ئەم بەشە وێنەی دوو خوشک، ئۆهۆلا (سامیریا/ئیسرائیل) و ئۆهۆلیبا (قودس/یەکودا) بەکاردەهێنێت، بۆ وێناکردنی لادانی ڕۆحیی گەلی خودا. هەردوو خوشکەکە، کە خودا لە میسر دەریهێنان، خەریکی بتپەرستی و بێوەفایی بوون، کە بە لەشفرۆشی دەچووێنرا، لەگەڵ نەتەوەکانی دەوروبەر. سەرەڕای بینینی وێرانبوونی ئۆهۆلا بەهۆی گوناهەکانییەوە، ئۆهۆلیبا زیاتر گەندەڵ بوو، وای لە خودا کرد کە حوکمیشی بەسەردا ڕابگەیەنێت.
لەم بەشە درێژەدا، خودا جارێکی تر باسی ناکۆکییەکەی خۆی لەگەڵ ئیسرائیل و یەهودا دەکاتەوە، وێنەی ئەوان دەکێشێت وەک دوو خوشک کە ئەو لە خاکی میسرەوە گەورەی کردن و فەرمانی پێدان کە دڵسۆز بن بۆی، بەڵام هەردووکیان لێی دوورکەوتنەوە و بەدوای بتپەرستیدا چوون بە خراپترین شێوەکانیەوە.
وشەی یەهوە دووبارە هاتە لام، و گوتی: کوڕی مرۆڤ، دوو ژن هەبوون، کچانی یەک دایک بوون: و لە میسر داوێنپیسییان کرد؛ لە گەنجییەتییاندا داوێنپیسییان کرد؛ لەوێ مەمکەکانیان پەستێنران، و سنگی پاکیزەییان دەستکاری کرا. و ناوی ئەوان ئۆهۆلا بوو، کە گەورەتر بوو، و ئۆهۆلیبا خوشکی بوو: و بوون بە هی من، و کوڕ و کچیان بوو. و سەبارەت بە ناوەکانیان، سامیریا ئۆهۆلایە، و قودس ئۆهۆلیبایە"-ئایەت ١-٤."
وشەی "ئۆهۆلا" بە واتای "خێمەکەی" دێت؛ لە کاتێکدا "ئۆهۆلیبا" بە واتای "خێمەکەم تێیدایە." دێت. "خێمە" و "پەرستگا" بێگومان یەک شتن، بۆیە واتاکە ڕوونە. یەهوە هەرگیز خۆی بەو پەرستشەوە نەبەستەوە کە یەربۆعام بۆ دە هۆزەکە دایمەزراند. ئەو پەرستگایەی کە خەڵکەکە بۆی دەچوون تەنها پەرستگای خۆیان بوو، بەڵام لەگەڵ یەهودا جیاواز بوو: خودا خۆی پەرستگای خۆی لە ناوەڕاستی ئەودا دامەزراندبوو؛ ئەو لە یەهودا نیشتەجێ بوو و ناوی خۆی بە قودسەوە بەستەوە بە شێوەیەک کە هەرگیز لەگەڵ دە هۆزەکەدا نەکردبووی دوای ئەوەی لە ژێردەستەیی ماڵی داود یاخی بوون. لە کۆتاییدا بە تەواوی چوونە سەر هەمان جۆری بتپەرستی کە تایبەتمەندی ئیسرائیل بوو تا ئەو کاتەی برانە ئاشوور.
وەک چۆن پێشتر بینیمان، داوێنپیسی ڕۆحی بتپەرستییە، ڕوو وەرگێڕانە لە خودای تاک و ڕاستەقینە و زیندوو بۆ لای بتەکان؛ و خودا وێنەی ژنێکی داوێنپیس بەکاردەهێنێت بۆ نوێنەرایەتیکردنی هەردوو ئیسرائیل و یەهودا لە گوناهی قورسی ناپاکیاندا بەرامبەر بە ئەو. خەڵکی خاوەن هەستی ناسک و وردبین بە سروشتی خۆیان دوور دەکەونەوە لە خوێندنەوەی ئایەتگەلێکی لەم شێوەیە، بەڵام پێویستە لەبیرمان بێت ئەو وشانەی کە گوناه وەسف دەکەن لە خۆیاندا پیس یان ناپیرۆز نین؛ ئەوە خراپەکانن کە لە پشت وشەکانەوەن کە لەبەرچاوی خودا زۆر قێزەونن و دەبێت لەلایەن هەموو کەسێکی ڕاستبیرەوە ڕق لێبکرێتەوە.
"وە ئۆهۆلا داوێنپیسی کرد کاتێک هی من بوو؛ و ئەو دڵداری خۆشەویستەکانی بوو، ئاشوورییەکان دراوسێکانی، کە جلوبەرگی شینیان لەبەردا بوو، حاکم و فەرمانڕەوا، هەموویان گەنجی دڵخواز بوون، سوارچاکان لەسەر ئەسپ سوار بوون. و ئەو داوێنپیسییەکانی خۆی پێشکەش کردن، هەموویان پیاوە هەرە باشەکانی ئاشوور بوون؛ و هەرکەسێک کە ئەو دڵداری بوو، بە هەموو بتەکانیانەوە خۆی گڵاو کرد. نە ئەو داوێنپیسییەکانی خۆی جێهێشتووە لە ڕۆژگاری میسرەوە؛ چونکە لە گەنجییەتیدا ئەوان لەگەڵی خەوتن، و دەستیان لە سنگی پاکیزەییەکەی دا؛ و داوێنپیسییەکانی خۆیان بەسەردا ڕژاند. بۆیە من ئەوم دایە دەستی خۆشەویستەکانی، دایە دەستی ئاشوورییەکان، ئەوانەی کە ئەو دڵداری بوو. ئەمانە ڕووتییان کردەوە؛ کوڕ و کچەکانیان برد؛ و ئەویان بە شمشێر کوشت: و ئەو بوو بە پەندێک لەنێو ژناندا؛ چونکە ئەوان حوکمیان بەسەردا جێبەجێ کرد"-ئایەتەکانی ٥-١٠.
خودا لێرەدا لەژێر شێوەی لەشفرۆشیدا ئەو گوناهە دەخاتەڕوو کە ئیسرائیلی باکوور خۆی تێوەگلاندبوو. ئەو شوێن هەموو ڕێگا خراپەکانی دراوسێ بتپەرستە ناپاکەکانی کەوتبوو، و بۆیە لە کۆتاییدا خودا خۆی وازی لێهێنابوو. لەوانەیە کەسێک وا گومانی بردبێت کە هەموو ئەمانە کاریگەرییەکی سوودبەخشی لەسەر خەڵکی یەهودا دەبوو و وای لێدەکردن ڕقیان لەو گوناهانە بێتەوە کە وێرانییان بەسەر دراوسێکانیان لە باکوور هێنابوو؛ بەڵام ئای، ئای، دڵی مرۆڤ هێندە مەیلی خراپەی هەیە، و هێندە ڕاستە کە "پەیوەندییە خراپەکان ڕەوشتی باش تێکدەدەن،" کە یەهودا زۆری نەخایاند هەمان جۆری خراپەکاری و بێشەرمی ڕۆحی ئەنجامدا وەک خوشکەکەی لە باکوور. هەموو ئەمانە بە ڕوونی لە ئایەتەکانی 11 بۆ 21 دەردەکەون.
"و خوشکەکەی ئۆهۆلیبا ئەمەی بینی، هێشتا ئەو لە داوێنپیسییەکەیدا گەندەڵتر بوو لەوە، و لە زیناکانی کە زیاتر بوون لە زیناکانی خوشکەکەی. دڵی بە ئاشوورییەکان، حاکم و فەرمانڕەوا دراوسێکانییەوە چوو، کە بە جوانترین جلوبەرگەوە پۆشرابوون، سوارچاکان لەسەر ئەسپەکانیان سواربوون، هەموویان گەنجی دڵخواز بوون. و من بینیم کە گڵاو بوو؛ هەردووکیان یەک ڕێگەیان گرت. و زیناکانی زیاد کرد؛ چونکە پیاوانێکی بینی لەسەر دیوار نەخشێنرابوون، وێنەی کلدانییەکان بە ڕەنگی سووری گەش نەخشێنرابوون، پشتێنیان لە کەمەریان بەستبوو، و سەرپۆشی شلۆقیان لەسەریان بوو، هەموویان شازادە دەهاتنە بەرچاو، لەسەر شێوەی بابلییەکان لە کلدیا، خاکی لەدایکبوونیان. و هەر کە بینیانی، دڵی بەوانەوە چوو، و نێردراوانی بۆ لایان نارد بۆ کلدیا. و بابلییەکان هاتنە لای بۆ جێگەی خۆشەویستی، و بە داوێنپیسییەکەیان گڵاویان کرد، و ئەویش بەهۆیانەوە گڵاو بوو، و ڕۆحی لێیان دوور کەوتەوە. جا داوێنپیسییەکانی خۆی ئاشکرا کرد، و ڕووتییەکەی خۆی دەرخست: ئینجا ڕۆحی من لێی دوور کەوتەوە، وەک چۆن ڕۆحی من لە خوشکەکەی دوور کەوتبووەوە. هێشتا زیناکانی زیاد کرد، بە یادکردنەوەی ڕۆژانی گەنجێتییەکەی، کاتێک لە خاکی میسر داوێنپیسی کردبوو. و دڵی بە خۆشەویستەکانیانەوە چوو، کە گۆشتیان وەک گۆشتی کەرەکانە، و دەردراوەکانیان وەک دەردراوەکانی ئەسپەکانە. بەم شێوەیە داوێنپیسیی گەنجێتیت بیرکەوتەوە، لە دەستلێدانی سنگی تۆ لەلایەن میسرییەکانەوە بۆ مەمکەکانی گەنجێتیت"-ئایەت. 11-21.
لەبەر قێزەونییەکەی، خودا، پیرۆزەکە، نەیدەتوانی چیتر لە تاوانەکانی خۆش بێت، و دەبوو مامەڵەی لەگەڵدا بکات وەک ئەوەی گوناهەکانی شایستەی بوون بەپێی ئاگادارکردنەوەکانی خۆی.
"کەواتە، ئەی ئۆهۆلیبا، خوداوەند یەهوە ئاوا دەفەرموێت: سەیری بکە، من خۆشەویستەکانت لە دژی تۆ بەرز دەکەمەوە، ئەوانەی گیانت لێیان بێزار بووە، و لە هەموو لایەکەوە دەیانهێنمە سەرت: بابلییەکان و هەموو کلدانییەکان، پێکۆد و شۆعا و کۆعا، و هەموو ئاشوورییەکان لەگەڵیان؛ گەنجانی دڵخواز، هەموویان پارێزگار و فەرمانڕەوا، میر و پیاوانی ناودار، هەموویان سواری ئەسپن. و ئەوان بە چەک و گالیسکە و عەرەبانە و لەگەڵ کۆمەڵێک گەل دێنە سەرت؛ بە قەڵغان و سپەر و کڵاو لە دەوروبەرت خۆیان ڕێکدەخەن: و من دادگاییکردنەکە دەدەمە دەستیان، و ئەوان بەپێی بڕیارەکانی خۆیان دادگاییت دەکەن. و من غیرەتی خۆم لە دژی تۆ دادەنێم، و ئەوان بە تووڕەییەوە مامەڵەت لەگەڵ دەکەن؛ لووت و گوێیەکانت لێ دەکەنەوە؛ و پاشماوەکەت بە شمشێر دەکەوێت: کوڕ و کچەکانت دەبەن؛ و پاشماوەکەت بە ئاگر دەخورێت. هەروەها جلەکانت لێ دەکەنەوە، و خشڵە جوانەکانت دەبەن. ئاوا من داوێنپیسییەکەت لە تۆ دەوەستێنم، و لەشفرۆشییەکەت کە لە خاکی میسرەوە هێنابووت؛ بۆ ئەوەی چاوەکانت بۆ ئەوان بەرز نەکەیتەوە، و میسر چیتر بەبیرت نەیەتەوە. چونکە خوداوەند یەهوە ئاوا دەفەرموێت: سەیری بکە، من تۆ دەدەمە دەستی ئەوانەی ڕقت لێیانە، دەستی ئەوانەی کە گیانت لێیان بێزار بووە؛ و ئەوان بە ڕقەوە مامەڵەت لەگەڵ دەکەن، و هەموو ماندووبوونەکەت دەبەن، و بە ڕووت و قووتی جێت دەهێڵن؛ و ڕووتیی لەشفرۆشییەکانت ئاشکرا دەبێت، هەردوو داوێنپیسی و لەشفرۆشییەکانت"-ئایەتەکانی ٢٢-٢٩.
ئەم جۆرە وشانە پێویستیان بە لێدوانی زۆر کەمە. ئەوان زۆر ڕوونن بۆ ئەوەی پێویستیان بە شرۆڤە بێت. زمانی بەکارهاتوو ئەوەندە ڕوونە کە هەر خوێنەرێک بە ئاسانی تێدەگات بۆچی خودا بەم شێوەیە مامەڵەی لەگەڵ گەلەکەیدا دەکرد. سەرەڕای هەموو ئامۆژگارییەکانی، ئەوان بەردەوام بوون لە ڕەفتارە ناپاکەکانیاندا و گاڵتەیان بە ئامۆژگارییەکانی ئەو پێغەمبەرانە دەکرد کە ناردبوونی بۆ لایان.
ئەم شتانە بەسەرت دێت، چونکە وەک لەشفرۆشێک دوای نەتەوەکان کەوتیت و چونکە بە بتەکانیان گڵاو بوویت. بە ڕێگای خوشکەکەتدا ڕۆیشتوویت؛ بۆیە پەرداخەکەی دەدەمە دەستت. خودای یەهۆڤا ئاوا دەفەرموێت: پەرداخەکەی خوشکەکەت دەخۆیتەوە، کە قووڵ و گەورەیە؛ گاڵتەت پێدەکرێت و سووکایەتیت پێدەکرێت؛ زۆری تێدایە. پڕ دەبیت لە سەرخۆشی و خەم، بە پەرداخی سەرسوڕمان و وێرانبوون، بە پەرداخی خوشکەکەت سامیریا. تەنانەت دەیخۆیتەوە و بەتاڵی دەکەیتەوە، و پارچە شکاوەکانی دەجویت، و سنگت دەدڕێنیت؛ چونکە من قسەم کردووە، خودای یەهۆڤا دەفەرموێت. بۆیە خودای یەهۆڤا ئاوا دەفەرموێت: چونکە منت لەبیر کردووە، و منت فڕێداوەتە پشت خۆت، بۆیە تۆش داوێنپیسی و لەشفرۆشییەکەت هەڵبگرە"-ئایەتەکانی ٣٠-٣٥.
خودا خەریک بوو ڕادەستیان بکاتە هەمان جۆری سزا کە پێشتر بەسەر ساماریادا سەپێنرابوو، و دەبوو بە تاڵی ڕۆحەوە فێر ببن واتای دوورکەوتنەوە لە خودای زیندوو چییە – لەو کە بەوپەڕی خۆشحاڵییەوە هەموو گوناهەکانیانی فڕێ دەدا دواوەی پشتی خۆی ئەگەر تەنها بە پەشیمانی دڵەوە ڕوویان تێ بکردایە.
سەرزەنشتیان دەکات چونکە خودایان لەبیر کردبوو، و وشەی خودایان فڕێدابووە دواوەی خۆیان و خۆیان دابووە دەست هەموو جۆرە بتپەرستییەک.
یەهوە هەروەها پێی وتم: ئەی کوڕی مرۆڤ، ئایا تۆ حوکمی ئۆهۆلا و ئۆهۆلیبا دەدەیت؟ ئینجا قێزەونەکانیان بۆ ڕابگەیەنە. چونکە داوێنپیسییان کردووە، و خوێن لە دەستیاندایە؛ و لەگەڵ بتەکانیاندا داوێنپیسییان کردووە؛ و کوڕەکانیشیان، ئەوانەی بۆ منیان هێنا، بەناو ئاگردا تێپەڕاندووە بۆ ئەوان تاکو بخورێن. سەرەڕای ئەوەش ئەمەیان بەرامبەر من کردووە: لە هەمان ڕۆژدا پیرۆزگاکەی منیان ڕەتکردووەتەوە، و شەممەکانی منیان گڵاو کردووە. چونکە کاتێک منداڵەکانیان بۆ بتەکانیان سەربڕی، ئینجا لە هەمان ڕۆژدا هاتنە ناو پیرۆزگاکەی من بۆ ئەوەی گڵاوی بکەن؛ و ئەوەتا، بەم شێوەیە لە ناوەڕاستی ماڵەکەی مندا کردیان. و لەوەش زیاتر ئێوە پیاوانێکتان ناردووە کە لە دوورەوە دێن، کە پەیامبەرێک بۆ ئەوان نێردرا، و ئەوەتا، ئەوان هاتن؛ کە تۆ خۆت بۆ ئەوان شوشت، چاوەکانت ڕەنگ کرد، و خۆت بە خشڵ ڕازاندەوە، و لەسەر جێگایەکی شاهانە دانیشتی، لەگەڵ مێزێک کە لەبەردەمیدا ئامادەکرابوو، کە تۆ بخوورەکەی من و ڕۆنەکەی منت لەسەر دانا. و دەنگی جەماوەرێکی ئاسوودە لەگەڵیدا بوو: و لەگەڵ پیاوانی ئاساییدا سەرخۆشەکان لە چۆڵەوانییەوە هێنران؛ و بازنەیان خستە سەر دەستی هەردووکیان، و تاجی جوان لەسەر سەریان"-ئایەتەکانی ٣٦-٤٢.
ئیسرائیل و یەهودا هەردووکیان ئاگادار کرابوونەوە لە مەترسییەکەی کە لە هەڵگەڕانەوەدا هەیە؛ کەچی هەردووکیان بە ئەنقەست ڕوویان وەرگێڕابوو لەو ڕاستییەی کە جارێک زانیبوویان و خۆیان دابووە دەست شوێنکەوتنی ڕێگاکانی نەتەوەکانی دەوروبەر. پیرۆزیگای یەهۆڤایان گڵاو کردبوو و شەممەکانی ئەویان بێڕێز کردبوو، بۆ بتەکانیان شتێکیان دەکرد کە خودا هەرگیز داوای لێ نەکردبوون بۆی بکەن – قوربانیکردنی منداڵەکانی خۆیان بە فەرمانی کاهینە شەیتان-هاندراوەکانی شوێنە بەرزەکانیان. وەک ژنێکی داوێنپیس کە بە هەموو شێوەیەک هەوڵی دەدا پیاوان بۆ لای خۆی ڕاکێشێت، ئەوانیش هەموو هەوڵێکیان دابوو بۆ ئەوەی ڕێگاکانی کافرەکان، چ ئایینی و چ سیاسی، بخەنە ناو ئابوورییەکەی خۆیانەوە؛ و بەم شێوەیە خودایان ئەوەندە بێڕێز کردبوو کە ئەو نەیدەتوانی هیچ شتێکی تر بکات جگە لە ڕەتکردنەوەیان و سەپاندنی سزایان بەسەردا.
"ئینجا من دەربارەی ئەو ژنە پیرەی کە لە داوێنپیسییەکاندا بوو، گوتم: «ئێستا ئەوان لەگەڵی داوێنپیسی دەکەن و ئەویش لەگەڵیان. ئەوان چوونە لای، وەک چۆن دەچنە لای لەشفرۆشێک: بەم شێوەیە چوونە لای ئۆهۆلا و ئۆهۆلیبا، ژنە داوێنپیسەکان. پیاوانی ڕاستودروست، ئەوان بە دادگای داوێنپیسەکان و بە دادگای ئەو ژنانەی خوێنیان ڕشتووە، دادگاییان دەکەن؛ چونکە ئەوان داوێنپیسن و خوێن لە دەستیاندایە. چونکە خودا یەهوڤا ئاوا دەفەرموێت: کۆمەڵێک لە دژیان بەرز دەکەمەوە و دەیاندەمە دەست ئەوەی فڕێبدرێن و تاڵان بکرێن. کۆمەڵەکە بە بەرد بەردبارانیان دەکەن و بە شمشێرەکانیان لەناویان دەبەن؛ کوڕ و کچەکانیان دەکوژن و ماڵەکانیان بە ئاگر دەسووتێنن. بەم شێوەیە وا دەکەم داوێنپیسی لە خاکەکەدا کۆتایی بێت، بۆ ئەوەی هەموو ژنان فێر ببن دوای داوێنپیسیی ئێوە نەکەون. ئەوان داوێنپیسییەکەتان بەسەرتاندا دەدەنەوە و ئێوە گوناهی بتەکانتان هەڵدەگرن؛ و ئێوە دەزانن کە من خودا یەهوڤام»-ئایەتەکانی ٤٣-٤٩."
بەڕاستی جدی و پڕ لە شکۆن ئەو وشانەی کە ئەم بەشەی پێ کۆتایی دێت. چەندە خەمناک و بێ وەسفە ئەو دۆخەی کە یەهودا تێی کەوتبوو! ئەو کە جارێک گەوهەرێکی درەوشاوە بوو لە تاجی یەهوەدا، ئێستا گەیشتبووە نزمترین ئاست، و خودا خەریک بوو لەبەرچاوی خۆی دووری بخاتەوە، بینێرێتە بابل—لەوێ بە تاڵی ڕۆحەوە فێر بێت چ هەڵەیەک بوو کە کردبووی لە ڕەتکردنەوەی ئەودا و ڕەتکردنەوەی گوێگرتن لە فەرمایشتی و دوای خوداوەندە نامۆکانی نەتەوەکان کەوتن، کە لە ڕاستیدا خوداوەند نین بەڵکو تەنها ئەهریمەنن کە بەدوای لەناوبردنی ئەوانەدا دەگەڕێن کە قوربانییان بۆ دەکەن.