 23 کاتێک لەسەر کورسیی دادوەری دادەنیشن؛ و پاشان دووبارە لە کردارەکان 26:30 کاتێک کۆشک جێدەهێڵن دوای بیستنی بەرگریی پۆڵس. بۆچی ڕۆحی خودا سێ جار ناوی ئەم ژنە بەم شێوەیە دەهێنێت؟ ئەو لەسەر پۆڵس دادوەریی نەدەکرد. هیچ دەسەڵاتێکی نەبوو بۆ بڕیاردان لەسەر کەیسەکەی، و لەگەڵ ئەوەشدا کاتێک ئاماژە بە پاشا ئەگریپا دەکرێت، ناوی ئەویش باس دەکرێت.
کێ بوو بێرنیس؟ خوشکی ئەگریپا بوو، و لە پەیوەندییەکی سێکسی نایاساییدا لەگەڵ براکەی خۆیدا دەژیا. خودا جددییەتی گوناهەکەیان، خراپەی ژیانیانی دەناسی. ئەو بە ئەگریپاوە بەستراوەتەوە، و کاتێک ناوی ئەگریپا دەهێنرێت خودا زیاد دەکات، "و بێرنیس." ئەگەر ئەگریپا بە بێ ڕزگاربوون مردبێت، دڵنیاین خودا هێشتا بێرنیس بە ئەوەوە دەبەستێتەوە؛ و کاتێک ئەگریپا لە کۆتاییدا لە دادگای تەختی سپی گەورەدا دەوەستێت، بێرنیسیش لەوێ لەگەڵیدا دەوەستێت! شتێکی ترسناکە گوناهکردن دژی خودا، پێخستنی ڕاستیی خودا. گوناهێک کە جارێک قبوڵ کرا، هەتاهەتایە لەگەڵت دەبێت مەگەر ڕزگاربوون بدۆزیتەوە لە ڕێگەی خوێنی کەفارەتکەری گەورە عیسای مەسیحەوە.
کاتێک ئەگریپا قسەکان دەبیستێت،
"لێم دوور بکهونهوه، ئهی نهفرهتلێکراوان، بۆ ناو ئاگری ههتاههتایی، که بۆ شهیتان و فریشتهکانی ئامادهکراوه،"
بێرنیسیش لەوێ دەبێت. بەپێی ئەوەی ئێمە دەتوانین بڵێین، هەردووکیان لە گوناهەکانیاندا ژیان و مردن و وەک "ئەگریپا و بێرنیس" دەچنە ناو ئاگری هەتاهەتاییەوە. بێگومان لێرەدا وانەیەکی زۆر گرنگ و جدی هەیە!
دوای تێپەڕبوونی چەندین ڕۆژ، فێستۆس نزیک بووەوە لە پاشا سەبارەت بە کێشەی ئەوەی چی لە پۆڵس بکات. فێستۆس بە شتێکی مسۆگەری زانیبوو کە پۆڵس دەبێت تاوانێکی زۆر گەورەی ئەنجام دابێت، یان دژی خودی جوولەکەکان یان دژی ئیمپراتۆریەتی ڕۆمانی. بەڵام کاتێک گوێی لەو شتە بێ بایەخانە گرت کە جوولەکەکان تۆمەتیان دەخستە پاڵی، سەری سوڕما کە چۆن خەڵکی ژیر چاوەڕێ دەکەن حاکمێکی ڕۆمانی گوێ بە ناکۆکییە ئایینییە گەمژانەکانیان بدات. ڕەنگە بە ئەگریپای گوتبێت:
"ئەوە یەکێک بوو لە سەیرترین شتانەی کە تا ئێستا بیستبووت. وامدەزانی کاتێک لەبەردەم کورسیی دادگاییکردنمدا دەوەستن، ئەو پیاوە بە تاوانێکی زۆر، زۆر قورس تۆمەتبار دەکەن. لەبری ئەوە، باسی شتە بچووکەکانی باوەڕی جوولەکەی خۆیان دەکرد. پاشان بیرۆکەیەکی گەمژانەیان خستەڕوو کە ئەم پیاوە، پاڵ، بەناو وڵاتدا دەگەڕا و باسی پیاوێک دەکرد بە ناوی یەسووع کە مردبوو. هەموو کەس دەزانێت کە مردبوو؛ هەموو کەس دەزانێت کە لە خاچ درابوو. بەڵام تۆمەتەکەیان دژی پاڵ ئەوە بوو کە ئەو دەیووت ئەم یەسووعەی کە مردبوو، ئێستا زیندووە.”
پێم وایە دەبینم لێوەکان لوول دەبن کاتێک فێستوس، عەقڵانییەکە، بە پرسیارەوە سەیری ڕوخساری ئەگریپای کرد وەک ئەوەی بیەوێت زیاد بکات،
"ئایا هەرگیز شتێکی وات بیستووە؟ ئەم هەموو ژاوەژاوەیە لەسەر پیاوێک کە مردووە، تەنها لەبەر ئەوەی پۆڵ وا گومان دەبات کە ئەو زیندوو بووەتەوە، شتێک کە بێگومان کەس باوەڕی پێ ناکات!"
بۆ فێستوس شتێکی زۆر بچووک بوو – ئەم چیرۆکەی عیسایەک کە مردبوو، بەڵام پۆڵس دووپاتی دەکردەوە کە زیندووە. فێستوس ئەمەی نەدەزانی، بەڵام هەستانەوەی مەسیح گەورەترین بابەتە کە جیهان تا ئێستا داوای لێکرابێت ڕووبەڕووی ببێتەوە. ئەو چیرۆکەی دەربارەی هەستانەوەی عیسا دەبوو لە سەرانسەری جیهاندا ڕابگەیەنرێت. دەبوو بتپەرستیی ڕۆما بڕوخێنێت، مرۆڤەکان بگۆڕێت، و لە کۆتاییدا ئاسمانێکی نوێ و زەوییەکی نوێ بهێنێتە کایەوە. کەچی هێشتا بۆ ئەم ڕۆمانییە فەیلەسوفە شتێکی بێ بایەخ دەهاتە بەرچاو.
ئێستا ئەگریپا کەسێک بوو کە بە تەواوی شارەزای ئایینی جوولەکە بوو، و بێگومان زۆری لەبارەی ئەم بزووتنەوە مەسیحییە نوێیە بیستبوو. بە دڵنیاییەوە وادیاربوو کە ویستێکی ڕاستەقینەی هەبوو بۆ ئەوەی ببیستێت پۆڵس چی بۆ خۆی هەیە بیڵێت. پێمان وتراوە کە ڕۆژی دواتر
"ئەگریپا هاتبوو، و بێرنیسیش."
پاشان فێستۆس باسی بابەتی پۆڵس و دۆخە دژوارەکەی کرد.
وەک دەزانن، لە یاسادا باوە کە ئەگەر دادگایەکی نزمتر بڕیار لەسەر دۆسیەی پیاوێک بدات و تاوانباری بکات، دەتوانێت تانە لە بڕیارەکە بدات لە دادگایەکی باڵاتر و پاشان هەموو ئەوەی لە دادگای نزمتردا ڕوویداوە پێشکەش دەکرێت بۆ لێکۆڵینەوەی دادگای باڵاتر. بەڵام پاوڵ لەلایەن هیچ دادگایەکەوە تاوانبار نەکرا بوو، و بۆ ئەوەی دادگاییکردنێکی دادپەروەرانەی هەبێت، تانەی لە بڕیارەکە دا لە بەرزترین دادگای وڵاتەکە—قەیسەر خۆی—و فێستوس نەیدەزانی چ تۆمەتێک ئاراستەی بکات. ئەو گوتی:
بۆیە من هێناومەتە بەردەمتان، و بەتایبەتی لەبەردەم تۆ، ئەی پاشا ئەگریپا، بۆ ئەوەی، دوای لێکۆڵینەوە، شتێکم هەبێت بۆ نووسین. چونکە بەلای منەوە ناڕەوایە زیندانییەک بنێرم و تاوانەکانی کە خراونەتە پاڵی دیاری نەکەم (کردارەکان ٢٥:٢٦-٢٧).
دڵنیام هەموومان لە لۆژیکی ئەو هەڵوێستە تێدەگەین کە فێستۆس گرتی.
کاتێک ئەم بەشە کۆتایی پێدەهێنم، دەمەوێت پرسیارێک ئاراستەی هەموو خوێنەرێک بکەم، وەک چۆن ڕۆحی خودا یارمەتیم دەدات. ئەم یەکێکە، عیسا کە مردبوو، ئەوەی پۆڵس پشتڕاستی کردەوە کە زیندووە، ئەمڕۆ چ مانایەکی بۆ تۆ هەیە؟ ئایا تۆ ئەو دەناسیت وەک ئەوەی لە خاچی گۆلگۆسەدا لە خاچ درا، ئەوەی نێژرا، بەڵام دووبارە زیندوو کرایەوە بۆ بێتاوانکردنمان؟ ئایا تۆ متمانەت پێی کردووە بۆ خۆت؟ ئەگەر نا، بۆچی نا؟