لە حەوتەمین ساڵی دیلیدا، پیرانی ئیسرائیل هاتنە لای حزقیال بۆ پرسیارکردن لە یەهۆڤا، بەڵام خودا ڕەتی کردەوە ڕاوێژیان پێ بکرێت بەهۆی بێئیمانییانەوە و قێزەونەکانی باوباپیرانیانەوە. پاشان خودا مێژووی ئیسرائیلی گێڕایەوە، جەختی لە دڵسۆزیی نەگۆڕی خۆی کردەوە لە هەڵبژاردنیاندا و ڕزگارکردنیان لە میسر، سەرەڕای یاخیبوونیان و بتپەرستییان تەنانەت لەو ڕۆژگارە سەرەتاییانەشدا. ئەو ڕوونی کردەوە کە ئەو لە پێناوی ناوی خۆی کاری کردووە، ڕێگری لە گڵاوکردنی کرد لە نێو نەتەوەکاندا، سەرەڕای گوێڕایەڵنەبوونی بەردەوامی ئیسرائیل.
لەگەڵ یەکەم ئایەتی ئەم بەشی بیستەمە و بەردەوامبوون تا بەشی ٢٣، زنجیرەیەک پێشبینییمان هەیە کە بە گشتی مێژووی ساڵی حەوتەمی دیلییان لەسەرە. یەکەمینیان لە ڕۆژی دەیەمینی مانگی پێنجەمدا گەیەندرا. لەم زنجیرەیەدا خودا بەردەوامە لە سەرزەنشتکردنی ئیسرائیل لەبەر بێوەفاییان بۆ ئەو پەیمانەی کە تێیدا چوونە ژوورەوە؛ لە لایەکی ترەوە، ئەو جەخت دەکاتەوە لە پابەندبوونی خۆی کە هەرگیز شکست ناهێنێت بەو بەڵێنانەی کە خۆی بە باوباپیرانیان دابوو.
"و ڕوویدا لە ساڵی حەوتەمدا، لە مانگی پێنجەمدا، لە ڕۆژی دەیەمینی مانگەکەدا، کە هەندێک لە پیرانی ئیسرائیل هاتن بۆ پرسیارکردن لە یەهۆڤا، و لەبەردەمم دانیشتن. و فەرمایشتی یەهۆڤا بۆ من هات، و فەرمووی: کوڕی مرۆڤ، قسە بۆ پیرانی ئیسرائیل بکە، و پێیان بڵێ، پەروەردگار یەهۆڤا ئاوا دەفەرموێت: ئایا بۆ پرسیارکردن لە من هاتوون؟ سوێند بە ژیانی خۆم، پەروەردگار یەهۆڤا دەفەرموێت، من لێتان ناپرسم. ئایا تۆ حوکمیان دەدەیت، کوڕی مرۆڤ، ئایا تۆ حوکمیان دەدەیت؟ قێزەونەکانی باوکانیان پێ بناسێنە؛ و پێیان بڵێ، پەروەردگار یەهۆڤا ئاوا دەفەرموێت: لەو ڕۆژەی کە ئیسرائیلم هەڵبژارد، و سوێندم خوارد بە نەوەی بنەماڵەی یەعقوب، و خۆمم پێیان ناساند لە خاکی میسر، کاتێک سوێندم پێیان خوارد، و فەرمووم، من یەهۆڤای خودای ئێوەم؛ لەو ڕۆژەدا سوێندم پێیان خوارد، کە لە خاکی میسر دەریانبهێنم بۆ خاکێک کە من بۆ ئەوانم دۆزیبووەوە، کە شیر و هەنگوینی تێدا دەڕژا، کە شکۆمەندی هەموو خاکەکانە. و پێم فەرموون، هەموو پیاوێک قێزەونەکانی چاوەکانی خۆی فڕێ بدات، و خۆتان گڵاو مەکەن بە بتەکانی میسر؛ من یەهۆڤای خودای ئێوەم. بەڵام ئەوان لە دژی من یاخی بوون، و گوێیان بۆ من نەگرت؛ هەموو پیاوێک قێزەونەکانی چاوەکانی خۆی فڕێ نەدا، و بتەکانی میسریشیان واز لێ نەهێنا. ئینجا فەرمووم کە تووڕەیی خۆم بەسەریاندا بڕێژم، بۆ ئەوەی تووڕەیی خۆم بەسەریاندا تەواو بکەم لە ناوەڕاستی خاکی میسردا. بەڵام من لە پێناوی ناوی خۆم کارم کرد، بۆ ئەوەی لەبەرچاوی نەتەوەکان گڵاو نەکرێت، کە ئەوان لە ناویاندا بوون، لەبەرچاوی ئەوان خۆمم پێیان ناساند، بە دەرهێنانیان لە خاکی میسر"- ئایەتەکانی ١-٩.
لەوە بەروارەی سەرەوەدا، ژمارەیەکی نادیار لە پیرانی ئیسرائیل هاتنە لای حزقیال و لەبەردەمی دانیشتن بۆ ئەوەی ئەو لە جیاتی ئەوان پرسیار لە یەهوڤا بکات. لە دەرەوەدا وادیار بوو کە ملکەچی قسەکانی بوون و ئامادە بوون خۆیان بە خواستی ئەو بسپێرن، بەڵام زۆر ئاشکرا بوو کە هیچ تۆبەکردنێکی ڕاستەقینە یان ڕووبەڕووبوونەوەی گوناهەکانیان لەبەردەم خودا نەبوو. بۆیە، ئەو لە ڕێگەی خزمەتکارەکەیەوە فەرمووی: "ئایا بۆ پرسیارکردن لە من هاتوون؟" ئەو ڕایگەیاند کە پرسیاریان لێ وەرناگرێت: ئەوان لە شوێنی نوێژکردندا نەبوون بەهۆی سەرپێچیی بەئەنقەستی قسەکانی و دژایەتیی سووربوویان بۆ ڕاستییەکەی. بۆیە، وەک قسەکەرێک بۆ خودا، حزقیال دەبوو جێگەی دادوەرێک بگرێتەوە لە نێوانیاندا، و بە شێوەیەکی ڕوون و بێ گومان قێزەونەکانی باوباپیرانیان بخاتە بەردەمیان کە خۆشیان تێیدا دەڕۆیشتن. خودا مێژوویان گەڕاندەوە لەو ڕۆژەوەی کە لە میسر دەریهێنان، کاتێک خۆی بۆ ئەوان ئاشکرا کرد وەک یەهوڤای خودایان، یەکتا نەمرەکە کە پەیمانیان لەگەڵدا بەستبوو. ئەو بەڵێنی دابوو و سوێندی خواردبوو بە خۆی کە ڕزگاریان بکات لە خاکی کۆیلایەتی و بیانباتە سەر خاکێک کە خۆی بۆیانی هەڵبژاردبوو – خاکێک کە شیر و هەنگوینی تێدا دەڕژا، کە وەک "شکۆمەندیی هەموو خاکەکان" وەسفی کردبوو.
ئەوەی ئەمڕۆ سەردانی فەلەستین دەکات، ڕەنگە بەلایەوە قورس بێت تێبگات چۆن زمانێکی لەم شێوەیە دەتوانێت بەسەریدا جێبەجێ بکرێت، بەڵام کاتێک خودا گەلەکەی خۆی هێنایە کەنعان، ئەوانی لە دژی دوژمنەکانیان بەهێز کرد و لەوێ زۆری کردن، و توانای دروستکردنی شارە گەورە و جوانەکانی پێدان. کاتێک گرد و دۆڵەکانیان کشتوکاڵ دەکرد، بەرەکەتی خودا بەسەر هەوڵەکانیاندا بوو بە ڕادەیەک کە زۆری هەموو شتێکیان هەبوو. ئەوەی فەلەستینی کردە شکۆمەندی هەموو خاکەکان، ئەوە بوو کە لەوێ یەهۆڤا خۆی دەرخست، و لەوێ لە ئۆرشەلیم ناوی خۆی دانابوو. لە ئۆرشەلیمەوە پەیامێک بۆ هەموو جیهان بڵاوبووبووەوە کە خودا، دروستکەری هەموو شتەکان، لەوێ ناسراو و ڕێزلێگیراو بوو؛ بۆیە ئەوانەی دەیانویست لێی فێر ببن، لە شوێنە دوورەکانەوە دەهاتن، وەک شاژنی سەبا، بۆ ئەوەی دەربارەی ناوی پەروەردگار فێر بکرێن. هەرچەندە بۆ سەدان ساڵ ئەو خاکە وێران بووە، پەرستگاکە بە تەواوی وێران کراوە، و پەرستگایەکی بێباوەڕان لە شوێنی دروست کراوە، بەڵام لە ڕۆژێکی داهاتوودا جارێکی تر دەبێتەوە شکۆمەندی هەموو خاکەکان کاتێک گەلی ئیسرائیل بۆ لای پەروەردگار دەگەڕێنەوە، و خودی ئەویش لە ناویاندا دەردەکەوێت. ئەوکات یاسا لە کێوی سییۆنەوە دەردەچێت، و هەموو نەتەوەکان بەرەو ئەوێ دەڕۆن بۆ پەرستنی ئەو پاشایەی کە بە ڕاستودروستی بەسەر جیهانێکی نوێکراوەدا فەرمانڕەوایی دەکات.
گوناهەکانی ئیسرائیل زەوییەکەی هێندە گڵاو کردبوو کە تووڕەیی یەهوڤا دەبوو بەسەر گەلێکی سەرپێچی و دژبەردا بێت، تەنانەت کاتێک لە میسر نیشتەجێ بوون و بەتایبەتی ئاگادار کرابوونەوە لە بتپەرستی ئەو خاکە. زوو لە ڕاستییەکە لایاندابوو کە بۆیان ئاشکرا کرابوو، و لە ڕاستیدا بتەکانی میسرییان پەرستبوو، بۆیە تووڕەیی و قینی خودا بەسەریاندا ڕژابوو پێش ئەوەی ئەو شوێنی کۆیلایەتییە جێبهێڵن؛ لە ڕاستیدا، کەسێک لەم ئایەتانە تێدەگات کە خودا لە سزایەکدا فیرعەونی هاندا بوو بۆ ئەوەی بیانکاتە کۆیلە و ژیانیان هێندە سەخت و تاڵ بکات. سەرەڕای ئەوەش، ئەو لە پێناوی ناوی خۆی کاری کردبوو، بۆ ئەوەی ئەو ناوە لەبەرچاوی نەتەوەکان گڵاو نەکرێت؛ و بەم شێوەیە، لە کاتی خۆیدا، ئەو بە بەزەییەوە دەستێوەردانی کرد و گەلەکەی لە خاکی میسر دەرهێنا. وانەمان دەزانی کە لە ڕۆژگاری یوسفەوە تا موسا وەک گەلێکی جیا لە خاکی نامۆ ژیابوون، بەڵام ئەم دەقە ڕووناکییەکی ترسناک دەخاتە سەر ڕەفتاریان لەو ساڵانەدا و دوای ئەوە، کاتێک پاشایەکی نوێ هەستا کە یوسفی نەدەنا.
کەواتە، دیارە کە ئەوان بە ڕادەیەکی زۆر ئەو وەحییەیان لەبیر کردبوو کە خودا بە ئیبراهیم و ئیسحاق و یەعقوبی کردبوو، بۆیە پەیامەکەی موسا هێنای بۆ زۆر کەس وەک وەحییەکی نوێی یەهوڤا هات، وەک خودای باوباپیرانیان، کە هێشتا خۆشی دەویستن سەرەڕای سەرکێشییان، و گوێی لە هاواریان گرتبوو و هاتبووە خوارەوە بۆ ڕزگارکردنیان.
پێدەچوو کە نیشانە سەرسوڕهێنەرەکان کە پێیان درابوون و زۆر بەڵگەی سەرسوڕهێنەری چاودێری پڕ خۆشەویستی خودا، بۆ هەمیشە لە بتپەرستی دووریان بخاتەوە و وای لێبکات تەنها ڕێزی ئەو بگرن، کە ڕزگاری کردن بۆ خۆی؛ بەڵام، تەنانەت دوای ئەوەی میسریشیان بەجێهێشت، لە بچووکترین دەرفەتدا ئامادە بوون بگەڕێنەوە سەر سەرپێچی و بتپەرستی.
"ئیتر من وام لێکردن لە خاکی میسر بێنە دەرەوە و بردمن بۆ چۆڵەوانی. من فەرمانەکانم پێدان و ڕێساکانم نیشاندان، ئەگەر مرۆڤێک کاریان پێبکات، بەهۆیانەوە دەژیێت. هەروەها شەممەکانیشم پێدان، بۆ ئەوەی ببێتە نیشانەیەک لەنێوان من و ئەواندا، بۆ ئەوەی بزانن کە من یەهوەم، ئەوەی پیرۆزیان دەکات. بەڵام بنەماڵەی ئیسرائیل لە چۆڵەوانی دژم یاخی بوون: بە فەرمانەکانمدا نەڕۆیشتن، ڕێساکانمیان ڕەتکردەوە، کە ئەگەر مرۆڤێک پەیڕەویان بکات، بەهۆیانەوە دەژیێت؛ و شەممەکانیشیان زۆر گڵاو کرد. ئینجا وتم، تووڕەییم بەسەریاندا دەڕێژم لە چۆڵەوانی، بۆ ئەوەی لەناویان ببەم. بەڵام من لە پێناوی ناوی خۆمدا کارم کرد، بۆ ئەوەی لەبەرچاوی نەتەوەکان گڵاو نەکرێت، ئەوانەی لەبەرچاوی ئەواندا هێنامنە دەرەوە. هەروەها سوێندم بۆ خواردن لە چۆڵەوانی، کە نایانبەمە ئەو خاکەی پێمدابوون، کە شیر و هەنگوینی تێدا دەڕژا، کە شکۆمەندی هەموو خاکەکانە؛ چونکە ڕێساکانمیان ڕەتکردەوە، و بە فەرمانەکانمدا نەڕۆیشتن، و شەممەکانیان گڵاو کرد: چونکە دڵیان بەدوای بتەکانیاندا ڕۆیشت. سەرەڕای ئەوەش چاوم لێیان بوو و لێم گەڕان، و لەناوم نەبردن، و کۆتایی تەواوم پێیان نەهێنا لە چۆڵەوانی”-ئایەتەکانی 10-17.
پەروەردگار خۆی بوو کە ئەوانی هێنایە چۆڵەوانی، و لەوێ لە سینا، فەرمانەکانی خۆی پێدان و بڕیارەکانی خۆی نیشاندان، دەربارەی ئەوانەی کە فەرمووی،
ئەوەی ئەگەر مرۆڤێک جێبەجێی بکات، ئەوا پێیان دەژیێت.
لەوەشدا، ئەو ڕۆژانی شەممەکانی خۆی پێ ناساندن بۆ ئەوەی ببێتە نیشانەیەک لە نێوان خۆی و ئەواندا، یادگاری هەفتانە کە ئەو یەهۆڤا بوو، پیرۆزکەری ئەوان. بەڵام تەنانەت لە چۆڵەوانیشدا یاخی بوون لە دژی و ڕەتیان کردەوە بە پێی فەرمانەکانی بڕۆن. فەرمانەکانی ئەویان ڕەتکردەوە و ڕۆژانی شەممەکانی ئەویان گڵاو کرد؛ بەم شێوەیە هەموو مافێکیان بۆ بەرەکەت لەدەست دابوو، و خودا، بە دادپەروەرییەوە، لەوانەیە ڕادەستی لەناوچوونێکی تەواوی کردبان ئەگەر ئەوە نەبووایە کە ئەو نیگەرانی شکۆی ناوی خۆی بوو.
بە شێوەیەکی مرۆڤانە، ڕایگەیاند کە تووڕەیی خۆی بەسەریاندا دەڕێژێت لە چۆڵەوانیدا بۆ لەناوبردنیان، هەروەک دەزانین هەڕەشەی ئەوەی کرد کاتێک پێشنیاری بۆ موسا کرد کە گەلەکە لەناو ببرێت، و نەتەوەیەکی نوێ لەو کەسەوە بێت کە تا ئێستا لە ڕێگاکەیاندا هێنابوونی. بەڵام کاتێک موسا تکای بۆ کردن، خودا لە پێناوی ناوی خۆی کاری کرد. نەیویست بێباوەڕانی دەوروبەر بڵێن کە ئەو ناتوانێت گەلەکەی بێنێتە ئەو خاکەی کە بەڵێنی دابوو؛ و لەبەر ئەوە، هەرچەندە لە تووڕەیی خۆیدا سوێندی خوارد کە هەموو ئەوانەی تەمەنیان گەورەیە لە چۆڵەوانیدا لەناو بچن، بەڵام منداڵەکانیانی هێنایە ئەو خاکەی کە شیر و هەنگوینی تێدا دەڕژا، وەک بەڵێنی دابوو.
هۆکاری ڕاستەقینەی شکستی ئیسرائیل لە ئایەتی 16دا دراوە،
"دڵیان بەدوای بتەکانیاندا چوو."
چەند بە ئاشکرا ئەمە دەرکەوت کاتێک هاتن بۆ هارون بە گریانەوە،
"هەڵسن، خوداوەندمان بۆ دروست بکەن، کە لەپێشمانەوە بڕۆن؛ چونکە سەبارەت بەم موسایە، ئەم پیاوەی کە لە خاکی میسرەوە هێناینییە دەرەوە، نازانین چی بەسەرهاتووە.” (دەرچوون ٣٢:١).
ئەوان وێنەیەکیان پێ باشتر بوو کە بتوانن بیبینن، لەبری خودای زیندوو کە بە چاوی مرۆڤ نەدەبینرا. بۆیە ڕوویان کردە بتپەرستی، فەرمانەکانی خودایان ڕەتکردەوە و ڕەتیانکردەوە بەپێی فەرزەکانی بڕۆن و شەممەکانی ئەویان گڵاو کرد. بەڵام هەرچەندە خودا لە کاتێکەوە بۆ کاتێکی تر بەهۆی گوناهەکانیانەوە بە سزاوە سەردانی دەکردن، بەڵام وەک نەتەوەیەک لێیان خۆش بوو، و بە تەواوی لەناوی نەبردن و کۆتایی تەواوی پێ نەهێنان لە چۆڵەوانیدا.
دوای ئەوەی حوکمی بەسەر نەوە کۆنەکەدا دا، داوای لە منداڵەکانیان کرد کە بە گوێڕایەڵی بڕۆن بۆ ئەوەی بەو شێوەیە بچنە ناو بەرەکەتەوە.
"و من بە منداڵەکانیانم گوت لە بیاباندا: بەپێی فەرمانەکانی باوکانتان مەڕۆن، نە ڕێنماییەکانیان جێبەجێ مەکەن، نە خۆتان بە بتەکانیان گڵاو مەکەن. من یەهۆڤای خودای ئێوەم: بەپێی فەرمانەکانی من بڕۆن، و ڕێنماییەکانی من بپارێزن و جێبەجێیان بکەن؛ و شەممەکانی من پیرۆز ڕابگرن؛ و ئەوان دەبنە نیشانەیەک لە نێوان من و ئێوەدا، بۆ ئەوەی بزانن کە من یەهۆڤای خودای ئێوەم. بەڵام منداڵەکان لە دژی من یاخی بوون؛ بەپێی فەرمانەکانی من نەڕۆیشتن، نە ڕێنماییەکانی منیان جێبەجێ نەکرد، کە ئەگەر مرۆڤێک جێبەجێیان بکات، بەهۆیانەوە دەژی؛ شەممەکانی منیان گڵاو کرد. ئینجا گوتم تووڕەیی خۆم بەسەریاندا دەڕێژم، بۆ ئەوەی تووڕەیی خۆم لە دژیان لە بیاباندا تەواو بکەم. سەرەڕای ئەوەش، دەستم کێشایەوە، و لە پێناوی ناوی خۆمدا کارم کرد، بۆ ئەوەی لەبەرچاوی ئەو نەتەوانە گڵاو نەکرێت، کە لەبەرچاوی ئەواندا هێنامنە دەرەوە. جگە لەوەش، لە بیاباندا سوێندم بۆ خواردن، کە بڵاویان دەکەمەوە بەسەر نەتەوەکاندا، و پەرتەوازەیان دەکەم بەناو وڵاتاندا؛ چونکە ڕێنماییەکانی منیان جێبەجێ نەکردبوو، بەڵکو فەرمانەکانی منیان ڕەت کردبووەوە، و شەممەکانی منیان گڵاو کردبوو، و چاویان لەدوای بتەکانی باوکیان بوو. جگە لەوەش، فەرمانێکم پێدان کە باش نەبوون، و ڕێنماییگەلێک کە بەهۆیانەوە نەدەژیان؛ و بە دیارییەکانی خۆیان گڵاوم کردن، بەوەی هەموو ئەوەی سکی دەکردەوە بەناو ئاگردا تێیان پەڕاند، بۆ ئەوەی وێرانیان بکەم، بۆ ئەوەی بزانن کە من یەهۆڤام"-ئایەتەکانی 18-26.
لەوانەیە کەسێک وا بیریکردبێتەوە کە منداڵەکان لە گێلیی دایک و باوکیانەوە فێربووبن کە بەڕاستی شتێکی خراپ و تاڵە پشتکردن لە فەرمایشتی خودا، بەڵام ئەمانە زوو سیفەتەکانی باوکیانیان نیشاندا و خۆیان بە بتپەرستییەوە گومڕا کرد. دووبارە و سێبارە خودا لێیان پاڕایەوە کە گوێڕایەڵی فەرمایشتی ببن، فەرمانەکانی بپارێزن و جێبەجێیان بکەن، شەممەکانی پیرۆز ڕابگرن؛ بەڵام ئەوان یاخی بوون لە دژی و شایەتییەکانی ئەویان ڕەتکردەوە. نموونەیەکی خەمناکی ئەمەمان هەیە لە شکستە ترسناکەکەیان لە بەعل-پەعۆر، کاتێک تێکەڵ بوون لەگەڵ گەلە بتپەرستەکەی دەوروبەریان، و بەو شێوەیە گوناهیان لە دژی خودا کرد کە لە تووڕەییدا لێیانی دا و لەناویان دەبرد ئەگەر ناوبژیوانیی موسا و هارون نەبووایە. دەستی کێشایەوە و دووبارە لە پێناوی ناوی خۆی کاری کرد بۆ ئەوەی لەبەرچاوی کافرەکان گڵاو نەکرێت.
بەڵام خودا گەلەکەی ئاگادار کردەوە کە ئەگەر بەردەوام بن لە سەرپێچییەکانیاندا، ڕۆژێک دێت کە لەنێو نەتەوەکاندا پەرشوبڵاو دەبنەوە و بەسەر هەموو وڵاتاندا بڵاو دەبنەوە - ئەمە هۆشدارییەک بوو کە بە شێوەیەکی سامناک بە درێژایی سەدەکان هاتۆتە دی.
چونکە ئەوان پشتیان لەو فەرمان و ڕێسایانە کرد کە بۆ بەرەکەت و خێریان بوون، ئەو گومڕاییەکانیانی هەڵبژارد و ڕادەستی فەرمانگەلێکی ناچاک و ڕێسایەک کە نابوو پێی بژین کردن؛ بۆیە ڕێگەی پێدان نوقم ببن لە نزمبوونەوەی پەرستنی مۆلۆخ و هەموو قێزەونەکانی هاوشێوەی، بەم شێوەیە دابەزین بۆ ئاستی گڵاوترین بێباوەڕەکان کە ئەو پێش ئەوان دەری کردبوون. ڕەفتاریان لە خاکەکەدا تەنانەت خراپتر بوو لەوەی کە لە چۆڵەوانیدا تایبەتمەندییان پێیەوە بوو.
«بۆیە، ئەی کوڕی مرۆڤ، قسە بۆ ماڵی ئیسرائیل بکە و پێیان بڵێ: یەزدان یەهۆڤا ئاوا دەفەرموێت: لەمەش زیاتر باوباپیرانتان سووکایەتییان پێم کردووە، بەوەی سەرپێچییان بەرامبەر من کردووە. چونکە کاتێک من هێنامنەوە بۆ ئەو خاکەی کە سوێندم خواردبوو بیدەمێیان، ئەوان هەموو گردێکی بەرز و هەموو دارێکی چڕیان بینی، لەوێ قوربانییەکانیان پێشکەش کرد، لەوێ قوربانییە تووڕەهێنەرەکانیان پێشکەش کرد؛ لەوێش بۆنی خۆشیان دروست کرد و لەوێ قوربانیی خواردنەوەیان ڕشت. ئینجا پێم گوتن: مەبەست لەو شوێنە بەرزە چییە کە ئێوە بۆی دەچن؟ بۆیە ناوی ئەو شوێنە تا ئەمڕۆ بەما ناودەبرێت. کەواتە بە ماڵی ئیسرائیل بڵێ: یەزدان یەهۆڤا ئاوا دەفەرموێت: ئایا ئێوە بە شێوەی باوباپیرانتان خۆتان گڵاو دەکەن؟ و داوێنپیسی دەکەن بەدوای قێزەونەکانی ئەواندا؟ و کاتێک دیارییەکانتان پێشکەش دەکەن، کاتێک کوڕەکانتان بەناو ئاگردا تێدەپەڕێنن، ئایا تا ئەمڕۆ خۆتان بە هەموو بتەکانتان گڵاو دەکەن؟ و ئایا ئێوە ڕاوێژم پێ دەکەن، ئەی ماڵی ئیسرائیل؟ بە گیانی خۆم، یەزدان یەهۆڤا دەفەرموێت، من ڕاوێژتان پێ ناکەم؛ و ئەوەی دێتە مێشکتانەوە هەرگیز نابێت، لەبەر ئەوەی دەڵێن: ئێمە وەک نەتەوەکان، وەک بنەماڵەکانی وڵاتان دەبین، بۆ ئەوەی خزمەتی دار و بەرد بکەین»-ئایەتەکانی ٢٧-٣٢.
دوای ئەوەی یەهۆڤا قسەکەی بەجێهێنا و بەناو چۆڵەوانیدا بردیانی و بە سەرکردایەتی یۆشوا بردیانییە ناو کەنعان، زۆری نەخایاند تا شوێن ڕێگاکانی ئەو نەتەوانە کەوتن کە فەرمانیان پێکرابوو بۆ لەناوبردنیان. پەرستگایان بۆ خوداوەندە درۆیینەکان و خوداوەندە مێینەکان لەسەر هەموو گردێکی بەرز و لەژێر هەموو درەختێکی گەورەدا دروست کرد، و لەوێ قوربانییان بۆ ئەهریمەنەکان کرد نەک بۆ خودا. بەو ڕەفتارە خۆیان گڵاو کرد بە شێوەی باوباپیرانیان و تاوانباری داوێنپیسی ڕۆحی بوون. بۆ خوداوەندە درۆیینەکانیان ئەوەیان کرد کە هەرگیز داوایان لێ نەکرابوو بۆ یەهۆڤا بیکەن: منداڵەکانی خۆیان قوربانی کرد، وایان لێکردن بەناو ئاگردا تێپەڕن بۆ مۆلۆخ، و ئەوەندە خۆیان گڵاو کرد کە خودا چیتر نەیدەتوانی بەرگەیان بگرێت. ئەو گوێی لێ نەدەگرتن. هەوڵیان دەدا وەک نەتەوەکانی دەوروبەریان بن؛ و وەک نەتەوەکان، ئەو بە دادوەری مامەڵەیان لەگەڵ دەکرد.
سەرەڕای ئەوەش، ئەو بەڵێنەکەی بە ئیبراهیم لەبیر نەکردبوو - بەڵێنێک کە دووبارە و سێبارە بە نەوەکانی درابووەوە. هەر بۆیە لە ئایەتەکانی ٣٣ بۆ ٤٤ حزقیال ئەرکی پێدرا تا پێشبینی گەڕانەوەی داهاتووی ئیسرائیل بکات، کاتێک هەموو شکستەکانی ڕابردوویان دەسڕدرێنەوە، و ئەوان بۆ لای پەروەردگار دەگەڕێنرێنەوە.
"سوێند بە ژیانی خۆم، خودا یەهوە دەفەرموێت، بە دڵنیاییەوە بە دەستێکی بەهێز و بە قۆڵێکی درێژکراو و بە تووڕەییەکی ڕژاوەوە، پاشایەتیتان بەسەردا دەکەم. و لە نێو گەلان دەرتان دەهێنم، و لەو وڵاتانەی کە تێیدا بڵاو بوونەتەوە کۆتان دەکەمەوە، بە دەستێکی بەهێز و بە قۆڵێکی درێژکراو و بە تووڕەییەکی ڕژاوەوە؛ و دەتانبەمە چۆڵەوانیی گەلان، و لەوێ ڕووبەڕوو دادوەریتان لەگەڵ دەکەم. وەک چۆن لە چۆڵەوانیی خاکی میسر دادوەریم لەگەڵ باوباپیرانتان کرد، ئاواش دادوەریتان لەگەڵ دەکەم، خودا یەهوە دەفەرموێت. و بە ژێر گۆچانەکەدا تێتان دەپەڕێنم، و دەتانهێنمە ناو پەیمانی بەستراو؛ و یاخیبووان و ئەوانەی دژی من سەرپێچی دەکەن لە نێوتان پاک دەکەمەوە؛ لەو خاکەی کە تێیدا نیشتەجێن دەریان دەهێنم، بەڵام ناچنە ناو خاکی ئیسرائیل: و ئێوە دەزانن کە من یەهوەم. سەبارەت بە ئێوە، ئەی ماڵی ئیسرائیل، خودا یەهوە ئاوا دەفەرموێت: بڕۆن، هەریەکەتان بتەکانی خۆی بپەرستێت، و لەمەودواش، ئەگەر گوێم لێ نەگرن؛ بەڵام ئیتر نابێت ناوی پیرۆزی من بە دیارییەکانتان و بتەکانتان گڵاو بکەن"-ئایەتەکانی 33-89.
سەرەڕای هەموو سەرکێشییەکانیان، یەهۆڤا هێشتا پاشایان بوو، و لە کاتی خۆیدا دەسەڵاتی بە ئاشکرا دەردەکەوێت. لەو ڕۆژەدا لە هەموو ئەو نەتەوە و وڵاتانەی کە تێیدا بڵاوکراونەتەوە، دەریان دەهێنێت. بە دەستێکی بەهێز و قۆڵێکی درێژکراو، و بە تووڕەیی ڕژاوە بەسەر ئەوانەدا کە بەردەوامن لە هەڵگەڕانەوەیان، پاشماوەکە دەهێنێتە ناو ئەوەی کە ناوی دەنێت "چۆڵەوانیی گەلان"، و لەوێ ڕووبەڕوو دادگاییان دەکات. وەک چۆن لە کۆندا مامەڵەی لەگەڵ باوباپیرانیاندا کردبوو لە چۆڵەوانیی تەنیشت خاکی میسر، هەروەها لەم ڕۆژە داهاتووەدا مامەڵە لەگەڵ ئەو نەتەوەیەدا دەکات کە وەک گەلێکی پەرشوبڵاو لەناو نەتەوەکاندایە، چونکە هێشتا بە هی خۆی دەزانێت. بە سزادان مامەڵەیان لەگەڵ دەکات، وا دەکات بە ژێر گۆچانەکەدا تێپەڕن وەک مەڕ کە شوانەکەی جیا دەکاتەوە. لەو ڕۆژەدا دووبارە دەهێنرێنەوە ناو پەیمانەکە، و یاخیبووان و هەموو ئەوانەی سەرپێچی دژی دەکەن، لەناویان پاک دەکاتەوە. لە هەموو ئەو وڵاتانەی کە تێیدا نیشتەجێ بوون، دەیانهێنێتە ناو خاکی ئیسرائیل، و لەو ڕۆژەدا دەزانن کە ئەو بەڕاستی یەهۆڤایە، ئەوی هەتاهەتایی کە مامەڵەیان لەگەڵیدا هەیە. بەڵام ئەوەی کە کاتەکەی بۆ ئەمە نەهاتبوو، ئاشکرا بوو؛ بۆیە یەحزقیل فەرمانی پێکرا کە بە پیرانی پرسیارکەر بڵێت،
"بڕۆن، هەریەکە بتەکانی خۆی بپەرستن، و لەمەودواش ئەگەر گوێم لێ ناگرن؛ بەڵام ئیتر ناوی پیرۆزی من بە دیارییەکانتان و بە بتەکانتان گڵاو مەکەن."
هەتا ڕۆژی ڕزگاربوونیان وەک گەلێک، ئەوان ڕادەستی ڕەقبوونی دڵ دەکران و بەسەر خۆیاندا جێدەهێڵدران.
"چونکە لە چیای پیرۆزەکەمدا، لە چیای بەرزایی ئیسرائیلدا، یەزدان یەهۆڤا دەفەرموێت، لەوێدا هەموو ماڵی ئیسرائیل، هەموویان، لەو خاکەدا خزمەتم دەکەن: لەوێدا قبوڵیان دەکەم، و لەوێدا داوای قوربانییەکانتان، و بەرهەمی یەکەمی پێشکەشکردنەکانتان، لەگەڵ هەموو شتە پیرۆزەکانتان دەکەم. وەک بۆنێکی خۆش قبوڵتان دەکەم، کاتێک لە گەلان دەرتان دەهێنم، و لەو وڵاتانەی کە تێیدا بڵاو بوونەتەوە کۆتان دەکەمەوە؛ و لە ئێوەدا لەبەرچاوی نەتەوەکان پیرۆز دەبم. و ئێوە دەزانن کە من یەهۆڤام، کاتێک دەتانهێنمە ناو خاکی ئیسرائیل، بۆ ئەو وڵاتەی کە سوێندم خوارد بیدەم بە باوکانتان. و لەوێدا ڕێگاکانتان بیردەکەوێتەوە، و هەموو کارەکانتان، کە تێیدا خۆتان گڵاو کردووە؛ و لەبەرچاوی خۆتاندا ڕقتان لە خۆتان دەبێتەوە لەبەر هەموو خراپەکانتان کە ئەنجامتان داوە. و ئێوە دەزانن کە من یەهۆڤام، کاتێک لەبەر ناوی خۆم مامەڵەم لەگەڵتان کردووە، نەک بەپێی ڕێگا خراپەکانتان، و نە بەپێی کارە گەندەڵەکانتان، ئەی ماڵی ئیسرائیل، یەزدان یەهۆڤا دەفەرموێت"-ئایەتەکانی ٤٠-٤٤.
چ وێنەیەکی دڵڕفێنە کە پێغەمبەر لێرەدا وێنای دەکات! ئەو باس لە ڕۆژێک دەکات کە ئۆرشەلیم جارێکی تر وەک کێوی پیرۆزی خودا، "کێوی بەرزایی ئیسرائیل"، دەناسرێتەوە، کاتێک گەلی نۆژەنکراو دەگەڕێنەوە سەر خاکەکەیان، بۆ ئەوەی خزمەتی ئەو یەکێکە بکەن کە ماوەیەکی زۆر لێی لادابوون. جارێکی تر قوربانییەکانیان و بەرهەمی یەکەمی پێشکەشکردنەکانیان لەگەڵ هەموو شتە پیرۆزەکانیان بۆی دەهێنن. ئەو پەرستن و سوپاسگوزارییان قبوڵ دەکات کاتێک لەناو گەلان کۆی کردوونەتەوە و لەو وڵاتانەی کە تێیدا بڵاوبوونەتەوە گەڕاندوونیەتەوە؛ چونکە ئەوسا لەناو ئەواندا لەبەرچاوی هەموو نەتەوەکان پیرۆز دەکرێت. نازانین ئەو ڕۆژە چەندە نزیکە. گەڕانەوەی ئێستای زۆرێک لە گەلی جوو بۆ فەلەستین بە بێباوەڕییانەوە ڕەنگە بەڕاستی ئامادەکارییەک بێت بۆ تەواو بوونی پێشبینییەکە. بەڵام کاتێک ئەم وشانە بەڕاستی دێنە دی، گەلی جوو نەک تەنها بۆ خاکەکە دەگەڕێنەوە، بەڵکو بۆ یەزدانیش خۆی. ئەوسا بە شەرمەوە سەیری ڕێگا خراپەکانی پێشوویان دەکەن، و لەبەر هەموو ئەو خراپەکارییانەی کە تێیدا تاوانبار بوون، لەبەرچاوی خۆیاندا ڕقیان لە خۆیان دەبێتەوە، چونکە تێدەگەن کە یەزدان مامەڵەی لەگەڵدا کردوون، نەک بەپێی ڕێگا خراپەکانیان و نەک بەپێی کارە گەندەڵەکانیان، بەڵکو بەپێی خۆشەویستیی دڵپاکانەی خۆی.
ئایەتەکانی کۆتایی بەشەکە بیرمان دەخاتەوە لە قسەکانی پەروەردگار بۆ کچەکانی ئۆرشەلیم کاتێک دەچوو بۆ مردن:
"ئەگەر ئەوان ئەم شتانە لە دارێکی سەوزدا بکەن، چی لە دارە وشکەکەدا دەکرێت؟"
درەختی سەوز ئەوەیە کە ژیانی تێدایە؛ درەختی وشک مردووە و تەنها بۆ ئاگر گونجاوە. کەواتە دەخوێنینەوە:
“وشەی یەهوە هاتە لام، و گوتی، کوڕی مرۆڤ، ڕووت بکەرە باشوور، و وشەکەت فڕێ بدە بۆ باشوور، و پێشبینی بکە دژی دارستانی کێڵگەکە لە باشوور؛ و بە دارستانی باشوور بڵێ، گوێ لە وشەی یەهوە بگرە: خوداوەند یەهوە ئاوا دەفەرموێت، سەیرکە، من ئاگرێک لە تۆدا دەکەمەوە، و هەموو درەختێکی سەوز لە تۆدا، و هەموو درەختێکی وشک دەخوات؛ بڵێسەی گڕەکە ناکوژێتەوە، و هەموو ڕوویەک لە باشوورەوە بۆ باکوور بەهۆیەوە دەسووتێت. و هەموو گۆشتێک دەبینێت کە من، یەهوە، دامگرساندووە؛ ناکوژێتەوە. ئینجا من گوتم، ئای خوداوەند یەهوە! ئەوان دەربارەی من دەڵێن، ئایا ئەو قسەکەری نموونە نییە؟”-ئایەتەکانی ٤٥-٤٩.
حزقیال دەبوو ڕووی بکاتە باشوور - واتە، بەرەو خاکی ئیسرائیل، بەتایبەتی دارستانەکانی لوبنانی لەبەرچاو بگرتایە؛ و دەبوو بە ناوی یەهۆڤا ڕایبگەیەنێت،
هەروا دەفەرموێت پەروەردگار یەهوە، بڕوانە، من ئاگرێکت تێدا دەکەمەوە، و هەموو درەختێکی سەوز و هەموو درەختێکی وشک لە تۆدا دەخوات: ئاگرە گڕدارەکە ناکوژێتەوە، و هەموو ڕووەکان لە باشوورەوە بۆ باکوور پێی دەسووتێن.”
لە تووڕەیی خۆیدا دژی ئەو خەڵکەی کە بەو شێوەیە بێڕێزییان پێکردبوو، ئەو سزاکانی خۆی بەسەر هەموویانەوە بە گشتی دەباراند، بۆ ئەوەی هەموو مرۆڤێک بزانێت کە بەڕاستی ئەو بوو کە بەو شێوەیە سەردانی گەلەکەی دەکرد لە تووڕەیی خۆیدا و ئاگری سزای بەسەریاندا دەڕشت کە نەدەکوژایەوە هەتا هەموو ئەوانەی کە لە گوناهەکانیاندا سوور بوون لەناوچووبوون. بەڵام تەنانەت دوای ئەوەی حزقیل ئەم پەیامە جدییەی ڕاگەیاند، ئەو زانی کە خەڵکەکە جددییەتی قسەکانی وەریاننەدەگرت. لای ئەوان ئەو تەنها گێڕەرەوەی نموونە بوو – نموونانێک کە وادیار نەبوو لێیان تێبگەن.