پاڵ نیگەرانی قووڵی خۆی دەردەبڕێت بۆ باوەڕداران لە کۆلۆسای و لاودیکیا، بە ئاواتەوەیە دڵیان ئاسوودە بێت و یەکبگرێت لە تێگەیشتندا لە "نهێنی خودا، تەنانەت مەسیحیش." ئەو جەخت دەکاتەوە کە هەموو گەنجینەکانی دانایی و زانین لە مەسیحدا شاراوەن، وەک پارێزەرێک خزمەت دەکات دژی قسەی فریودەر و فەلسەفەی مرۆڤ. پاڵ هانیان دەدات کە ڕیشەدار و جێگیر بمێنن لەو باوەڕەی کە وەریانگرتووە، بەردەوام بن لە ڕۆیشتن لە مەسیحدا.
چونکە دەمەوێت بزانن چ خەباتێکی گەورەم بۆ ئێوە هەیە، هەروەها بۆ ئەوانەی لە لاودیکیا و بۆ هەموو ئەوانەی بە جەستە ڕوخساریان نەبینیومە؛ بۆ ئەوەی دڵیان ئاسوودە بێت، بە خۆشەویستی پێکەوە گرێ درابن، و بۆ هەموو دەوڵەمەندیی دڵنیایی تەواوی تێگەیشتن، بۆ ناسینی نهێنی خودا و باوک و مەسیح؛ کە هەموو گەنجینەکانی دانایی و زانین لەودا شاراوەن. ئەمەش دەڵێم، نەوەک هیچ کەسێک بە قسەی فریودەر فریوتان بدات. چونکە هەرچەندە بە جەستە ئامادە نەبم، بەڵام بە ڕۆح لەگەڵتانم، دڵخۆشم و ڕێکوپێکییەکەتان و جێگیریی باوەڕتان لە مەسیحدا دەبینم. کەواتە وەک چۆن مەسیح عیسای گەورەتان وەرگرتووە، بەو شێوەیە لەودا بڕۆن: لەودا ڕیشەدار و بنیادنراو بن، و لە باوەڕدا جێگیر کرابن، وەک چۆن فێر کراون، لەودا پڕ بن لە سوپاسگوزاری، (ئایەتەکانی ١-٧)
پیاوانێک کە کەم دەزانن دەربارەی ئەو باوەڕە قووڵانەی کە دڵی نێردراو پۆڵسی دەجوڵاند، ئەستەم دەبێت بۆیان کە توندیی هەستەکانی تێبگەن کاتێک ڕاستیی خودا خرایە ژێر پرسیارەوە، و گەلی یەزدان لە مەترسیی گەندەڵبووندا بوون بەهۆی فێرکردنی درۆوە و لادان لەو سادەییەی کە لە مەسیحدایە. ئەو دەڵێت،
چونکە دەمەوێت بزانن چەندە ئازارێکی توند و قووڵم بۆ ئێوە هەیە.
ئەو کەسێک نەبوو کە بتوانێت بە سووکی مامەڵە لەگەڵ ڕاستییە ئاشکراکراوەکان بکات. ڕۆحی خۆی ئازار دەچێژرا کاتێک مەسیح لەلایەن ئەوانەی ناوی ئەویان دەهێنا، بێڕێزی پێدەکرا. ئەو لیبراڵێکی خۆڕازی نەبوو لە لاهوتدا کە بە بێباکییەوە بەرگەی هەر فێرکردنێک بگرێت، گرنگ نییە چەند زیانبەخش بێت، بەو مەرجەی یەکێتی دەرەکی بپارێزرێت. زانینی ئەوەی کە لە هەردوو کۆلۆسێ و لاودیکیا پیاوانی پیلانگێڕ هەوڵیان دەدا پیرۆزەکان لە خۆشەویستی یەکەمیان دووربخەنەوە، کە خودی مەسیح بوو، نیگەرانییەکی زۆری پێبەخشی. ئەوەی کە دوژمن بە شێوەیەکی بەرچاو لە لاودیکیا سەرکەوتوو بوو، ئێمە دەیزانین، چونکە یۆحەننا، وەک نووسەری کوڕی مرۆڤی شکۆدار، دواتر لە پاتمۆسەوە بۆیان نووسی، تۆمەتباری کردن بەوەی نە ساردن و نە گەرم. شانازییان بە کلتوور و سامانەکەیانەوە دەکرد و بێباک بوون بەرامبەر بە مەسیح. لەمەوە پۆڵس هەوڵی دەدا ڕزگاریان بکات، و هیوادارین لە کۆلۆسێ سەرکەوتوو بووبێت.
ڕاستی یەکدەخات. هەڵە جیا دەکاتەوە. ئەو ئارەزوو دەکات.
بۆ ئەوەی دڵیان دڵنەوایی بکرێت، لە خۆشەویستیدا بەیەکەوە گرێ درابن، و بۆ هەموو دەوڵەمەندیی دڵنیایی تەواوی تێگەیشتن، بۆ ناسینی نهێنی خودا،... [واتە] مەسیح (ئایەی ٢).
هەندێک جیاوازی دەستنووس هەیە سەبارەت بە بەشی کۆتایی ئەم ڕستەیە. وەشانی شا جەیمس دەڵێت،
نهێنیی خودا، و باوک، و مەسیح،
کە بێگومان سەیرە. دەتوانرا تێبگات،
نهێنی خودا، تەنانەت باوکیش، و مەسیح،
و لەوانەیە بەو شێوەیە وەرگێڕدرابێت. بەڵام خوێندنەوەی هەندێک دەستنووس،
نهێنیی خودا، تەنانەت مەسیح،
ڕوونتر دیارە و پێدەچێت ڕاست بێت.
ئەوە نهێنییە گەورە ئیلاهییەکەی مرۆڤی نوێیە، وەک لە 1 قۆڕنتۆس 12:12-13 دەخوێنینەوە:
چونکە وەک چۆن جەستە یەکە و چەندین ئەندامی هەیە، و هەموو ئەندامەکانی ئەو یەک جەستەیە، کە زۆرن، یەک جەستەن: بە هەمان شێوە مەسیحیش وایە. چونکە بە یەک ڕۆح هەموومان لە یەک جەستەدا لە ئاو هەڵکێشراوین، جا جوولەکە بین یان ناجوولەکە، جا کۆیلە بین یان ئازاد؛ و هەموومان پێمان دراوە تا لە یەک ڕۆح بخۆینەوە.
ئامرازی ناساندن پێش "مەسیح" لە وەشانی کینگ جەیمسدا دەرناکەوێت، بەڵام پێدەچێت دەبوو لەوێ بوایە. ئەوە مەسیحی عیرفانییە کە لەبەرچاوە، و من وا لێی تێدەگەم کە بیرۆکەیەکی هاوشێوەمان لە کۆلۆسی 2:2 دا هەیە. نهێنی خودا ئەوەیە کە ئێستا ئەو ئاشکرای کردووە سەبارەت بە مەسیح وەک سەری جەستە، و لە ئەنجامدا سەری هەموو دروستکراوە نوێیەکە. کاتێک باوەڕداران دەچنە ناو ڕاستی ئەمەوە، ئەوان ڕزگار دەکرێن نەک تەنها لە گومانە بێهوودەکان بەڵکو لە هەوڵە جەستەییەکان، چونکە هەموو کامڵبوونێک لە مەسیحدا دەدۆزرێتەوە. بۆیە نێردراوەکە دەیەوێت ئەوان دەوڵەمەندی ئەم نهێنییە گەورەیە تێبگەن کاتێک چێژ لە دڵنیایی تەواوی تێگەیشتن وەردەگرن بۆ ئەوەی دان بەوەدا بنێن. لە عیبرانییەکان 6:11 دا دەربارەی دڵنیایی تەواوی هیوا دەخوێنینەوە، و لە 10:22 ی هەمان نامەدا دڵنیایی تەواوی باوەڕمان دەست دەکەوێت. ئەمانە پێکەوە ڕۆح جێگیر دەکەن و لە گومان و ترس ڕزگاری دەکەن.
لە مەسیحدا، یان ئەگەر پێت باشە، لەم نهێنییەی خودا کە ئێستا ئاشکرا بووە، هەموو گەنجینەکانی حیکمەت و زانست شاراوەن. پێویست ناکات بچینە شوێنێکی تر، لێکۆڵینەوە لە سیستەم و فەلسەفەکانی مرۆڤ بکەین، بۆ ڕوونکردنەوەی نهێنیی گەردوون و پەیوەندییەکانی ئافرێنەر لەگەڵ دروستکراوەکانی. هەموو ئەمانە بە تەواوی لە مەسیحدا باسکراون. کاتێک فێر دەبین باشتر بیناسین و ڕاستیی سەبارەت بەو تێبگەین، هەموو پرسیارێک وەڵام دەدرێتەوە، هەموو ئاڵۆزییەک ڕوون دەکرێتەوە، و هەموو گومانێک دەڕەوێتەوە. بۆچی لابدەین بۆ گومانە بێهوودەکان، گرنگ نییە چەند بانگەشەی گەورەیان بۆ بکرێت، کاتێک خودا لە کوڕەکەیدا قسەی کردووە و وشەی پیرۆزی خۆی داوە بۆ ئەوەی ڕۆح ڕێنماییمان بکات بۆ هەموو ڕاستییەک؟ پۆڵس هەموو ئەمانە دەڵێت بۆ ئەوەی پیرۆزەکان بپارێزێت لەوەی بە قسەی قایلکەر یان وشەی سەرنجڕاکێش گومڕا ببن. لایەنگرانی هەڵە دڵخۆشن سیستەمە خراپەکانیان بە جوانترین دەربڕین بپۆشن، بۆ ئەوەی گیانی بێئاگاکان تێبگلێنن. تەنها ڕاستیی خودا دەتوانێت لەم شێوەیە بپارێزێت. گرنگە لەبیرمان بێت کە هیچ بڕێک لە ڕۆشنبیریی فیکری یان فێربوونی مرۆڤ ناتوانێت جێگەی وەحیی خودایی بگرێتەوە. ئەگەر خودا قسەی نەکردبێت، دەتوانین وەک خۆمان گومان بکەین و بیر بکەینەوە. بەڵام ئەگەر ئەو ڕاستییەکەی لە وشەکەیدا دابێت، ئەوا کۆتایی دێت بە هەموو تیۆریزەکانمان.
لەم بەشەدا ئەو نیشانمان دەدات چۆن مەسیح دژە ژەهرە بۆ فەلسەفەی مرۆڤایەتی، یاساییەتی جوولەکە، عیرفانی ڕۆژهەڵاتی، و زوهدگێڕیی جەستەیی. ئەمانە جێگەیان نییە لە مەسیحییەتدا. مەسیح لە سەرووی هەموویانەوەیە. و پۆڵس لە ڕێگەی شایەتیی ئەپەفراسەوە دەیزانی مەسیح چ مانایەکی هەبووە بۆ ئەم پیرۆزە کۆلۆسییانە لە کاتی باوەڕهێنانیانەوە، و زۆر دڵگران بوو نەوەک ئێستا لابدەن. هەرچەندە بە جەستە لەگەڵیان نەبوو، بە ڕۆح لەگەڵیان یەک بوو، و دڵخۆش بوو بە هەموو ئەوەی بیستبووی دەربارەی ڕێکوپێکیی خوداییان و متمانەی پتەویان بە مەسیح. ئەمە چۆنیەتی دەستپێکردنیان بوو؛ جگە لەوەش، لە هەمان ڕێگادا بەردەوام بوون و ئەو دەیویست بەو شێوەیە بەردەوام بن. دوای ئەوەی مەسیح یەسووعی گەورەیان وەرگرت، واتە، متمانەیان پێکرد وەک ڕزگارکەر و خاوەندارێتییان کرد وەک گەورە، ئێستا دەیویست لەو بڕۆن، بە لادان نەکردن بۆ هیچ سیستەمێکی نوێ یان شێواندنی ڕاستی. ئەو ئارەزووی دەکرد بیانبینێت ڕیشەدار و بنیادنراو لەو—ڕیشەدار وەک درەختێک، کە ڕیشەکانی قووڵ دەنێرێتە ناو خاک. ئەو دەیویست هەموو سەرچاوە شاراوەکانی دابینکردنیان بەو شێوەیە لە مەسیحدا چڕ ببنەوە. بنیادنراو وەک بینایەک کە لەسەر بەردێک دامەزراوە و بە پتەوی جێگیر کراوە، ئەو دەیویست بەو شێوەیە مەسیح وەک تاکە بناغەیان بناسن.
ئەو هەمان وێنەی دووانە لە ئیفیسۆس 3:17 بەکاریدەهێنێت،
تاکوو مەسیح بە باوەڕ لە دڵەکانتاندا نیشتەجێ بێت؛ تاکوو ئێوە، ڕیشەدار و دامەزراو بن لە خۆشەویستیدا.
Xwedê evîn e, û Xwedê di Mesîh de eşkere bûye. Ji ber vê yekê, ku mirov di evînê de kûr bibe û bi cih bibe, tê wateya ku mirov di Xwedê de kûr bibe û li ser wî were damezrandin, û ew Xwedê ye ku di Mesîh de eşkere bûye. Wê demê çima divê kesek li dû teoriyên spekulatîf bigere ku nikarin aştiyê bidin giyan û Mesîhê Serî sivik dibînin? Bi vî awayî dema ku mirov di Wî de dimeşe, dê di baweriyê de bi cih bibe, li gorî rêwerzên ku berê hatine wergirtin, "bi spasdariyê tê de zêde bibe." Tiştek wusa nake ku giyan bi perestî û spasdariyê ji Xwedê re tije bibe wek zanînek kûr a Mesîh. Hêjayî gotinê ye ku şahiya rastîn tenê di naskirina Wî de tê dîtin.
پێویست ناکات ئەمە بۆ سیستەمەکانی ئەمڕۆ جێبەجێ بکرێت. هەر کەسێک کە بەڕاستی مەسیح بناسێت، بە ئاسانی خۆی ئەوە دەکات. نموونەیەک ڕەنگە یارمەتیدەر بێت بۆ ڕوونکردنەوەی ئەوەی کە من پێموایە نێردراوەکە لێرەدا ئاماژەی پێدەکات. شوێنکەوتوویەکی خاتوو ئێدی، سەرۆکی ئێستا کۆچکردووی ئەو پاشکۆیە کە پێی دەوترێت زانستی مەسیحی، ماوەیەکی زۆر هەوڵی دا بۆ ڕوونکردنەوەی سوود و جوانییە ڕاگەیەندراوەکانی ئەو سیستەمە بۆ ژنێکی مەسیحی سادە، کە دوای چەند کاتژمێرێک لە گوێگرتن، خۆی بە تەواوی ناتوانا بینی لە شوێنکەوتنی ئەو فێڵبازییە ساختە و بیردۆزییە بێمانایانەی میوانەکەی. لە کۆتاییدا هاواری کرد، "تێناگەم مەبەستت چییە. ناتوانیت هەمووی بە شێوەیەکی سادەتر ڕوون بکەیتەوە تا بزانم دەتەوێت چی بڕوا پێبکەم؟" "باشە،" ئەوی دیکە وەڵامی دایەوە، "سەرەتا دەبێت ئەمە بزانیت: خودا بنەمایە نەک کەسێک. دەبینیت، خۆشەویستم، ئێمە پەرستشی بنەمایەک دەکەین-" "بەسه!" ئەوی دیکە بە دەربڕینێکی ئاسوودە لەسەر ڕوخساری هاواری کرد. "ئەوە هەرگیز بۆ من نابێت! من پەرستشی خودایەکی کەسی دەکەم کە لە مەسیحدا دەرکەوتووە، ڕزگارکەری پیرۆز و خۆشەویستم." و دەستبەجێ ڕۆحی لەو تۆڕە ڕزگاری بوو کە لەبەردەمیدا بڵاوکرابووەوە لەلایەن نێردراوە دەنگ نەرمەکەی شەیتانەوە کە هەوڵی دەدا بەندیکات. و ئەمە هەمیشە تاقیکردنەوەکەیە. هەر سیستەمێک کە سووکایەتی بە مەسیح یان خوێنی کەفارەتکەری بکات، لە دۆزەخەوەیە و دەبێت وەک مارێک دووری لێبکرێتەوە لەلایەن هەموو ئەوانەی کە دەیناسن.
جۆن نیوتن باش نووسیویەتی:
"چی لەبارەی مەسیحەوە دەڵێن؟" تاقیکردنەوەکەیە، بۆ تاقیکردنەوەی هەردوو حاڵەت و پلانەکەتان؛ ناتوانن لەوانی تردا ڕاست بن، مەگەر بە دروستی بیر لەو بکەنەوە: وەک چۆن عیسا لە دیدی ئێوەدا دەردەکەوێت- وەک چۆن خۆشەویستە یان نا، خودا بەو شێوەیە مامەڵەتان لەگەڵ دەکات، و ڕەحمەت یان تووڕەیی بەشی ئێوە دەبێت. >هەندێک بە بوونەوەرێکی دەزانن- >مرۆڤێک، یان زۆرترین جار فریشتەیەک؛ >بەڵام ئەوان هەستی وەک منیان نییە، >وە خۆیان بە بەدبەخت و ونبوو نازانن. >من زۆر تاوانبارم، زۆر بێدەسەڵاتم، >نەمدەوێرا متمانە بە خوێنی ئەو بکەم، >وە پشت بە پاراستنی ئەو ببەستم، >مەگەر دڵنیا بم کە ئەو خودایە. >هەندێک بە وشە پێی دەڵێن ڕزگارکەر، >بەڵام کارەکانی خۆیان لەگەڵ پلانەکەی ئەو تێکەڵ دەکەن؛ >و هیوادارن ئەو یارمەتییان بدات، >کاتێک هەموو ئەوەیان کرد کە دەتوانن: >ئەگەر کارەکان کەمێک سووک دەرچوون >(کەمێک دان بەوەدا دەنێن کە لەوانەیە سەرکەوتوو نەبێت)، >ئەوان مەبەستیانە کێشی تەواو پڕ بکەنەوە، >بە فڕێدانی ناوی ئەو لە تەرازوودا. >هەندێک پێی دەڵێن "مرواریی بەنرخ"، >و دەڵێن، ئەو کانیی شادییەکانە؛ >کەچی لەسەر گێلی و خراپە دەژین، >و بە دنیا و یارییەکانییەوە دەنووسێن. >وەک یەهودا، ڕزگارکەر ماچ دەکەن، >و لە کاتێکدا سڵاوی لێ دەکەن، خیانەتی لێ دەکەن: >ئۆه! ئەم جۆرە دانپێدانانە چی >لە ڕۆژە ترسناکەکەیدا بەسوود دەبێت؟ >ئەگەر پرسیار بکرێت چی لەبارەی عیساوە بیر دەکەمەوە، >هەرچەندە باشترین بیرۆکەکانیشم هەر لاوازن، >دەڵێم، ئەو خواردن و خواردنەوەمە، >ژیانم، و هێزم، و کۆگام؛ >شوانم، متمانەم، و هاوڕێم، >ڕزگارکەرم لە گوناه و لە کۆیلایەتی؛ >هیوام لە سەرەتاوە تا کۆتایی، >بەشم، گەورەم و هەموو شتێکم.
مرۆڤی سروشتی ناتوانێت تێبگات بۆچی مەسیحییەکان پێداگری لەسەر دانپێدانانێکی ڕوون بە ڕاستی سەبارەت بە مەسیح بکەن. ئەو دەپرسێت، چی گرنگە، ئایا عیسا تەنها مرۆڤێکە، ڕۆحییەک لە زۆربەیان بەرزتر، یان بەڕاستی کوڕی خودایی هەتاهەتایی بێت کە جەستەی وەرگرتووە؟ ئەگەر تەنها مرۆڤێک بێت، هێشتا ئەو نموونە گەورەکە و مامۆستا سەرەکییەکەیە. ئەگەر لە مرۆڤ زیاتر بێت، ئەو تەنها دەرکەوتنی باوکە، و بە ژیانی پڕ لە خۆشەویستی و پاکی خۆی هەڵوێستی خودای بەرامبەر بە هەموو مرۆڤایەتی پیشانداوین و بەم شێوەیە ڕێنوێنیمان دەکات بۆ تێگەیشتنێکی باشتر لە خودا و پەیوەندیمان لەگەڵیدا.
بەڵام ئەمە ڕاستی نووسراوی پیرۆز نییە دەربارەی ئەو. ژیانە پیرۆزەکەی – جا ئەگەر تەنها مرۆڤ بێت یان خودایی-مرۆڤ – هەرگیز ناتوانێت گوناهەکانمان بسڕێتەوە یان شیاومان بکات بۆ ئەوەی بێ تاوان لەبەردەم تەختی هەتاهەتایی بوەستین. دەبوو ئەو هەم خودا و هەم مرۆڤ بێت بۆ ئەوەی بتوانێت کەفارەتی گوناه بکات، وەک مرۆڤێک ڕووبەڕوو بێتەوە – بەڵام مرۆڤێک بە تەواوی کامڵی – بۆ هەموو ئەو داوایانەی کە تەختی خوداوەندایەتیی تووڕەبوو لە دژی مرۆڤ هەیبوو. دەست لە کەسایەتیی مەسیح بدەیت و دەست لە کارەکەی دەدەیت. ئەگەر ئەو کارە بە شێوەیەکی خودایی کامڵ نەبووبێت، هیچ قوربانییەکی تر بۆ گوناهەکان نامێنێتەوە و بەم شێوەیە بێ ڕزگارکەر دەمێنینەوە.
بەڵام، خودا پیرۆز بێت، ئەو کە لە باوکەوە هاتە دەرەوە شکۆمەندیی پێ بەخشی لەسەر زەوی، و کارەکەی کە پێی سپێردرابوو تەواو کرد گەڕایەوە بۆ ئەو شکۆمەندییەی کە لەگەڵ باوکدا هەیبوو پێش ئەوەی جیهان هەبێت. لەوێ دانیشتووە، مرۆڤە بەرزڕاگیراوەکە کە پاککردنەوەی بۆ گوناهەکان کرد، لە دەستە ڕاستی شکۆمەندی لە ئاسمانەکاندا، هەمیشە زیندووە بۆ ئەوەی تکا بکات بۆ ئەوانەی کە نیعمەتەکەی ڕزگاری کردوون. بەم زانیارییە دڵخۆشین، دەتوانین بە خۆشییەکی کۆنتڕۆڵکراو گۆرانی بڵێین،
سەرۆکی کڵێسا! تۆ لەوێ دانیشتوویت، ئەندامانی تۆ هەموو بەرەکەتەکان بەش دەکەن- بەرەکەتەکەی تۆ، گەورەم، هی ئێمەیە: تۆ ژیانی ئێمەیت-نیعمەتەکەی تۆ پشتیوانیمان دەکات، هێزی تۆ لە ئێمەدا هەموو سەرکەوتنێک بەدەست دەهێنێت بەسەر گوناه و هێزەکانی شەیتاندا.
با دڵسۆزی خۆمان بۆی بسەلمێنین، نەک تەنها بە دانپێدانانی مەسیحێکی ڕاستەقینە بە لێوەکانمان، بەڵکو بە پێدانی شوێنی باڵا بەو لە ژیانماندا!
وریابن کەس گومڕاتان نەکات بەهۆی فەلسەفە و فێڵی پووچەوە، بەپێی نەریتی مرۆڤەکان، بەپێی بنەما سەرەتاییەکانی جیهان، و نەک بەپێی مەسیح. چونکە لەو دایە هەموو تەواویەتی لاهووت بە جەستەیی. و ئێوە لەو تەواون، کە ئەو سەرۆکی هەموو دەسەڵات و هێزێکە، (ئایەتەکانی ٨-١٠)
پەرتووکی پیرۆز لە هیچ شوێنێکدا بەدەستهێنانی زانست سەرکۆنە ناکات. ئەوە دانایی ئەم جیهانەیە، نەک زانستەکەی، کە لای خودا گێلێتییە. فەلسەفە تەنها دانایی دنیاییە. ئەوە هەوڵی مێشکی مرۆڤە بۆ چارەسەرکردنی نهێنی گەردوون. ئەوە زانستێکی ورد نییە، چونکە فەیلەسوفەکان هەرگیز نەیتوانیوە بگەنە هیچ ئەنجامێکی دڵخۆشکەر سەبارەت بە "بۆچی" یان "لەبەرچی" شتەکان.
یۆنانییەکان بەدوای داناییدا دەگەڕێن،
پێمان وتراوە، و ئەوان بوون کە ڕێگەیان خۆشکرد بۆ هەموو نەوەکانی داهاتوو لە بیردۆزی فەلسەفیدا. پێش ئەوەی وەحی خودایی بێت، زۆر سروشتی و گونجاو بوو کە مرۆڤ بە دانایی هەوڵ بدات ئەو مەتەڵانە چارەسەر بکات کە سروشت بەردەوام دەیخستەڕوو. بەڵام ئێستا کە خودا قسەی کردووە، ئەمە چیتر پێویست نییە، و ڕەنگە ببێتە بێباوەڕییەکی قورس. لە پلاتۆوە بۆ کانت، و لە کانتەوە بۆ دوایینەکانی مۆدێرنەکان، یەک سیستەم ئەوی تری هەڵوەشاندووەتەوە، بە شێوەیەک کە مێژووی فەلسەفە چیرۆکێکە لە گریمانە دژبەیەک و فڕێدراوەکان. ئەمە بەو مانایە نییە کە فەیلەسوفەکان پیاوانی ناڕاستگۆ بوون یان هەن، بەڵکو بەو مانایەیە کە زۆریان نەیانتوانیوە سوود وەربگرن لەوەی کە هەموو گرێیەک دەکاتەوە و هەموو کێشەیەک چارەسەر دەکات، واتە، نیگەرانی خودا لە مەسیحدا وەک لە نووسراوە پیرۆزەکاندا هاتووە.
پلاتۆ تامەزرۆی کالیەمەیەکی خودایی-لۆگۆسێک بوو کە بە دەسەڵاتەوە بێت و هەموو شتێک ڕوون بکاتەوە. ئەو کالیەمەیە مەسیحە کە یۆحەننا لەبارەیەوە دەنووسێت،
لە سەرەتادا وشە هەبوو، و وشە لەگەڵ خودا بوو، و وشە خودا بوو.
هەروەها،
Peyv bû goşt, û di nav me de niştecî bû, û me rûmeta Wî dît, rûmeta wekî ya yekane Kurê Bav, tijî kerem û rastî.
(وەرگێڕانی نووسەر). وشە ئیتر شاراوە نییە. پێویست ناکات بەدوایدا بگەڕێین.
وشەکە لێت نزیکە، تەنانەت لە دەمت و لە دڵتدا:… کە ئەگەر بە دەمت دان بنێیت بە خوداوەند عیسا، و لە دڵتدا باوەڕ بکەیت کە خودا لە مردووان هەڵیستاندووەتەوە، ڕزگارت دەبێت.
سۆکرات، لە کاتی بیرکردنەوە لەو کێشە چارەسەرنەکراوانەی کە بۆی چارەسەر نەدەبوون و پەیوەست بوون بە پاداشت و سزای ئەگەریی داهاتوو، گوتی،
ڕەنگە، پلاتۆ، خودا بتوانێت لە گوناهەکان خۆش بێت، بەڵام نازانم چۆن.
هیچ ئاڵۆزییەکی لەو شێوەیە پێویست ناکات ئێستا هیچ مێشکێکی ڕاستگۆ بێزار بکات، چونکە ئەوەی فەلسەفە نەیتوانی ڕوونی بکاتەوە، ئینجیل ڕوونی کردووەتەوە، ئەو ئینجیلەی تێیدا ڕاستودروستی خودا بۆ مرۆڤە گوناهبارەکان ئاشکرا کراوە. جگە لەم وەحییە خوداییە، داناترین فەیلەسوفی سەدەی بیستەم زیاتر نازانێت سەبارەت بە سەرچاوە و چارەنووسی مرۆڤ وەک فەیلەسوفەکانی ئەتیکا کە زۆر لەمێژینە بوون.
دوو سیستەمی گەورە هێشتا لە ململانێدا بوون بۆ زاڵبوون بەسەر مێشکی مرۆڤەکاندا لە جیهانی ڕۆژاوا کاتێک پۆڵس ئەم نامەیەی بۆ کۆلۆسییەکان نووسی – ستۆیسیزم و ئەپیکۆریانیزم. یەکێکیان گوتی: بە شێوەیەکی بەرز بژی و مردن گرنگ نییە. ئارەزووکانت کۆنتڕۆڵ بکە. بێباک بە بەرامبەر بارودۆخە گۆڕاوەکان. نە بە بەختی باش دڵخۆش بە و نە بە ناخۆشی خەمبار. مرۆڤ لە بارودۆخ گەورەترە، ڕۆح لە گەردوون مەزنترە. ئەپیکۆریانیزم گوتی: هەموو شتێک نادیارە. نازانین لە کوێوە هاتووین. نازانین بۆ کوێ دەچین. تەنها ئەوە دەزانین کە دوای ژیانێکی کورت لەم دیمەنەدا نامێنین، و بێهوودەیە کە خۆمان لە هەر خۆشییەکی ئێستا بێبەش بکەین بەهۆی خراپەیەکی ئەگەری لە داهاتوودا.
با بخۆین و بخۆینەوە، چونکە سبەی دەمرین.
بۆ زۆرێک لە چینی پێشوو پەیامی مەسیحی سەرنجڕاکێش بوو، و تەنها پێویستە 1 قۆرنتییەکان 9:24-27 یان فلیپییەکان 4:11-13 بخوێنیتەوە بۆ ئەوەی بزانیت پەیامەکەی پۆڵس چەند بە ئاسانی دەستی بە ستۆیکێکی ڕاستگۆوە دەگرت. لەگەڵ ئەپیکۆریانیزمدا، مەسیحییەت هیچ شتێکی هاوبەشی نەبوو. بەڵام لە کاتێکدا ستۆیکییەکە لەوانەیە لە مەسیحییەتدا جێبەجێبوونی ئارەزووی دڵی بدۆزێتەوە، لە فەلسەفەکەی ئەودا هیچ شتێک نەبوو کە مەسیحییەکە پێویستی پێی بێت، چونکە هەموو ئەو شتانەی کە لەو سیستەمەدا باشترین بوون، ئەو پێشتر لە مەسیحدا هەیبوو.
جگە لەم دوو قوتابخانە فەلسەفییە گەورە و دیارە، چەندین سیستەمی بچووکتر هەبوون لەنێوان یۆنانییەکان و ڕۆمانییەکاندا، هەموویان هەوڵیان دەدا شوێنکەوتووان بۆ لای خۆیان ڕاکێشن. گنۆستیکەکان بەشێک لە هەموو قوتابخانە جیاوازەکانی بیرکردنەوەیان لە سیستەمە نوێیەکەیاندا جێگیر کرد. لە گومانە سەیر و سەمەرەکانی ناو چیرۆکە پیتاگۆرسییەکانەوە تا دەگاتە تیۆرییەکانی پەرەسەندن لە ئێستادا، کەنیسەی خودا هێشتا لە ململانێدایە لەگەڵ ئەم فەلسەفە سەرلێشێواوانە.
مەسیحی لە دژی هەموو ئەوانە ئاگادار کراوەتەوە.
ئاگادار بن نەوەک کەسێک ئێوە تێک بدات [واتە، نەوەک کەسێک ئێوە بکاتە نێچیر] لە ڕێگەی فەلسەفە و فێڵی پووچەوە.
ئەمانە لەوانەیە زۆر خۆیان بە زانستەوە دەربخەن، و لایەنگرانیان لەوانەیە بە سووکایەتییەوە سەیری خوارەوە بکەن لە بەرزاییەکانی باڵادەستیی خەیاڵیی خۆیانەوە بۆ سەر ئەو کەسانەی کە هێندە سادەن بۆ باوەڕهێنان بە مزگێنییەکە و قبوڵکردنی کتێبی پیرۆز وەک وشەی ئیلهامبەخشی خودای زیندوو. بەڵام لەگەڵ هەموو خۆبەزلزانینەکەیاندا ئەوان تەنها نەریتەکانی مرۆڤن، بنەما سەرەتاییەکان یان توخمەکانی جیهانن. بەم شێوەیە نێردراوەکە سووکایەتیی خۆی دەردەبڕێت بۆ تەنها ژیربێژی بە بەراورد لەگەڵ وەحیی ئیلاهی. ئەم سیستەمانەی کە زۆر شت بانگەشە دەکەن لە کۆتاییدا تەنها سەرەتایی بوون. ئەوە ئەلفوبێی جیهان بوو کە پێشکەش بەوانە کرا کە لە قوتابخانەی مەسیحدا بوون و باخچەی ساوایانی نەریتی مرۆڤیان زۆر لە دواوە جێهێشتبوو.
ئایا مرۆڤ دەتوانێت بە گەڕان خودا بدۆزێتەوە؟
مەحاڵە. بەڵام خودا پێشتر لە کوڕەکەیدا ناسراوە.
زۆر گرنگە کە مەسیحییەکان ئەمە ببینن، بەتایبەتی ئەو گەنجانەی کە لەلایەن خوداوە بانگکراون بۆ ئەوەی ببنە خزمەتکاری ووشەکەی. ئەمە لێدوانێکی خەمگینە لەسەر بارودۆخی مەسیحییەت کە لە زۆربەی سەمینارە لاهووتییەکاندا کاتێکی زۆر زیاتر دەدرێت بە خوێندنی فەلسەفە وەک لە گەڕان بەدوای کتێبی پیرۆزدا. خزمەتکارێکی کڵێسایەکی ئۆرتۆدۆکس تازەگی وتوویەتی،
من دەمتوانی بە پلەی شەرەف لە سەمینارەکەم بڕوانامە وەربگرم بەبێ ئەوەی هەرگیز کتێبی پیرۆزی ئینگلیزی بکەمەوە.
سوپاس بۆ خودا کە ئەمە ڕاست نییە بۆ هەموو قوتابخانە ڕاهێنانەکانی لەو جۆرە، بەڵام ڕەنگە بۆ زۆربەیان ڕاست بێت. ئەنجامەکەی ئەوەیە کە ئەمڕۆ هەزاران خزمەتکاری ڕاگەیەندراوی مەسیحمان هەیە، زۆریان نەگۆڕاون، و ئەوانی تر کە، هەرچەندە منداڵی خودان، بەهۆی خوێندنی فەلسەفییانەوە ئەوەندە گەشەیان وەستاوە و ڕێگرییان لێکراوە کە بە تەواوی ناتوانن کتێبی پیرۆز بۆ کەسانی تر بکەنەوە، چونکە خۆیان ئەوەندە لە وشەکە بێئاگان. مەسیحییەت هیچ قەرزێکی نییە بەسەر فەلسەفەی یۆنانی، ڕۆمانی، سەدەکانی ناوەڕاست، یان مۆدێرنەوە. لەمەدا وەک کتێبی پیرۆز خۆیەتی-
شکۆمەندییەک لاپەڕە پیرۆزەکە دەڕازێنێتەوە؛ بەشکۆیە، وەک خۆر، ڕووناکییەک دەبەخشێتە سەر هەموو سەردەمێک، دەبەخشێت، بەڵام هیچ قەرز ناکات.
پیاوێک دەتوانێت ببێتە خزمەتکارێکی باش ئامادەکراوی عیسای مەسیح، کە هەرگیز ناوی فەیلەسوفە گەورەکانی نەبیستبێت، چ بتپەرست بن یان مەسیحی، و بە تەواوی بێئاگا بێت لە سیستەم و گریمانەکانیان، بە مەرجێک ئەو
هەوڵ بدە خۆت بسەلمێنیت کە لەلای خودا پەسەندکراویت، کرێکارێک کە پێویست ناکات شەرمەزار بێت، بە دروستی وشەی ڕاستی ڕوون بکاتەوە (2 تیمۆساوس 2:15).
ڕەسەنترین کەلتوور، فیکری بێت یان ڕۆحی، ئەوەیە کە لە خوێندنەوەی بەردەوامی کتێبی پیرۆزەوە سەرچاوە دەگرێت. چەند جارێک کاتێک کەسێک دەکەوێتە پەیوەندی لەگەڵ پیاوانێک کە خاوەنی کەسایەتییەکی زۆر میهرەبان، دەرکەوتنێکی بەڕێز، ڕۆحییەتی بەرز، و زەینێکی باش ڕاهێنراون، لە کاتی پرسیارکردندا بۆی دەردەکەوێت کە ئەوان وەک جۆن وێسلی، "پیاوانی یەک کتێبن،" و لە هەندێک حاڵەتدا، بە زەحمەت ئاشنای ئەدەبیاتی زەوین. و بە گوتنی ئەمە مەبەستم ئەوە نییە گرنگی بە نەزانی بدەم، چونکە وەک لە سەرەتای ئەم وتارەدا ئاماژەی پێدرا، زانستی ئەم جیهانە قەدەغە نییە.
مەسیحی دەتوانێت بە باشی سوود وەربگرێت لە هەر ڕێگایەکی ڕەوا بۆ زیاتر ئاشنابوون بە ڕاستییە گەورەکانی مێژوو، دۆزینەوەکانی زانست، و جوانییەکانی ئەدەبی گشتی. بەڵام با هەرگیز فەلسەفەی مرۆڤ لە جێگەی وەحیی ئیلاهی دانەنێت. ئەگەر بە هیچ شێوەیەک لێی بکۆڵێتەوە، و هیچ هۆکارێک نییە بۆ ئەوەی وای نەکات، با بەمە دەست پێبکات-خودا لە کوڕەکەیدا قسەی کردووە و لە کتێبی پیرۆزدا دوایین قسەکانی پێداوین لەسەر هەموو پرسیارێک کە فەلسەفە دەورووژێنێت. براونینگ ڕاست بوو کاتێک نووسی:
Ez dibêjim, nasîna Xwedê di Mesîh de, Ku ji aliyê aqil ve tê qebûlkirin, ji bo te çareser dike Hemî pirsan li ser erdê û yên derveyî wê, Û heta niha tu ewqas pêş xistiye ku tu bibe zana.
کاتێک ڕزگارکەر خۆی بۆ ژنە سامەرییەکە ئاشکرا کرد، ئەو کاتێک چاوی بڕیبووە ڕوخساری، وەڵامی هەموو پرسیارەکانی دۆزییەوە.
تێیدا هەموو پڕییەتیی لاهووت بە جەستەیی نیشتەجێیە.
لە وانەیەکی پێشوودا بینیمان کە ئەم وشەی "پلێرۆما" (پڕی) زاراوەیەکی دڵخوازی گنۆستیکەکان بوو. لای ئەوان کۆی سیفەتەکانی خودای دەنواند، و لای ئەوانیش مەسیح تەنها یەکێک بوو لە چەندین هەنگاو یان نێوەندگیر کە بەرەو پلێرۆما دەچوون. بەڵام لێرەدا فێردەبین کە نەک تەنها هەموو سیفەتەکانی خودا لە مەسیحدا دەبینرێن، وەک چۆن ئاریۆس دواتر بیری لێکردەوە و وەک چۆن فەیلەسوفە تێیستییەکان لە هەموو شوێنێکدا دانی پێدادەنێن، بەڵکو خودی جەوهەری سروشتی خودا بە تەواوی تێیدا نیشتەجێیە.
هەموو ئەوەی خودا هەیە، بە تەواوی لە مەسیحدا ڕوون کراوەتەوە. دەیتوانی بڵێت،
ئەوەی منی بینیوە، باوکی بینیوە.
بۆ ئەوەی بتوانین بێ دوودڵی بڵێین، ئەگەر کەسێک پرسیاری لەسەر سروشتی خودا کرد، کە خودا بە تەواوی وەک عیسایە. عیسا مەسیحە، و لە مەسیحدا تەواوی خودایی لە جەستەیەکدا نیشتەجێیە، بۆ ئەوەی کاتێک لە کۆتاییدا دەچینە بەردەم باوک، کەسێک بدۆزینەوە کە پێشتر ناسراو و خۆشەویست بووە، نەک نامۆیەک کە هێشتا نەناسراو و ڕەنگە نەناسراو بێت. ج. ن. داربی بیری لەمە دەکردەوە کاتێک نووسی:
لەوەی هیچ خودایەکی نامۆ پێشوازیت لێ ناکات! تۆ نامۆیت لە حەوشەکانی سەرەوە: ئەو کەسەی پێشوازیت لێ دەکات بۆ ئارامگەی خۆی، بە خۆشەویستییەکی ئاشنا پێشوازیت لێ دەکات.
بەڕاستی گەورەیە نهێنیی خواناسی، ئەوەی لە جەستەدا دەرکەوت، لە ڕۆحدا ڕاست کرایەوە، لەلایەن فریشتەکانەوە بینرا، بۆ نەتەوەکان ڕاگەیەندرا، لە جیهاندا باوەڕی پێهێنرا، بۆ شکۆمەندی بەرز کرایەوە (1 تیمۆتێئۆس 3:16).
خودا ئاشکرا بووە، چیتر شاراوە نییە. هەموو شکۆمەندییەکەی لە ڕووی عیسای مەسیحدا دەدرەوشێتەوە. ئەمە یەکسەر بۆ من وەک باوەڕدارێک نهێنی گەردوون چارەسەر دەکات.
ئەوەی پێشتر لەلام وابوو یەک بابلێکی شێواو و ئاڵۆز، ئێستا پەنتیکۆستێکی زمان-ئاگرینە ڕادەگەیەنێت کە مەسیح توانای هەیە؛ و هەموو دروستکراوەکان مزگێنییەکەی بڵاودەکەنەوە بۆ گوێیەکانم لەوەتەی زانیم ڕزگارکەرەکەم مەسیح خودایە.
لە ئایەتی 10 پێمان دەوترێت،
و ئێوە تێیدا تەواون، کە ئەو سەری هەموو سەرۆکایەتی و دەسەڵاتێکە.
وشەی تەواو بە واتای وشەیی
پڕوپڕ.
لە مەسیحدا تەواوی پڕیی لاهووت تێدایە، و ئێمە پڕی خۆمان لە ئەودا هەیە. پێویست ناکات بۆ ڕووناکیی یان زانیاریی بۆ شوێنێکی تر بچین.
و لە پڕیی ئەوەوە هەموومان وەرگرتووە، و نیعمەت لەسەر نیعمەت. چونکە شەریعەت بە موسا درا، بەڵام نیعمەت و ڕاستی بە عیسای مەسیح هات. هیچ کەسێک لە هیچ کاتێکدا خودای نەبینیوە؛ کوڕی تاقانە، کە لە باوەشی باوکدایە، ئەو ڕایگەیاندووە" (یۆحەننا 1:16-18).
ئەم وەحییە بوونمان بە سەرسامی دادەپۆشێت، پەرداخی خۆشییەکەمان پڕ دەکات، و هەموو داواکارییەکی ژیری تێر دەکات. ئێمە بە تەواوی تێیدا پڕ کراوین. پێشنیار دەکەم کە بە تەواوی پێگەی باوەڕداران نییە کە لێرەدا مەبەستە. ئەوەمان لە ئەفەسۆس 1:6 هەیە. لەوێ پێمان دەوترێت ئێمە
قبوڵکراو لە خۆشەویستەکەدا.
بەو مانایە دەکرێت بوترێت، بێگومان، کە ئێمە تێیدا تەواوین، بەڵام کۆلۆسی ٢:١٠ زیاتر حاڵەتی ئێمەیە. ئەمە حاڵەتی ئەوانەیە کە هەموو پێداویستییەکیان لە مەسیحدا دابینکراوە، کە سەرۆکی هەموو سەرکردایەتی و دەسەڵاتێکە.
پێشتر ئاماژە بەوە کراوە کە "سەرۆکایەتییەکان" و "دەسەڵاتەکان" زاراوەن کە پەیوەندییان هەیە بە پلە جیاوازەکانی بوونەوەرە ڕۆحییەکان. لە زانیارییەکی ساختەدا دەربارەی سروشت و ئەرکی ئەم بوونەوەرە ژیرە شکۆدارانەدا، گنۆستیکەکان خۆیان تێدا نوقم کرد و ئەوانیان لە سەرووی مەسیح خۆیەوە دانا، کە بەپێی ئەوان، تەنها یەکێک بوو کە دەستپێکەرەکەی دەخستە ناو هاوبەشیی ئەم سوپا گەورە و ڕیزکراوەوە کە بەرەو خودای نەبینراو دەچوو. بەڵام ڕاستییەکە بە تەواوی پێچەوانەیە، چونکە هەموو سەرۆکایەتییەکان و دەسەڵاتەکان (و ئەمانە لەوانەیە باشن یان خراپ، کەوتوون یان نەکەوتوون) لەلایەن ئەوەوە و بۆ ئەو دروست کراون کە هەموو پڕی تێیدا نیشتەجێیە، و ئەو سەری هەموو کۆمەڵە فریشتەییەکانە، هەروەها مرۆڤەکانیش.
هیچ شوێنێک نییە کە بۆی زۆر بەرز بێت، هیچ شوێنێک نییە لە ئاسماندا کە زۆر بەرز بێت.
خودا دەیەوێت گەلەکەی هەمیشە تێبگات کە ئەو کە خۆی نزم کردەوە بۆ قووڵایی شەرمەزاری و ئازارەکانی خاچ بۆ ڕزگاربوونیان، وەک نهێنی کەسایەتییە سەرسوڕهێنەرەکەی، خودای سەرووی هەمووانە و بۆ هەتاهەتایە پیرۆزە.
تێبینی دەکرێت کە ئایەتی ١٠ ڕستەکە تەواو ناکات، کە ڕاستەوخۆ لە ئایەتەکانی ١١-١٢ بەردەوام دەبێت. بەڵام لەبەر ئەوەی ئەوەی دواتر دێت بە شێوەیەکی نزیک پەیوەستە بە بابەتی داهاتووی ژێر تێڕوانینمانەوە، ئێستا وازیان لێدەهێنم بۆ ئەوەی لە وتاری داهاتوودا باسیان بکەمەوە، تەنها ئەوە دەبینم کە دەستبەجێ دوای ڕاگەیاندنی سەرۆکایەتی مەسیح بەسەر هەموو فریشتەکاندا، پێمان دەوترێت دەربارەی قووڵاییەکانی خۆبەچەمۆڵکردنی. چونکە خودا هەرگیز کەسایەتی و کاری گەورەمان عیسای مەسیح جیا ناکاتەوە. بەڵام ئەو دەیەوێت ئێمە لەبیرمان بێت کە بەهۆی کەسایەتییە سەروو سروشتییەکەی و خوداوەندییە ڕاستەقینەکەیەوە بوو کە توانی کاری پاککردنەوەی گوناهەکانمان بگرێتە ئەستۆ کاتێک خۆی کردە قوربانییەک لەبری ئێمە. دەبوو ئەو بێت کە بوو بۆ ئەوەی ئەوە بکات کە کردی.
یەکلاییکردنەوەی پرسی گوناه هەرگیز نەدەتوانرا لەلایەن بوونەوەرێکی دروستکراوەوە ئەنجام بدرێت. کێشەکان زۆر گەورە بوون. دەربارەی هەموو مرۆڤەکان نووسراوە،
هیچ کامیان ناتوانێت بە هیچ شێوەیەک براکەی بکڕێتەوە یان فیدیەیەک بدات بە خودا لە جیاتی ئەو، چونکە کڕینەوەی گیان زۆر گرانە. بۆیە، بۆ هەمیشە وازی لێ بهێنە.
ئەمە وەرگێڕانێکی تا ڕادەیەک ئازادە، بەڵام لەلایەن باشترین زانایانی عیبرییەوە ڕێگەپێدراوە. جەخت دەکاتەوە لەسەر ئەوەی لێرەدا خراوەتە بەردەممان. بیرکردنەوەی نزم لە مەسیح دەرئەنجامی بیرکردنەوەی نزمە لە گوناه. کاتێک گەورەیی تاوانەکەم تێدەگەم، دەزانم کە تەنها ئەو ناوبژیوانەی ئەیوب ئارەزووی دەکرد دەتوانێت لەو بارە قورسەی تاوان ڕزگارم بکات. ئەو، چونکە خودا و مرۆڤە، دەتوانێت "دەستی بخاتە سەر هەردوکمان،" و بەم شێوەیە بە کەفارەتکردن بۆ گوناه خودا و مرۆڤ پێکەوە کۆبکاتەوە لە یەکڕیزییەکی پیرۆز و دڵخۆشکەردا.
...ئایا مرۆڤێکی سادە دەتوانێت ئەمە بکات؟ کەچی مەسیح دەفەرموێت، ئەمەی ژیا و مرد بۆ ئەوەی بیکات. کەواتە، مەسیح بە خودای بێسنوور بانگ بکە، یان ونبوویت! >-براونینگ
و بەم شێوەیە دەتوانین بەم ڕاستییە گەورەیە کۆتایی پێبهێنین: خودا هیچ وەڵامێکی تری نییە بۆ هەموو پرسیارەکانی مێشکی مرۆڤ سەبارەت بە ڕاستییە ڕۆحییەکان جگە لە مەسیح، و هیچ یەکێکی تر پێویست نییە، چونکە مەسیح وەڵامی هەموویانە. ئەوەی مەسیح ڕەتدەکاتەوە، دوایین قسەی خودا بۆ مرۆڤایەتی ڕەتدەکاتەوە. ئەو هەموو شتێکی وتووە کە پێویستە بیڵێت بە ناردنی ئەو بۆ جیهان وەک بەخشەری ژیان و کەفارەتی گوناهەکانمان. پشتکردن لێی، ڕەتکردنەوەی جەستەبوونی زیندووی ڕاستییە و خۆ داخستنە لەسەر هەڵە و خەیاڵ.
کە ئێوەش تێیدا خەتەنە کراون بە خەتەنەکردنی بێ دەست، بە فڕێدانی جەستەی گوناهەکانی جەستە بە خەتەنەکردنی مەسیح: لەگەڵی نێژراون لە ئاوەشۆردا، کە تێیدا ئێوەش لەگەڵی هەستاونەتەوە لە ڕێگەی باوەڕی کاری خودا، کە ئەو لە مردووان هەڵیستاندەوە. و ئێوە، کە مردوو بوون لە گوناهەکانتان و خەتەنەنەکردنی جەستەتان، ئەو لەگەڵی زیندووی کردنەوە، هەموو سەرپێچییەکانی لێ خۆش بوون؛ سڕینەوەی نووسراوی فەرمانەکان کە دژی ئێمە بوو، کە پێچەوانەی ئێمە بوو، و لە ڕێگەی لابرد، بە خاچەکەی خۆیەوە کوتای؛ و میرنشین و دەسەڵاتەکانی ڕووتاندەوە، بە ئاشکرا نیشانی دان، بەسەریاندا سەرکەوت تێیدا. کەواتە با کەس حوکمتان نەدات لە خواردن، یان لە خواردنەوە، یان سەبارەت بە جەژنێک، یان مانگی نوێ، یان ڕۆژانی شەممە: کە سێبەری شتە داهاتووەکانن؛ بەڵام جەستەکە هی مەسیحە، (vv. 11-17)
ئەم بەشە تا ڕادەیەک درێژە، کە (وەک پێشتر ئاماژەی پێکرا) لە ناوەڕاستی ڕستەیەکەوە دەست پێدەکات، ڕەنگە ئاسانتر بێت ڕوون بکرێتەوە ئەگەر بکرێت بە دوو بەشەوە، بەڵام ئەوەندە بە شێوەیەکی نزیک بەیەکەوە بەستراوەتەوە کە من بە گشتی وەریدەگرم. فەلسەفە، وەک چاودێریمان کردووە، کارکردنی مێشکی مرۆڤە بە سەربەخۆیی لە وەحی خودایی. یاساییبوون هەوڵدانە بۆ بەکارهێنانی یاسایەکی خودایی پێدراو، کە ڕێساکانی مرۆڤیشی لەسەر زیاد بکرێت، وەک ڕێگایەک یان بۆ ڕزگاری لە سەرەتادا یان بۆ گەشەکردن لە نیعمەتدا دواتر. هیچ کام لەم تێگەیشتنانە لەگەڵ کتێبی پیرۆزدا ناگونجێت.
بە کردەوەکانی یاسا هیچ مرۆڤێک لەبەرچاوی ئەو ڕاستودروست ناکرێت.
ئەمە بۆ هەمیشە ڕێگە دەگرێت لەوەی کارە شەرعییەکان ببنە هۆکارێکی بەدەستهێنانی ڕزگاری.
ئێوە لەژێر یاسا نین بەڵکو لەژێر نیعمەتن.
ئەمەش، بە شێوەیەکی کاریگەر، ئەو بیرۆکەیە قەدەغە دەکات کە پیرۆزیی ژیان بۆ مەسیحی لەوەدایە کە خۆی بخاتە ژێر بنەما یاساییەکانەوە.
هێزی گوناه یاساکەیە،
پێمان وتراوە لە 1 کۆرنسۆس 15:56. ئەوە نییە، وەک زۆرێک پێیان وابووە، هێزی پیرۆزی یان توانای ڕاستودروستی. بەڵکو ڕۆحی پیرۆزی نیشتەجێبووە، کە ئێمە بە مەسیحی خاچدراو، هەستاوە، و شکۆدارکراو سەرقاڵ دەکات، ئەوەیە داینامیکی ڕۆحانییەت.
گنۆستیزم هێندەی قەرزاری یەهوودییەت بوو، کە بەلاڕێدا بردبووی بۆ مەبەستەکانی خۆی، و قەبالیزمێکی سەیر و سەمەرەی یەهوودی، هێندەش قەرزاری بیرکردنەوەی پووچی فەیلەسوفە غەیرە-یەهوودییەکان بوو و، وەک دواتر دەیبینین، قەرزاری میستیزمی میسرایی و زەردەشتیش بوو. لێرەدا نێردراو بەتایبەتی مامەڵە لەگەڵ یاسایی یەهوودی دەکات، و نیشان دەدات چۆن مەسیحییەکان بۆ هەمیشە لە یاسا و بنەمای یاسایی بە تەواوی ڕزگار کراون، بەڵام ئێستا بە مەسیحی هەستاوە بەستراونەتەوە. بۆ باوەڕدار گەڕانەوە بۆ یاسا بۆ تەواوکردنی لە پیرۆزیدا، وەک لە نامەکەی بۆ گالاتییەکان نیشانی دەدات، کەوتنە خوارەوەیە لە نیعمەت. واتە، بە کردەوە پشتگوێخستنی مزگێنیی نیعمەتە، لەبیرکردنی ئەوەی کە بە ڕۆح دەستمان پێکردووە، نابێت بە جەستە تەواو بکرێین.
هەندێک کەس هەمیشە بەدوای حەوارییە گەورەکەی نەتەوەکانەوە بوون کە هەوڵیان دەدا گۆڕاوەکانی گومڕا بکەن بە فێرکردنیان،
ئەگەر خەتەنە نەکرێن و یاسای موسا جێبەجێ نەکەن، رزگار نابن.
لە کاتێکدا ئەنجومەنی قودس بە ڕوونی دژی ئەمە وەستایەوە، دیارە کە بڕیارەکانی بە هیچ شێوەیەک لە هەموو شوێنێک قبوڵ نەکران. زۆر قورس بوو بۆ ئەو کەسانەی لە ئایینی جوولەکایەتییەوە بوون بە مەسیحی کە تێبگەن لە ڕزگاربوونی تەواویان، هەم لە یاسای موسا وەک ڕێسای ژیان، و هەم لە ڕێوڕەسم و دابونەریتەکانی ئەو یاسایە وەک هۆکارێک بۆ گەشەکردن لە نیعمەتدا. لێرەدا پرسیارە سەرەکییەکە بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش مامەڵەی لەگەڵ کراوە لە ڕێگەی ئیلهامی ڕۆحی پیرۆزەوە.
دوای ئەوەی ڕایگەیاند کە ئێمە تەواویمان لە مەسیحدا هەیە، سەری بەرز و پایەبەرزمان، ئەو بەردەوام دەبێت:
کە ئێوەش تێیدا خەتەنە کراون بە خەتەنەکردنێک کە بە دەست نەکراوە، بە داماڵینی جەستەی... گۆشت بە خەتەنەکردنی مەسیح.
من وشەکان دەهێڵمەوە
لە گوناهەکان
وەک بێ دەسەڵاتی دەستنووسی پێویست. لێرەدا تەنها پرسی گوناهەکان نییە، بەڵکو خودی جەستەیە کە مەبەستە. خەتەنەکردن بڕینەوەی جەستە بوو بە شێوەیەکی جەستەیی، و خودا پێیدا بۆ وێناکردنی حوکمدانی سروشتی جەستەیی و بە تەواوی لابردنی. ئەمە ئەوەیە کە خودا لە خاچی مەسیحدا کردوویەتی. لە بڕینەوەی ئەودا بە مردن کاتێک ئەو بە جێگرایەتی لە شوێنی ئێمەدا وەستا، ئێمە کۆتایی جەستە دەبینین وەک لە ڕوانگەی خوداییەوە سەیر دەکرێت. بڕاوەتەوە، خراوەتە لایەک، وەک بێ بەهایەکی ڕەها.
گۆشت،
ئێمە دەخوێنینەوە،
"هیچ سوودێکی نییە." "ملکەچی یاسای خودا نییە، وە بەڕاستیش ناتوانێت بێت."
بۆیە خودا هیچ هەوڵێک نادات بۆ باشترکردنی. لە ئەنجامدا، هیچ شوێنێک نییە بۆ شایستەیی سەبارەت بە مرۆڤ. ئەو هیچی نییە، و، سوپاس بۆ خودا، پێویستی بە هیچ نییە. هەموو شایستەیی لە یەکێکی تر دایە!
هەمان ڕاستی لە ئاوەشۆرتی مەسیحیدا خراوەتەڕوو. بە شێوەیەکی کەسی، من هیچ هاوسۆزییەکم نییە بۆ ئەوانەی کە لە ڕۆژگاری ئێمەدا هەوڵ دەدەن بە تەواوی دەستبەرداری ئاوەشۆرتی ئاو ببن بە بیانووی ئەوەی کە ئێستا، لەدوای ئاشکراکردنی تەواوی ڕاستیی کەنیسە، تەنها یەک ئاوەشۆرت هەیە، ئەویش ئاوەشۆرتی ڕۆحی پیرۆزە. ئەفەسۆسییەکان 4:4-6 هەر لە پەنتیکۆستەوە تا کردەوەکان 28:0 بە هەمان شێوە ڕاست بووە وەک چۆن لەو کاتەوە تا ئێستا ڕاست بووە. پۆڵس ئاشکراکردنی نهێنییەکەی وەرنەگرت دوای ئەوەی چووە زیندان. ڕفاندنەکە، کە بەشێکە لەو نهێنییە گەورەیە، لە یەکەمین نامەکەیدا فێرکراوە – 1 تەسەلۆنیکییەکان. لە پاشکۆی نامەکەی بۆ ڕۆمییەکاندا باس دەکات کە چۆن لە سەرانسەری خزمەتەکەیدا نهێنییەکەی ئاشکرا کردووە، "بۆ هەموو نەتەوەکان ئاشکرا کراوە بۆ گوێڕایەڵی باوەڕ." بە پیرانی ئەفەسۆسییەکانی وت (وەک لە کردەوەکان 20:0 تۆمارکراوە) کە "لە ڕاگەیاندنی تەواوی ئامۆژگاری خودا بۆ [ئەوان] سڵی نەکردووەتەوە." ئەو ئامۆژگارییە بە تەواوی پێشتر پێی ئاشکرا کرابوو و لەنێو ناجوولەکەکاندا ڕاگەیەندرا. ئاوەشۆرتی ڕۆحی پیرۆز کە باوەڕداران بەهۆیەوە هێنرانە ناو جەستەی مەسیحەوە، لە ڕۆژی پەنتیکۆستدا ڕوویدا. بەم شێوەیە جەستەکە، کەنیسەکە، پێکهێنرا.
هیچ ئاماژەیەک نییە بۆ هیچ کارێکی سەروو سروشتی لەو جۆرە بە شێوەیەکی بەربڵاو دوای زیندانیکردنی پاڵ. جەستەکە بۆ چەندین ساڵ پێکهاتبوو، و هەر باوەڕدارێک زیاد دەکرا بۆی کاتێک ڕۆحی وەرگرت. یەک تەعمیدەکەی ئەفەسۆس ٤:٥، بە بڕوای من، ناتوانێت ئاماژە بێت بۆ ئەم ڕووداوە چونکە ئەمە پێشتر لە ئایەتی پێشوودا باس کراوە. لە ئایەتی ٤دا دەخوێنینەوە،
یەک جەستە هەیە، و یەک ڕۆح،… [و] یەک هیوا بۆ بانگەوازەکەتان.
ئەمە تەواوی ئاشکراکردنی نهێنییەکەیە، ئەو جەستەیەی کە بە مەعمودیەتی ڕۆح دروستکراوە، چاوەڕێی هاتنی خودایە. لە ئایەتی ٥دا دەبینین
یەک پەروەردگار، یەک باوەڕ، یەک لەخواتەنیسان.
ئەمە بەرپرسیارێتییە لێرە لەسەر زەوی – مەسیح وەک گەورە ناسراوە، کەنیسە بانگکراوە بۆ ئەوەی خەبات بکات بۆ ئەو باوەڕەی کە یەکجار بۆ هەمووان دراوە بە پیرۆزەکان، و ئاوهەڵکێشانی ئاو بە ناوی باوک، کوڕ، و ڕۆحی پیرۆز لە داننان بە ملکەچبوونی ئێمە بۆ یەک گەورە. ئەمە پرسیاری شێوە، فۆرموڵە، یان بابەتەکان نییە. بە سادەیی ڕاستییە فراوانە ڕاگەیەندراوەکەیە، کە مەسیحییەت تەنها یەک ئاوهەڵکێشان دەناسێت، و ئەویش، بێگومان، ئاوهەڵکێشانە بۆ مردنی عیسای مەسیح. قسەکردن لەسەر ئاوهەڵکێشانی ڕۆحی پیرۆز وەک ناشتنێک لەگەڵ مەسیح بۆ مردن بێمانایە. دوای ناسینەوەی من بە باوەڕ لە مردن، ناشتن، و هەستانەوەدایە کە ڕۆحی پیرۆز من ئاوهەڵدەکێشێتە ناو جەستەکە.
ئەمە بەو مانایە نییە کە ئەو کەسانەی بە هۆکاری جۆراوجۆر، ڕەوا یان ناڕەوا، ڕەنگە بەپێی کتێبی پیرۆز لە ئاو هەڵنەکێشرابن، لە مەسیحدا نین. لە کێشانی نموونەیەک لەوەی کە بەپێی کتێبی پیرۆز ڕاستە، کەسێک مەسیحیبوونی ئەو کەسانە لێ وەرناگرێتەوە کە کەم دێنن، جا بەهۆی نەزانی بێت یان بە ئەنقەست. بەڵگەی ئایەتی ١٢، وەک من دەیبینم، ئەمەیە: مەسیحی لە ئاو هەڵکێشانەکەیدا دان بە یەکگرتنی خۆی لەگەڵ مەسیحێکی ڕەتکراوەدا دەنێت. ئەو دانی بەوەدا ناوە کە مرۆڤی جەستەیی شایەنی مردن بووە. ئەو لە مردنی مەسیحدا مردووە. کەواتە، ئەمە کۆتایی مرۆڤی بەرپرسیارە لەبەردەم خودا. بە ناچاری، ئەوا ئەمە کۆتایی هەموو هەوڵێکی خودییە، کۆتایی هەموو هەوڵێکە بۆ باشترکردنی جەستە بە ملکەچکردنی بۆ فەرمانەکان، واتە ڕێساکان، جا خودایی بن وەک لە پەیمانی کۆندا یان لەلایەن مرۆڤەوە داڕێژرابن وەک لە زۆرێک لە سیستەمە نا-کتێبی پیرۆزییەکاندا. خودا هەوڵی باشترکردنی مرۆڤی کۆن نادات، ئەو حوکمی داوە کە زۆر خراپە بۆ هەر باشترکردنێک و، لەبەر ئەوە، لە مردندا خستوویەتییە لایەک. لە ئاو هەڵکێشان داننانە بەمە. ئەوە ناشتنە بۆ مردن.
هەندێک وەرگێڕ دەخوێننەوە،
لەوەشدا ئێوەش لەگەڵ ئەودا هەستاونەتەوە،
بەڵام قورسایی بەڵگەکان، پێم وایە، بە لای خوێندنەوەکەدایە،
لەویشدا ئێوەش لەگەڵ ئەودا هەستاونەتەوە بەهۆی باوەڕی کرداری خوداوە کە ئەو لە مردووان هەستاندووەتەوە.
لە ڕێگەی باوەڕەوە بە مەسیحی هەستاوە کە ئێمە دەبینە وەرگری ژیانی نوێ و، لەمەودوا، خودا بەو کەسانەمان دەژمێرێت کە لەگەڵ ئەودا چوونەتە ناو مردنەوە، ئێستا لەگەڵ ئەودا لە هەستانەوەدا یەکین. شەرعییەت لێرەدا چ شوێنێکی هەیە؟ بە هیچ شێوەیەک. دانانی مرۆڤی نوێ، مرۆڤی ناو مەسیح، لەژێر یاسا و ڕێساکاندا دژی تەواوی بنەمای دروستبوونەوەی نوێیە.
ئەمە زیاتر جەختی لەسەر کراوەتەوە لە ئایەتی 13. ئێمە کە جارێک لە سەرپێچییەکانماندا مردوو بووین و وەک نەتەوەکان لە خەتەنەنەکردنی جەستەماندا، ئێستا لەگەڵ ئەودا زیندوو کراوینەتەوە، خودا هەموو سەرپێچییەکانی لێ خۆشبووین. وشەکە لە هەموو حاڵەتێکدا وەک یەکە، و ئەگەر لە بەشی یەکەمی ئایەتەکەدا وەک "گوناهەکان" وەرگێڕدرا، دەبێت لە کۆتاییدا "گوناهەکان" بێت، ئەگەرنا "سەرپێچییەکان" لە هەموو حاڵەتێکدا. جگە لەوەش، ئەو بەڵگەنامەیەی کە دژی ئێمە بوو (
خەتەکە،
زاراوەیەک کە تەنها دەتوانرا بە دروستی بۆ دە فەرمانەکە بەکاربهێنرێت، کە بە ڕوونی پێمان وتراوە نووسینی خودا بوون، لە دە ڕێسا، یان یاسای خودایی پێکهاتبوون) لەبەر گوناهباریی سروشتەکانمان، کە سەرپێچیکردنمان لە یاساکە، کاتێک پێمان گەیشت، کردبووە ئەنجامێکی حەتمی، و بۆیەش لای ئێمە بووبووە خزمەتێکی مەرگ و مەحکومکردن، ئێستا لە ڕێگا لابراوە و چیتر وەک پابەندبوونێکی جێبەجێنەکراو بەسەرمانەوە نەماوە. مەسیح بە خاچەکەی خۆیەوە کوتای.
ئێمە چی لەم دەربڕینە تێبگەین، "بە خاچەکەیەوە نووساندنی"؟ ڕەنگە یارمەتیمان بدات ئەگەر بیرمان بێتەوە کە بەپێی یاسای ڕۆمانی باو بوو کاتێک تاوانباران بە خاچکردن، هەڵواسین، یان بەدارداکردن لەسێدارە دەدران، کۆپییەکی ئەو یاسایەی کە شکاندبوویان بنووسرێتەوە، یان سروشتی تاوانەکەیان لەسەر تابلۆیەک ئاماژە پێبکرێت و لەسەر سەری قوربانییەکە بکوتێنرێت تا هەمووان بزانن چۆن ڕۆما تۆڵەی لەوانە دەکردەوە کە یاسا تاوانکارییەکەیان پێشێل دەکرد. پیلاتۆس نووسینەکەی نووسییەوە بۆ ئەوەی لەسەر سەری مەسیح عیسا دابنرێت، و ئەوەش بە سێ زمان، عیبری، یۆنانی، و لاتینی، بۆ ئەوەی هەمووان بزانن بۆچی ئەو ئازارچێژە ئارامگرە لە جەلیلەوە بە ئاشکرا لەسێدارە دەدرا.
ئەمە عیسای ناسرەیە، پاشای جوولەکەکانە.
کاتێک خەڵک ئەمەیان خوێندەوە، تێگەیشتن کە ئەو خاچ دەدرایە سەر چونکە خۆی کردبوو بە پاشا و بەم شێوەیە ناپاک بوو بەرامبەر قەیسەر.
بەڵام کاتێک خودا سەیری ئەو خاچەی کرد، چاوە پیرۆزەکەی بینی، وەک بڵێی، نووسراوێکی تەواو جیاواز. لەسەر خاچەکە لە سەرووی سەری کوڕە پیرۆزەکەیەوە نووسراوی دە فەرمانەکە کوترابوو کە لە سینا درابوون. لەبەر ئەوەی ئەم یاسایە لە هەموو خاڵێکیدا شکێنرابوو، عیسا خوێنی خۆی ڕشت، بەم شێوەیە ژیانی خۆی بەخشی بۆ ئەوەی لە نەفرەتی یاساکە ڕزگارمان بکات. و بەم شێوەیە هەموو گوناهەکانمان قەرەبوو کرانەوە. لەوێ یاساکە، کە ئێمە زۆر بێڕێزیمان پێکردبوو، بە تەواوی گەورە کرایەوە لەو ڕازیبوونەی کە ئەو بۆ دادپەروەریی خودایی دروستی کرد. بەم شێوەیە مەسیح بووەتە
کۆتاییی یاسا... بۆ هەموو ئەوانەی باوەڕ دەهێنن.
بێگومان، پۆڵس مەبەستی باوەڕدارە جولەکەکانە کاتێک دەڵێت "ئێمە،" چونکە ناجولەکەکان لەژێر یاسادا نەبوون. بەڵام ئێستا لە بنەڕەتدا بۆ هەموومان ڕاستە، ئەوانەی زانینی یاساکەیان پێگەیشتووە. مەسیح، بە مردنی خۆی، هەموو داواکارییەکی دژی ئێمەی جێبەجێ کردووە و ئەو بەڵێننامەیەی هەڵوەشاندەوە کە نەماندەتوانی بیدەین.
وە ئێستا وەک سەرکردەیەکی سەرکەوتوو لە گۆڕ هەستاوەتەوە، هێزە شەیتانییەکان و دەسەڵاتە خراپەکانی کردووە بە نێچیر، ئەوانەی کە شانازییان بە شکستە دیارەکەیەوە دەکرد کاتێک بەهۆی لاوازییەوە لە خاچ درا، بەڵام ئێستا خۆیان لە هەستانەوەی ئەودا شکستیان هێناوە. ئەو بە سەرکەوتنێکی شکۆدارەوە سەرکەوتووە بۆ ئاسمان، کردوونی بە پێکەنین و بە ئاشکرا لە خاچەکەی خۆیدا بەسەریاندا سەرکەوتووە.
ناوی سەرکەوتوو هی ئەوە بێت کە بە تەنیا شەڕەکەی کرد، قەدیسە سەرکەوتووەکان هیچ شەرەفێک داوا ناکەن سەرکەوتنەکەی ئەو هی ئەوان بوو. >بە لاوازی و شکست >پاداشت و تاجی بەدەست هێنا، >هەموو دوژمنانی ئێمەی خستە ژێر پێی >بەوەی خۆی پێشێل کرا. >پیرۆز بێت، پیرۆز بێت سەرکەوتووی کوژراو، >لە سەرکەوتنەکەیدا کوژرا؛ >کێ ژیا، کێ مرد، کێ دیسان دەژیێتەوە، >بۆ تۆ، کەنیسەکەی ئەو، بۆ تۆ.
ئەو شوێنی ئێمەی گرتەوە لەسەر خاچەکە و ئێستا ئێمە بەشدارین لە هەموو ئەنجامەکانی ئەو کارەدا. ئێمە لەگەڵ ئەودا یەکین لە دروستکراوە نوێیەکەدا. یاساکە و هەموو ڕێوڕەسمەکانی بە مرۆڤ درا لە جەستەدا. مەسیحییەکان لە جەستەدا نین بەڵکو لە ڕۆحدان، و یاساکە، بەو شێوەیە، هیچی نییە بۆ وتن بە مرۆڤەکە لەم بوارە نوێیەدا کە لە دەرەوەی دەستی مەرگە. و بەم شێوەیە ئەو کۆتایی بەم بەشە سەرسوڕهێنەرە دەهێنێت بە ئامۆژگارییەکی جدی کە ڕێگە نەدەین خۆمان بێزار بکرێین لە لایەن هەر کەسێکەوە کە بیەوێت دووبارە بمانخاتەوە ژێر یاسا بە هیچ شێوەیەک یان فۆرمێک.
با کەس حوکمتان نەدات لەبارەی خواردن، یان خواردنەوە، یان سەبارەت بە ڕۆژێکی جەژن، یان مانگی نوێ، یان ڕۆژانی شەممە.
هەموو ئەمانە جارێک شوێنی خۆیان هەبوو و ئەو کەسەی دەیویست ببێتە منداڵێکی گوێڕایەڵی پەیمانی کۆن، داوای لێدەکرا کە بە وردی ڕێساکانی پەیوەست بەوان جێبەجێ بکات. بەڵام هەموو ئەمانە تەنها سێبەری شتەکانی داهاتوو بوون – شتانێک کە ئێستا هاتوون –
چونکە جەستە هی مەسیحە.
لە سەردەمی پەیمانی کۆندا، نووری خودا بەسەر مەسیحدا دەدرەوشایەوە، و هەموو شێوە و ڕێوڕەسمەکان، تەنانەت شەممە هەفتانەکانیش، تەنها سێبەرێک بوون کە ئەو فڕێیدابوون. لەبەر ئەوەی خۆی هاتووە و هەموو نموونە ڕزگارکەرەکانی بەجێهێناوە، باوەڕدارەکە
هەموو شتێک لە عیسادا، و عیسا هەموو شتێکە.
ئەوەی کە ئەو ڕۆژی شەممە بە ڕێوڕەسمەکانی ترەوە دەبەستێتەوە بە ڕوونی نیشان دەدات کە ڕێسای ژیان بۆ باوەڕدار ئەو دە فەرمانە نییە کە لە سینا دراون. لە کاتێکدا دان بەوەدا دەنێت کە ئەم یاسایە پیرۆز و دادپەروەر و باشە، مرۆڤی دروستکراوی نوێ لە ژێر ئەودا نییە. ئەو، وەک پۆڵس لە شوێنێکی تردا دەری دەبڕێت،
لەژێر یاسادا بۆ مەسیح،
یان بە دروستتر
لەژێر یاسای مەسیح (1 کۆرنسۆس 9:21).
واتە، ئێستا بەرپرسیارێتییەکەی ئەوەیە کە لە هاوبەشییەتدا بڕوات لەگەڵ مەسیحی هەستاوە، سەری ئەو جەستەیەی کە ئەو تەنها ئەندامێکی لاوازە تێیدا، کە ڕۆحی پیرۆز تێیدا نیشتەجێیە بۆ ئەوەی ببێتە هێزی ژیانی نوێ، کە خۆی دەردەخات لە ملکەچیدا بۆ گەورەی بەرزکراوە.
هیچ کەس پێویست ناکات بترسێت کە ئەمە دەبێتە هۆی ئاستێکی نزمتری خوداپەرستی وەک ئەوەی کەسێک لەژێر یاسادا بێت وەک یاسای ژیان. ئەمە ئاستێکی زۆر بەرزترە. ئەو کەسەی تاکە بیر و ئارەزووی ئەوەیە ژیانی هەستاوەی مەسیح لە هەموو ڕێگاکانیدا دەربخات، ژیانێکی پیرۆزتر دەباتە سەر لەو کەسەی کە هەوڵ دەدات جەستە بخاتە ژێر یاسا و ڕێساکان، هەرچەندە لە ئاسمانەوە درابن لە سەردەمێکدا کە ئێستا تێپەڕیوە. ئەمە بە زۆر بەهێزی دەردەکەوێت لە جیاوازی نێوان شەممەی یاسا و ڕۆژی یەزدان لە دروستکراوی نوێدا. هیچ فەرمانێک لە پەیمانی نوێدا نییە کە پیرۆزی یەکەم ڕۆژی هەفتە بچەسپێنێت و داوا بکات مەسیحییەکان بە وردی بۆ مەبەستی پیرۆز پەیڕەوی بکەن، بەڵام کۆدەنگی بڕیاری باوەڕدارانی ڕۆحانی بە درێژایی سەدەکان بووەتە هۆی ڕێزگرتن لەم ڕۆژە وەک کاتی پەرستن، بیرکردنەوە، و شایەتی مەسیحی، کە پێشەنگییەکی پێبەخشیوە لە ڕوانگەی ڕۆحییەوە کە شەممەی جوولەکە هەرگیز نەبووە.
پێویست ناکات خزمەتێکی ئایینی مەسیحی لە جیاتی ڕێوڕەسمی جوولەکە دابنێین کە وازمان لێ هێناوە. ئێستا ئێمە پەرستش دەکەین بە ڕۆحی خودا کە پێی خۆشە دڵەکانی ڕزگاربووان پڕ بکاتەوە لەگەڵ ئەودا کە هەموو بەرەکەتەکانیان قەرزاری ئەون. کەواتە هەموو ئەوەی جەستەیی یان گۆشتییە دەبێت لابچێت، وەک شتێکی سەرەتایی و کاتی، و ئەوەی ڕۆحی و هەمیشەییە جێگەی دەگرێتەوە.
با کەس پاداشتەکەتان لێ زەوت نەکات بە فرووتەنییەکی خۆبەخشانە و پەرستنی فریشتەکان، دەستوەردان لەو شتانەی کە نەیبینیون، بە بێهوودەیی لووتبەرز بووە بەهۆی بیرکردنەوەی جەستەییەوە، و دەست بە سەرەوە نەگرتووە، کە لێیەوە هەموو جەستە بە جومگە و بەندەکانەوە خۆراکی پێدەدرێت و پێکەوە بەستراوە، گەشە دەکات بە گەشەکردنی خودا. (ئایەتەکانی ١٨-١٩)
مرۆڤی سروشتی بە ڕوونی ئایینییە. پێویستی بە نوێبوونەوە نییە بۆ ئەوەی هەست بە خودا بکات. لە کاتێکدا کە ئەمە ڕاستە بۆ هەموو ئەوانەی ڕزگارنەکراون کە
هیچ کەسێک نییە بەدوای خودادا بگەڕێت
بە واتای گەڕان بەدوای ئەودا لە پێناوی خۆیدا، بەڵام بە باشی گوتراوە کە مرۆڤ بە شێوەیەکی چارەسەرنەکراو ئایینییە. دەبێت شتێکی هەبێت بۆ پەرستن. و بۆیە شەیتان کڵتەکانی هەموو جۆرێکی بۆ دابین کردووە بۆ ئەوەی لەگەڵ هەموو جۆرە بیرکردنەوەیەکدا بگونجێت.
یەکێک لە کۆنترین سیستەمەکان کە تا ڕۆژگاری ئەمڕۆش ماوەتەوە، سیستەمی زەردەشتییەتە، کە لەسەر بنەمای زەند ئەڤێستا دامەزراوە، وا دادەنرێت کە سەرچاوەکەی لەگەڵ پاڵەوان و پێغەمبەری فارسی، زەردەشت، یان زەراتوشترا، بووبێت، وەک لە نووسینە پیرۆزەکانی فارسیدا ناوی لێدەبرێت. ئەم سیستەمە فێری دووانەیییەکی عیرفانی دەکات. ئەهورا مەزدا، یان ئۆرموزد، خودای بێسنوورە، ڕووناکیی هەتاهەتاییە. خودایەکی بچووکتر، ئەهریمەن، میری تاریکی، هەندێک جار بە دروستکەری ماددە سەیر دەکرێت، لە ململانێیەکی بەردەوامدایە لەگەڵ خودا باڵاکە. بۆ ماوەی دوازدە هەزار ساڵ چارەنووسی وایە کە شەڕ دژی ڕووناکی بکات و پاشان شانشینی تاریکییەکەی لەناو دەبرێت.
ئەم سیستەمە لە قوتابخانە جیاوازەکانی بیرکردنەوەدا بڵاوبووبووەوە، و لە ڕۆژگاری نێردراواندا بە شێوەیەکی بەرفراوان لە سەرانسەری جیهانی یۆنانی و ڕۆمانیدا بە ناوی میترایزمەوە قبوڵ کرابوو. پەرستکارەکانی بۆ هەموو شوێنێک دەچوون و بانگەشەیان بۆ دەکرد وەک ئایینی گەورەی یەکخەری جیهان. کۆمەڵگایەکی نهێنی زۆر گەورە بوو، دەستپێکەرەکانی لە پلەیەکی عیرفانییەوە بۆ پلەیەکی تر دەچوون تا دەبوونە شارەزا.
ئەم سیستەمە شەیتانییە لەبەردەم سوپاکانی پێشڕەوی مەسیحییەتدا دەلەرزین، و لە کۆتاییدا هەوڵیدا هەندێک لە بۆچوونەکانی خۆی لەگەڵ بەشێک لە وەحی مەسیحیدا تێکەڵ بکات. وەک چۆن پێشتر بینیمان، بە تێکەڵکردنێکی هەڵبژاردەیی لە جوولەکایەتی، فەلسەفەی یۆنانی، و عیرفانی ڕۆژهەڵاتی، ئایینێکی نوێ دروست کرا، بەڵام دابەشکرابوو بۆ چەندین مەزهەبی جیاواز کە هەموویان بە یەک شێوە ناتەواو بوون سەبارەت بە مەسیح، و هەموویان ئیلهامی کتێبی پیرۆزیان ڕەت دەکردەوە و قسە و گومانی بێهوودەی مێشکی مرۆڤیان لە جێگەی دادەنا. بەڵام لاساییکردنەوەی نزیکەی هەموو بنەمایەکی مەسیحی لە هەندێک لەم سیستەمانەدا دەدۆزرایەوە، بەڵام لەگەڵ هەندێک زیادە و ناکۆکی کە وای لێدەکردن زۆر مەترسیدار بن.
جەستن مارتیر چەند ساڵێک دوای ئەوەی یۆحەننای نێردراو کۆچی دوایی کرد، نووسی،
ڕۆحی زۆر لە جیهاندا بڵاون و ئەو بەڵگانەی کە نیشانی دەدەن دیاری نایابی ژیری، قسەخۆشی و لۆژیکن. ئەی مەسیحی، بە وریاییەوە سەیری بکە، و داوای شوێنپەنجەی بزمارەکان بکە.
هەموو ئەم سیستەمانە نکۆڵییان لە مەسیحی ڕاستەقینەی خودا دەکرد کە خۆی لە پێناوی گوناهەکانماندا لەسەر خاچی شەرمەزاری بەخشی. هەندێکیان، وەک دۆسێتیستەکان، فێریان دەکرد کە مرۆڤایەتیی عیسا تەنها دەرکەوتنێک بوو، ناڕاستەقینە و ناماددی. یەکەم نامەی یۆحەننا بە شێوەیەکی زۆر سەرسوڕهێنەر وەڵامی ئەمە دەداتەوە.
سێکتێکی تر، کە دواتر لەلایەن سیرینتۆسەوە سەرۆکایەتی کرا، گەورەترین سەرلێشێواوی سەدەی دووەم، کە پۆلیکارپ ناوی لێنا،
نۆبەرەی شەیتان،
فێری دەکرد کە عیسا کوڕی سروشتی یوسف و مریەم بوو، کە لەسەر خاچ مرد بۆ ئەوەی لە کۆتاییدا خۆی لە گوناهی خۆی جیا بکاتەوە، بەڵام مەسیح (کە بە ڕۆحی هەتاهەتایی ناسراوە) لە کاتی لەئاوهەڵکێشان و ڕووناکبوونەوەیدا هاتە لای، بەڵام لەسەر خاچ جێیهێشت. ئەم سیستەمە بەتایبەتی لە مێشکی پۆڵسی نێردراودا بووە و ئەویش بە شێوەیەکی شارەزایانە دژی وەستاوە.
لە هەموو ئەم سیستەمانەدا زانین پێشایەتی بەسەر باوەڕدا درابوو. ئەوەی دووەم، کە متمانەیە بە شایەتی ئاشکراکراو، لەلایەن ئەم تیۆریستەکانەوە ڕەتکرایەوە کە وایان دادەنا شارەزاییان لە نهێنییە خوداییەکاندا هەیە زۆر لەوە زیاتر کە خەڵکی ئاسایی هەیانە و زۆر پێشتر لە وەحی کتێبی پیرۆز. لە لووتبەرزی و گێلیی خۆیاندا، ژمارەیەکی زۆر لە بوونەوەرە ڕۆحییەکان، کە بە ئیۆن ناسراون، خستە نێوان ڕۆح و خودای نەناسراو. هەموو ئەمانە پۆلێن کرابوون و ناویان لێنرابوو، بۆ نموونە، ژیری، حیکمەت، هێز، و سیفاتی خودایی هاوشێوە. هەموو ئەمانە سەرنجی مرۆڤی سروشتی ڕادەکێشن. وەک بێفیزی دەردەکەوێت کە بڵێی،
من خۆم هێندە نەزان و بێبەهام، بۆ من نییە ڕاستەوخۆ بچمە لای خودای باوک یان لای مەسیحی کوڕ. بۆیە من پەنا دەبەمە بەر فریشتە و ڕۆحە نێوەندگیرەکان کە دەتوانن داواکەم بە شێوەیەکی گونجاوتر لەوەی کە خۆم بتوانم، پێشکەش بکەن.
بەڵام بەڕاستی لووتبەرزیی ژیرییە، و گەورەترین بێباوەڕییە، کاتێک خودا ڕایگەیاندووە کە
تەنها یەک نێوەندگیر هەیە لە نێوان خودا و مرۆڤەکاندا، پیاوەکە مەسیح عیسا؛ کە خۆی کردە فیدیە بۆ هەمووان بۆ ئەوەی لە کاتی خۆیدا شایەتی بۆ بدرێت.
مرۆڤی بێفیز ئەوە وەردەگرێت کە خودا لە وشەکەی خۆیدا ئاشکرای کردووە.
بەهۆی ڕەحمەتی بێسنووری خوداوە، کڵێسای سەرەتایی بە شێوەیەکی بەرچاو سەرکەوت بەسەر ئەم هەوڵە شەیتانییانەدا بۆ هاوپەیمانکردنی ئەم پەرستگا و سیستەمە لەناوچووانە لەگەڵ مەسیحییەتدا. ڕۆحی پیرۆز بەو شێوەیە بە ڕوونی ئاشکرای کرد کە کڵێسا لە ئەنجومەنێک لە دوای ئەنجومەنێکی تردا ئەم بیردۆزە قێزەونانەی ڕەتکردەوە کە مرۆژی دەکردە ڕزگارکەری خۆی. بەڵام بە درێژایی سەدەکان لەو کاتەوە هەبوون کە لە کاتێکەوە بۆ کاتێکی تر هەندێک توخم لەم قوتابخانە فیکرییە فڕێدراوانەیان وەرگرتووە و هەوڵیان داوە بیانخەنە سەر مەسیحییەکان وەک ئەوەی ڕاستیی نوێ و سەرسوڕهێنەر بن.
ڕۆمانیزم، بە دۆکترینەکەی کە بریتییە لە ڕەواکردن بە کردار، پاککردنەوەی پاککەرەوەیی دوای مردن، و پیرۆزەکان و فریشتە نێوەنگیرەکان، بە سادەیی زۆر شتی وەرگرتووە کە نێردراوان ڕەتیان کردووەتەوە، و وەک مەسیحییەتی نەریتی بەسەر گەمژە باوەڕدارەکانیدا دەفرۆشێتەوە. بیهێنە پێش چاوت کەسێک نوێژ بۆ پیرۆزەکان و فریشتەکان بکات، یان وێنەکانیان بپەرستێت، لە کاتێکدا وشە پیرۆزەکانی ئەم ئایەتە هەژدەهەمەی لەبەردەمدا بێت،
با هیچ کەسێک بێبەشتان نەکات لە خەڵاتەکەتان بە فرووتەنییەکی خۆبەخشانە و پەرستنی فریشتەکان، دەستتێوەردەر لەو شتانەی کە نەیبینیوە، بە بێهوودەیی خۆهەڵفرواندوو بەهۆی بیرکردنەوەی جەستەییەوە.
چەند سەرنجڕاکێشە جیاوازییەکە لە نێوان دەربڕینەکاندا،
خۆبەخشانە خۆبەزلنەزانین
و
بە پووچی هەڵئاوساو
بیرم دێت هاوڕێیەکی گەنجیم، پیاوێکی زۆر میهرەبان و دڵسۆز، کە لە منداڵییەوە لە کەنیسەی کاسۆلیکی ڕۆمانیدا گەورە کرابوو، کە زۆرجار هەوڵم دەدا لە ڕێگەی کتێبی پیرۆزەوە قسەی لەگەڵ بکەم بۆ ئەوەی سادەیی مزگێنیی مەسیحی پێ نیشان بدەم. بیرم دێت کاتێک لێم پرسی بۆچی نوێژی بۆ مریەمی پاکیزە دەکرد لە جیاتی ڕاستەوخۆ بۆ خوداوەند یەسووعمان، چۆن بەوپەڕی بێفیز و لەسەرخۆییەوە وەڵامی دایەوە،
ئۆه، من زۆر گوناهبارم، زۆر بە تەواوی شایستە نیم، بۆ ئەوەی ڕاستەوخۆ بچمە لای پەروەردگارە پیرۆزەکەمان. ئەو بێسنوور لە سەرووی منەوەیە، زۆر پاک و پیرۆزە. شکۆمەندییەکەی ئەوەندە گەورەیە کە جورئەت ناکەم لەبەردەمییدا کڕنۆش ببەم. بەڵام دەزانم کە هیچ کەسێک کاریگەریی وای لەسەر کوڕێک نییە وەک دایکی. هەروەها دەزانم کە دڵی ناسکی ژنێکی پاکیزە هەست بە گوناهباران دەکات لە خەم و شکستەکانیاندا، بۆیە دەچمە لای مریەمی پاکیزەی پیرۆز و دڵم بۆی هەڵدەڕێژم وەک دایکم. لێی دەپاڕێمەوە کە بۆ من قسە لەگەڵ کوڕە پیرۆز و بێگەردەکەی بکات، و دڵنیام کە ئەو کاریگەریی لەسەر دروست دەکات وەک هیچ کەسێکی تر ناتوانێت.
ئەمە وەک نزمبوونی بیر و فرووتەنیی ڕۆح دەردەکەوێت. لە ڕاستیدا وردترین جۆری لووتبەرزییە، چونکە بریتییە لە خۆ بە ژیرتر زانین لە وشەی ئاشکراکراوی خودا.
لەوەێ، وەک چۆن بینیمان، تەنها خوێندمانەوە دەربارەی
یەک ناوبژیوان
ئێمە فێردەبین کە
باوک کوڕی نارد تا ببێتە ڕزگارکەری جیهان.
کە
گوناهەکانی ئێمەی لەسەر جەستەی خۆی لەسەر دارەکە هەڵگرت،
کە دڵی نەرم و نیانی ئەو پڕ بوو لە بەزەیی بۆ گوناهباران لێرە لەسەر زەوی. هیچ کەسێک ئەوەندە خراپ یان نزم نەبوو کە بانگهێشت نەکرابێت بۆ ئەوەی بێتە لای ئەو. خراپترین شت کە دوژمنانی ئەو دەیانتوانی لەسەری بڵێن،
ئەم پیاوە گوناهباران وەردەگرێت و لەگەڵیاندا نان دەخوات.
و لەوێ لەو شکۆمەندییەدا هەر هەمان عیسایە کە لێرە لەسەر زەوی بوو. دەتوانین دڵنیا بینەوە کە
ئێمە قەشەیەکی باڵامان نییە کە نەتوانێت هەست بە لاوازییەکانمان بکات، بەڵکو یەکێک کە لە هەموو ڕوویەکەوە وەک ئێمە تاقیکرایەوە، جگە لە گوناهـ.
(وەرگێڕانی نووسەر)، و کە
توانای یارمەتیدانی ئەوانەی تاقیدەکرێنەوە.
لە ناوی ئەودا داوامان لێکراوە کە
بە بوێری بێن بۆ لای تەختی نیعمەت، تاکو ڕەحمەت بەدەست بهێنین و نیعمەت بدۆزینەوە بۆ یارمەتیی کاتی خۆی.
بۆچی ڕوو وەرگێڕین بۆ فریشتە یان قەشەکان، هەرچەندە دڵسۆز بن، یان تەنانەت بۆ دایکی پیرۆزی خۆی، کاتێک دەتوانین ڕاستەوخۆ بچینە لای ئەو، دڵنیا بین لە بایەخدانی قووڵی ئەو بە هەموو شتێک کە پەیوەندی بە ئێمەوە هەیە؟ ئەو لەسەر خاچ تکای بۆ گوناهباران کرد؛ لەوێ لە دەستی ڕاستی خودا ئەو هەمیشە دەژی بۆ ئەوەی تکا بۆ ئەوانە بکات کە متمانەیان پێیەتی. و بەم شێوەیە نیشانەی کڕنۆشبردن نییە کە بڵێیت، من زۆر بێ شایستەم بۆ ئەوەی بچمە لای مەسیح. تەنها بێباوەڕییە کە کەسێک وا قسە بکات. ئەو بە دەست کراوەوە وەستاوە، تکا لە هەموو ئەوانە دەکات کە لە کێشە یان ناڕەحەتیدان،
وەرنە لام، ئەی هەموو ئەوانەی ماندوون و بارتان قورسە، و من حەوانەوەتان پێ دەدەم.
چەندە سوپاسنەناسییەکی نزمە کە لەو ڕوو وەرگێڕین بۆ لای کەسێکی تر! چەندە گەمژەییەکی سەرسوڕهێنەرە کە پێمان وابێت پێویستە کەسێک لە جیاتی من قسەی لەگەڵدا بکات، کاتێک ئەو لەوێ وەستاوە دەستە بریندارەکانی نیشان دەدات و دەڵێت،
ئاشتی لەگەڵتان بێت.
تەنها لووتبەرزی و بێباوەڕییە کە خودا لە دوور ڕادەگرێت و فریشتەکان دەکاتە نێوانگیر.
ئەم خۆبەچووکزانینە خۆبەخشانەیە و پەرستنی فریشتەکان لە خۆیدا نکۆڵییەکی تەواوە لە دروستکراوە نوێیەکە. ناتوانێت ئەو ڕاستییە سەرسوڕهێنەرە بناسێت کە هەموو باوەڕداران یەک جەستەن لەگەڵ سەری بەرزڕاگیراویان. و بەم شێوەیە نێردراوەکە بەردەوام دەبێت و دەڵێت،
و سەرەکە ناگرێت، کە هەموو جەستە بە جومگە و بەندەکانەوە خۆراکی پێدەگات و پێکەوە بەستراوە، بە گەشەکردنی خودا گەشە دەکات.
گرتن بە سەرەوە
ناسینەوەی پەیوەندییەکەمانە لەگەڵ ئەودا، هەم لە ژیاندا و هەم بە ڕۆح. ئەو، بەرزکراوەکە لە دەستی ڕاستی خودا، سەرچاوەی بەرەکەتە بۆ هەموو گەلەکەی لەم دیمەنەدا. وەک جاران ڕۆنە پیرۆزەکە ڕژا بەسەر سەری هاروندا
"دابەزی بۆ دامێنی پۆشاکەکەی" (زەبورەکان ١٣٣:٢)
کەواتە ئێستا لە سەرەکەی ئاسمانەوە بەرەکەت بە هێزی ڕۆح دێتە خوارەوە بۆ هەموو ئەندامێکی جەستەکەی لەسەر زەوی.
تێبینی دەکرێت کە وێنەی جەستەیەک تەنها وێنەی کۆمەڵگایەک نییە یان، وەک ئێمە دەڵێین، ڕێکخراوێک. زۆر سەرسوڕهێنەرترە لەوە. ئەوە زیندەوەرێکی خوداییە. هەر وەک چۆن بەڕاستی هەموو ئەندامانی جەستەی مرۆڤ پیاوی تەواو پێکدەهێنن، بە هەمان شێوە هەموو باوەڕداران بە مەسیح، لە ڕێگەی لەئاوهەڵکێشانی ڕۆحەوە، مرۆڤە نوێیەکە پێکدەهێنن. لەو بارەیەوە سەیری 1 کۆرنسۆس 12:12-13 و ئەفەسۆس 2:15 بکە. ئەگەر بەهۆی تێنەگەیشتن لە نزیکی پەیوەندیمان لەگەڵیدا، لە سەر دوور کەوتینەوە و هەر شتێک یان هەر بوونەوەرێکمان خستە نێوان خۆمان و ئەو، ئەوا ئێمە سەرەکەمان نەگرتووە. شەیتان دەزانێت، وەک یەکێک بە باشی وتوویەتی، کە ئەگەر بتوانێت تەنها ئەستووریی پەڕەیەکی کاغەز بخاتە نێوان سەر و جەستە، ئەوا هەموو ژیان لەناو دەچێت. ئەمە، بێگومان، هەرگیز ڕوونادات، بەڵام بەداخەوە ئەوەندە بە تەواوی پەیوەندیمان لەگەڵ سەرەکەدا هەڵە تێبگەین، و بەو شێوەیە نەتوانین سوود لەو بەخششە گەورانەی نیعمەت وەربگرین کە دەتوانێت هی ئێمە بێت ئەگەر تەنها لە هاوبەشی لەگەڵیدا بڕۆین، کە لە هاوبەشی لەگەڵیدا دەردەچین و لەبەر ئەوە بە ئاگاییەوە لەلایەن ئەو ڕێنمایی ناکرێین.
پێمان وتراوە کە لە سەرەوە هەموو جەستە خۆراک پێدەدرێت، و ئەمەش لە ڕێگەی خزمەتی جومگە و بەستەرەکانەوە کە بەم مەبەستە لە جەستەدا لەلایەن ڕۆحی پیرۆزەوە دانراون، بۆ ئەوەی هەموو پێکەوە گرێدراو گەشە بکات، یان زیاد بکات، بە زیادبوونی خودا. ئەمە بە شێوەیەکی زۆر پیرۆز لە ئەفەسۆس 4:11-16دا فراوان کراوە و ڕوون کراوەتەوە. لەوێدا دەبینین چۆن خوداوەندی هەستاوە چەندین دیاری جۆراوجۆری بە کەنیسەکەی بەخشیوە بۆ تەواوکردنی پیرۆزەکان بە مەبەستی کاری خزمەتگوزاری بۆ بنیاتنانی جەستەی مەسیح. بە تایبەتی ئایەتەکانی 15-16 تێبینی بکە کە پێمان وتراوە کە ئەو دەیەوێت ئێمە
گەشە بکەین تێیدا لە هەموو شتێکدا، کە ئەو سەرە، واتە مەسیح: کە لێیەوە تەواوی جەستەکە بە شێوەیەکی گونجاو بەیەکەوە لکێنراوە و پتەوکراوە بەوەی کە هەر جومگەیەک دابینی دەکات، بەپێی کارکردنی کاریگەر لە پێوانەی هەر بەشێکدا، گەشەی جەستەکە زیاد دەکات بۆ بنیادنانەوەی خۆی لە خۆشەویستیدا.
ئەمە چ وێنەیەکی نایابە، و چەندە بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش یەک بڕگە ئەوی تر تەواو دەکات، و چ بەرپرسیارێتییەک دەخاتە سەر هەریەکێک لە ئێمە وەک ئەندامانی مەسیح و ئەندامانی یەکتر!
لەناو ئەم جەستەیەدا هیچ ئەندامێکی بێسوود نییە. هەر وەک چۆن لە جەستەی مرۆڤدا هەموو جومگەیەک، هەموو بەستەرێک، هەموو بەشێکی شاراوە، خزمەتێک پێشکەش دەکات بۆ خێری گشتی، هەرچەندە پزیشکان و نەشتەرگەران ڕەنگە هێشتا بە تەواوی لە پێویستی هەموو ڕژێن و ئەندامێک تێنەگەن. هەرچەندە ڕەنگە قسە بکەن، وەک هەندێکیان دەیکەن، دەربارەی هەندێک بەشی بێسوود یان پاشماوە فڕێدراوەکانی شێوەکانی پێشووتر، بەڵام دەتوانین زۆر دڵنیا بین کە خودا بە دانایی بێسنووری خۆیەوە سوودی بۆ هەموو ئەندامێکی جەستەکە هەیە. بۆیە لە جەستەی ڕۆحیی مەسیحدا با هیچ باوەڕدارێک خۆی بە بێسوود نەزانێت، وەک ئەوەی هیچ دیارییەکی تایبەتی نەبێت، و لەبەر ئەوەش هیچ بەشێکی لە بنیاتنانی گشتیدا نەبێت.
یەک زاراوە هەیە کە لە ١ قۆڕنتۆس ١٢:٢٨ بەکارهاتووە و زۆرترین واتای تێدایە. ئەوە وشە بچووکەکەیە
یارمەتی دەدات.
سەرنج بدە چۆن لە نێوان دیارییەکانی چاککردنەوە و حکومەتەکاندا تێهەڵکێش کراوە. ڕەنگە هەموومان دیاریی ناوازەمان نەبێت، بەڵام هەموومان دەتوانین یارمەتیدەر بین. نێردراوەکە کە بۆ کەنیسەیەک دەنووسێت، دەڵێت،
ئێوە هەمووتان پێکەوە بە نوێژ یارمەتیدەرن.
ئەمە خزمەتێکە کە لاوازترین پیرۆز دەتوانێت ئەنجامی بدات بۆ سوودی تەواوی جەستە.
ئەگەر لە تەندروستی ڕۆحیدا هەر ئەندامێک بە دروستی کار بکات بۆ بنیاتنانی هەمووان؛ بەڵام وەک چۆن لە ڕێکوپێکی سروشتیدا ئەندامە نەخۆشەکان دەبنە هەڕەشە بۆ تەواوی جەستە، بە هەمان شێوە مەسیحییەکان کە لە دەرەوەی هاوبەشی لەگەڵ خودان، لە دۆخێکی نزم یان جەستەییدا، دەبنە لەمپەر لەو شوێنەی کە دەبێت یارمەتیدەر بن. با هەریەکێک لە ئێمە بایەخ بدات بە بەرپرسیارێتییەکەمان لێرە. با ئێمە ئەوەندە سەرقاڵ بین بە سەرۆکە پیرۆز و شکۆدارەکەمان، ئەوەندە وریابین بۆ ئەوەی ببینین کە هیچ شتێک ڕێگر نەبێت لە هاوبەشییەکەمان لەگەڵ ئەودا، بۆ ئەوەی بتوانێت ئێمە بەکار بهێنێت وەک جومگە یان بەستەر بۆ پێشکەشکردنی خۆراک و بەرەکەت بە گەلەکەی، بۆ ئەوەی هەمووان زیاتر پێکەوە گرێ بدرێن بەهۆی دڵسۆزییەکەمانەوە لە هەوڵدانمان بۆ ئەوەی یارمەتیدەری باوەڕی یەکتر بین، بۆ ئەوەی بەم شێوەیە جەستەکە بەڕاستی گەشە بکات بە گەشەکردنی خودا.
ئێستا، لە کۆتاییدا، با قسەیەک بکەم بۆ برا گەنجەکانم لە مەسیحدا ئەوانەی هەوڵ دەدەن مزگێنی ڕابگەیەنن یان خزمەت بکەن بۆ بنیاتنانی باوەڕداران. لەبیرتان بێت کە ئەگەر دەتانەوێت خزمەتکاری ڕاستەقینەی عیسای مەسیح بن، دەبێت وشەکە ڕابگەیەنن و هەوڵ بدەن گوێگرەکانتان بە ڕاستیی خودا سەرقاڵ بکەن. داواتان لێ دەکەم، ڕێگە مەدەن بە خۆبەزلزانینێکی زۆر باوی بانگخوازان - قسەی بێ بنەما سەبارەت بە شتانێک کە ئاشکرا نەکراون. ئێوە نەنێردراون بۆ ئەوەی خەڵک بە تیۆرییە بێ بنەماکان ئاشنا بکەن و نە بۆ ئەوەی مێشکیان بە سیستەمە گریمانەییەکان سەرقاڵ بکەن. خودا وشە پیرۆزەکەی خۆی پێ سپاردوون، و ئەو ئێوەی بە بەرپرسیار دەزانێت بۆ ئەوەی بە هەموو ڕوونی و سادەییەکەی بڵاوی بکەنەوە. یەک
پەروەردگار وا دەفەرموێت.
شایەنی بڕێکی زۆر لە بیر و بۆچوونەکانی مرۆڤە. لێکۆڵینەوە لاهووتییە ناڕاستەکان و گفتوگۆ فەلسەفییەکان هەرگیز یەک گوناهباری هەژاریان ڕزگار نەکردووە یان دڵنەوایی باوەڕدارێکی بێ هیوا یان نەکردووە. تەنها ڕاستیی خودایە، کە بە هێزی ڕۆحی پیرۆز پێشکەش دەکرێت، دەتوانێت ئەمە بە ئەنجام بگەیەنێت. هەموو شتێکی تر تەنها بەفیڕۆدانی کاتی بەنرخە و بێڕێزیکردنە بە پەروەردگار کە تۆی ناردووە بۆ ڕاگەیاندنی ڕاستییەکەی.
ئەم پەیامە خوداییە کە بە هێزی ڕۆحی پیرۆز خزمەت کراوە و لە ئاسمانەوە نێردراوەتە خوارەوە، بێباکان بەئاگا دێنێتەوە، مردووان لە سەرپێچی و گوناهەکاندا زیندوو دەکاتەوە، ئارامی دەبەخشێتە دڵەڕاوکێداران، دڵنەوایی خەمباران دەکات، و باوەڕداران پیرۆز دەکات. جێگرتنەوەی خەونە بەتاڵەکانی پیاوانی جەستەیی یان نۆژەننەکراوە لەبری ئەمە، لووتکەی گەمژەییە. لە کۆندا، خودا لە ڕێگەی یەرەمیاوە فەرمووی،
پێغەمبەرێک کە خەونێکی هەیە، با خەونەکەی بگێڕێتەوە؛ و ئەوەی کە وشەی منی هەیە، با وشەی من بە دڵسۆزییەوە بڵێت. کا چییە بۆ گەنم؟ خوداوەند دەفەرموێت (یەرمیا 23:28).
زیادکردن بۆ وشەی خۆی تەنها شێواندنیەتی. نە دابونەریت، نە دەنگی کەنیسە، نە ڕۆشنگەرییەکی خەیاڵی باڵای فیکری ناتوانێت ئەوە تەواو بکات کە پێشتر تەواوە—ئاشکراکردنی بیری خودا لە وشەی پیرۆزی خۆیدا.
کتێبی پیرۆز و تەنها کتێبی پیرۆز
بنەمای باوەڕەکەمانە.
کەواتە ئەگەر ئێوە لەگەڵ مەسیح مردبن لە بنەما سەرەتاییەکانی دنیا، بۆچی، وەک ئەوەی لە دنیادا دەژین، خۆتان دەدەنە دەست ڕێساکان، (دەست لێ مەدە؛ تامی مەکە؛ دەستی لێ مەدە؛ کە هەموویان بە بەکارهێنان لەناو دەچن؛) بەپێی ڕاسپاردە و فێرکردنەکانی مرۆڤ؟ ئەم شتانە بەڕاستی دەرکەوتەیەکی داناییان هەیە لە پەرستنی خۆویستانە، و خۆبەزلنەزانین، و پشتگوێخستنی جەستەدا؛ نەک بە هیچ شێوەیەک بۆ ڕێزگرتن لە تێرکردنی جەستە، (ئایەتەکانی ٢٠-٢٣)
ئەمە هەڵەیەکی گەورەیە و هەڵەیەکی کوشندەیە کە باشترین خەڵک بە ئاسانی تێیدەکەون، لە نەتوانینی جیاکردنەوەی دوو واتای زۆر جیاواز کە زاراوەکە
گۆشتەکە
بەکاردێت لە کتێبی پیرۆزدا. هەندێک جار تەنها ئاماژە بە جەستەکانمان دەکات،
ئەم جەستە فانییە،
بەڵام لە بەشە فێرکارییەکانی پەیمانی نوێدا بەگشتی بە واتای ئەو سروشتە دێت کە مرۆڤی کەوتوو لە باوکی یەکەمییەوە بۆی ماوەتەوە. خودا مرۆڤی دروست کرد، پێمان دەوترێت، بە وێنەی خۆی،
بە وێنەی خودا دروستی کرد؛ نێر و مێ دروستی کردن؛… و ناوی لێنان ئادەم، لەو ڕۆژەی کە دروست کران" (سەفەری پیدایش ٥:١-٢).
لە ڕووی جەستەییەوە بێ کەموکوڕی بوون، لە ڕووی ڕەوشتەوە بێ تاوان بوون و لە ڕووی ڕۆحییەوە وەک خودا بوون، کە ڕۆحێکە و باوکی ڕۆحەکانە.
بەڵام هەر لە ئایەتی دواتردا دەخوێنینەوە،
ئادەم … کوڕێکی لێ بوو بە شێوەی خۆی، و بە وێنەی خۆی" (پەیدابوون ٥:٣).
ئەمە دوای ئەوە بوو کە گوناه سروشتی ئەوی پیس کردبوو و کانییەکانی ژیانی ژەهراوی کردبوو، و هەموو منداڵەکانی ئێستا هەڵگری ئەم وێنە و شێوە کەوتووەن. بۆیە پێویستی بە لەدایکبوونەوە هەیە، و بەم شێوەیە پەروەردگارمان بە نیکۆدیمۆسی فەرموو،
ئەوەی لە جەستە لەدایک دەبێت جەستەیە، و ئەوەی لە ڕۆح لەدایک دەبێت ڕۆحە.
ئەو تەنها ئەوە ناڵێت کە ئەوەی لە جەستەی فیزیکی لەدایک دەبێت جەستەیەکی فیزیکییە، بەڵکو ئەو کەسایەتییەی کە لە ڕێگەی زاوزێی سروشتی و لەدایکبوونەوە دێتە ناو جیهانەوە یەکێکە لەگەڵ سروشتی کەوتوو کە ئادەم بەدەستی هێنا کاتێک کەوت. ئەمە بە شێوەیەکی جیاواز پێی دەوترێت،
جەستە، جەستەی گۆشت، گوناھ لە جەستەدا، گوناھ کە لە ئێمەدا نیشتەجێیە، بیری جەستەیی کە ملکەچی یاسای خودا نییە، وە نەش دەتوانێت بێت؛
و سروشتی پیاوە کۆنەکەیە - مرۆڤی سروشتیی نۆژەننەکراوە.
پێمان وتراوە کە هەموومان بە سروشت منداڵی تووڕەیی بووین، وەک ئەوانی تر. کاتێک گۆڕاین، یان لەنوێ لەدایکبووینەوە، ئەم سروشتە جەستەییە بە هیچ شێوەیەک ناگۆڕدرێت. هەرگیز باشتر ناکرێت و پیرۆز ناکرێت، بە تەواوی یان بەشێکی. لە خاچی مەسیحدا خودا بە تەواوی مەحکوومی کردووە وەک شتێکی زۆر پیس کە شایەنی باشتربوون نییە. باوەڕدار سروشتێکی نوێی وەرگرتووە کە ڕۆحییە، سروشتی مرۆڤی نوێ. ئێستا ئەو بەرپرسیارە کە بە گوێڕایەڵی بۆ ووشەی خودا بڕوات، کە تەنها داوا لەم سروشتە نوێیە دەکات. سروشتە کۆن و نوێیەکان لە باوەڕداردان و تا کاتی ڕزگارکردنی جەستە هەر دەمێننەوە.
ڕاستە کە جەستە، یان سروشتی کۆن، لە ڕێگەی ئەندامەکانی جەستەوە کار دەکات، بەڵام خودی جەستە خراپ نییە. هەموو سروشتێکی سروشتی یان ئارەزوویەکی جەستەیی، گرنگ نییە چەندە تەواو ڕاست و گونجاو بێت، و وەک خودا مەبەستی بووە بەکاربهێنرێت، لەوانەیە بگۆڕدرێت بۆ مەبەستی خۆپەرستانە و بێڕێزانە. بەڵام ئێمە بانگکراوین بۆ ئەوەی کردەوەکانی جەستە بکوژین، یان لەناوی ببەین، و چیتر ئەندامەکانمان وەک ئامرازی ناڕاستی بۆ گوناه بەکارنەهێنین، بەڵکو جەستە بە هەموو هێزە ڕزگارکراوەکانییەوە پێشکەش بە خودا بکەین بۆ ئەوەی بۆ خزمەتی ئەو بەکاربهێنرێت لەژێر دەسەڵاتی کۆنترۆڵکەری ڕۆحی پیرۆزی ئەودا. لەبەر ئەوە مەسیحی بانگکراوە بۆ ژیانێکی خۆنەویستی و بۆیە نێردراو پۆڵس دەیگوت،
من جەستەم دەکوتم و دەیخەمە ژێر ڕکێف.
بەڵام بەو مەبەستە نییە کە سزای ناپێویست بەسەر گۆشتی جەستەیی خۆیدا بسەپێنێت بۆ ئەوەی ڕۆحی پاک بکاتەوە، بەڵکو ئەوەیە کە ڕێگە نادات ئارەزووە جەستەییە نایاسایی یان لەڕادەبەدەرەکان زاڵ بن بەسەریدا، و بەو شێوەیە بیبەنە ناو زیادەڕۆییەکانەوە کە شەرمەزاری دەهێنێتە سەر ئەو خزمەتەی کە پێی سپێردراوە و بەسەر ناوی گەورەدا کە خزمەتکاری ئەوە. ئەم ملکەچکردنەی جەستە هەمیشە پێویست دەبێت تا کاتێک لەم گۆڕەپانی تاقیکردنەوەیەداین. بۆیە نێردراو پەترۆس پێمان دەڵێت،
ئەوەی لە جەستەدا ئازاری چەشتووە، وازی لە گوناهـ هێناوە.
ئەوە نییە کە ئێمە ڕزگاربوون لە دەسەڵاتی گوناه بە ڕاهێنانە زاهیدانەکان بەدەست دەهێنین وەک قامچیلێدان، ڕۆژووگرتن، یان پشتگوێخستنی ئاسوودەیی جەستەیی، بەڵکو بە ڕەتکردنەوەی گوێڕایەڵی بۆ هەوەسە جەستەییەکان، کە تێرکردنیان لەوانەیە چێژی جەستەیی ببەخشێت لە کاتێکدا کە دژی ڕۆح دەجەنگن.
و لەمەدا دەتوانین جیاوازییەکە ببینین لە نێوان تاقیکردنەوەی پەروەردگارمان و هی خۆمان. دەربارەی ئەو دەخوێنینەوە کە
ئەو ئازاری تاقیکردنەوەی چەشت.
لەوەی کە ئێمە واز لە گوناهـ بهێنین ئەگەر لە جەستەدا ئازار بچێژین. بە واتایەکی تر، بۆ ئەو، پیرۆزەکە، تاقیکردنەوە سەختترین ئازاری پێگەیاند. سروشتە پیرۆزەکەی لە کەمترین بەرکەوتن لەگەڵ خراپە دوورکەوتەوە، تەنانەت لە وەسوەسەی شەیتانیشدا. بەڵام لەگەڵ ئێمەدا، وەک ئەوەی کەوتووین، وەسوەسەی خراپە لەوانەیە بە شێوەیەکی فریودەرانە دڵخۆشکەر بێت، و دەبێت بە توندی بیری چێژی جەستەیی ڕەت بکەینەوە بۆ ئەوەی بتوانین بە پاکی لەبەردەم خودا بڕۆین.
ئەو لە هەموو شتێکدا وەک ئێمە تاقیکرایەوە، جگە لە گوناه.
واتە، ئەو هەرگیز بە ئارەزووی ناوەوە بۆ گوناه تاقینەکرایەوە. ئەو دەیگوت،
میری ئەم جیهانە دێت و هیچ شتێکی لە مندا نییە.
لای ئێمە زۆر جیاوازە. کاتێک تاقیکردنەوە لە دەرەوە دێتە پێش، بەداخەوە ئاگادارین لەوەی کە خائینێکمان لەناو خۆماندا هەیە کە دەرگای قەڵاکە بۆ دوژمن دەکاتەوە ئەگەر بە وریاییەوە چاودێری نەکرێت. و هەر لێرەدایە کە نیازپاکی دڵ پێویستە بۆ ئەوەی بە پەروەردگارەوە بلکێین و هیچ دەرفەتێک نەدەین بە پێشنیارەکانی جەستە یان هاندانەکانی دوژمن.
هیندییەک، لە کاتی ڕوونکردنەوەی ململانێی دوو سروشتەکە، گوتی،
پێم وایە وەک ئەوەی دوو سەگ لەناو مندا شەڕ دەکەن: یەکێکیان سەگێکی ڕەشە، و زۆر دڕندە و زۆر خراپە. ئەوی تریان سەگێکی سپییە، و زۆر نەرمونیان و زۆر باشە. بەڵام سەگە ڕەشەکە هەمیشە لەگەڵی شەڕ دەکات.
"کام سەگ دەیباتەوە؟" کەسێک پرسی. هیندییەکە بە کورتی وەڵامی دایەوە، "هەر یەکێکیان کە من پێی بڵێم 'پێی بگرە'." و قسەیەکی زۆر باش بوو، چونکە ئەگەر ئیرادە لە لای خراپە بێت، جەستە زاڵ دەبێت؛ بەڵام ئەگەر ئیرادە بە نیعمەت ملکەچ بکرێت و لەژێر دەسەڵاتی ڕۆحی پیرۆزدا بێت، سروشتی نوێ کۆنترۆڵ دەکات.
بۆ نەبوونی تێگەیشتن لەم ڕاستییە گرنگە بوو کە زۆرێک وا گومانیان دەکرد دەتوانن خۆیان لە پیرۆزیدا تەواو بکەن بە سەپاندنی سزای تەوبە و ئازارکێشانی جۆراوجۆر بەسەر جەستەدا. لە سەرەتایەکی زوودا ئەو بۆچوونانە هاتنە ناو کڵێسا. ئیسێنییە جووەکان و فەیلەسوفە ستۆیکییەکان هەردوو جوو و ناجووەکانیان ڕاهێنابوو لەسەر ئەو بیرۆکەیە کە جەستە خۆی خراپە و دەبێت ملکەچ بکرێت ئەگەر کەسێک بیەوێت لە پیرۆزیدا پێشبکەوێت. ئەم بۆچوونانە لەلایەن هەندێک لە تائیفەکانی گنۆستیکەوە وەرگیران، لە کاتێکدا ئەوانی تر چوونە سەر لایەنی پێچەوانەی زۆر توند و فێریان دەکرد کە تەنها ڕۆحی گرنگە، و جەستە دەکرێت بە هەر شێوەیەک بەکاربهێنرێت بەبێ پیسکردنی ڕۆح.
بەڵام لەم چوار ئایەتەی دوایی ئەم بەشەی ئێستاماندا، نێردراوەکە هۆشداری دەدات دژی گەمژەیی گەڕان بەدوای پیرۆزیدا لە ڕێگەی زوهدەوە. ئەو ئەم کردارانە وەسف دەکات وەک بەشێک لەو فەلسەفەیەی کە پێشتر لە ئایەتی ٨دا باسی کردووە، کە ناوی لێناوە بنەما سەرەتاییەکان یان توخمەکانی جیهان. ڕووبەڕووی باوەڕدارەکە دەبێتەوە، وەک پیاوێکی نوێ لە مەسیحدا، کە لەگەڵیدا مردووە بۆ شوێن و بارودۆخی کۆنی خۆی لە جیهاندا، ئەو دەپرسێت:
کەواتە ئەگەر ئێوە لەگەڵ مەسیح لە بنەماکانی جیهان مردبن، بۆچی، وەک ئەوەی لە جیهاندا دەژین، ملکەچی ڕێساکانن، ...بەپێی فەرمان و فێرکردنەکانی مرۆڤەکان؟
من بە ئەنقەست وازم لە هەندێک دەربڕینی ناو کەوانە هێناوە کە دواتر سەیریان دەکەین.
شتە گرنگەکە کە ئێستا دەبینرێت ئەوەیە کە هەموو ئەم یاسا و ڕێسایانە بۆ ملکەچکردنی جەستە بەپێی بنەماکانی جیهانن. هەموویان وادادەنێن کە خودا هێشتا بە شێوەیەک هەوڵدەدات جەستە باشتر بکات، و ئەمەش دەزانین کە مەبەستی ئەو نییە. لە ڕێگەی یۆحەننای لەئاوباپتيزكەرەوە فەرمووی،
تەورەکە لەسەر ڕەگی دارەکە دانراوە.
نەک تەنها لە سەردەمی نوێدا، بەڵکو لەو ڕۆژگارە سەرەتاییانەی مەسیحییەتدا کە ئێمە لێی دەکۆڵینەوە، پیاوان تەور یان قەڵەمە چاککەرەوەکەیان، ئەگەر بتەوێت، لە میوەی درەختەکە داوە وەک ئەوەی درەختەکە باشتر بێت ئەگەر میوە خراپەکە لێ بکرێتەوە. پیاوان ناچار بکە چاکسازی بکەن، بەڵێننامە واژۆ بکەن، خۆیان بخەنە ژێر یاسا و ڕێساکان، جەستە برسی بکەن، ئازاری جەستەیی بەسەردا بهێنن، و بە دڵنیاییەوە خوو و خاسیەتە قێزەونەکانی لانیکەم پووچەڵ دەکرێنەوە ئەگەر نەشکرێنە دەرەوە، و کەم کەم پیاوان ڕۆحانی و خودایی دەبن. ئەو فۆرموڵەی کە هەزاران کەس لە چەند ساڵی ڕابردوودا گرتوویانەتەبەر:
هەموو ڕۆژێک، بە هەموو شێوەیەک،باشتر و باشتر دەبم،
دەربڕی بیر و هۆشی زۆرێکە. بەڵام هیچ بڕێک لە خۆڕاگری، هیچ ئازارێکی جەستەیی بە هیچ شێوەیەک ناتوانێت مێشکی جەستەیی بگۆڕێت، کە بە توندی پێی دەوترێت،
جەستە
سەینت جێرۆم دەگێڕێتەوە چۆن، دوای ئەوەی لە گەنجیدا ژیانێکی پڕ لە بێڕەوشتی ژیابوو، دوای ئەوەی بوو بە مەسیحی، لە هەموو پەیوەندییەک لەگەڵ جیهانی گڵاو و ناشرین هەڵهات کە جارێک هەوڵی دەدا هەموو ئارەزوویەکی جەستەیی تێیدا تێر بکات. ڕۆمای بەجێهێشت و گەڕا بۆ فەلەستین، و لەوێ لە ئەشکەوتێکدا لە نزیک بێتڵەحم ژیا کە هەوڵی دەدا سروشتی جەستەیی خۆی ملکەچ بکات بە ڕۆژووگرتن نزیکەی تا برسیکردن. و پاشان پێمان دەڵێت چەند بێهیوا بوو کاتێک، ماندوو و شەکەت، خەوی لێکەوت و خەونی بینی کە هێشتا لەناو هاوڕێ بێڕەوشتەکانی ڕۆژانی بێخودایی خۆیدا سەرگەرمی ئاژاوەگێڕی بوو. جەستە ناتوانرێت بە برسیکردن ملکەچ بکرێت. ناتوانرێت باشتر بکرێت بە ملکەچکردنی بۆ فەرمانەکان جا مرۆیی بن یان ئیلاهی. بەڵام کاتێک بە ڕۆح دەڕۆین، و بەم شێوەیە سەرقاڵی مەسیحی هەستاوین، ئێمە لە دەسەڵاتی ئارەزووە جەستەییەکان ڕزگار دەبین کە دژی ڕۆح دەجەنگن.
لە بەشی ناو کەوانەی ئایەتەکانی ٢١-٢٢ نێردراوەکە نموونەیەکمان پێدەدات، ئەگەر بتوانین وا بڵێین، لە فەرمانە جەستەییەکان یان فێرکردنەکانی مرۆڤ کە ئاماژەی پێدەکات،
مەدەست مەدە؛ مەیچێژە؛ مەگرە.
ئەو ناڵێت، دەست لێ مەدە، تامی مەکە، یان مامەڵەی لەگەڵ مەکە لەگەڵ ئەم ڕێسایانەی زوهدگێڕی – ئەوە بێمانا دەبوو – بەڵام ئەمانە یاسا مرۆییەکانن، کە بە گوێڕایەڵیکردنیان زوهدگێڕەکە هیوای دەخواست بگاتە پلەیەکی باڵاتری ڕۆحانییەت. چەند جارێک گوێمان لێبووە ئایەتی 21 وتراوەتەوە وەک ئەوەی بۆ ڕێنمایی مەسیحییەکانی ئەمڕۆ بێت، بە تەواوی پێچەوانەی ئەوەی کە نێردراوەکە مەبەستی بوو. هەموو ئەو ڕێسایانە بە بەکارهێنانیان لەناو دەچن.
ئەم شتانە، بەڕاستی، دەرکەوتنێکی ژیریان هەیە لە پەرستنی ویستی خۆ و خۆبەچووکزانین و پشتگوێخستنی جەستە، یان سزادانی جەستە بە ئازاردانی. سروشتییە وا گریمانە بکرێت کە شتی وا مەیلیان هەبێت بۆ ڕزگارکردنی مرۆڤ لە ئارەزووە جەستەییەکان، بەڵام هەزاران بێشوماری دەروێش، گۆشەگیر، و زاهید بە هەموو جۆرەکانیانەوە، سەلماندوویانە کە بێسوودن دژی تێرکردنی ئارەزووەکانی جەستە. ڕەنگە کەسێک خۆی لە دێرێکدا قەتیس بکات بۆ ئەوەی لە جیهان ڕابکات، تەنها بۆ ئەوەی بزانێت کە جیهانی لەگەڵ خۆیدا بردووەتە ژوورەوە. ڕەنگە کەسێک لە ئەشکەوتێکدا لە بیاباندا بژی بۆ ئەوەی جەستە ملکەچ بکات، تەنها بۆ ئەوەی بزانێت کە چەندە جەستە لاواز و پشتگوێ بخرێت، ئەوەندە لایەنی جەستەیی بەهێزتر دەبێت.
دکتۆر ئەی. تی. ڕۆبەرتسۆن بەشی کۆتایی ئایەتی 20 وەردەگێڕێت:
بۆچی، وەک ئەوەی لە جیهاندا بژین، دۆگماتیزە دەکەن؛ وەک، دەست لێ مەدە؛ تامی مەکە؛ دەستی پێ مەگرە؟
ئەم یاسایانە لەوانەیە بەرز بکرێنەوە بۆ ئاستی بنەماکان، بەڵام هەرگیز ناتوانن کەسێک بگەیەنن بەو ئامانجەی کە مەبەستیەتی.
بیستووتە دەربارەی ئەو پیاوەی کە، دەیویست خۆی گونجێنێت بۆ ئامادەبوونی خودا و هەستی بە بەتاڵی ژیانێکی خۆشی دنیایی کردبوو، لە شار هەڵات بۆ بیابان و لە ئەشکەوتێکی ناو بەردەکاندا نیشتەجێ بوو، لەوێ گەورەترین ڕیازەتی دەکرد، و بە هیوای ئەوە بوو کە لە ڕێگەی دوعا و تۆبەوە بگاتە ئەو شوێنەی کە لای خودا پەسەند بێت. کاتێک گوێی لە زاهیدێکی تر بوو کە بە پیاوێکی زۆر پیرۆز و دیندار ناسرابوو، گەشتێکی درێژ و ماندووکەری بەناو بیاباندا کرد، تەنها گۆچانەکەی پشتیوانی دەکرد، بۆ ئەوەی چاوپێکەوتنی لەگەڵدا بکات و لێی فێر بێت چۆن دەتوانێت ئاشتی لەگەڵ خودا بدۆزێتەوە. لە وەڵامی پرسیارە پڕ ئازارەکانی، زاهیدە بەتەمەنەکە پێی وت، "ئەو گۆچانە، ئەو دارە وشکەی لە دەستتدایە، بیبە، لە خاکی بیاباندا بیچێنە، ڕۆژانە ئاوی بدە، لە کاتێکدا دوعای گەرموگوڕ دەکەیت، و کاتێک گەڵا و گوڵی لێ هات، ئەوکات دەزانیت کە ئاشتیت لەگەڵ خودا کردووە."
دڵخۆش بوو کە لە کۆتاییدا ئەوەی بەدەست هێنا کە وەک ڕێنماییەکی دەسەڵاتدار دەهاتە پێش چاو سەبارەت بەم مەزنترین کارە، بە پەلە گەڕایەوە بۆ خانەکەی و گۆچانەکەی چاند وەک پێی گوترابوو بیکات. بۆ ماوەی ڕۆژانێکی زۆر و ماندووکەر، هەفتە و مانگ، بە دڵسۆزی ئاوی بەو گۆچانە وشکە دەدا و نوێژی دەکرد بۆ ئەو کاتەی کە نیشانەی قبوڵکردنی دەردەکەوت. لە کۆتاییدا ڕۆژێک، لەوپەڕی بێئومێدی و شکانی ڕۆحدا، کە بەهۆی ڕۆژووگرتنەوە لاواز ببوو و بە پەرۆشی بۆ ئەوەی کە بەدەستنەهاتوو دیار بوو نەخۆش ببوو، بە تاڵی هاواری کرد،
هیچ سوودێکی نییە. ئەمڕۆ باشتر نیم لەوەی کە یەکەم جار هاتمە بیابان. لە ڕاستیدا، منیش هەر وەک ئەم دارە وشکەم. پێویستی بە ژیانە پێش ئەوەی گەڵا و میوەی هەبێت، و منیش پێویستم بە ژیانە، چونکە من لە گوناهەکانمدا مردووم و ناتوانم میوە بۆ خودا بەرهەم بهێنم.
پاشان وەک ئەوە وابوو کە دەنگێک لە ناخەوە گوتی،
لە کۆتاییدا ئەو وانەیەت فێربوویت کە پیرە گۆشەگیرەکە مەبەستی بوو فێرت بکات. هۆکارەکەی ئەوەیە کە تۆ مردوویت و هیچ هێز و توانایەکت لە خۆتدا نییە، بۆیە دەبێت تەنها ڕوو بکەیتە مەسیح و ژیان و ئاشتی تێیدا بدۆزیتەوە.
و ئەشکەوتی بیابانەکەی بەجێهێشت و گەڕایەوە شار بۆ دۆزینەوەی وشەی خودا و لە لاپەڕە پیرۆزەکانییدا ڕێگەی ئاشتی فێربێت.
وە با لەبیرمان بێت کە بەدەستهێنانی پیرۆزی بە ڕاهێنانە زاهیدانەکان ئەوەندە مەحاڵە کە کڕینی ڕزگاری بە ئازاری جەستەیی. سەرەتا، ئێمە ڕزگارکراوین، نەک لە ڕێگەی هیچ شتێکەوە کە ئێمە تێیدا تێپەڕین، بەڵکو لە ڕێگەی ئەوەی کە گەورەی پیرۆزمان عیسای مەسیح لە پێناوی ئێمەدا لەسەر خاچی گۆلگۆثە تێیپەڕاند، و ستایش بۆ خودا بێت، ئەو کە لە پێناوی ئێمەدا لەسەر ئەو خاچە مرد، ئێستا لە پێناوی ئێمەدا لە دەستی ڕاستی خودا دەژی، و ئەو هێزی پیرۆزییە هەروەها بۆ بێتاوانکردنیش. بە ڕۆحی پیرۆز ئەو لە ناوماندا نیشتەجێیە، و کاتێک خۆمان ڕادەستی خودا دەکەین وەک ئەوانەی لە مردووان زیندووین، ئەو توانای پێدەدرێت ژیانە سەرسوڕهێنەرەکەی لە ئێمەدا بژی. ئایا دڵت هەندێک جار هاوار دەکات:
پێم بڵێ چی بکەم بۆ ئەوەی پاک بم لەبەرچاوی چاوە هەموو بینەکان؛ پێم بڵێ ئایا چارەسەرێکی تەواو نییە، هیچ ڕزگاربوونێک لەو گوناهانەی کە ڕقم لێیانە؟ ئایا ڕزگارکەرەکەم تەنها تێپەڕ دەبێت، تەنها نیشان دەدات چەندە هەڵەم کردووە؟ ئایا گوێ بە هاوارەکەم نادات؟ ئایا ناتوانم لەم ساتەدا پاک بمەوە؟
ئۆه، باوەڕم پێ بکە، مەسیحیی خۆشەویست، دڵەڕاوکێدار، گەڕۆک، تۆ پیرۆزی لە هەمان مەسیحدا دەدۆزیتەوە کە ڕزگاریت تێدا دۆزییەوە. کاتێک واز لە خۆ-خەریککردن دەهێنیت و بە باوەڕەوە سەیری ئەو دەکەیت، دەگۆڕدرێیت بۆ وێنە شکۆدارەکەی خۆی. وەک ئەو دەبیت کاتێک سەیری ڕوخسارە سەرسوڕهێنەرەکەی دەکەیت. هیچ ڕێگایەکی تر نییە کە جەستە پێی ملکەچ بکرێت و ژیانت ببێتە سەرکەوتن بەسەر هێزی گوناهدا. زوهدگێڕی تەنها خەیاڵێکی پووچە کە، لە کاتێکدا بەڵێنی سەرکەوتنت پێدەدات، نقومت دەکات لە زەلکاوی نائومێدی و شکستدا. بەڵام خەریکبوون بە مەسیحی هەستاوە لە دەستی ڕاستی خودا، ڕێگایەکی دڵنیایە بۆ زاڵبوون بەسەر ئارەزووەکانی جەستەدا و بۆ ئەوەی وەک ئەو ببیتەوە کە فەرموویەتی،
لەبەر خاتری ئەوان، من خۆم پیرۆز دەکەم، بۆ ئەوەی ئەوانیش بە ڕاستی پیرۆز بکرێن.
دەربارەی ئەو گوتیان کە زۆرخۆر و مەیخۆر بوو، چونکە وەک زاهیدێک نەهات بەڵکو وەک پیاوێک لەناو پیاواندا، لەگەڵیاندا چووە ناو هەموو ئەزموونێکی بێ گوناهی ژیانی مرۆڤایەتی. ئەو هەیە
نموونەیەکی بۆ جێهێشتین کە دەبێت شوێنپێیەکانی بکەوین.
ئەو هاتووە بۆ قەدەسەکردنی هەموو پەیوەندییە سروشتییەکان، نەک بۆ زیانگەیاندن بەو خۆشەویستی و هەستانەی کە خۆی لە دڵی مرۆڤایەتیدا چاندوونی.