ساڵنامەی خوێندنەوەکان
دووشەممە، ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦ ئەوچوارەمهەفتەی دوای جەژنی قیامەت
ڕیکلامی ڤیدیۆیی
ڕیکلام
ڕیکلام
ڕیکلام
سەرنج!
خزمەتە کەسییەکەت بگەیەنە ئاستێکی بەرزتر بە یارمەتیدانی ستادیڵایت بۆ دروستکردنی کڵێسا و پشتگیریکردنی قەشەکان لە ئۆگاندا.لێرە کلیک بکە بۆ بەشداریکردن لە هەوڵەکە!
ماڵەوە»لێکدانەوەکانی کتێبی پیرۆز»ئینگلیزی»تێبینییەکانی ئایرۆنساید»ئێستێر
لێکدانەوەکانی کتێبی پیرۆز ئێستێر ٢ ===========================
تێبینییەکانی ئایرۆنساید لەسەر کتێبە هەڵبژێردراوەکان تێبینییەکانی ئایرۆنساید --------------------------------------------------
ئەستێرئەست 1ئێستێرئێستئەستێر 3
گەڕان بۆ…
لەم خوارەوە پرسیارەکە بنووسە:
سندووقی سەرچاوەکان
وەشانی چاپ پوختە مافی بڵاوکردنەوە کتێبناسی
نووسەرانی دیکە
بەشی 2
هەڵبژاردەی ئێستێر و خیانەتەکە پوچەڵکرایەوە
کاتێک ڕۆژانی جەژن و خۆشییەکە کە لە بەشی پێشووماندا باسکرابوو تێپەڕی، و پاشا دەرفەتی ئەوەی بۆ ڕەخسا بە هێمنی بیر لە کارە پەلەکەی بکاتەوە، وادیارە دڵی نەرم بووبێتەوە، وەک لە یەکەم ئایەتی بەشی 2دا پێمان دەوترێت کە، «لەدوای ئەم شتانە، کاتێک تووڕەیی پاشا ئەحەشوێرۆش دامرکایەوە، وەشتی و ئەوەی کردیبووی و ئەوەی لە دژی بڕیار درابوو، هاتەوە یادی.» بە یاسای شانشینەوە بەسترابوو، کە وای لێکردبوو نەتوانێت فەرمانی شاهانەی خۆی هەڵبکاتەوە، وادیارە بووبێتە قوربانی ڕادەیەک لە پەشیمانی کاتێک بیر لە هەڵسوکەوتی خۆی بەرامبەر وەشتی دەکردەوە، کە زۆر شانازی پێوە دەکرد.
خزمەتکارەکانی، کاتێک خەمۆکییەکەیان بینی، پێشنیاریان کرد کە یەکێکی تر بدۆزرێتەوە بۆ ئەوەی جێگەی شاژنە لابراوەکە بگرێتەوە. بەو پێیە، جوانترین کچەکانی هەموو پارێزگاکانیان کۆکردەوە و هێنایانن بۆ کۆشکی شوشان (کە هەمان شوشای مێژووی دنیاییە). لەم کۆمەڵەیەدا شاژنی داهاتوو هەڵدەبژێردرا.
هەندێک داتای سەرنجڕاکێش هەیە کە مێژووی دونیایی لەسەر ئەم خاڵە پێشکەشی کردووە، کە بۆ ساتێک ئاماژەی پێدەکەین.
لە سێیەمین ساڵی فەرمانڕەوایی زەرکسدا، جەژنێکی ساز کرد بۆ ڕاوێژکردن سەبارەت بە داگیرکردنی یۆنان. چوار ساڵ دواتر بە شکستخواردوویی گەڕایەوە شوشەن، لەوێ خۆی خستە ناو هەموو جۆرە خۆشی و زیادەڕۆیییەکەوە بۆ ئەوەی بیرەوەرییە تاڵەکانی شکستەکانی لە مێشکی دەربکات. شاژنەکەی لەم کاتەدا هەڵبژێردرا، و ناوی وەک ئارنێستریس هاتووە—کە وەک دەبینرێت، پەیوەندییەکی نزیکی بە ئیستێرەوە هەیە. هەموو ئەمانە زۆر یارمەتیدەرن بۆ سەلماندنی ئەو بانگەشەیەی کە زەرکس ئەو پاشا گەورەیەیە کە لێرەدا ئاماژەی پێکراوە. ناوی ئەحشوێرۆش هیچ کێشەیەک دروست ناکات، چونکە بە سادەیی نازناوێکی ئیمپراتۆرییە، وەک فیرعەون، یان ئەگاج، کە دەوترێت بەپێی سێر هێنری ڕۆلینسن، واتای "پاشای بەڕێز" دەگەیەنێت. جێگەی سەرنجە کە لە عەزرا 4:6 کامبیس بەم ناوە ناوبراوە، لەکاتێکدا لە دانیال 9:1، بە ئەگەری زۆرەوە، بۆ سیاکسارێس بەکارهاتووە.
گەڕانەوە بۆ گێڕانەوەی پەرتووکی پیرۆز، کە سەرنجڕاکێشە بە سادەیی و ڕاستەوخۆییەکەیەوە، لە ئایەتی ٥دا پێمان دەناسێنرێت جوولەکە دڵگەورەکە کەوا ڕۆڵێکی زۆر گرنگ دەگێڕێت لە بەشەکانی داهاتوودا، هەروەها لە ئایەتی ٧دا، بە ئامۆزا جوانەکەی هەداسا، یان ئەستێر.
"ئێستا لە کۆشکی شوشەن پیاوێکی جوولەکە هەبوو، ناوی مۆردەخای بوو، کوڕی یائیر، کوڕی شیمعی، کوڕی قیش، لە هۆزی بنیامین بوو؛ کە لە قودسەوە ڕاگوێزرابوو لەگەڵ ئەو دیلانەی کە لەگەڵ یەخۆنیای پاشای یەهودا ڕاگوێزرابوون، ئەو یەخۆنیایەی کە نەبووخەدنەساری پاشای بابل ڕایگوێزتبوو” (ئایەتەکانی 5، 6).
عیبرانییەکان، و زۆرێک لە مەسیحییەکان، لەمەوە تێگەیشتوون کە مۆردەخای نەوەیەکی ڕاستەوخۆی قیش بووە، باوکی یەکەم پاشای ئیسرائیل. یۆسێفۆس بەو شێوەیە لێی تێگەیشتووە، چونکە ئاماژە بە ئیستێر دەکات کە "خۆی لە بنەماڵەی شاهانەش بووە" (Ant. vi. 1)؛ و لەبەر ئەوەی ئەو ئامۆزای مۆردەخای بووە، هەردووکیان بە ناچاری لە یەک بنەماڵە بوون. قیش، بەڵام، ناوێکی باوی عیبرانی بووە، بەتایبەتی لەنێو بنیامینەکاندا؛ بەڵام لێرەدا، وەک باوکی خێزانێک، گریمانەکە بە دڵنیاییەوە لە بەرژەوەندی بۆچوونەکەی سەرەوەدایە. وەک لە داهاتوودا دەیبینین، وا دیارە گونجاوێکی خودایی هەبێت لەوەی کە لەم قۆناغە چارەنووسسازەدا ئەندامێکی ماڵی شکستخواردووی شاول بهێنرێتە پێشەوە. ئەگەر ئەو پاشا یاخی و سەرکەشە (1 ساموێل 15:22، 1 ساموێل 15:23) بە دڵسۆزی فەرمانی پەروەردگاری جێبەجێ بکردایە سەبارەت بە لەناوبردنی تەواوی عەمالیق، ئەوا کتێبی ئیستێر بە ئەگەری زۆر هەرگیز نەنووسرابوو، چونکە ئیسرائیل هەرگیز تووشی ئەو مەترسییە نەدەبوو کە تێیدا تۆمارکراوە. لە داهاتوودا دەبینین بۆچی.
ناوی مۆردەخای دەگوترێت واتای "پیاوێکی بچووک" بێت، و لەوانەیە پێی درابێت بەهۆی نەبوونی ئەوەی "کە شاول هێندە جێی سەرسامی کردبوو، واتە، گەورەیی باڵا."
دەبێت زۆر گەنج بووبێت کاتێک بردرایە بابل، چونکە دیلکردنی یەکۆنیا، یان یەهۆیاکیم، لە ساڵی ٥٩٩ پ.ز ڕوویدا، نزیکەی هەشتا ساڵ زیاتر پێش ئەوەی بەشی ئێمە دەست پێبکات. ئەم پیاوە بەتەمەنە "هەداسای بەخێو کرد، واتە ئەستێر، کچی مامی بوو: چونکە نە باوکی هەبوو نە دایکی، و کچەکە جوان و شۆخ و شەنگ بوو: مۆردەخای، "کاتێک باوک و دایکی مردن، وەک کچی خۆی گرتییە ئەستۆ" (ئایەتی ٧). ئەو، بە جوانی و لەباربوونی خۆی، سەرنجی ئەو ئەفسەرانەی ڕاکێشا کە کاریان دۆزینەوەی بووکێک بوو بۆ پاشا، و درایە ژێر چاودێری هەگای، سەرۆکی خزمەتکاران. "و کچەکە دڵی خۆش کرد، و چاکەی لێ بینی؛ و بە خێرایی شتەکانی پاککردنەوەی پێدا، لەگەڵ ئەو شتانەی کە هی خۆی بوون، و حەوت کچە خزمەتکار، کە شایستە بوون پێی بدرێن، لە ماڵی پاشا: و ئەو و کچە خزمەتکارەکانی لە باشترین شوێنی "ژنان" دانا (ئایەتی ٩).
پێگەیەکی سەیر بوو بێگومان بۆ کچێکی جوولەکە کە داگیری بکات، بە پێچەوانەیەکی سەیرەوە لەگەڵ موسا، کەچی بێگومان شانازی پێوە دەکرد. ئەو، وەک منداڵێکی بێ خاوەن هەڵگیرایەوە، بۆ ئەوەی پێی بگوترێت کوڕی کچی فیرعەون، بە باوەڕەوە دەستی لەم پێگە بەرزە هەڵگرت. وەک یەکێک ئاماژەی پێداوە، "ڕێگەی خودا لە ماڵی فیرعەون دای نابوو، بەڵام باوەڕ دەریهێنا." لەگەڵ ئەستێر جیاوازە. هیچ گومانێک نییە کە پێگەکەی بە تەواوی دژی فەرمایشتی خودا بوو. ڕێگەی خودا لەوانەیە وادیار بێت کە لایەنگری بووە، بەڵام باوەڕ "بێگومان ڕاستەوخۆ وای لێ دەکرد کە خۆی وەک ژنێکی جوولەکەی سووککراو، یەکێک لە گەلە چەوساوەکەی خودا ڕابگەیەنێت." ئەمەی نەکرد، چونکە مۆردەخای بە ڕوونی داوای لێ کردبوو کە بە وریاییەوە بیشارێتەوە. "ئەستێر گەلەکەی و خزمەکانی نیشان نەدابوو: چونکە مۆردەخای فەرمانی پێ کردبوو کە نیشانی نەدات." مۆردەخای، کە لە زۆر کەس دڵسۆزتر بوو، هێشتا نەچووبووە ناو بیری خوداوە سەبارەت بە جیاکردنەوەی تەواوی گەلەکەی لە نەتەوەکان. یاساکە بە ڕوونی قەدەغەی کردبوو کە کچانی ئیسرائیل بە شوو بدرێن بە نەجولەکەکان؛ بەڵام زۆر ئاشکرایە کە هەردوو مۆردەخای و ئەستێر وایان دەزانی کە لەو هاوسەرگیرییە پێشنیارکراوەدا ڕێگەیەکی بەرەکەت بۆ گەلەکەیان دەبینن. و بەڕاستی، وای دەرچوو؛ بەڵام ئەمە بە هیچ شێوەیەک فەرمایشتی خودای هەڵنەوەشاندەوە یان بێ کاریگەری نەکرد.
بەهەمان شێوە خەڵک لەسەر زۆر شت کە لە ڕۆژگارەکەماندا ڕوودەدات بیر دەکەنەوە. زۆرجار لەبارەی خزمەتی گشتی ژنانەوە لێمان پرسیوە، "ئەگەر لە خوداوە نەبێت، چۆنە کە ئەو زۆرجار بەرەکەتداری دەکات بۆ ڕزگاری گیانەکان؟ زۆر ژن کە لە سەکۆی گشتیدا وەک مامۆستا و بانگخواز کار دەکەن، بە دڵنیاییەوە لەلایەن خوداوە بەرەکەتدار کراون: ئایا ئەو بەم شێوەیە مۆری ڕەزامەندی خۆی لەسەر پێگەی ئەوان دانانێت؟" داننان بە پێشەکییەکە، کە ڕەنگە هەمیشە لەبەردەم خودا وەک ئەوەی بۆ مرۆڤ دەردەکەوێت نەبێت، دەرئەنجامەکە بە هیچ شێوەیەک بەدوایدا نایەت. بە ڕوونی و بێ گومان ڕۆحی پیرۆز فەرموویەتی، "ڕێگە نادەم ژن فێر بکات، یان دەسەڵات بەسەر پیاودا بسەپێنێت، بەڵکو بێدەنگ بێت" (1 تیمۆتیۆس 2:12). و دووبارە، "با ژنەکانتان لە کڵێساکاندا (کۆبوونەوەکاندا) بێدەنگ بن؛ چونکە ڕێگەیان پێنەدراوە قسە بکەن؛ بەڵکو فەرمانیان پێکراوە گوێڕایەڵ بن، وەک یاساش دەڵێت. ئەگەر بیانەوێت شتێک فێر ببن، با لە ماڵەوە لە مێردەکانیان بپرسن: چونکە شەرمە بۆ ژنان لە کڵێسادا قسە بکەن" (1 کۆرینتۆس 14:34، 1 کۆرینتۆس 14:35). پاشان، بە جیددی، لە ئایەتی 37دا زیاد دەکات، "ئەگەر کەسێک خۆی بە پێغەمبەر یان ڕۆحی بزانێت، با دان بەوەدا بنێت کە ئەو شتانەی من بۆتان دەنووسم فەرمانەکانی خودان." لێرەدا وشەی بێهەڵەی خودا لەسەر ئەم بابەتە هەیە. ئەگەر ئەو وشەیە پێشێل بکرێت، و هێشتا بەرەکەت بەدەست بێت، ئەوە چی دەسەلمێنێت؟ کە خودا بیروڕای خۆی گۆڕیوە، یان پشتگوێی خستووە، و دەیەوێت ئێمەش وشەی خۆی پشتگوێ بخەین؟ ئاه، نەخێر! ئەی چی؟ بە سادەیی ئەوەی کە ئەو سەروەرە، و ڕاستییەکەی بەکار دەهێنێت لە هەر شوێنێک ڕابگەیەنرێت، و لەلایەن هەر کەسێکەوە؛ بەڵام کورسیی دادگاییکردنی مەسیح هەموو ئەوەی کە دژی ویستی ئەو بوو ئاشکرا دەکات.
ئێمە پیاوێکمان دەناسی کە لە کەنیسەیەکی کاسۆلیکی ڕۆمانی ڕزگار کرا، لە کاتێکدا قەشەیەکی بێدین، وەک ژیانی دوای مردنی سەلماندی، ئینجیلی ڕۆژەکەی لە لۆقا ١٥ دەخوێندەوە. ئایا ئێمە دەبێت بەو هۆیە بیر بکەینەوە کە قەشایەتی ڕۆمانی بەپێی خودایە چونکە ئەو مۆری بەرەکەت دەخاتە سەر وشەکەی کە یەکێک لەوان بەکاری هێناوە؟ هەموو مێشکێکی بێلایەن دەڵێت، نەخێر! ئێمە ستایشی دەکەین کە، سەرەڕای هەموو شکست و ناتەواوییەکانی جیهانی مەسیحییەت، خۆشەویستییەکەی ئەوەندە گەورەیە کە هەموو بەربەستێک دەشکێنێت، و دەگاتە پیاوان و ژنان لە پێویستییە قووڵ و قووڵەکانیاندا بە هەر ڕێگایەک کە بتوانێت خۆی پێ بناسێنێت؛ بەڵام ئێمە هەموو سەرپێچییەک بەرامبەر بەو بە گوناه دەزانین.
ئەم بنەمایە کاتێک لە ڕۆحدا تێدەگەیەنرێت، لە زۆر شڵەژانی مێشک ڕزگارمان دەکات. ئەگەر مۆردەخای لێی تێگەیشتبا، هەرگیز ئامۆژگاریی ئامۆزاكەی نەدەکرد بەو شێوەیەی کردی. وشەی خودا پشتگوێ خرا. ئەوەی کە ئەو بە ڕەزامەندیی خۆی ئەوانەی پشتگوێیان خستبوو بەکاری هێنا بۆ بەرەکەت بۆ گەلی خۆی، کارێکی نیعمەتی پاک بوو.
بە پێچەوانەیەکی بەرچاو لەگەڵ ڕێڕەوی ئەستێر، ڕێڕەوی دیلێکی تری ئیسرائیلییە—کچە بچووکەکەی 2 پاشایان 5:0، کە خزمەتی ژنی نەعمانی دەکرد. بازنەی کاری ئەو زۆر سنووردارتر بوو، بەڵام بە چ دڵسۆزییەک خودای تێیدا شکۆدار کرد! "قسەیەک لە کاتی خۆیدا بکرێت، چەند باشە!" ئەمە شایەتییەکەی بوو بۆ خاتوونە بتپەرستەکەی، و خودا بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر خاوەندارێتی لێکرد و بەرەکەتداری کرد کە سەرکردەیەکی سووریی لووتبەرزی هێنایە سەر ئەوەی دان بە خودای ئیسرائیلدا بنێت وەک تاکە خودای ڕاستەقینە، کە تەنها ئەو -لەمەودوا خزمەتی دەکات. ئۆه بۆ نیعمەت کە بەم شێوەیە دەرفەتەکان بقۆزینەوە و بۆ شکۆمەندیی ئەو بەکاریان بهێنین لە کاتێکدا خۆمان بە دڵێکی پاک دەڕۆین لەو ڕێگایەی کە لە نووسینە پیرۆزەکانی ڕاستیدا دیاریکراوە!
با بگەڕێینەوە سەر ئەستێر: ڕۆژانە مۆردەخای لەبەردەم حەوشەی ماڵی ژناندا دەڕۆیشت بۆ ئەوەی بزانێت هەموو شتێک لەگەڵیدا باشە یان نا. یەک لە دوای یەک، کچەکان پێشکەش بە پاشا دەکران، هەریەکەیان لەگەڵ ئەوی تردا کێبڕکێیان دەکرد لە هەوڵدان بۆ زیادکردنی جوانییە سروشتییەکانیان بەهۆی بۆنە خۆشەکان و ئامادەکارییەکانی تر کە پێیان دەدرا. ئەستێر – بۆ شەرەفی ئەو با ئاماژەی پێبکرێت – هەموو ئەم شتانەی ڕەتکردەوە، جگە لەوەی بە فەرمی دیاریکرابوو، و کاتێک پێشکەش بە پاشا کرا "پاشا ئەستێری لە هەموو ژنەکان زیاتر خۆشویست، و ڕەزامەندی و چاکەی لەبەرچاوی بەدەستهێنا زیاتر لە هەموو کچە پاکیزەکان؛ بۆیە تاجی شاهانەی خستە سەر سەری، و کردی بە شاژن لە جیاتی یاشتی" (ئایەتی ١٧). بێگومان شەرەفێکی گەورە بوو، بەڵام چەند نزم بووبووەوە بۆ بەدەستهێنانی! چۆن ئەو کەسایەتییە جیاوازە پیرۆزەی بۆ یەهوڤا لەدەست دابوو کە دەبوو هەمیشە هی ئەو بوایە! چەند بە ڕاستی لە بەرزبوونەوەکەیدا سووک کرابوو! ژنی دڵخواز لە نێو زۆرێکدا، و پەروەردگارەکەی نەختەنەکراوێکی بێگانە بوو! چەند نزم نەتەوەکە کەوتبوو کاتێک مۆردەخای، یەکێک لە بەرزترینەکانی هەموویان، دەیانتوانی دڵخۆش بن بە شەرەفێکی گوماناوی لەو شێوەیە کە پێی بەخشرا! و چەند نزم دەبێت کەنیسە لە ڕووی ڕۆحییەوە بێت، بۆ ئەوەی وەک ئێستا دەیانکات، داوای پشتیوانی جیهان بکات! ئەمە تەنها بە لەدەستدانی پیرۆزی و کەسایەتی جیاواز کە بە وشەی خودا فەرمانی پێکراوە، دەکرێت بەدەست بهێنرێت. ئەمە ئەو وانەیەیە کە دەمانەوێت لە ویژدانی خوێنەرەکەماندا جێگیری بکەین. زۆر باشتر بوو بۆ ئەستێر کە هەژار و نەناسراو بوایە، بەڵام بە پەروەردگاری خۆیەوە نووسابێت لە نێو دیلەکانی گەڕاوە لە ئۆرشەلیم، وەک لەوەی بەم شێوەیە لە ماڵی داگیرکەردا بەرز بکرێتەوە. و بە هەمان شێوە ئەمڕۆ؛ زۆر باشترە کە بچووک و سووککراو بیت لە چاوی جیهانێکی لووتبەرز، و مەسیحییەتێکی بە هەمان شێوە لووتبەرز، لە کاتێکدا هەوڵدەدەیت ڕاستی بانگەوازی ئاسمانی مەسیحی جێبەجێ بکەیت، وەک لەوەی، بەهۆی لەبیرکردنی ئەمە، لەلایەن ئەوانەوە "کە شکۆمەندییان لە شەرمەزارییاندایە؛ ئەوانەی بیر لە شتە زەمینییەکان دەکەنەوە" گرنگییەکی زۆریان پێبدرێت. ئەمە تەڵەیەکە کە گەلی جیاکراوەی پەروەردگار پێویستە بە تایبەتی ئاگاداری لێ بکرێتەوە ئەمڕۆ. وشەی یەهوڤا بۆ یەرمیا دەبێت زۆرجار بێتە بیر: "ئەگەر بگەڕێیتەوە، ئەوا دیسان دەتگەڕێنمەوە و لەبەردەممدا ڕادەوەستیت: و ئەگەر شتە بەنرخەکان لە خراپەکان جیا بکەیتەوە، ئەوا وەک دەمی من دەبیت: با ئەوان بگەڕێنەوە لات؛ بەڵام تۆ نەگەڕێیتەوە لای ئەوان" (یەرمیا ١٥:١٩). ئێستا کاتی لادانی گەورەی نیشانە کۆنەکانە. ڕۆژێکی بێباکی دیارە بەرامبەر بە خراپە – نەتوانینێکی درێژخایەن بۆ تاقیکردنەوەی ئەو شتانەی جیاوازن. با بە لافاوەکە نەبرێین، بەڵکو بە دڵسۆزی پارێزگاری لەو گەنجینەیە بکەین کە پێمان سپێردراوە، و پشتیوانی ئەوە ڕەت بکەینەوە کە زۆر قێزەونە لەلای خودا.
باسنامەی جەژنی هاوسەرگیریی ئەستێر تەنها خوێندنەوەیەکی خەمناکە ئەگەر کەسێک بتوانێت لادانە خەمناکەکە لە وشەکەدا بدۆزێتەوە کە ئاماژەی پێدەدات. "ئینجا پاشا جەژنێکی گەورەی بۆ هەموو میر و خزمەتکارەکانی ساز کرد، تەنانەت جەژنی ئەستێر؛ و لێخۆشبوونی بۆ پارێزگاکان کرد، و دیاریی بەخشی بەپێی پایەی پاشا" (ئایەتی ١٨). وا دیارە مۆردەخایش پلەی بەرز کرابووەوە بۆ پۆستێکی متمانەپێکراو؛ چونکە لە ئایەتی دواتردا فێر دەبین کە "کاتێک کچە پاکیزەکان بۆ جاری دووەم کۆکرانەوە، ئەوا مۆردەخای لە دەروازەی پاشا دانیشت،" کە ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت کە بووە دادوەرێکی بچووک، بەپێی شێوازی ڕۆژهەڵاتی بۆ دەربڕینی. ئەمە مرۆڤ بیر دەخاتەوە لە "لۆتی ڕاستودروست،" کە لە دەروازەی سەدۆم دانیشتبوو؛ و لە چەندین منداڵی خۆشەویستی دیکەی خودا لەو کاتەوە، کە پۆستی دەسەڵات و کاریگەرییان لەم "جیهانە بێ مەسیحە" هەژارەدا گەڕاوە و بەدەستیان هێناوە، بەو هیوایەی کە بۆ باشترکردنی بەکاربهێنرێن، تەنها لە کۆتاییدا بە توندی نائومێد ببن، جگە لەوەی خۆشیان پایەیان دادەبەزێت.
بە شێوەیەکی بەرچاو، ئایەتی داهاتوو دووبارە پێمان دەڵێت کە «ئەستێر خزم و گەلەکەی خۆی دەرنەخستبوو، وەک چۆن مۆردەخای فەرمانی پێکردبوو؛ چونکە ئەستێر فەرمانی مۆردەخای جێبەجێ کرد، وەک چۆن کاتێک لەگەڵی گەورە بوو» (ئایەتی 20). بێ گومان، ئەمە «بە سیاسەتێکی باش لە لایەن مۆردەخایەوە و گوێڕایەڵییەکی خۆشەویست لە ئەستێردا دادەنرا، بەڵام ناپاکییەکی ڕاستەقینە بوو بەرامبەر خودا، کە زۆرجار لە سەردەمی ئێمەشدا دووبارە دەبێتەوە. چ جیاوازییەک لەگەڵ ڕووس، موئابییە گۆڕاوەکە! «گەلەکەی تۆ دەبێتە گەلەکەی من، و خوداکەی تۆ دەبێتە خوداکەی من» دانپێدانانە گەشەکەی ئەوە. چەند زیاتر ڕێزگرتنە لە خوداوەند وەک لە ژیریی مۆردەخای و ئەستێر!
لە سێ ئایەتی کۆتایی بەشی ئێمەدا ڕووداوێک تۆمار کراوە کە لە درێژەی کتێبەکەدا گرنگییەکی زۆری دەبێت. "لەو ڕۆژانەدا، کاتێک مۆردەخای لە دەروازەی پاشا دانیشتبوو، دوو لە خزمەتکارەکانی پاشا، بیگتان و تەرەش، لەوانەی کە دەرگایان دەپاراست، تووڕە بوون و هەوڵیاندا دەستدرێژی بکەنە سەر پاشا ئەحشوێرۆش. ئەم شتە بە مۆردەخای زانرا، ئەویش بە ئەستێر شاژنی وت؛ و ئەستێریش بە ناوی مۆردەخایەوە پاشای لێ ئاگادار کردەوە. و کاتێک لێکۆڵینەوە لەسەر بابەتەکە کرا، دۆزرایەوە؛ بۆیە هەردووکیان لەسەر دارێک هەڵواسران: و لە کتێبی ڕووداوەکاندا لەبەردەم پاشادا نووسرا" (ئایەتەکانی ٢١-٢٣). هەرچەندە لە پێگەیەکی نالەباردا بوون، خودا، کە دڵی خزمەتکارەکەی دەناسێت، کە لە مۆردەخای و ئەستێردا خۆشەویستە ڕاستەقینەکانی ئیسرائیل دەبینێت، بە شێوەیەکی بەرچاو بەکاریان دەهێنێت بۆ مەبەستە باشەکانی خۆی بۆ گەلەکەی، کە بەڕاستی خۆشی دەویستن. ئەگەر نەتەوەکەیان بشارنەوە، و شەرمەزاری بکەن بە جۆرێک کە ئەویش ناوی خۆی بشارێتەوە، هەرچۆنێک بێت ئەوان دەکاتە ئامرازی چاودێرییەکەی. مۆردەخای دەبێتە ئەو ئامرازەی کە پیلانێک دژی ژیانی پاشا پووچەڵ دەکرێتەوە. بەڵام لە ئێستادا هیچ سەرنجێک نادرێتە ئەو. پیلانگێڕەکان هەڵواسران، خزمەتەکەی مۆردەخای لە تۆمارەکانی شانشینەکەدا نووسراوە، بەڵام خۆی، بە دیاریکراوی، لەبیر کراوە. ئەمەیە چاکەی ئەم جیهانە! بەڵام لە کاتێکی تاریکتردا، یەکێک، کە شەوێکی بێخەوی پاشا لە دەستیدایە، دەبینێت کە خزمەتە پشتگوێخراوەکە دەخرێتە بەردەم سەرنجی پاشا، و بەکاری دەهێنێت بۆ ڕزگارکردنی ئەو گەلەی کە چاوەکانی هەرگیز بۆ چاودێریکردنیان خەوی لێ ناکەوێت.
زۆر گرنگە کە باوەڕدارەکە هەمیشە لەبیری بێت کە "هەموو شتێک پێکەوە کار دەکات بۆ چاکە بۆ ئەوانەی خودایان خۆشدەوێت، ئەوانەی کە بەپێی مەبەستی ئەو بانگکراون." لەوانەیە کاتێک هەبێت کە خودا وادیار بێت لەبیری کردبێت؛ کاتێک هەورەکان تاریکن؛ کاتێک ڕێگە بە کەسێک دەدرێت پشتگوێ بخرێت، بە نادادپەروەری مامەڵەی لەگەڵ بکرێت، یان بە ساردی بە هیچ دابنرێت. بەڵام دڵنیابە هەموو شتێک ڕووت و ئاشکرایە لەبەردەم ئەوەی کە کاری لەگەڵ دەکەین. هەموو مەبەستێک لە کاتی خۆیدا ئاشکرا دەبێت؛ و لە کۆتاییدا هەموو شتێک دەبێتە هۆی سوپاسگوزاریی هەمیشەیی.
ئێستێر ئێست ١ئێستێرئێستئێستێر ئێستێر 3
پەراوێزەکان: