بەشی 10ی دانیال پێشبینییەک باس دەکات سەبارەت بە گەلی دانیال، کە لە سەردەمی ئەوەوە تا دامەزراندنی شانشینەکە درێژ دەبێتەوە. دانیال، کە خەمبار بوو لەسەر باری ڕۆحی نەتەوەکەی، دوای سێ هەفتە لە ماتەمینی و ڕۆژووگرتن، بینینێکی لە بوونەوەرێکی فریشتەیی شکۆدار پێدەگات. ئەم فریشتەیە ئاشکرای دەکات کە گەیشتنی دواکەوتووی بەهۆی شەڕێکی ڕۆحی 21 ڕۆژەوە بووە لەگەڵ "شازادەی فارس"، کە پێویستی بە یارمەتی میخائیل بووە.
دوایین پێشبینی گەورە، یان وەحی، کە بۆ دانیال ئاشکرا کرا، بە وردی بۆمان باسکراوە لە بەشەکانی ١٠-١٢. ئەوە وردترینە لە هەموو ئەو پێشبینیانەی کە لە کتێبەکەدا هاتووە. لە سەردەمی دانیالەوە دەست پێدەکات و بە هێنانی پادشاهێتی کۆتایی دێت.
گرنگە سەرنج بدەین کە لێرە، وەک لە شوێنەکانی تریش لە نووسینە پێغەمبەرایەتییەکاندا، بە تایبەتی گەلی دانیال مەبەستە (بڕوانە ئایەتی ١٤). لێرە هیچ شتێک نادۆزینەوە، و نە لە شوێنێکی تری پەیمانی کۆندا، دەربارەی کڵێسای ئەم سەردەمە. تێنەگەیشتن لەم خاڵە بووەتە هۆی زۆرێک لە سەرلێشێواندن لە لێکدانەوەی پێغەمبەرایەتیدا.
لە عەزرا ١:١ و لە دانیال ١٠:١ دەبینین کە دوو ساڵ تێپەڕیبوو لە نێوان ئەو کاتەی پاشا کۆرش ڕێگەی بە جوولەکەکان دا بگەڕێنەوە ئۆرشەلیم و ئەو کاتەی دانیال ئەم بینینەی هەبوو. خۆی یەکێک نەبوو لەوانەی گەڕانەوە. ئەو لە پۆستێکدا بوو کە پێویستی بە ئامادەبوونی بوو لەلای پاشا، و پیاوێکی بەساڵاچوو بوو، لەوانەیە نزیکەی نەوەد ساڵ بووبێت. دەبینین بە بێدەنگی چاوەڕێی ئەو کاتە دەکات کە جیهان بەجێبهێڵێت، کە تێیدا زۆر گۆڕانکاری و شڵەژانی بینیبوو. بەڵام دڵی نیگەرانی پاشماوەی گەلەکەی بوو کە چوونە شوێنی ناوی یەهوە. ئێمە دەبینین لە خەمێکی قووڵدا بوو، خەمێکی قووڵی دڵ – ئەو خەمەی دڵ کە ڕەنگە تەنها ئەوان بیزانن کە، وەک دانیال، بەشداری لە بارودۆخی ڕاستەقینەی گەلی خودادا دەکەن. تەنانەت ئەوانەش کە چوونە ئۆرشەلیم لە سەرەتاوە شکستیان هێنا لە جێبەجێکردنی تەواوی ویستی خودا. بە بڕێک لە گەرموگوڕی چوونە سەرەوە و گەڕێندرانەوە بۆ شارە پیرۆزەکەیان کە وێران بوو، بەڵام تەمبەڵی و بێباکی بەرامبەر شکۆمەندی خودا زۆری نەخایاند دەستی کرد بە خواردنیان. هاوپەیمانی لەگەڵ نامۆکانی دەوروبەری ئۆرشەلیم دروست کرا، بۆیە خودا زۆر کەم شکۆمەندی وەرگرت لە گەڕانەوەیان بۆ شوێنی پەرستگا و قوربانگاکەی.
بێگومان دانیال هەموو ئەمانەی دەزانی و هەستی پێدەکرد و دڵی بەهۆیەوە خەمبار بوو. ئەو ئەوەشی دەزانی کە ئەوانەی سەرکەوتن زۆر کەم بوون بە بەراورد لەگەڵ ئەوانەی بە ئاسوودەیی مانەوە لەو خاکەی کە کۆیلایەتییەکەیان جێگەی بە لێبوردەیی بێباکانە دابوو. وەک لە کتێبی ئیستێردا دەبینین، ئەوان بە ڕادەی ئازادییەکەیان کە چێژیان لێوەرگرتبوو، زۆر ڕازی دیار بوون؛ بەڕواڵەت دڵیان بۆ ئەوە نەبوو کە لە مێشکی دانیالدا جێگەیەکی گەورەی هەبوو. ئەو لەبەردەم خودا بە خەمێکی قووڵەوە چەمابووەوە، ماتەمینی "سێ هەفتەی تەواو" (ڕەنگە باشتر بێت وەرگێڕدرێت، "هەفتەکانی ڕۆژان؛" ئەمە پشتڕاستی ئەوە دەکاتەوە کە لە بەشی پێشوودا سەرنجی ئێوەم بۆی ڕاکێشا، سەبارەت بە بەکارهێنانی وشەی هەفتە). لە ماوەی ئەم ماتەمینییەیدا، هیچ نانێکی خۆش، گۆشت، یان شەرابی نەچێشت، هەروەها خۆی بە هیچ شێوەیەک چەور نەکرد، تاوەکو سێ هەفتە تەواوەکە بەسەرچوو.
Di dawiya wê demê de, ew li ber çemê mezin Dîcle bû. Dema ku wî serê xwe rakir, wî zilamekî bi cilan ketanî li xwe kiribû dît, pişta wî bi zêrê paqij hatibû girêdan. Laşê wî wekî berîl dihat binavkirin, rûyê wî wekî xuyabûna birûskê, û çavên wî wekî çirayên agir. Mil û lingên wî wekî tûncê paqijkirî bûn û dengê gotinên wî wekî dengê elaletekê. Ev danasîn wêneyê Xudanê rûmetdar bi xwe tîne bîra me, wekî ku di beşa yekem a Peyxama Yûhenna de hatiye dayîn. Diyar e ku ev peyamnêrê ku ji Danîel re xuya bû, ne bi rastî xuyabûnek Xwedê bû, lê melekek afirandî bû, ji ber ku wî di pevçûna xwe de hewcedarî alîkariya Mîxayîl bû. Dema Danîel ew dît, zilamên ku pê re bûn reviyan ku xwe veşêrin; wan dîtin nedît, lê lerzek mezin ket ser wan. Tenê di hebûna vê heyîna mezin de ma, hêza pêxember veguherî qelsiyê. Ew li erdê bû wekî yê ku di xeweke kûr de ye, lê dîsa jî wî dengê melek bihîst. Destek dirêj bû ku destê wî lê da û ew li ser çokên wî danî, her çend wî hîn jî diviyabû ku xwe bi kefa destên xwe bigirta. Dûv re peyamnêr peyivî û got,
"ئەی دانیال، پیاوێکی زۆر خۆشەویست، لەو وشانە تێبگە کە پێت دەڵێم، و ڕاست ڕاوەستە: چونکە ئێستا من بۆ لای تۆ نێردراوم" (11).
لەم کاتەدا پێغەمبەرەکە بە لەرزینەوە هەستایەوە.
ئینجا فریشتەکە گوتی:
مەترسە، دانیال: چونکە لە یەکەم ڕۆژەوە کە دڵت خستە سەر تێگەیشتن، و خۆت ملکەچ کرد لەبەردەم خودات، قسەکانت بیستران، و من هاتووم لەبەر قسەکانت. بەڵام میری شانشینی فارس بیست و یەک ڕۆژ ڕێگری لێکردم: بەڵام، ئەوەتا میخائیل، یەکێک لە میرە سەرەکییەکان، هات بۆ یارمەتیدانم؛ و من لەوێ مامەوە لەگەڵ پاشاکانی فارس (12-13).
لێرەدا تێڕوانینێکی سەرنجڕاکێشمان دەست دەکەوێت بۆ جیهانی نەبینراو و ئەو ململانێیەی کە ئێستاش لە شوێنە ئاسمانییەکاندا بەردەوامە. ئایا لێرەدا هۆکاری ئەوەش نادۆزینەوە کە بۆچی زۆرێک لە نوێژەکانمان وەک ئەوەی دڵمان دەیەوێت و لە کاتی خۆیدا وەڵام نادرێنەوە؟ بۆ ماوەی سێ هەفتەی تەواو دانیال بە پاڕانەوەیەکی دڵسۆزانەوە لەبەردەم خودا بوو؛ نوێژی دەکرد، داوای لێدەکرد، تکای بۆ گەلەکەی دەکرد، بەڵام هیچ وەڵامێک نەهاتبوو. ئەگەر دانیال وازی لە نوێژکردن هێنابا، ڕەنگە دەستبەرداری مەبەستی نوێژەکانی بووبایە و ڕایگەیاندبایە کە خودا گوێی لە داواکانی نەگرتووە. بەڵام فریشتەکە پێی وت کە لە سەرەتای پاڕانەوەکەیەوە لەسەر تەختی خوداوە نێردراوە بۆ ئەوەی ئەوەی بۆ دانیال ئاشکرا بکات کە مێشکی ئاسوودە دەکات سەبارەت بە مەبەستی خودا و بەرەکەتە کۆتاییەکەی گەلەکەی. بەڵام بۆ ماوەی بیست و یەک ڕۆژ ئەم فریشتەیە ڕێگەی خۆی لەناو ڕۆحە خراپەکانی هەوای سەرەوەدا دەکردەوە. میری شانشینی فارس (نەک کۆرش خۆی، بەڵکو بە ڕوونی فریشتەیەکی خراپەکار کە لەلایەن شەیتانەوە نێردراوە بۆ ئەوەی هەوڵ بدات کاریگەری لەسەر دڵی پاشاکانی فارس دروست بکات دژی گەلی خودا) بۆ ماوەی بیست و یەک ڕۆژ ڕێگری لەم فریشتە پیرۆزەی خودا کردبوو. هەروەها نێردراوی خودایی نەیدەتوانی سەرکەوتوو بێت تاوەکو میخائیل، کە لێرەدا پێی دەوترێت "یەکێک لە میرە سەرەکییەکان"، و لە پەیمانی نوێدا "سەرۆکی فریشتەکان"، هات بۆ یارمەتیدانی.
دان بەوەدا دەنێم کە هەموو ئەمانە زۆر نهێنییە. شتێکە بە تەواوی لە دەرەوەی مەودای زانینی مرۆڤ. ئێمە هیچ شتێک نازانین دەربارەی ئەو ململانێیانەی کە بەردەوام لە جیهانی نەبینراودا ئەنجام دەدرێن، جگە لەوەی کە لە کتێبە پیرۆزەکانمانەوە فێری دەبین. بەڵام ئەمە ڕوونە: لێرە پیاوێک هەبوو کە بە پەرۆشەوە لەسەر زەوی نوێژی دەکرد، و خودا ئەو نوێژەی لە ئاسمان بیستبوو. وەک وەڵامێک بۆی، فریشتەیەکی نارد، بەڵام بۆ ماوەی سێ هەفتە ئەو فریشتەیە ڕێگری لێکرا لە گەیشتن بە دانیال. ئەو ڕێگرییە لە جیهانی نەبینراودا بوو و بە هێزێک بوو کە سەرۆکی فریشتەکان خۆی پێویست بوو بۆ زاڵبوون بەسەریدا.
حەز دەکەم سەرنجتان بۆ چەند نووسراوێکی تری پیرۆز ڕابکێشم کە پەیوەندییان بەم بابەتە گرنگەوە هەیە. لە بەشەکانی سەرەتای پەرتووکی ئەیوبدا دەبینین کوڕانی خودا خۆیان لەبەردەم یەزداندا پێشکەش دەکەن، و پێمان دەوترێت کە شەیتانیش هات. کوڕانی خودا بە ڕوونی چینێک لە خزمەتکارانی فریشتەیین کە سەرقاڵی جێبەجێکردنی ویستی خودان لە پەیوەندیدا لەگەڵ ئەم جیهانە:
ئەو “فریشتەکانی دەکاتە ڕۆحەکان، و خزمەتکارەکانیشی دەکاتە گڕی ئاگر… ئایا هەموویان ڕۆحە خزمەتکارەکان نین، نێردراون بۆ خزمەتکردنی ئەوانەی دەبنە میراتگرانی ڕزگاری؟” (عیبرانییەکان 1:7، عیبرانییەکان 1:14)
شەیتان، سەرکردە گڵاوەکەی سوپاکانی خراپە، بە بێ شەرم لەنێو ئەم کوڕانەی خودا دەڕوات. وەک کەسێک ڕەفتار دەکات کە لەو کۆمەڵەدا ترسی لە سەرزەنشت نییە. وەک دوژمنە گەورەکە و تۆمەتبارکەری برایان دێتە بەردەم تەختی خودا؛ ئەیوبی لەبەردەم خودا تۆمەتبار کرد، و ویستی باوەڕی ئەیوب تاقی بکاتەوە. پەروەردگار داواکەی ڕەت نەکردەوە، بەڵکو ئەیوبی دایە دەستی – بۆ خێری خۆی، وەک دەزانین. کەواتە لەم نووسینە پیرۆزەوە تێدەگەین کە خودا دەتوانێت تەنانەت شەیتانیش بەکار بهێنێت بۆ جێبەجێکردنی مەبەستەکانی خۆی بۆ بەرەکەتدارکردنی منداڵەکانی. ئەو لەلایەن شەیتانەوە فێڵی لێ نەکراوە، بەڵکو لەم کاتەدا بە درێژایی کات بەکاری دەهێنێت.
لە لۆقا ٢٢:٣١ قسەکانی عیسا بۆ پیتڕۆسی نێردراو دەخوێنینەوە:
"شەیتان داوای کردووە تۆی هەبێت، بۆ ئەوەی وەک گەنم بتاتێنێت."
شەیتان بێژەری گەنمی خودایە. پەروەردگار دەیەوێت گەنمەکەی بێژرێت؛ ئەو نایەوێت کاوێژێکی زۆر هەبێت. بەڵام کاتێک شەیتان بەکاردەهێنرێت بۆ بێژرانی گەنمی خودا و منداڵەکانی دەخرێنە ناو بێژنگی شەیتانەوە، یەک دەنکە گەنمیش ون نابێت؛ شەیتان تەنها لەلایەن خوداوە بەکاردەهێنرێت بۆ جیاکردنەوەی کاوێژ لە گەنم. کەواتە بێئومێد مەبە ئەگەر، وەک ئەیوب و وەک پیتەر، تۆش خرایتە ناو بێژنگی شەیتانەوە. خودا خۆیەتی کە ڕێگەت پێدەدات بەو شێوەیە بێژرێیت. ئەو کاوێژی لە ژیانتدا بینیوە، و دەیەوێت ڕاستی لە درۆ جیا بکرێتەوە. بەڵام من سەرنجی ئێوەم بۆ ئەم نووسراوانە ڕاکێشا تا هەمووان بزانن کە فریشتە چاکەکان و خراپەکان بە یەکسانی دەستی ڕاستەوخۆیان هەیە بۆ ئامادەبوونی خودا.
لە 2 پاشایان 18:0 چیرۆکی هاوپەیمانییەکمان هەیە کە لەلایەن ئاحاب و یەهۆشافاتەوە بەسترابوو. ئاحاب پاشایەکی خراپ بوو، فەرمانڕەوای دە هۆزەکە. یەهۆشافات بە ڕادەیەکی زۆر پیاوێکی خودا بوو؛ بەڵام بەداخەوە پیاوێک بوو کە نەیدەتوانی بڵێت نەخێر. کەسایەتییەکی زۆر نەرمونیانی هەبوو بۆ خێری خۆی و خێری شانشینی یەهودا کە حوکمڕانی دەکرد. بە داوای ئاحاب بەڵێنی دابوو بچێتە جەنگەوە بۆ یارمەتیدانی لە دژی دوژمنەکانی، بەڵام ئەو ویستی ڕاوێژ بە پێغەمبەرێکی یەزدانیش بکات. ئاحاب ژمارەیەکی زۆر لە پێغەمبەرانی بەعلی هێنا کە هەموویان پێشبینی سەرکەوتنێکی گەورەیان دەکرد. ئەمە یەهۆشافاتی ڕازی نەکرد، بۆیە میکایا، پێغەمبەرێکی یەهۆڤا کە بەهۆی دڵسۆزییەکەیەوە زیندانی کرابوو، لە زیندانەکەیەوە هێنرایە دەرەوە بۆ ئەوەی ویستی یەزدان ڕابگەیەنێت. کاتێک هات، پاشای ئیسرائیل گوتی، "ئایا بچین... بۆ جەنگ؟" و میکایا بە گاڵتەجاڕییەوە وەڵامی دایەوە، "ئۆه، بەڵێ،"
سەربکەون، و سەرکەوتوو بن، و ئەوان دەدرێنە دەستتان (14).
بەڵام پاشا هەستی بە شێوازی گاڵتەجاڕی لە دەنگی ئەودا کرد، و ئاحاب سوێندی پێدا کە ڕاستییەکەی پێ بڵێت. لەو کاتەدا میکایا، وەک بڵێی، پەردەکەی لە جیهانی ترەوە لادا و ڕایگەیاند کە کۆمەڵێک ڕۆحی بینیوە دەوری تەختی خودایان گرتبوو. یەکێک لەمانە، بە گوێرەی ڕێگەپێدانی خودایی، نێردرابوو بۆ ئەوەی ببێتە ڕۆحێکی درۆزن لە دەمی پێغەمبەرانی ئاحابدا بۆ ئەوەی پاشا بتپەرستە بەدبەختەکە فریو بدات بەرەو لەناوچوونی خۆی. لێرەدا دووبارە هەمان شت دەبینین کە لە کتێبی ئەیوبدا لەبەردەمماندا خراوەتەڕوو – فریشتەکان، چ باش و چ خراپ، دەستیان بە بەهەشت ڕادەگات.
لە بەشی سێیەمی زەکەریا وێنەیەکی جوانمان هەیە کە هەمان وانە نیشان دەدات. یەشوعی سەرۆک کاهین، نوێنەری هەموو نەتەوەی ئیسرائیل، لەبەردەم پەروەردگاردا وەستابوو کە جلوبەرگی پیسی لەبەردا بوو-وێنەی کەسێک کە خودا هەڵیبژاردووە و هێشتا بە گوناه گڵاو بووە. دوژمنێک لەوێیە بۆ ئەوەی تۆمەتباری بکات، بەڵام فریشتەی یەهۆڤا لە نزیکەوە وەستاوە. ئەو فریشتە نهێنییەی یەهۆڤا کێیە؟ ئەوە ئەو کەسەیە کە یەهۆڤا دەربارەی فەرمووی:
"ناوی من تێدایە" (دەرچوون ٢٣:٢١).
ئەو وێنای پەروەردگار عیسا خۆی دەکات، پەیامبەری پەیمانەکە. یەهۆڤا چی فەرموو کاتێک شەیتان هەوڵی دا تاوانبار بکات؟
"یەزدان سەرکۆنەت بکات، ئەی شەیتان؛...ئایا ئەمە پشکۆیەک نییە لە ئاگر دەرهێنراوە؟" (زەکەریا 3:2)
ئەمە دوو شت دەردەخات: یەکەم، نیعمەتی هەڵبژاردنی سەروەری خودا هەیە، و پاشان ڕزگاربوون هەیە. بۆیە خودا دەیانتوانی پاشماوەی ئیسرائیل بناسێتەوە و خاوەندارێتییان بکات سەرەڕای شکستەکانیان. وەڵامی یەهوە بۆ شەیتان ئەوە بوو،
من ئەوم هەڵبژاردووە.
بۆ
دیارییەکان و بانگەوازی خودا بێ پەشیمانییە.
بەڵام ئەمە لەسەر ڕزگاربوون دامەزراوە؛ فەرمووی بەوانەی لەوێ وەستابوون،
“پۆشاکە پیسەکانی لێ بکەرەوە.”
و بە یەشوعی فەرموو،
ئا ئەوەتا، من گوناهەکەت لێت لادەبەم، و جلوبەرگی نوێت لەبەر دەکەم" (4).
ئامادەیی فریشتەی پەیمان ئاماژە دەکات بە خاچ. لەسەر خاچ پەیمانەکە بە خوێنە گرانبەهاکەی پشتڕاست دەکرێتەوە؛ ئەو بوو بە مرۆڤ بۆ ئەوەی مردن بچێژێت و ئەوانەی کە کڕینەوەی کردن بۆ خۆی، لە هەموو گوناهێک پاک بکاتەوە. بەم شێوەیە ئێمە خاوەنی کڕینەوەی تەواوین، و ئەو پشکۆیەین کە لە ئاگر دەرهێنراوە.
ئێستا با ئەمە ببەستینەوە لەگەڵ ئەو دەقە گرنگە لە بینین ١٢:٠. بیرتان بێت کە باس لە شتێک دەکات کە هێشتا لە داهاتوودایە.
Şer li ezmên hebû: Mîxayîl û milyaketên wî li dijî ejdehayê şer kirin; û ejdeha û milyaketên wî şer kirin, lê bi ser neketin; û cihê wan êdî li ezmên nehat dîtin. Û ejdehayê mezin hate avêtin derve, ew marê kevnar, ku jê re Iblîs û Şeytan tê gotin, yê ku tevahiya dinyayê dixapîne: ew avêtin ser erdê, û milyaketên wî jî pê re hatin avêtin. Û min dengekî bilind li ezmên bihîst ku digot, Niha rizgarî, û hêz, û padîşahiya Xwedayê me, û hêza Mesîhê wî hatiye: çimkî tawanbarkerê birayên me hatiye xwarê, yê ku roj û şev li ber Xwedayê me tawanbar dikirin (7-10).
ئەمە کۆتایی دێنێت بە شوێنی شایەتان وەک تۆمەتبارێک کە دەستی دەگاتە بەهەشت. ئەو لەلایەن هەمان میخائیلەوە دەردەکرێت کە هاتە یارمەتی ئەو فریشتەیەی لە بەشی ئێمەدا قسەی لەگەڵ دانیال کرد. ئەم ڕووداوە لە ناوەڕاستی حەفتاهەمین هەفتەدا ڕوودەدات، وەک لە دانیال ٩:٠ دا باسکراوە. لەدوای ئەوە هیچ ڕۆحێکی پیس هەرگیز دەستی ناگات بە ئامادەبوونی خودا.
ئەفەسۆس ٦:١١-١٢ پاساژێکی زۆر گرنگە:
هەموو زرێپۆشی خودا لەبەر بکەن، تا بتوانن بەرگەی فێڵەکانی شەیتان بگرن. چونکە ئێمە زۆرانبازی ناکەین لەگەڵ گۆشت و خوێن، بەڵکو دژ بە دەسەڵاتەکان، دژ بە هێزەکان، دژ بە فەرمانڕەواکانی تاریکیی ئەم جیهانە، دژ بە [ڕۆحە بەدکارەکان لە شوێنە ئاسمانییەکاندا]" (وەرگێڕانی وشە بە وشە).
دوژمنانی مەسیحی ئەم ڕۆحە بەدکارانەن؛ وەک شازادەی شانشینی فارس، ئەوان لەم ڕۆژگارە تاریکانەدا حوکمی دڵی مرۆڤەکان دەکەن. ئێمە لە فێڵەکانیان ئاگادار کراوینەتەوە. کاری گەورەی شەیتان لە ئێستادا بریتییە لە هەوڵدان بۆ فریودانی گەلی خودا بە شتانێک کە وا دیارە لەگەڵ ویستی ئەودا گونجاون، بەڵام لە ڕاستیدا لاساییکردنەوەی فریودەرانەن.
کاتێک یەشوع و گەلی ئیسرائیل چوونە ناو خاکی کەنعان، خودا پێی فەرموون کە هەموو ئەو نەتەوانەی تێیدا نیشتەجێن بە تەواوی لەناویان ببەن. بەڵام گیبعۆنییەکان، پڕ لە ترس، نوێنەرایەتییەکیان نارد بۆ لای یەشوع، بە بیانووی ئەوەی کە لە شوێنێکی دوورەوە هاتوون. بەهۆی نانی کەڕووگرتوو، جلوبەرگی دڕاو و پێڵاوی کۆنیانەوە، سەرکردەکانی ئیسرائیلیان فریودا بۆ ئەوەی پەیمانێکیان لەگەڵ ببەستن. بەو شێوەیە ئیسرائیلییەکان گومڕا کران بەهۆی ئەوەی کە ئاگاداری فێڵەکانی کەنعانییەکان نەبوون. ئێمەش فریو دەدرێین بە پیلانەکانی دوژمنە گەورەکەمان ئەگەر وریای ئەوە نەبین کە بە بەردەوامی داوای ڕاوێژ لە خودا بکەین. لە ئەفەسۆس ٦:٠ پێمان دەوترێت کە جەنگەکەمان لەگەڵ فەرمانڕەواکانی جیهانی ئەم تاریکییەیە. ئەم فەرمانڕەوا جیهانییانە کێن؟ ئەوان پاشا، سەرۆک وەزیران یان سەرۆکەکانی ئەم جیهانە نین. ئەم پیاوە گەورانە و زۆرجاریش باشانە پەیوەندییان بە حکومەتی کاتیی ئەم جیهانەوە هەیە؛ ئەوان دەسەڵاتدارەکانن، کە لەلایەن خوداوە دانراون. کەچی ڕەنگە وەک فیگەرە بچووکەکانی سەر تەختەی شەتڕەنج بن لە دەستی فەرمانڕەوا ڕاستەقینەکانی جیهانی ئەم تاریکییەدا.
لە دانیال ١٠:٠ فێر دەبین کە میری شانشینی فارس کە بیست و یەک ڕۆژ بەرگری لە فریشتەی پەروەردگار کرد، یەکێک بوو لە فەرمانڕەوا جیهانییەکانی ئەم تاریکییە. میری یۆنان لە ئایەتی ٢٠ یەکێکی تر بوو کە هەوڵی دەدا کاریگەری بکاتە سەر دڵی فەرمانڕەوا یۆنانییەکان دژی ویستی خودا. لە لایەکی ترەوە، سەرنج بدە بزانە میخائیل چی پێ دەوترێت لە ئایەتی کۆتاییدا. ئەو بەم شێوەیە دیاری کراوە "میخائیلی میری تۆ"؛ لە بەشی ١٢:١ پێی دەوترێت "میری گەورە کە بۆ منداڵانی گەلەکەت دەوەستێت." وادیارە میخائیلی سەرەفریشتە بایەخێکی تایبەتی هەیە بۆ گەلی ئیسرائیل. بەم شێوەیە، لە کاتێکدا فریشتە خراپەکان هەوڵی وێرانکردنی ئیسرائیلیان دەدا، میخائیل و سوپاکەی لە فریشتە چاکەکان بەرژەوەندییەکانیانیان دەپاراست.
بیرتان دێتەوە چۆن لەو کاتەدا هەوڵ دەدرا بۆ پووچەڵکردنەوەی مەبەستەکانی خودا سەبارەت بە جوولەکەکان. سەنابالات و هاوڕێکانی بە هەموو شێوەیەک هەوڵیان دەدا بۆ ڕێگریکردن لە پێشکەوتنی کاری پەروەردگار لە ئۆرشەلیم (نەحەمیا ٤:٠). ئەوەی لەسەر زەوی ڕووی دەدا بە ئاشکرا پەیوەندییەکی نزیکی هەبوو بەوەی لە ئاسماندا ڕووی دەدا، لە ڕاستیدا ئەنجامی ئەوە بوو. شەیتان پێی دەوترێت میری دەسەڵاتی هەوا؛ ژێردەستە فریشتەییەکانی و فریشتە پیرۆزەکانی خودا لە جەنگدا بوون لە پەیوەندیدا بە هەوڵدانێکەوە بۆ جێبەجێکردنی ئەوەی خودا خۆی پلانی بۆ دانابوو بۆ گەلە زەمینییەکەی.
ڕەنگە سەرۆکی هەموو فەرمانڕەواکانی جیهانی ئەم تاریکییە لە حزقیال ٢٨:١١-١٨ باس کرابێت. دە ئایەتی یەکەمی ئەم بەشە پەیوەندییان بە میری سورەوە هەیە. بەڵام لە ئایەتی یازدەیەمەوە بەدواوە، بوونەوەرێکی زۆر جیاوازمان هەیە، یەکێک کە بە ڕوونی سەروو مرۆڤە، وەک پاشای سور ناونراوە. دەربارەی ئەو حزقیال دەڵێت:
ئاوا خودای گەورە دەفەرموێت؛ تۆ تەواوکەری نموونەیی بوویت، پڕ لە دانایی و بێ کەموکوڕی لە جوانی. تۆ لە عەدەن، باخچەی خودا بوویت؛ هەموو بەردێکی بەنرخ داپۆشەری تۆ بوو، سەردیۆس، تۆپاز، ئەڵماس، بێریل، ئۆنیکس، جاسپەر، سافیر، زمروود، کاربەنکڵ و زێڕ: کاری دەف و زوڕناکانت لە تۆدا ئامادە کرابوو لەو ڕۆژەی کە دروست کرایت. تۆ کێرووبە دەستنیشانکراوەکەی داپۆشەر بوویت؛ و من بەو شێوەیە دامنایت: تۆ لەسەر کێوی پیرۆزی خودا بوویت؛ تۆ بەناو بەردە ئاگرینەکاندا هاتوچۆت دەکرد. تۆ لە ڕێگاکانتدا بێ کەموکوڕی بوویت لەو ڕۆژەی کە دروست کرایت، هەتا نادادپەروەری لە تۆدا دۆزرایەوە. بەهۆی زۆری بازرگانییەکەتەوە، ناوەوەی تۆیان پڕ کردووە لە توندوتیژی، و تۆ گوناهت کردووە: بۆیە وەک گڵاوێک فڕێت دەدەمە دەرەوە لە کێوی خودا: و لەناوت دەبەم، ئەی کێرووبە داپۆشەرەکە، لەناو بەردە ئاگرینەکانەوە. دڵت بەهۆی جوانییەکەتەوە بەرز بووەوە، دانایی خۆتت گەندەڵ کرد بەهۆی درەوشانەوەکەتەوە: فڕێت دەدەمە سەر زەوی، لەبەردەم پاشاکاندا داتدەنێم، بۆ ئەوەی سەیری تۆ بکەن.
ئایا هەموو ئەمانە ڕاست بوون دەربارەی هیچ پاشایەکی زەمینی تایر؟ بێگومان نا. بەڵام ڕاست بوو دەربارەی میرە گەورەکە، فەرمانڕەوا نەبینراوەکە، کە شانشینی تایری بەرەو لەناوچوون دەبرد. چەند بە ئاسانی فەرمانڕەوا و نەتەوەکان گوێڕایەڵی فەرمانەکانی ئەم ڕۆحە خراپانە دەکەن؛ دوای ئەوەی بەهەشتیان بۆ خۆیان لەدەستداوە، ئێستا وادیارە چێژ لە پیلانگێڕی بۆ وێرانکردنی مرۆڤایەتی دەبینن! خودا بە میهرەبانی خۆیەوە داوای بەرەکەتی مرۆڤ دەکات و وشە و ڕۆحی خۆی بەخشیوە بۆ ڕێنماییکردن لە ڕێگاکانی ڕاستودروستی و ئاشتی. ئەو سوپایەک لە فریشتە هەڵبژێردراوە نەکەوتووەکانی ناردووە بۆ ئەوەی کاریگەری لەسەر سەرکردەکان بکات بۆ ئەوەی دادپەروەری و پیرۆزی بەسەر ناڕاستودروستی و گوناهدا هەڵبژێرن. بەڵام دڵی مرۆڤ ئەوەندە گومڕایە کە لە حاڵەتی سروشتی خۆیدا هەمیشە ئامادەیە لەلایەن شەیتانەوە ڕێنمایی بکرێت.
لەم سەردەمەی ئێستادا دەوترێت ململانێی ئێمە وەک مەسیحییەکان لەگەڵ سەرۆکایەتییەکان و دەسەڵاتێکدایە کە لە گۆشت و خوێن نین. ئەمە ئەوە ڕوون دەکاتەوە کە پلە و پایە لەنێو فریشتەکاندا هەیە، جا کەوتوو بن یان نەکەوتوو، وەک چۆن لە سوپاکانی مرۆڤدا هەیە. هەوڵی تایبەتی ئەم لەشکرە ڕێکخراوانەی دۆزەخ ئێستا ئەوەیە کە گەلی خودا فریو بدەن بە جێگرتنەوەی مەسیح و ڕاستییەکەی بە شتەکانی تر کە ڕێگری لە گەلی خودا بکات لە وەرگرتنی بەرەکەتەکانیان. هاوکات لەگەڵ ئەمەشدا هەوڵێک هەیە بۆ ڕێگریکردن لە ڕۆحە چالاکەکان لە گەیشتن بە زانینی ڕاستی بە هیچ شێوەیەک بە لاساییکردنەوەی ئەوەی کە هی خودایە. ئەوانەی کە وا دیارە نزیکن لە گوێڕایەڵیکردنی ڕاستی، لادەبرێن بۆ ناو تەڵەزگەی ئاڵۆزی هەڵە.
ئایا سەرنجت داوە چۆن هەموو ڕاستییەکی بەنرخی کتێبی پیرۆز ساختەیەکی شەیتانیی خۆی هەیە؟ هەر لە سەرەتاوە بەم شێوەیە بووە. هێشتا مزگێنیی شکۆمەندیی نیعمەت ڕانەگەیەندرابوو کە شەیتان بە نهێنی پیاوانی خستە ناو کۆمەڵەکانی خوداوە کە ئامانجیان ئەوە بوو ئەو نیعمەتە بکەنە بێشەرمی. نێردراوەکە فێری دەکرد کە مەسیحی لەژێر یاسادا نییە، بەڵکو لەژێر نیعمەتدایە؛ دژە-یاساکە نزیک بوو لە دوایەوە هاوار بکات،
با خراپە بکەین، بۆ ئەوەی چاکە بێت.
بە هەمان شێوەیە لە ڕۆژگاری ئێمەشدا. با ڕاستییە بەنرخەکەی نیشتەجێبوون و دیارییەکانی ڕۆحی پیرۆز ڕابگەیەنرێت، و شەیتان بە دیارییە درۆیینەکان و ڕۆحێکی ترەوە بەدوایدا دێت، تەنانەت گیانە دڵسۆزەکانیش دەباتە ناو توندڕەوییەکی شێتانەوە. با جەخت لەسەر ڕاستیی لەدایکبوونەوە بکرێتەوە، و شەیتان مامۆستایان بەپێی ویستی خۆی هەڵدەستێنێت بۆ ئەوەی بە خەڵک بڵێت کە لەدایکبوونەوە بە سادەیی واتای ئەوەیە
"بەرزبوونەوە لە ژیانی خودەوە بۆ ناو ڕۆحانییەت، هەوڵدان بۆ گەیشتن بە ئامانجە بەرزەکان، گەڕان بۆ دروستکردنی ئەوەی کە بەرزترین، بەڕێزترین و باشترینمانە لە خۆماندا؛ بەم شێوەیە خۆمان ڕزگار دەکەین بە ڕەوشت" (وتەیەک لە وتارێکی لاهووتناسی نوێ).
دووبارە، با یەکێک دەست بکات بە وتاردان دەربارەی ڕاستیی پیرۆزی بەرزبوونەوەی کڵێسا و گەڕانەوەی گەورە، ئەوا ڕۆحە خراپەکان لە شوێنە ئاسمانییەکاندا مێشکی خەڵک ژەهراوی دەکەن بە تێگەیشتنی ناپەرتووکی و درۆیینە دەربارەی ئەم بابەتە گرنگ و جیددییە. هاتنی دووەم ئەوکات دەبێتە قسەی سەر زمان لە مێشکی هەندێک خەڵکی ژیردا و ئەوان بێزار و ماندوو دەبن لە هەموو شتەکە. بەڵام ئەمانە تەنها فێڵەکانی شەیتانن کە باوەڕدار لێی ئاگادار کراوەتەوە؛ پێویستە ئاگادار بین، بەبیر هێنانەوەی ئامۆژگارییەکە،
"هەموو شتێک تاقیبکەوە؛ ئەوەی باشە بە توندی بگرە" (یەکەم تسالۆنیکی ٥:٢١).
سوپاس بۆ خودا، کە هەموو سوپاکانی ئاسمانی سەرەوە خراپەکار نین. بیرت دێت لە گەمارۆدانی دۆتان، لە وەڵامی نوێژەکەی ئەلیشا، پەروەردگار چاوەکانی خزمەتکارەکەی پێغەمبەرەکەی کردەوە و ئەویش بینی کە چیاکانی دەوروبەر پڕن لە گالیسکەی ئاگرین (2 پاشایان 6:17).
“فریشتەی پەروەردگار لە دەوری ئەوانەی کە لێی دەترسن خێمە هەڵدەدات.” (مەزموورەکان ٣٤:٧)
ئەی ئازیزان، ئێمەش پێویستمان بە چاوی کراوەیە! ئینجا سوپای فریشتەکانمان دەبینی کە لە دەوروبەرمان خێوەتیان هەڵداوە بۆ پاراستنمان و چاودێریمان دەکەن بۆ خێر. بەم جۆرە ئێمە بە ئازایەتییەکی نوێوە بەردەوام دەبووین لە خەبات، بە زرێپۆشی تەواوی خوداوە، بە زانینی ئەوەی کە دەروازەکانی دۆزەخ زاڵ نابن بەسەر کڵێسای مەسیحدا.
لە کۆتایی ئەم بابەتە جیدییەدا، با وشەیەک بڵێم بۆ ڕزگارنەبووان. ئەم ڕۆحە بەدکارانەی کە من باسیانم کردووە، سوورن لەسەر لەناوچوونی هەتاهەتایی ڕۆحی ئێوە. ئەوان هەموو هەوڵێک دەدەن بۆ ڕێگریکردن لە ڕزگاریتان و بۆ مسۆگەرکردنی لەناوچوونتان. کەواتە چەندە پێویستە فێری ئەم وانەیە ببن کە لە خۆتاندا هیچ هێز و توانایەکتان نییە؛ ئێوە ڕۆحێکی هەژار، لاواز، بە ئاسانی فریودراون کە شەیتان ڕێبەریتان دەکات و لەلایەن سوپا بەدکارەکانییەوە کۆنتڕۆڵکراون. تەنها یەکێک دەتوانێت ئێوە لە دوژمنە ترسناکەکانتان ڕزگار بکات؛ ئەو یەکێکیش خوداوەند عیسای مەسیحی پیرۆزە کە لەسەر خاچ مرد.
"تا بە مردنەکەی لەناوی ببات [بێهێزی بکاتەوە، یان پووچەڵی بکاتەوە] ئەو کەسەی دەسەڵاتی مردنی هەبوو، واتە شەیتان؛ و ئەوانەش ڕزگار بکات کە لە ترسی مردنەوە، بە درێژایی ژیانیان کۆیلەیی بوون" (عیبرانییەکان ٢:١٤-١٥).
بانگی بکە و لە دوژمنە ترسناک و سەروو مرۆییەکان ڕزگار بکرێیت کە خوازیاری وێرانیی هەتاهەتایی تۆن، چونکە نووسراوە کە
"هەرکەسێک ناوی یەزدان بانگ بکات، ڕزگاری دەبێت."
با ئێستا، دوای ئەم پەرانتێزە درێژە، بگەڕێینەوە سەر دانیال ١٠:٠. لە ئایەتی چواردەهەمدا فریشتەکە بە دانیالی وت کە هاتووە بۆ ئەوەی لێی تێبگەیەنێت چی بەسەر جوولەکەکاندا دێت لە ڕۆژانی کۆتاییدا. لەسەر ئەمە دانیال ڕووی کردە زەوی و بێدەنگ بوو. پاشان فریشتەیەکی تر نزیک بووەوە و دەستی لە لێوەکانی دا. لەو کاتەدا دانیال بە دەنگی بەرز قسەی کرد و بە بوونەوەرە شکۆدارەکە وت کە لەبەردەمی وەستابوو،
"ئۆ گەورەم، بەهۆی بینینەکە خەمەکانم گەڕانەوە سەرم، و هیچ هێزێکم نەماوە. چونکە چۆن دەتوانێت خزمەتکاری ئەم گەورەیەم قسە لەگەڵ ئەم گەورەیەم بکات؟ چونکە بۆ من، دەستبەجێ هیچ هێزێکم تێدا نەما، و نەفەسیشم تێدا نەماوە" (16-17).
فریشتە خزمەتکارەکە جارێکی تر دەستی لێدا و بەهێزی کرد؛ پێی گوت دانیال مەترسە بەڵکو بەهێز بە. لەم کاتەدا دانیال داوای لە فریشتە ئاشکراکەرەکە کرد کە بەردەوام بێت. پێی گوت کە دەبێت بگەڕێتەوە بۆ شەڕکردن لەگەڵ میری فارس، و کاتێک ئەو ڕۆیشت میری یۆنان دێت. بەڵام سەرەتا ئەرکی پێسپێردرا کە بە دانیالی نیشان بدات
“ئەوەی کە لە نووسینی ڕاستیدا نووسراوە” (21).
ئەمە بە ڕوونی تۆمارێکە کە پارێزراوە، نەک لەسەر زەوی، بەڵکوو لە ئاسماندا. خودای هەموو زانا ڕووداوەکانی کە لە شانشینەکانی مرۆڤەکاندا ڕوودەدەن، زۆر پێش ئەوەی لەسەر زەوی ڕووبدەن، دیاری کردووە. ئەم وەحییە لە دانیال 11:0 پێمان دراوە.
"“لە قەبارەی کتێبەکەدا” دەربارەی کوڕی خودای هەتاهەتایی نووسرابوو،"
"من دڵخۆشم بە جێبەجێکردنی ویستی تۆ، ئەی خودای من: بەڵێ، یاساکەی تۆ لە دڵمدایە" (زەبوورەکان 40:7-8).
وەک چۆن هەموو هەنگاوێکی گەشتەکەی مەسیح لەسەر تەختی گەردوونەوە بۆ خاچی گۆلگۆسە و گەڕانەوەی بۆ سەر تەخت، تەنانەت بۆ هەتاهەتایە، لە پێش دامەزراندنی جیهانەوە پێشتر زانرا بوو، بە هەمان شێوە خودا هەموو ئەوەی کە بڕیارە لەسەر ئەم هەسارەیە لە کاروباری مرۆڤەکاندا ڕووبدات، پێشبینی کردووە. لە "نووسراوی ڕاستی" کە لە بەهەشت تۆمارکراوە، هەموو شتێک هەمیشە لەبەردەم چاوەکانی ئەودایە؛ با شەیتان و پیاوانی خراپەکار چەند بیانەوێت تووڕە بن، ئەو
“هەموو شتێک بەپێی ڕاوێژی ویستی خۆی ئەنجام دەدات” (ئەفەسۆس ١:١١).
دڵی مەسیحی بە دڵنیاییەوە دەتوانێت ئارام بگرێت و شاد بێت لەو مەعریفەیەدا کە لە هەموو کاتێکدا،
خودا وەک سەروەر لەسەر تەختی خۆی دادەنیشێت، و هەموو شتێک بە باشی بەڕێوەدەبات!