بەشی ٢٤ی حزقیال بە پێشبینییەک دەست پێدەکات کە کاتێک نەبوخەدنەسەر گەمارۆی ئۆرشەلیمی دابوو، پێشکەش کرا، شارەکە بە مەنجەڵێکی کوڵاو دەچوێنێت کە دانیشتووانەکەی بەهۆی گوناهەکانیانەوە لەناو دەبرێن. خودا حوکمەکەی بەسەر "شاری خوێناویدا" ڕادەگەیەنێت کە کۆتایی و نەگەڕاوەیە، جەخت لەوە دەکاتەوە کە پیسییەکەی پاک ناکرێتەوە بەبێ ئەوەی تووڕەیی ئەوی بەرگربێت. وەک نیشانەیەک بۆ ئیسرائیل، ژنە خۆشەویستەکەی حزقیال لەناکاو دەمرێت، و فەرمانی پێدەکرێت کە خۆی لە شیوەنی دەرەکی بگرێتەوە، هێمای خەم و پەژارەی داهاتووی گەلەکە دەکات و ناتوانینیان بۆ شیوەنکردن کاتێک ئۆرشەلیم دەکەوێت.
تێبینییەکانی ئایرۆنساید لەسەر کتێبە هەڵبژێردراوەکان تێبینییەکانی ئایرۆنساید
بەشی بیست و چوار
پێشبینییە تۆمارکراوەکان لە چوار بەشی کۆتاییدا وادیارە هەموویان لە حەوتەمین ساڵی دیلێتیی پاشا یەهۆیاکیندا گەیەندراون (٢٠:١). پەیامی بەشی ٢٤ مێژووەکەی دیاریکراوە لە ڕۆژی دەیەمدا لە مانگی دەیەمدا لە ساڵی نۆیەمدا. سەرەڕای هەموو بەڵێنە گەشبینەکان کە لەلایەن پێغەمبەرانی درۆزنەوە درابوون و ڕایانگەیاندبوو کە خێزانە پەرتەوازەکانی یەهودا بەم زووانە بە ئاشتی دەگەڕێنەوە سەر خاکەکەیان، بارودۆخەکە بەردەوام بوو لە خراپتربوون.
دیسانەوە، لە ساڵی نۆیەمدا، لە مانگی دەیەمدا، لە ڕۆژی دەیەمی مانگدا، فەرمایشتی یەهۆڤا بۆ من هات، و فەرمووی: ئەی کوڕی مرۆڤ، ناوی ئەم ڕۆژە بنووسە، هەمان ئەم ڕۆژە: پاشای بابل لە هەمان ئەم ڕۆژەدا نزیک بووەوە لە قودس. و مەتەڵێک بۆ ماڵە یاخییەکە بڵێ، و پێیان بڵێ: یەزدان یەهۆڤا ئاوا دەفەرموێت، مەنجەڵەکە دابنێ، دایبنێ، و هەروەها ئاو بکە ناویدا: پارچەکانی تێبکە، تەنانەت هەموو پارچەیەکی باش، ڕان و شان؛ پڕی بکە لە ئێسکە باشەکان. باشترینەکانی مێگەلەکە ببە، و هەروەها کۆمەڵێک دار بۆ ئێسکەکان لەژێر مەنجەڵەکەدا؛ با باش بکوڵێت؛ بەڵێ، با ئێسکەکانی تێیدا بکوڵێنێت”-ئایەتەکانی ١-٥.
نەبووخەدنەسسەر، کە ئێستا پاشای فەرمانڕەوا بوو، بۆ جاری دووەم هێرشی کردبووە سەر قودس، و خودا خەریک بوو بەکاری بهێنێت بۆ جێبەجێکردنی حوکمەکەی لەسەر شارە تاوانبارەکە کە دانیشتووانەکەی هێشتا بێئاگا دیاربوون لەو مەترسییە ڕاستەقینەیەی کە تێیدا بوون. یەحزەقیل جارێکی تر قودس بە قاپێکی گەورەی چێشتلێنان دەشوبهێنێت، و دانیشتووانەکەشی بە گۆشتێک کە دەبێت تێیدا بکوڵێنرێت. سوپای کلدانییەکان کە شارەکەیان گەمارۆ دابوو، وەک ئاگرێک بوون کە دەبوو قاپەکە بە تووندی بکوڵێنێت هەتا ئەوانەی لەناو شارەکەدا بوون بە تەواوی لەناو دەبران.
لە ئایەتەکانی دواتردا ئەو زیاتر لەسەر ئەم وێنەکێشانە فراوانتری دەکاتەوە، بە هێزێکی ترسناکەوە دەیخاتە سەر خەڵکی شاری لێقەوماو کە جارێک یەهوە ناوی خۆی تێدا دانابوو، بەڵام ئێستا ئەو ڕەتی دەکاتەوە بەهۆی گەلێک گوناهەکانیەوە.
بۆیە خوداوەند یەهوە ئاوا دەفەرموێت: قوڕبەسەر شاری خوێناوی، بۆ ئەو مەنجەڵەی ژەنگەکەی تێدایە و ژەنگەکەی لێی دەرنەچووە! لێی دەربهێنە پارچە پارچە؛ هیچ بەشێک بەسەریدا نەکەوتووە. چونکە خوێنی لە ناوەڕاستیدایە؛ خستییە سەر بەردی ڕووت؛ نەیڕشتە سەر زەوی، بۆ ئەوەی بە خۆڵ داینەپۆشێت. بۆ ئەوەی تووڕەیی بێتە سەر بۆ تۆڵەسەندنەوە، من خوێنی ئەوم خستووەتە سەر بەردی ڕووت، بۆ ئەوەی داینەپۆشرێت. بۆیە خوداوەند یەهوە ئاوا دەفەرموێت: قوڕبەسەر شاری خوێناوی! منیش کۆمەڵەکە گەورە دەکەم. دارەکان کۆبکەرەوە، ئاگرەکە گەرم بکە، گۆشتەکە باش بکوڵێنە، و شۆرباکە خەست بکە، و با ئێسکەکان بسووتێن. پاشان بەتاڵ لەسەر خەڵووزەکانی دابنێ، بۆ ئەوەی گەرم بێت و بڕۆنزەکەی بسووتێت، و پیسییەکەی تێیدا بتوێتەوە، بۆ ئەوەی ژەنگەکەی بسووتێت. خۆی بە ماندووبوون ماندوو کردووە؛ بەڵام ژەنگە گەورەکەی لێی دەرناچێت؛ ژەنگەکەی بە ئاگر دەرناچێت. لە پیسییەکەتدا بێشەرمی هەیە: چونکە من تۆم پاک کردەوە و تۆ پاک نەبوویتەوە، ئیتر لە پیسییەکەت پاک نابیتەوە، هەتا تووڕەیی خۆم بەرامبەر بە تۆ ئارام بکەمەوە. من، یەهوە، قسەم کردووە: ڕوودەدات، و من دەیکەم؛ پاشگەز نابمەوە، و لێشت ناگەڕێم، و پەشیمان نابمەوە؛ بەپێی ڕێگاکانت، و بەپێی کارەکانت، دادوەریت دەکەن، خوداوەند یەهوە دەفەرموێت"-ئایەت. ٦-١٤.
لە جیاتی "شاری پیرۆز"، قودس پێی دەوترێت "شاری خوێناوی"، چونکە بە تەواوی پیس و گڵاو ببوو بەهۆی خراپەکاری بتپەرستیی گەلەکەیەوە. وەک شلەیەکی قێزەون کە لەناو پیسیی خۆیدا دەکوڵا، دانیشتووە لەناوچووەکان ڕووبەڕووی تۆڵەسەندنەوەی خودا بوونەوە، ئەو خودایەی کە یاساکەیان ڕەتکردبووەوە و نیعمەتەکەیان سووکایەتی پێکردبوو.
وەک چۆن قوربانییەکانیان لەسەر شوێنە بەرزەکان بۆ خوداوەندە درۆینەکانیان ڕژاندبوو کە بێدەسەڵات بوون بۆ ڕزگارکردن، بە هەمان شێوە دەبێت ئەوانیش لەسەر لووتکەی بەردەکە بەتاڵ بکرێنەوە و وەک گڵاو و نەشیاو بۆ قبوڵکردنی خودا فڕێبدرێنە ناو خۆڵەکە. خۆی کۆمەڵێکی گەورە لە ئاگر دروست دەکات دژیان، و لە جیاتی ئەوەی قۆڵی هەڵماڵێت بۆ ڕزگارکردنیان، ڕادەستی ئەو وێرانکارییەیان دەکات کە گوناهەکانیان شایەنی بوو.
ئۆرشەلیم دووبارە لێکچوێنراوە بە ژنێکی ناپاک و داوێنپیس کە پەیمانی هاوسەرگیری شکاندووە. خۆی ماندوو کردبوو بە درۆ لە هەوڵدانیدا بۆ داپۆشینی ڕیسوایی و شاردنەوەی شەرمەزارییەکەی، بەڵام هەمووی بێ سوود بوو. گەندەڵییەکەی ئەوەندە ئاشکرا بوو کە پیسی و داوێنپیسییەکەی نەیدەتوانرا پاک بکرێتەوە یان بشۆردرێتەوە تاوەکو بەرگەی تووڕەیی خوداوەندی گرت کە تاوانەکەی شایەنی بوو.
ئەوەی خودا فەرمووبووی، بە دڵنیاییەوە دەیهێنایە دی. نە بیروڕای خۆی دەگۆڕی و نە دەرفەتێکی دیکەی بۆ تۆبە کردن دەدا. ئەوان گوناهیان کردبوو کە چارەسەری نەبوو، و بۆیە حوکم دەبێت ڕێڕەوی خۆی بگرێت.
"هەروەها فەرمایشتی یەزدان بۆ من هات، و فەرمووی: ئەی کوڕی مرۆڤ، سەیری بکە، من ئارەزووی چاوەکانت بە یەک گورز لێت دەسێنمەوە: کەچی نە شیوەن دەکەیت و نە دەگریت، نە فرمێسکەکانت دەڕژێن. ئاهـ هەڵبکێشە، بەڵام بە دەنگی بەرز نا، شیوەن بۆ مردوو مەکە؛ سەرپۆشەکەت ببەستە، و پێڵاوەکانت لە پێ بکە، و لێوەکانت دامەپۆشە، و نانی خەڵک مەخۆ. جا من بەیانییەکەی قسەم لەگەڵ خەڵکەکە کرد؛ و ئێوارەکەی ژنەکەم مرد؛ و من بەیانییەکەی وەک فەرمانم پێکرابوو وام کرد"-ئایەتەکانی ١٥-١٨.
لەم بەشەدا ئەزموونێکی کەسیی پێغەمبەرێکمان هەیە. ژنەکەی، کە بە خۆشەویستییەکی زۆرەوە خۆشی دەویست، دەبوو بە شێوەیەکی لەناکاو بە مردن لێی بسەنرێتەوە؛ بەڵام نەدەبوو هیچ نیشانەیەکی دەرەکیی ماتەمگێڕان نیشان بدات، چونکە وەک چۆن ئەو ئازاری دەچێژت، بە هەمان شێوە خەڵکەکە بە گشتی دەبوو ئازار بچێژن. فەرمانی پێکرابوو کە واز لە گریان بۆ مردووەکە بهێنێت، بەڵکو دەبوو بە بێدەنگییەکی پتەو بەرگەی ئەو خەمە بگرێت کە دەبوو ڕووبەڕووی ببێتەوە.
ئەو ڕۆژە وەک هەمیشە پێشبینی دەکرد، هەرچەندە هەورێکی قورس بەسەر سەریدا هەڵواسرابوو؛ و ئێوارە ژنەکەی مرد. بێگومان دڵی قورس بووە، بەڵام بەیانی هیچ نیشانەیەکی ئەو خەمەی نەنواند کە لە ناخی ڕۆحیدا دەجووڵا، جگە لەوەی بێدەنگ مایەوە، کە زۆر جێگەی سەرسوڕمانی ئەو خەڵکە بوو کە بێگومان لە خۆشەویستی ڕاستەقینەی ئەو بۆ ژنەکەی ئاگادار بوون. ئەوان سەرسام بوون بە بێباکی دیاریکراوی.
“خەڵکەکە پێیان گوتم: ئایا پێمان ناڵێیت ئەم شتانە چین بۆ ئێمە، کە تۆ وا دەکەیت؟ ئینجا منیش پێم گوتن: فەرمایشتی یەهوە هاتە لام و فەرمووی: بە بنەماڵەی ئیسرائیل بڵێ، خوداوەند یەهوە ئاوا دەفەرموێت: ئەوەتا، من پیرۆزگاکەم گڵاو دەکەم، شانازیی هێزتان، ئارەزووی چاوتان، و ئەوەی گیانتان بەزەیی پێدا دێتەوە؛ کوڕ و کچەکانتان کە جێتان هێشتوون بە شمشێر دەکەون. ئێوەش وەک من دەکەن: لێوەکانتان دانامۆشن و نانی خەڵکیش ناخۆن. سەرپۆشەکانتان لەسەر سەرتان دەبێت و پێڵاوەکانتان لە پێتان دەبێت؛ شین ناگێڕن و ناگرین، بەڵکو بەهۆی گوناهەکانتانەوە لەناو دەچن و یەکتر دەناڵێنن. بەم شێوەیە حزقیال دەبێتە نیشانەیەک بۆ ئێوە؛ بەپێی هەموو ئەوەی ئەو کردوویەتی، ئێوەش دەیکەن. کاتێک ئەمە ڕوودەدات، ئەوکاتە دەزانن کە من خوداوەند یەهوەم-ئایەتی ١٩-٢٤.”
کاتێک دراوسێکانی پرسیاریان لە حزقیال کرد سەبارەت بە ڕەفتارە سەیرەکەی، ئەو ڕوونی کردەوە کە زیانەکەی تەنها بچووکێک بوو بە بەراورد لەگەڵ ئەو خەم و لەدەستدانانەی کە بەسەر دانیشتوانی قودس و هەموو گەلی ئیسرائیلدا دەهاتن.
خوداوەند خودا فەرمانی دابوو کە لەبەر ڕەفتارەکانیان، پەرستگاکەی بدرێتە دەست گڵاوکردن و وێرانکردن. ئیسرائیل، ئارەزووی چاوەکانی، دەبوو ڕادەستی مردن بکرێت. کوڕ و کچەکانی بە شمشێری دوژمنێکی دڵڕەق و تۆڵەسێن لەناو بچن.
کوشتارەکە ئەوەندە ترسناک دەبوو کە ڕزگاربووان بە شێوەیەکی ڕاستەقینە لە ترسا ئیفلیج دەبوون و لە گەورەیی خەمەکانیاندا بێدەنگ دەبوون. بۆیە، دەبوو وەک ئەو، پێغەمبەرەکە، بکەن کە لە کاتی تەنگانەی ڕۆحی خۆیدا کردی – نابێت جلوبەرگی ماتەمینی بپۆشن و نیشانەی خەم و پەژارەیان نیشان نەدەن لەبەر مردووەکان. لەبری ئەوە، ئەوان مەحکوم بوون لە گوناهەکانی خۆیاندا بتوێنەوە، خەمبار دەبوون لەبەر ئەوەی کە خۆیان ناچار بوون بەرگەی بگرن.
بەم شێوەیە حزقیال نیشانەیان بوو؛ چونکە دەبوو ئەوان وەک ئەوەی ئەو کردبووی بیکەن کاتێک کە فەرمایشتی پەروەردگار جێبەجێ کرابوو، و دەبوو بزانن کە ئەو خودای پەروەردگار بوو کە سزای دابوو لە دژی گوناهی دانپێدانەنراوی گەلەکەی خۆی.
"تۆش، کوڕی مرۆڤ، ئایا لەو ڕۆژەدا نابێت کە من هێزیان، خۆشیی شکۆمەندییان، ئارەزووی چاویان، و ئەوەی دڵیان لەسەری داناوە، کوڕ و کچەکانیان لێیان دەسێنمەوە، کە لەو ڕۆژەدا ئەوەی ڕزگاری دەبێت دێتە لات، بۆ ئەوەی بە گوێی خۆت بیبیستیت؟ لەو ڕۆژەدا دەمت بۆ ئەوەی ڕزگاری بووە دەکرێتەوە، و تۆ قسە دەکەیت، و ئیتر بێدەنگ نابیت: ئیتر تۆ دەبیتە نیشانەیەک بۆیان؛ و ئەوان دەزانن کە من یەهۆڤام"-ئایەت. 25-27.
کاتێک شارەکە گیرایە و خەڵکێکی زۆر کوژران و ئەوانەی ڕزگاریان ببوو دەبوو بێنە لای حزقیال بۆ یارمەتی و دڵنەوایی، ئەوکاتە ئەو چیتر بێدەنگ نەدەبوو بەڵکو وشەی پەروەردگاریان پێ بڵێت وەک چۆن ئەو لەو ڕۆژەدا پێی دەبەخشی. سزا دەبێت دوای سەرپێچی بێت، بەڵام خودا دڵخۆشە بە نیشاندانی بەزەیی بە هەموو ئەوانەی دان بە گوناهەکانیاندا دەنێن و وازیان لێدەهێنن.
بێگومان لە هەموو ئەمانەدا پەیامێک هەیە بۆ ئێمەی ئەمڕۆ. ئێمە کە خۆمان بە مەسیحی ناودەبەین، زۆر لە ڕاستییەکەی کە لە ووشەی خودادا دانراوە، لاداوین. چۆن دەتوانین هیوای ڕزگاربوونمان هەبێت کاتێک ئەو هەڵدەستێت بۆ دادگاییکردنی ئەوانەی کە دوای شتەکانی جیهان کەوتوون، بەمەش ناوی پیرۆزی بێڕێز دەکەن؟ ئای، خۆزگە هێشتا گەڕانەوەیەکی گەورە بۆ لای خودا و ووشەکەی هەبووایە، تاوەکو بووژانەوە و بەرەکەت بێتە کایەوە پێش کۆتاییهاتنی ئەم سەردەمی نیعمەتە!