یەحزەقیل ٤٥ پلانێکی دابەشکردنی زەوی لە داهاتوودا لە ئیسرائیل دەخاتەڕوو، بەشە تایبەتەکان بۆ پەرستگا، کاهینەکان، لێوییەکان، شارەکە، و میرەکە تەرخان دەکات. هەروەها ئەم بەشە بنەماکانی حوکمڕانییەکی ڕاستودروست دادەمەزرێنێت، جەخت لەسەر دادپەروەری و کێشان و پێوانەی دادپەروەرانە دەکاتەوە. سەرەڕای ئەوەش، وردەکارییەکانی قوربانی و پێشکەشکردنەکان دەخاتەڕوو کە دەبێت لەلایەن خەڵک و میرەکەوە بکرێن، کە هێمای پەرستن و کەفارەتکردنن لە شانشینێکی داهاتوودا.
ڕۆژژمێری خوێندنەوەی کتێبی پیرۆز دووشەممە، ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦ ئەوچوارەمهەفتەی دوای جەژنی قیامەت
تەفسیرەکانی کتێبی پیرۆز حزقیال ٤٥ تێبینییەکانی ئایرۆنساید لەسەر کتێبە هەڵبژێردراوەکان تێبینییەکانی ئایرۆنساید
ئەم بەشە بەتایبەتی مامەڵە دەکات لەگەڵ دابەشکردنی زەوی بۆ پەروەردگار، کاهینەکانی لێڤییەکان و خەڵکەکە، هەمووی بە پەیوەندییەوە بە شوێنی پەرستگا و حەوشەکەیەوە. ئەمە وێنەیەکی نموونەییە لە یەهۆڤا کە لە ناوەڕاستی پیرۆزەکانی نیشتەجێیە.
"جگە لەوەش، کاتێک زەوییەکە بە تیروپشک دابەش دەکەن بۆ میرات، قوربانییەک پێشکەش بە یەهوە دەکەن، بەشێکی پیرۆزی زەوییەکە؛ درێژییەکەی بیست و پێنج هەزار قامیش دەبێت، و پانییەکەی دە هەزار دەبێت: لە هەموو سنوورەکانی دەوروبەریدا پیرۆز دەبێت. لەو بەشەدا بۆ شوێنی پیرۆز پێنج سەد لە درێژیدا و پێنج سەد لە پانیدا دەبێت، چوارگۆشە لە دەوروبەریدا؛ و پەنجا باڵ بۆ دەوروبەری. و لەم پێوانەیەدا تۆ درێژییەک بە قەد بیست و پێنج هەزار، و پانییەک بە قەد دە هەزار دەپێویت: و تێیدا پەرستگاکە دەبێت، کە زۆر پیرۆزە. ئەمە بەشێکی پیرۆزی زەوییەکەیە؛ بۆ کاهینەکان دەبێت، خزمەتکارانی پەرستگاکە، ئەوانەی نزیک دەبنەوە بۆ خزمەتکردنی یەهوە؛ و شوێنێک دەبێت بۆ ماڵەکانیان، و شوێنێکی پیرۆز بۆ پەرستگاکە. و بیست و پێنج هەزار لە درێژیدا، و دە هەزار لە پانیدا، بۆ لێڤییەکان دەبێت، خزمەتکارانی ماڵەکە، وەک موڵکێک بۆ خۆیان، بۆ بیست ژوور. و موڵکی شارەکە دیاری دەکەن کە پێنج هەزار پان و بیست و پێنج هەزار درێژ بێت، شانبەشانی قوربانیی بەشە پیرۆزەکە: بۆ هەموو بنەماڵەی ئیسرائیل دەبێت. و هەرچییەک بۆ میرەکە بێت، لە یەک لا و لە لایەکی تری قوربانییە پیرۆزەکە و موڵکی شارەکە دەبێت، لە بەردەم قوربانییە پیرۆزەکە و لە بەردەم موڵکی شارەکە، لە لای ڕۆژئاوا بەرەو ڕۆژئاوا، و لە لای ڕۆژهەڵات بەرەو ڕۆژهەڵات؛ و لە درێژیدا بە قەد یەکێک لە بەشەکان، لە سنووری ڕۆژئاواوە تا سنووری ڕۆژهەڵات. لە زەوییەکەدا بۆ ئەو دەبێت وەک موڵکێک لە ئیسرائیل: و میرەکانی من چیتر ستەم لە گەلەکەم ناکەن؛ بەڵکو ئەوان زەوییەکە دەدەن بە بنەماڵەی ئیسرائیل بەپێی هۆزەکانیان"-ئایەتەکانی ١-٨.
لە کۆندا خاکی فەلەستین بە تیروپشک لە نێوان نەوەکانی ئیسرائیلدا دابەش کرا. تیروپشکەکە ڕێگایەکی پەیمانی کۆن بوو بۆ دیاریکردنی ویستی خودا،
"قورعەکە فڕێ دەدرێتە ناو باوەشەوە؛ بەڵام هەموو بڕیاردانێکی لەلایەن یەزدانەوەیە" (پەندەکان ١٦:٣٣).
دوایین بەکارهێنانی ئەم شێوازە ئەوە بوو کە پەیوەست بوو بە هەڵبژاردنی یەکێک بۆ ئەوەی جێگەی یۆدا بگرێتەوە، وەک لە کردارەکان 1:26 تۆمارکراوە. ئەمە پێش پەنتیکۆست بوو. لەو کاتەوە خودا گەلەکەی خۆی بەهۆی ڕۆح و وشەوە ڕێنمایی و ئاراستە دەکات.
کاتێک کەسێک پێوانە دراوەکان دەخوێنێتەوە کە تا ڕادەیەک نادیارن بەهۆی ئەوەی کە پێمان نەوتراوە ئایا باڵەکان یان قامیشەکان مەبەستن، ئەو کاریگەرییەی لەسەر مێشک جێدەهێڵرێت، یەکێکە لە فراوانی، وەک ئەوەی خودا ئاماژە بدات کە شتی گەورەی بۆ گەلەکەی لە ڕۆژی داهاتوودا ئامادەکردووە. دابەشکارییەکانی هۆزەکان لە بەشی ٤٨دا هاتووە و بە تەواوی جیاوازن لەوانەی کۆن. بەشی میر پێشتر لە بەشی پێشوودا لەبەردەممان بووە بەڵام لێرەدا فراوانتر کراوە. هەموو شتێک پیرۆز دەبێت بۆ پەروەردگار.
"هەروا پەروەردگار یەهوە دەفەرموێت: بەسە ئێوە، ئەی میرەکانی ئیسرائیل: توندوتیژی و تاڵانی لابدەن، و دادپەروەری و ڕاستودروستی جێبەجێ بکەن؛ داواکارییە زۆرەکانتان لە گەلەکەم لابدەن، پەروەردگار یەهوە دەفەرموێت. کێشانەی ڕاست و ئێفای ڕاست و باسی ڕاستتان دەبێت. ئێفا و باس یەک پێوانە دەبن، بۆ ئەوەی باس دەیەم بەشی هۆمەر بێت، و ئێفاش دەیەم بەشی هۆمەر بێت: پێوانەکەیان بەپێی هۆمەر دەبێت. و شاقل بیست گەرە دەبێت؛ بیست شاقل، بیست و پێنج شاقل، پازدە شاقل، دەبێتە مەنەکەتان"-ئایەتەکانی 9-12.
حکومەت لەلایەن خوداوە دامەزراوە. ئەوە ئەو بوو کە پیاوانی خستە شوێنی دەسەڵات. بەڵام بە درێژایی سەدەکان، میر و فەرمانڕەواکان مەیلی خراپ بەکارهێنانی ئیمتیازاتە خودا پێدراوەکانیان و لەبیرکردنی بەرپرسیارێتییەکانیان هەبووە. پاشاکانی دواتری یەهودا بە ئاشکرا خیانەتیان لە ئەرکیان کرد، و خودا دادگایی کردن لەسەری.
لێرە بنەماکان خراونەتەڕوو کە هەموو ئەوانەی لە پۆستی دەسەڵاتدان دەبێت ڕەچاویان بکەن، و تایبەتمەندیی ئەوانە دەبێت کە لەگەڵ مەسیحدا پەیوەستن لە فەرمانڕەوایەتیکردن لە ئیسرائیل، و بەسەر هەموو جیهاندا لە سەردەمی شانشینەکەدا.
"ئەمە ئەو پێشکەشکردنەیە کە پێشکەشی دەکەن: شەش یەکی ئیفایەک لە هۆمەرێکی گەنم؛ و شەش یەکی ئیفایەک لە هۆمەرێکی جۆ دەدەن؛ و بەشی دیاریکراوی ڕۆن، لە باسی ڕۆن، دەیەکێکی باسێک لە کۆرەکە، کە دە باسە، تەنانەت هۆمەرێکیش (چونکە دە باس هۆمەرێکە)؛ و یەک بەرخی مێگەل، لە دوو سەد، لە لەوەڕگای ئاوداری ئیسرائیلەوە؛-بۆ قوربانی دانەوێڵە، و بۆ قوربانی سووتاندن، و بۆ قوربانییەکانی ئاشتی، بۆ ئەوەی کەفارەتیان بۆ بکەن، پەروەردگار یەهوڤا دەفەرموێت. هەموو خەڵکی خاکەکە دەبێت ئەم پێشکەشکردنە بدەن بە میری ئیسرائیل. و دەبێت بەشی میرەکە بێت کە قوربانییە سووتێنراوەکان، و قوربانییە دانەوێڵەییەکان، و قوربانییە خواردنەوەییەکان بدات، لە جەژنەکاندا، و لە مانگە نوێیەکاندا، و لە شەممەکاندا، لە هەموو جەژنە دیاریکراوەکانی ماڵی ئیسرائیلدا: ئەو دەبێت قوربانی گوناه، و قوربانی دانەوێڵە، و قوربانی سووتاندن، و قوربانییەکانی ئاشتی ئامادە بکات، بۆ ئەوەی کەفارەت بۆ ماڵی ئیسرائیل بکات"-ئایەتەکانی 13-17.
وەک پێشتر، لەم فێرکردنەی لێرەدا دراوە، دەتوانین وێنەیەکی پەرستن ببینین کە تێیدا میرەکان و خەڵک بەشدار دەبن لە ڕۆژی دەسەڵاتی دەرکەوتووی خودا. خودی مەسیح، وەک بە شێوەیەکی نموونەیی لەم قوربانییانەدا خراوەتەڕوو، دەبێتە خۆشی دڵەکانی گەلی خۆی. کامڵی کاری ئەو بۆ هەمیشە لەبیر دەکرێت لەلایەن ئەوانەی کە لەسەر بنەمای خوێنی خاچ هێنراونەتە ناو هاوبەشی لەگەڵیدا.
"وا دەفەرموێت یەزدان یەهۆڤا: لە مانگی یەکەمدا، لە یەکەم ڕۆژی مانگەکەدا، تۆ دەبێت گایەکی گەنجی بێ عەیب وەربگریت؛ و تۆ دەبێت پیرۆزگا پاک بکەیتەوە. و کاهنەکە دەبێت لە خوێنی قوربانیی گوناهـ وەربگرێت، و بیدات لە چوارچێوەی دەرگاکانی ماڵەکە، و لە چوار گۆشەی لێواری قوربانگاکە، و لە پایەکانی دەروازەی حەوشەی ناوەوە. و بەم شێوەیە تۆ دەبێت لە حەوتەم ڕۆژی مانگەکەدا بیکەیت بۆ هەموو کەسێک کە هەڵە دەکات، و بۆ ئەو کەسەی کە سادەیە: بەم شێوەیە ئێوە دەبێت کەفارەت بۆ ماڵەکە بکەنەوە"-ئایەت. 18-20.
لە لێڤییەکان ٢٣:٠دا جەژنەکان یان کاتە دیاریکراوەکانی خودامان هەیە. لێرەدا سەرنجمان ڕادەکێشرێت بۆ ئەم کاتە دیاریکراوانە، کە هەندێکیان بێگومان لە ڕۆژانی هەزار ساڵەییدا جێبەجێ دەکرێن. بەڵام جەژنی پەنتیکۆست لابراوە. تەواوی هاتنەدییەکەی لە کەنیسەدا بووە، کە ئەو نموونەیەک بوو بۆی. مانگە نوێیەکان، جەژنی پەسخە، و جەژنی کەپرەکان یان جەژنی کۆکردنەوە، هەموویان شوێنی خۆیان هەیە و پێمان دەڵێن کە هەموو بەرەکەتەکانی داهاتووی ئیسرائیل پشت بەستووە بە و ئەنجامی کاری خاچە. مەسیح وەک بەرخی پەسخە مرد، نەک تەنها بۆ کەنیسەی ئەم سەردەمە بەڵکو بۆ ئیسرائیل و نەتەوەکان بە گشتی. هەموو ئەوانەی لە هەر سەردەمێکدا یان بەپێی هەر ڕاسپاردەیەک ڕزگار دەکرێن، هەموو شتێک بۆ هەتاهەتایە قەرزاری خوێنی بەرخی خودا دەبن.
"لە مانگی یەکەمدا، لە ڕۆژی چواردەیەمی مانگەکەدا، جەژنی پەسخەتان دەبێت، جەژنێک بۆ حەوت ڕۆژ؛ نانی فەتیرە دەخورێت. و لەو ڕۆژەدا میرەکە بۆ خۆی و بۆ هەموو گەلی خاکەکە گایەک بۆ قوربانیی گوناه ئامادە دەکات. و حەوت ڕۆژی جەژنەکە قوربانیی سووتاندن بۆ یەزدان ئامادە دەکات، حەوت گا و حەوت بەران بەبێ کەم و کوڕی ڕۆژانە بۆ حەوت ڕۆژەکە؛ و بزنێکی نێرینە ڕۆژانە بۆ قوربانیی گوناه. و قوربانیی ژەمێک ئامادە دەکات، یەک ئیفا بۆ گایەک، و یەک ئیفا بۆ بەرانێک، و یەک هین زەیت بۆ ئیفایەک. لە مانگی حەوتەمدا، لە ڕۆژی پازدەیەمی مانگەکەدا، لە جەژنەکەدا، هەمان شت دەکات بۆ حەوت ڕۆژەکە؛ بەپێی قوربانیی گوناه، بەپێی قوربانیی سووتاندن، و بەپێی قوربانیی ژەم، و بەپێی زەیتەکە"-ئایەتەکانی ٢١-٢٥.
جەژنی کەپرەکان یان چادرەکان، کە دوای کۆکردنەوەی دروێنە ئاهەنگی بۆ دەگێڕدرا، هێمایەکی زۆر گونجاوە بۆ بەرەکەتێکی تەواوی هەزار ساڵەیی، وەک لێرە و لە زەکەریا ١٤:٠ دەبینین.
ئەم وەرزە دیاریکراوانە وەک یادگارییەک دەپارێزرێن بۆ ئەوەی خودا لە ڕێگەی کاری کوڕەکەیەوە ئەنجامی داوە، بەڵام پێویست ناکات بیر لەوە بکرێتەوە کە قوربانی و پێشکەشکردنەکان دووبارە دەستپێبکرێنەوە؛ بەڵکو ئەوەی کە ئەوان باسی دەکەن دەبێتە خۆشی دڵەکانی گەلی خودا بۆ هەتاهەتایە.