بەشی ٤٠ی حزقیال باس لە بینینێک دەکات کە بە پێغەمبەرەکە درا، چواردە ساڵ دوای کەوتنی ئۆرشەلیم، کە تێیدا گواسترایەوە بۆ سەر کێوێکی زۆر بەرز لە خاکی ئیسرائیل. لەوێ، ئەو چوارچێوەی شارێک دەبینێت و تووشی پیاوێک دەبێت کە قامیشێکی پێوانەیی پێیە. ئەم پیاوە فەرمان بە حزقیال دەکات کە بە وریاییەوە سەرنج بدات و هەموو ئەوەی دەیبینێت بۆ ماڵی ئیسرائیل ڕابگەیەنێت، پێش ئەوەی دەست بکات بە پێوانەکردنی دیواری دەرەوەی شارەکە و دەروازەی ڕۆژهەڵات.
ئایەتەکانی 1-49 بەشی چل
بهراوردکردنێکی وورد بۆ ئهم بهشه نوێیهی پهرتووکهکهمان لهگهڵ بینین 21:9-27؛ بینین 22:1-5 تێگهیشتنێکی باشترمان پێدهبهخشێت لهسهر سروشتی ڕاستهقینهی ئهو بهشهی ئێستا لهبهردهستماندایه. له پهرتووکی بینیندا لوتکه دهگاتێ کاتێک شاری پیرۆز، ئۆرشەلیمی نوێ، دهبینرێت که له خوداوه له ئاسمانهوه دێته خوارێ. ئهمه وێنهیهکی سیمبولییه بۆ داهاتووی کڵێسای ئهم سهردهمه، بۆ ههموو ئهوانهی له مهسیحدا مردوون له سهردهمهکانی ڕابردوودا، و له ماوهی تهنگانهدا -ههموو ئهمانه بهشی خۆیان دهبێت له شاره ئاسمانییهکهدا.
ئێمە لە بینین ٢١:٩ دەخوێنینەوە،
یەکێک لەو حەوت فریشتەیە هات کە حەوت کاسەیان پێبوو، کە حەوت بەڵای کۆتاییان تێدابوو؛ و قسەی لەگەڵ کردم و گوتی: وەرە ئێرە، بووکەکەت نیشان دەدەم، ژنی بەرخەکە.
پاشان پێمان دەوترێت،
"ئەو منی لە ڕۆحدا برد بۆ سەر کێوێکی گەورە و بەرز، و شاری پیرۆزی ئۆرشەلیمی نیشان دام، کە لە ئاسمانەوە لە خوداوە دەهاتە خوارەوە" (٢١:١٠).
لە حزقیال 40:0 پێغەمبەرەکە پێمان دەڵێت کە لە بینینەکاندا بەرز کرایەوە بۆ سەر کێوێکی زۆر بەرز، و لەوێ چوارچێوەی شارێکی لە باشوور بینی. ئەمە، بە بڕوای من، دەبێت ڕوونی بکاتەوە کە نابێت بینینەکەی حزقیال زۆر بە مانای وشەیی وەربگرین، بەڵکو هەروەک چۆن بینینی ئۆرشەلیمی ئاسمانی بە شێوەیەکی زۆر هێماییە، بە هەمان شێوە بینینی ئۆرشەلیمی زەمینیش کە لەم بەشانەدا هاتووە.
لێدوانەکانمان بە ناچاری کورت دەبن، چونکە زۆر شت هەیە لەبارەی بینینەکەوە کە بە ڕاشکاوی دان دەنێین بەوەی بە تەواوی لێی تێناگەین؛ سەرەڕای ئەوەش، هەندێک شتی دیار هەن کە سەرنجی ئێمە داوا دەکەن، و خودا مەبەستی بووە قسە بۆ دڵ و ویژدانی گەلەکەی لە کۆندا بکات، هەروەها بۆ ئێمەش. دیسانەوە خۆمان بیر دەخەینەوە کە هەموو نووسراوە پیرۆزەکان بە ئیلهامی خودا دراون و سوودبەخشن. بۆیە، ئەم بەشانە ئەمڕۆ بۆ ئێمە گرنگییان کەم نییە، هەرچەندە ڕەنگە نەتوانین بە تەواوی شوێن هەموو ئەوە بکەوین کە تێیاندا هەیە، بەو شێوەیەی کە ئیسرائیلی گەڕاوە دەتوانێت لە ڕۆژی داهاتوودا بیکات.
“لە ساڵی بیست و پێنجەمی دیلێتییەکەماندا، لە سەرەتای ساڵدا، لە ڕۆژی دەیەمی مانگدا، لە ساڵی چواردەهەم دوای ئەوەی شارەکە وێران کرا، لە هەمان ڕۆژدا، دەستی یەهوە لەسەرم بوو، و ئەو منی بۆ ئەوێ برد. لە بینینەکانی خودادا منی هێنایە خاکی ئیسرائیل، و لەسەر کێوێکی زۆر بەرز دامنا، کە لەسەری وەک چوارچێوەی شارێک لە باشووردا هەبوو. و ئەو منی بۆ ئەوێ برد؛ و، سەیری بکە، پیاوێک هەبوو، کە شێوەی وەک شێوەی بڕۆنز بوو، کە گوریسێکی کەتانی لە دەستدا بوو، و قامیشێکی پێوانە؛ و ئەو لە دەروازەکەدا وەستابوو. و پیاوەکە پێی وتم، کوڕی مرۆڤ، بە چاوەکانت ببینە، و بە گوێیەکانت ببیستە، و دڵت بخەرە سەر هەموو ئەوەی کە نیشانت دەدەم؛ چونکە، بە مەبەستی ئەوەی نیشانت بدەم، تۆ بۆ ئێرە هێنراویت: هەموو ئەوەی کە دەیبینیت بۆ بنەماڵەی ئیسرائیل ڕابگەیەنە”-ئایەتەکانی 1-4.
دوایین پێشبینیی بەرواردارکراو ئەوە بوو کە لە بەشی 32:17دا دۆزرایەوە، ساڵی دوازدەهەم، لە ڕۆژی پازدەهەمی مانگی دوازدەهەمدا (ئایەتی 1). ئەم پێشبینییەی ئێستا سێزدە ساڵ دواتر درا، لە ساڵی بیست و پێنجەمی دیلیی ئیسرائیلدا، چواردە ساڵ دوای کەوتنی ئۆرشەلیم. زۆر ڕووداوی ورووژێنەر لەو نێوەندەدا ڕوویاندابوو، و هەزاران کەس کە پێشتر پێشبینییەکانیان بیستبوو، ئێستا کۆچی دواییان کردبوو؛ بەڵام حزقیال هێشتا لەلایەن خوداوە پارێزرابوو و جارێکی تر بانگ کرابوو بۆ گەیاندنی پەیامێک لە پەروەردگارەوە. ئەمجارەیان پەیوەست بوو بە شکۆمەندیی داهاتوو کاتێک پەرستنی یەهوڤا لە خاکەکەدا دووبارە دادەمەزرایەوە، و خودی پەروەردگار ئامادەیی خۆی لەناو گەلەکەیدا دەردەخست.
لە بینینەکانی خودادا، حزقیال، کە لە بابل نیشتەجێ بوو، هێنرایە خاکی ئیسرائیل، و خۆی لەسەر چیایەکی زۆر بەرز بینییەوە؛ ڕەنگە چیای حەرمۆن مەبەست بێت، هەرچەندە هیچ ناسینەوەیەکی دیاریکراو نییە. کاتێک حزقیال سەیری خوارەوەی کرد چوارچێوەی شارێکی لە باشوور بینی. پیاوێک بە دەرکەوتنێکی درەوشاوە وەک مسی بریقەدار، لە نزیکەوە وەستابوو و هێڵێکی کەتان و قامیشێکی پێوانەیی لە دەستیدا بوو. ئەمە بیرهێنەرەوەی بینینەکەی زەکەریا (٢:١)یە کە تێیدا پیاوێکی بینی بە هێڵێکی پێوانەیی لە دەستیدا کە خەریک بوو ئۆرشەلیم بپێوێت، و هەروەها هی یۆحەننا (پهرتووکی وهحی ١١:١) کە تێیدا قامیشێکی پێدرا وەک گۆچانێک بۆ ئەوەی پەرستگای خودا و قوربانگا و ئەوانەی لەوێ پەرستش دەکەن بپێوێت. پاشان لە پهرتووکی وهحی ٢١:١٥ یۆحەننا فریشتەیەکی بینی بە قامیشێکی زێڕینەوە کە پێی ئۆرشەلیمی نوێ، دەروازەکانی و دیوارەکانی بپێوێت. بێگومان ئاماژە لە هەر حاڵەتێکدا ناسینەوەی ئەوەیە کە هی خودایە، جا بۆ زەوی بێت یان بۆ ئاسمان.
پیاوەکە بە قامیشەکەوە بە پێغەمبەرەکەی وت،
کوڕی مرۆڤ، بە چاوەکانت تەماشا بکە، و بە گوێیەکانت گوێ بگرە، و دڵت بخەرە سەر هەموو ئەوەی کە نیشانت دەدەم؛ چونکە بۆ ئەوەی نیشانت بدەم، هێنراویتە ئێرە.
کەواتە، زۆر ئاشکرایە کە شتێکی زۆر گرنگ هەبوو لەو بینینەدا کە دەبوو بیبینێت و دەبوو ڕایبگەیەنێت بۆ ماڵی ئیسرائیل.
و، سەیرکە، دیوارێک لە دەرەوەی ماڵەکە بە دەوریدا، و لە دەستی پیاوەکەدا قامیشێکی پێوانە هەبوو کە شەش باڵ درێژ بوو، هەر یەکێکیان باڵێک و پەنجەیەک بوو: جا ئەو ئەستووریی بیناکەی پێوا، یەک قامیش؛ و بەرزییەکەی، یەک قامیش. پاشان هاتە لای دەروازەکە کە ڕووی لە ڕۆژهەڵات بوو، و بە پلیکانەکانیدا سەرکەوت: و بەردەرگای دەروازەکەی پێوا، یەک قامیش پان بوو؛ و بەردەرگای دیکەشی، یەک قامیش پان بوو. و هەر ژوورێک یەک قامیش درێژ بوو، و یەک قامیش پان بوو؛ و بۆشایی نێوان ژوورەکان پێنج باڵ بوو؛ و بەردەرگای دەروازەکە لەلای هۆڵی دەروازەکە بەرەو ماڵەکە یەک قامیش بوو. ئەو هۆڵی دەروازەکەشی پێوا بەرەو ماڵەکە، یەک قامیش. پاشان هۆڵی دەروازەکەی پێوا، هەشت باڵ؛ و کۆڵەکەکانیشی، دوو باڵ؛ و هۆڵی دەروازەکە بەرەو ماڵەکە بوو. و ژوورەکانی دەروازەکە لە ڕۆژهەڵات سێ لەم لا بوون، و سێ لەو لا بوون؛ ئەو سێیانە یەک پێوانەیان هەبوو: و کۆڵەکەکان یەک پێوانەیان هەبوو لەم لا و لەو لا. و پانیی دەرچەی دەروازەکەی پێوا، دە باڵ؛ و درێژیی دەروازەکە، سێزدە باڵ؛ و سنوورێک لەبەردەم ژوورەکان، یەک باڵ لەم لا، و سنوورێک، یەک باڵ لەو لا؛ و ژوورەکان، شەش باڵ لەم لا، و شەش باڵ لەو لا. و دەروازەکەی پێوا لە سەربانی یەک ژوورەوە بۆ سەربانی ئەوی دیکە، پانیی بیست و پێنج باڵ؛ دەرگا بەرامبەر دەرگا. ئەو کۆڵەکەشی دروست کرد، شەست باڵ؛ و حەوشەکە گەیشتە کۆڵەکەکان، بە دەوری دەروازەکەدا. و لە پێشەوەی دەروازەکە لە هاتنەژوورەوە تا پێشەوەی هۆڵی ناوەوەی دەروازەکە پەنجا باڵ بوو. و پەنجەرەی داخراو هەبوون بۆ ژوورەکان، و بۆ کۆڵەکەکانیان لەناو دەروازەکەدا بە دەوریدا، و بە هەمان شێوە بۆ کەوانەکانیش؛ و پەنجەرەکان بە دەوریدا بەرەو ژوورەوە بوون؛ و لەسەر هەر کۆڵەکەیەک دارخورما هەبوون”-ئایەتەکانی ٥-١٦.
بۆ خوێنەری ئاسایی، بێگومان هەموو ئەم زانیارییە وردانە سەبارەت بە دیوار و دەروازەکانی پەرستگای یەهۆڤا جێگەی بایەخێکی زۆر کەمە؛ بەڵام کاتێک بیرمان دێتەوە کە شتێکی گرنگ هەیە لە هەموو ژمارەکانی کتێبی پیرۆزدا، و خودا ڕێگەی نەداوە هیچ شتێک بچێتە ناو کتێبی پیرۆزەکەیەوە کە بۆ بنیاتنان نەبێت، ئەوا تێدەگەین کە لێرەدا زۆر شت هەیە شایەنی لێکۆڵینەوەی وردی ئێمەیە، هەرچەندە لەوانەیە هەموو واتاکەی تێنەگەین.
بەڕێز جۆن بلوور، ئەندازیارێک، نیشانی داوە کە هەموو شتێک لێرە و لە بەشەکانی دواتردا دەکرێت بەپێی پێوانە دووبارە دروست بکرێتەوە بە شێوەیەک کە هەر ئەندازیارێک یان مامۆستا-بیناسازێک بتوانێت هەموو وردەکارییەکانی لەسەر نەخشەیەکی بیناسازی پەیڕەو بکات، و بەم شێوەیە بینایەکی شکۆدار دروست بکات کە شایستەی ئەو مەبەستە بێت کە بۆی دروست دەکرێت: واتە، پەرستگایەک بۆ یەهوڤا. ئێمە بانگەشەی ئەوە ناکەین کە ئایا پەرستگای داهاتوو لە ئۆرشەلیم بەپێی ئەم تایبەتمەندییانە دروست دەکرێت یان نا، بەڵام ئەگەر هەمووی وەک هێمایی لێی بڕوانین، هێشتا دەبێت دڵمان سەرسام بکات بە سەرسوڕمان و شکۆمەندیی ئەو پەرستگایەی کە خودا بۆ داهاتوو لە بیری دایە. کاتێک خوێندنەوە دەکەین، بە بیرهێنانەوەی ئەوەی کە پەرستگای یەهوڤا لەسەر زەوی جۆرێکە لە پەرستگای سەرەوە، لەوانەیە تێگەیشتنێکی باشترمان بۆ قسەکانی پەروەردگارمان دەست بکەوێت،
“لە ماڵی باوکمدا زۆر شوێنی نیشتەجێبوون هەیە.” (یۆحەننا 14:2)
ژوورە جیاوازەکان کە لێرە و لە بەشەکانی دواتردا باس کراون، بۆ نیشتەجێبوونی کاهینەکان بوون کە لە کاتە دیاریکراوەکاندا خزمەتی پەرستگایان دەکرد. پەروەردگارمان باسی ئەم شوێنانە دەکات وەک هێمای شوێنی حەوانەوە لە ماڵی باوک لە سەرەوە. ڕازاندنەوەی دارخورماکان ئاماژەیە بۆ سەرکەوتن بەسەر هەموو هێزێکی خراپدا، چونکە بینینەکە چاوەڕێی ئەو کاتەیە کە یەهۆڤا لە سەرانسەری زەویدا باڵادەست دەبێت، و هەموو جیهان هێزی بێهاوتای ئەوی پێناسە دەکات.
پاشان منی هێنایە ناو حەوشەی دەرەوە؛ و، ئەوەتا، ژوور هەبوون، و زەوییەکی ڕاخراو بۆ حەوشەکە بە دەوریدا دروستکرابوو: سی ژوور لەسەر ئەو زەوییە ڕاخراوە بوون. و ئەو زەوییە ڕاخراوە لە تەنیشت دەروازەکان بوو، بە درێژایی دەروازەکان، تەنانەت زەوییە ڕاخراوە خوارەوەکەش. پاشان پانییەکەی پێوا لە بەردەم دەروازەی خوارەوەوە هەتا بەردەم حەوشەی ناوەوە لە دەرەوە، سەد باڵ، هەم لە ڕۆژهەڵات و هەم لە باکوورەوە-ئایەت. 17-19.
لێدوان لەسەر ئەم ئایەتانە نزیکەی بێ پێویستە چونکە ئەوان بە سادەیی زانیاری دەدەن سەبارەت بە سی ژوورەکە بۆ قەشەکان، کە لەسەرەوە ئاماژەمان پێدا. بەڵام، کاتێک بەردەوام دەبین لە خوێندنەوە، زیاتر و زیاتر سەرسام دەبین بە شکۆ و گەورەیی بینینەکە. کاتێک حزقیال سەیری دەکرد، دەبێت بۆ ئەو وێنەیەکی سەرسوڕهێنەر بووبێت لەوەی کە خودا بۆ گەلەکەی ئامادە کردبوو.
"دەروازەی حەوشەی دەرەوەش کە ڕووی لە باکوور بوو، درێژی و پانییەکەی پێوا. ژوورەکانیشی سێ لەم لا و سێ لەو لا بوون؛ پایەکانیشی و کەوانەکانیشی بە پێوانەی دەروازەی یەکەم بوون: درێژییەکەی پەنجا باڵ بوو، پانییەکەشی بیست و پێنج باڵ. پەنجەرەکانیشی و کەوانەکانیشی و دارخورماکانیشی بە پێوانەی دەروازەیەک بوون کە ڕووی لە ڕۆژهەڵات بوو؛ بە حەوت پلیکانە سەردەکەوتن بۆی؛ کەوانەکانیشی لەبەردەمیان بوون. دەروازەیەکیش بۆ حەوشەی ناوەوە هەبوو بەرامبەر دەروازەکەی تر، چ لە باکوور و چ لە ڕۆژهەڵات؛ لە دەروازەیەکەوە بۆ دەروازەکەی تر سەد باڵی پێوا"-ئایەتەکانی ٢٠-٢٣.
نیگای پێغەمبەرەکە ئاراستەی دەروازەی حەوشەی دەرەوە کرابوو کە ڕووی لە باکوور بوو. کاتێک سەیری دەکرد و بیر لە قەبارە و دیمەنەکەی دەکردەوە، بینی کە جەخت کراوەتەوە لەسەر پەنجەرەکان و دارخورماکان. پاشان، سەرنجی خرایە سەر ئەو دەروازەیەی کە ڕووی لە ڕۆژهەڵاتە، کە شوێنی هەڵهاتنی خۆرە، لەوێوە شکۆمەندییەکە دەبوو دەربکەوێت و بچێتە ناو پەرستگاکە، و تەرخانی بکات بۆ یەهۆڤا.
"و منی بەرەو باشوور برد؛ و، ئەوا دەروازەیەک بەرەو باشوور: و پایەکانی و کەوانەکانی بەپێی ئەم پێوانانە پێوا. و پەنجەرە تێیدا و لە کەوانەکانی دەوروبەریدا هەبوون، وەک ئەو پەنجەرانە: درێژییەکەی پەنجا باڵ بوو، و پانییەکەی بیست و پێنج باڵ بوو. و حەوت پلیکان هەبوون بۆ سەرکەوتن بۆی، و کەوانەکانی لەبەردەمیاندا بوون؛ و دارخورمای هەبوو، یەکێکیان لەم لاوە، و ئەوی دیکە لەو لاوە، لەسەر پایەکانی. و دەروازەیەک هەبوو بۆ حەوشەی ناوەوە بەرەو باشوور: و لە دەروازەیەکەوە بۆ دەروازەیەک بەرەو باشوور سەد باڵی پێوا"-ئایەتەکانی ٢٤-٢٧.
پاشان ڕووی کردە باشوور، یەحزەقیال دەروازەیەکی دیکەی بینی، و ڕێبەرەکەی پایەکان و کەوانەکانی پێوا، سەرنجی ڕاکێشا بۆ پەنجەرەکان و سەرکەوتنەکە، بە تایبەتی دووبارە ئاماژەی بە دارخورماکان کرد، کە هێمای سەرکەوتن بوون، و بەم شێوەیە یەحزەقیالی سەرسام کرد بە فراوانیی ناوچەی پەرستگاکە، کە مەبەست لێی نیشاندانی ئەو پەیوەندییە بوو کە هێشتا دەبوو لە نێوان یەهۆڤا و هەموو جیهاندا دروست بکرێت. وردەکاریی زیاتر لە ئایەتەکانی ٢٨ تا ٣١دا هاتووە.
"ئینجا منی هێنایە حەوشەی ناوەوە لەلای دەروازەی باشوورەوە: و دەروازەی باشووری بەپێی ئەم پێوانانە پێوا؛ و ژوورەکانی، و پایەکانی، و کەوانەکانی، بەپێی ئەم پێوانانە: و پەنجەرە هەبوون تێیدا و لە کەوانەکانی دەوروبەریدا؛ پەنجا باڵ درێژ بوو، و بیست و پێنج باڵ پان بوو. و کەوانە هەبوون لە دەوروبەریدا، بیست و پێنج باڵ درێژ، و پێنج باڵ پان. و کەوانەکانی ڕوویان لە حەوشەی دەرەوە بوو؛ و دارخورما لەسەر پایەکانی بوون: و سەرکەوتن بۆی هەشت پلیکانی هەبوو"-ئایەتەکانی ٢٨-٣١.
کاتێک وردبینینەوە لەم وشانە، سەرسام دەبین بە شکۆمەندیی خانەقاکان کە تێیدا نزیکەی دەتوانین بە خەیاڵێکی پیرۆزکراو، قەشە سپیپۆشەکانی پەروەردگار ببینین کە بەناویا دەڕۆن.
"و منی هێنایە ناو حەوشەی ناوەوە بەرەو ڕۆژهەڵات: و دەروازەکەی پێوا بەپێی ئەم پێوانانە؛ و ژوورەکانی، و پایەکانی، و کەوانەکانی، بەپێی ئەم پێوانانە: و پەنجەرەی تێدا بوو و لە کەوانەکانی دەوروبەریدا؛ درێژییەکەی پەنجا باڵ بوو، و پانییەکەی بیست و پێنج باڵ بوو. و کەوانەکانی بەرەو حەوشەی دەرەوە بوون؛ و دارخورما لەسەر پایەکانی بوون، لەم لا و لەو لا: و هەشت پلیکانە بۆ سەرکەوتن بۆی هەبوو"-ئایەتەکانی ٣٢-٣٤.
ئێستا حەوشەی ناوەوەی ڕۆژهەڵاتە کە لەبەردەم چاوەکانی حزقیالە، و لەوێش، ئەو شوێنی نیشتەجێبوونی کاهینەکانی دەبینێت، فراوان و ڕازاوە بە دارخورما وەک لە بەشەکانی تری بینا گەورەکەدا.
و منی بردە دەروازەی باکوور: و بەپێی ئەم پێوانانە پێواندی؛ ژوورەکانی، پایەکانی، و کەوانەکانی: و پەنجەرەی تێدا بوو بە دەوریدا؛ درێژییەکەی پەنجا باڵ بوو، و پانییەکەی بیست و پێنج باڵ. و پایەکانی بەرەو حەوشەی دەرەوە بوون؛ و دارخورما لەسەر پایەکانی بوون، لەم لا و لەو لاوە- و سەرکەوتن بۆی هەشت پلیکانە بوو- ئایەتەکانی ٣٥-٣٧.
دووبارە ڕێبەرەکە ڕوو دەکاتە دەروازەی باکوور و پێوانەی بەشە جیاوازەکانی بیناکە لەو بەشەدا وەردەگرێت. پێموایە بێگومانە کە هەموو ئەم پێوانانە گرنگییەکی عیرفانییان هەیە، هەرچەندە ڕەنگە هەمیشە ئاسان نەبێت بە تەواوی ببینرێت ئەو گرنگییە چییە؛ بەڵام ناتوانین خۆمان بگرین لەوەی تێبینی بەکارهێنانی زۆری ژمارە پەنجا، و پێنج و بیست نەکەین. ئەم ژمارانە پەیوەستن بە بەرپرسیارێتی: پەنجا، بێگومان، ژمارەی یۆبیلییە؛ پێنج و بیستەکان کە پێکیدەهێنن ئاماژە بە جێبەجێکردنی بەرپرسیارێتی بەرامبەر خودا دەکەن – بەرپرسیارێتییەک کە کەس بە تەواوی نەیتوانیوە جێبەجێی بکات، بەڵام بە تەواوی بۆ ئێمە لەلایەن پەروەردگارە پیرۆزەکەمانەوە جێبەجێ کراوە.
"و ژوورێک کە دەرگاکەی لەلای پایەکانی دەروازەکان بوو؛ لەوێ قوربانییە سووتێنراوەکەیان دەشوشت. و لە ڕاڕەوی دەروازەکەدا دوو مێز لەم لاوە و دوو مێز لەو لاوە هەبوون، بۆ سەربڕینی قوربانییە سووتێنراوەکە و قوربانیی گوناه و قوربانیی سەرپێچی لەسەریان. و لە یەکێک لە لایەکانی دەرەوە، کاتێک یەکێک بەرەو دەروازەی باکوور دەچوو، دوو مێز هەبوون؛ و لە لایەکەی تر، کە هی ڕاڕەوی دەروازەکە بوو، دوو مێز هەبوون. چوار مێز لەم لاوە و چوار مێز لەو لاوە، لەلای دەروازەکە بوون؛ هەشت مێز، کە لەسەریان قوربانییەکانیان سەردەبڕی. و چوار مێز بۆ قوربانییە سووتێنراوەکە هەبوون، لە بەردی تاشراو، باڵێک و نیو درێژ، و باڵێک و نیو پان، و یەک باڵ بەرز؛ کە لەسەریان ئامێرەکانیان دادەنا کە پێیان قوربانییە سووتێنراوەکە و قوربانییەکەیان سەردەبڕی. و قۆڵابەکان، بە درێژایی پەنجەی دەستێک، لە ناوەوە بە دەوریدا جێگیر کرابوون: و لەسەر مێزەکان گۆشتی قوربانییەکە بوو"-ئایەتەکانی 38-43.
ئەم ئایەتانە پرسیارێک دەوروژێنن کە زۆری تووشی سەرلێشێوان کردووە، و ڕەنگە هەرگیز بە شێوەیەکی ڕازی کەر یەکلایی نەکرێتەوە تا ئەو ڕۆژەی کە واتای تەواوی بینینەکە ئاشکرا دەکرێت. پرسیارەکە ئەوەیە، ئایا قوربانی و پێشکەشکردنەکان لە قودس لە ڕۆژی داهاتوودا دووبارە دابمەزرێنرێنەوە؟ کە ئەمە لە کاتی تەنگانە گەورەکەدا ڕوودەدات، پێم وایە، هیچ گومانێک نییە؛ ئەگەر نا وشەکان هیچ واتایەکیان نابێت کە ئاماژە بە پەیمانەکە دەکەن لەگەڵ دڕندەکە، کە
"لە ناوەڕاستی هەفتەدا ئەو قوربانی و پێشکەشکردن ڕادەگرێت" (دانیال ٩:٢٧).
بەڵام ئایا ئەم قوربانییانە لە پەرستگای هەزار ساڵەدا نوێ دەکرێنەوە، و ئایا بە درێژایی سەردەمی پاشایەتی بەردەوام دەبن؟ ناتوانم بیر لە ئەگەری شتێکی وا بکەمەوە. ڕاستییەکەی کە لە نامەی عیبرانییەکاندا ئاشکرا کراوە، لەو سەردەمەدا لەبیر ناکرێت. یەک قوربانییەکەی یەسووعی مەسیحی خاوەن شکۆمان بە تەواوی هەموو قوربانییەکانی سەردەمی شەریعەتی لابردووە: بۆیە، ئایا نابێت بە شتێکی مسۆگەر دایبنێین کە لەم بینینەی یەحزقیالدا، لە کاتێکدا پێویست بوو ڕاستییە ڕۆحییەکان لە پەیوەندیدا بە کاری ڕزگارکەرانەی مەسیحەوە بە قوربانییەکان وێنا بکرێن کە هێشتا لەو کاتەدا پێشکەش دەکران، بەڵام کاتێک بەدیهاتنی هەموو پێشبینییەکان ڕوودەدات، ئیسرائیل بۆ یەکەمجار واتای ڕاستەقینەی کاری مەسیح تێدەگات و دەبینێت چۆن وەک دژە-نموونەیەک وەڵامی هەموو ئەو قوربانییانە دەداتەوە کە بەپێی شەریعەت دیاریکرابوون.
"و لە دەرەوەی دەروازەی ناوەوە ژوور هەبوون بۆ گۆرانیبێژەکان لە حەوشەی ناوەوە، کە لەلای دەروازەی باکوور بوو؛ و ڕوویان لە باشوور بوو؛ یەکێکیان لەلای دەروازەی ڕۆژهەڵات ڕووی لە باکوور بوو. و پێی وتم، ئەم ژوورە، کە ڕووی لە باشوورە، بۆ کاهینەکانە، پاسەوانانی ئەرکی ماڵەکە؛ و ئەو ژوورەی کە ڕووی لە باکوورە بۆ کاهینەکانە، پاسەوانانی ئەرکی قوربانگاکە: ئەمانە کوڕانی سادۆقن، کە لەنێو کوڕانی لێڤییەوە نزیک دەبنەوە لە یەهۆڤا بۆ خزمەتکردنی ئەو. و حەوشەکەی پێوا، سەد باڵ درێژ، و سەد باڵ پان، چوارگۆشە؛ و قوربانگاکە لەبەردەم ماڵەکە بوو"-ئایەتەکانی ٤٤-٤٧.
بیرۆکەی سەرەکی لەم بەشەی ئێستادا ئەوەیە کە لە ڕۆژی بەرەکەتداربوونی داهاتووی ئیسرائیلدا، وەک لەو کاتەی پەرستگای سلێمان دروستکرا، گرووپێکی تایبەت دەبن کە دەستنیشان دەکرێن بۆ سەرکردایەتیکردنی ستایشەکانی گەلی خودا: بۆیە، ئێمە هەندێک ژوورمان هەیە بۆ گۆرانیبێژان لە حەوشەی ناوەوە. شتێکی پیرۆزە، تەنانەت لەم سەردەمەشدا، کاتێک گۆرانیبێژان شوێنی نیشتەجێبوونیان لە حەوشەی ناوەوە دەدۆزنەوە. بەداخەوە، زۆرجار بە پێچەوانەوەیە. خەڵک ڕەنگە وەک فریشتەکان گۆرانی بڵێن و هێشتا کەم بزانن دەربارەی نیشتەجێبوون لە ئامادەبوونی گەورەدا.
کوڕانی زادۆک، کە وەک ئەوانەی بەرپرسی قوربانگا بوون وێنا دەکرێن، لەو سەردەمەی دێتدا دەبنە سەرکردە لە شتە ڕۆحییەکاندا، بەپێی ئەو بەڵێنەی خودا زۆر لەمێژە دابووی کاتێک بنەماڵەی عێلی لادا و بەڵێنی دا کە کاهینێکی دڵسۆز بەرز دەکاتەوە کە لەنێو کوڕانی زادۆکدا دۆزییەوە.
"پاشان منی هێنایە هۆڵی ماڵەکە، و هەر پایەیەکی هۆڵەکەی پێوا، پێنج باڵ لەم لاوە، و پێنج باڵ لەو لاوە: و پانیی دەروازەکە سێ باڵ بوو لەم لاوە، و سێ باڵ لەو لاوە. درێژیی هۆڵەکە بیست باڵ بوو، و پانییەکەی یازدە باڵ بوو؛ تەنانەت بەو پەیژانەشەوە کە پێیدا سەرکەوتن بۆی: و ستوون هەبوون لەلای پایەکان، یەکێک لەم لاوە، و یەکێکی تر لەو لاوە"-ئایەت. ٤٨، ٤٩.
ئایەتەکانی کۆتایی پەیوەندییان هەیە بە ڕاڕەوی ماڵەکە و پایەکانی یان ستوونەکانی، هەروەها ئەو پلیکانەیەی کە بۆی بەرز دەبێتەوە. لەسەر ئەمە هیچ لێدوانێکی تایبەتمان نییە بیکەین. تێگەیشتنێکی قووڵتر لە شتە ئیلاهییەکان ڕەنگە وای لێبکات کە بە وردتر ڕوونی بکەینەوە ئەوەی ڕۆحی خودا لێرەدا شاردوویەتییەوە، بەڵام ئێمە بانگەشەی ئەوە ناکەین کە ئێستا ئەو تێگەیشتنەمان هەیە.