ئەم بەشە نامەی گالاتییەکان دەناسێنێت، پەیوەندییەکەی بە ڕۆما و عیبرانییەکانەوە دەردەخات لە ڕێگەی بابەتی "ڕاستودروست بە باوەڕ دەژی." ڕوونی دەکاتەوە کە پۆڵس ئەم نامەیەی نووسیوە بۆ بەرگریکردن لە مژدەی نیعمەت دژی ئەوانەی هەوڵیان دەدا یاساییبوون بهێننە ناو کڵێساکانی گالاتیا، کە پۆڵس لە کاتی گەشتە میسیۆنێرییەکانی خۆیدا دایمەزراندبوون. گالاتییەکان، کە وەک گەلێکی خەڵکی بنەچەی گالی وەسفکراون، سەرەتا بە گەرموگوڕییەوە مژدەکەیان قبوڵ کردبوو بەڵام دواتر لەلایەن مامۆستایانی درۆزنەوە گۆڕدران کە بانگەشەی پابەندبوون بە یاسای موسایان دەکرد بۆ ڕزگاری.
وانەی 1: پێشەکی (گەلاتیا 1:1-5)
پۆڵس، نێردراوێک، (نەک لەلایەن مرۆڤەوە، نە بە دەستی مرۆڤ، بەڵکوو بە دەستی عیسای مەسیح و خودای باوک، ئەوەی لە مردووان هەڵیستاندەوە؛) و هەموو ئەو برایانەی لەگەڵمن، بۆ کڵێساکانی گەلاتیا: نیعمەت و ئاشتیتان لە خودای باوک و لە گەورەمان عیسای مەسیحەوە بێت، ئەوەی خۆی بەخشی لە پێناوی گوناهەکانمان، بۆ ئەوەی لەم جیهانە خراپەی ئێستا ڕزگارمان بکات، بەپێی ویستی خودا و باوکمان: شکۆداری بۆ ئەو بێت هەتاهەتایە. ئامین. (آیەتەکانی ١-٥)
نامەی گالاتییەکان زۆر بە توندی پەیوەستە بە نامەی ڕۆماکانەوە. وا دیارە هۆکاری باش هەن بۆ باوەڕبوون بەوەی کە هەردووکیان لە نزیکەی یەک کاتدا نووسراون، بە ئەگەری زۆرەوە لە کۆرنسۆس کاتێک پۆڵس خزمەتی دەکرد لەو شارە گەورەیەدا. لە ڕۆماکاندا تەواوترین و پڕترین کرانەوەی مزگێنی نیعمەتی خودامان هەیە کە لە هیچ شوێنێکی پەیمانی نوێدا بەدەستمان ناکەوێت. لە نامەی گالاتییەکاندا ئەو پەیامی مزگێنییە شکۆدارە بەرگری لێکراوە لە دژی ئەوانەی کە هەوڵیان دەدا یاساییبوون جێگەی نیعمەت بگرێتەوە. زۆر دەربڕین لە هەردوو نامەکەدا هەن کە زۆر لە یەک دەچن. هەردووکیان، وەک نامەی عیبرانییەکانیش، لەسەر یەک دەقی پەیمانی کۆن دامەزراون کە لە بەشی 2ی کتێبی حەباقوقدا هەیە:
ڕاستودروست بە باوەڕەکەی دەژیێت.
ڕێگەم بدەن دووبارەی بکەمەوە ئەوەی لە وانەکانم دەربارەی ڕۆماکان و هەروەها لە تێبینییەکانم دەربارەی عیبرانییەکان باسم کردووە؟ لە نامەی ڕۆماکاندا جەخت دەکرێتەوە لەسەر دوو وشەی یەکەم. چۆن مرۆڤەکان لەگەڵ خودا ڕاستودروست دەبن؟ وەڵامەکە ئەوەیە،
دادپەروەر بە باوەڕ دەژی.
بەڵام ئەگەر کەسێک بە باوەڕ ڕەوا کرابێت، چۆن لەو شوێنەدا لەبەردەم خودا دەمێنێتەوە؟ وەڵامەکە لە نامەی گالاتییەکاندا دراوە، و لێرەدا جەخت لەسەر دوو وشەی داهاتوو دەکرێتەوە،
"دادپەروەران بە باوەڕ دەژین."
بەڵام ئەو هێزە چییە کە پیاوان پێی ڕاستودروست دەکرێن و پێی دەژین؟ نامەی عیبرانییەکان وەڵامی ئەوە دەداتەوە بە دانانی جەخت لەسەر دوو وشەی کۆتایی هەمان دەق،
ڕاستودروست بە باوەڕ دەژیێت.
کەواتە دەتوانین بڵێین کە ئەم سێ نامەیە بەڕاستی سێیەکێکی زۆر سەرنجڕاکێش پێکدەهێنن، و سەرەڕای هەموو ئەوەی کە زۆرێک لە زانایان بە پێچەوانەوە نووسیویانە، من خۆم بە تەواوی دڵنیام کە ئەو سێیانە لە یەک دەستی مرۆییەوە هاتوون، واتە دەستی پۆڵسی نێردراو. من هۆکارەکانی ئەم بۆچوونەم لە کتێبەکەمدا دەربارەی عیبرانییەکان خستووەتەڕوو، بۆیە پێویست ناکات لێرەدا بچمە ناو وردەکارییەکانی.
ئێستا کەمێک لە هۆکارەکانی نووسینی ئەم نامەیە. پۆڵس لە گەلاتیا لە دوو بۆنەی جیاوازدا کاری کردبوو. جاری سێیەم نیازی بوو بچێتە ئەوێ، بەڵام ڕۆحی خودا بە ڕوونی ئاماژەی بەوەدا کە ئەوە ویستی ئەو نییە و بردییە شوێنێکی تر، لە کۆتاییدا بۆ ئەوروپا. لە بەشەکانی ١٣ و ١٤ی کتێبی کردارەکاندا دەربارەی خزمەتی پۆڵس لە ئەنتیکای پیسیدیا، لە ئیکۆنیۆم، لە لیسترا، و لە دێربە دەخوێنینەوە. لە کاتێکدا ئەنتیکا دەوترێت لە پیسیدیایە و ئەم سێ شارە تریش لە لیکاۆنیان، بەپێی باشترین تۆمارەکان کە هەن، هەردوو پارێزگای پیسیدیا و لیکاۆنیا لەو کاتەدا یەکخرابوون بۆ گەلاتیا، بۆیە ئەمانە بەڕاستی شارەکانی گەلاتیا بوون کە پۆڵس تێیاندا کاری کرد و خودا بەو شێوەیە بەهێزییەوە کاری تێدا کرد.
دانیشتووانی گەلاتیا لە ڕووی ڕەگەزەوە هەمان ئەو گەلانەن کە دانیشتووی کۆنی ئێرلەندا، وێڵز، و بەرزاییەکانی سکۆتلەندا بوون، هەروەها فەڕەنسا و باکووری ئیسپانیا، کە گالەکانن. گەلاتیا بەڕاستی وڵاتی گالەکانە، و ئەو هەستە سۆزدارییە قووڵانەی کە تایبەتمەندی ئەو ڕەگەزانەن کە باسم کردن - سکۆتلەندییە سۆفیگەرییەکان؛ وێڵزییە دڵگەرمەکان؛ فەڕەنسییە گۆڕاوەکان؛ و ئێرلەندییە بلیمەت و پڕ وزەکان - لەم گالە کۆنانەدا دەرکەوتن. ئەوان لە گەلاتیاوە بڵاوبوونەوە بۆ ڕۆژئاوای ئەوروپا و فەڕەنسا و باکووری ئیسپانیایان نیشتەجێ کرد، پاشان هاتنە سەر دوورگەکانی بەریتانیا. لەبەر ئەوەی زۆربەمان تا ڕادەیەک پەیوەندیمان بەم گرووپە جیاوازانەوە هەیە کە باسمان کردن، دەبێت گرنگییەکی تایبەتمان بە نامەی گەلاتیا هەبێت، کە بە ڕێگاوە، گورزی کوشندەیە بۆ ئەوەی پێی دەوترێت بەریتانی-ئیسرائیلیزم. گالەکان ناجوولەکە بوون، نەک ئیسرائیلی.
کاتێک پۆڵس بۆ یەکەمجار چووە ناویان، هەموویان بتپەرست بوون، بەڵام لە ڕێگەی خزمەتی وشەکەوە، ئەو بەکار هات بۆ ئەوەی زۆریان بهێنێتە زانینێکی ڕزگارکەری خوداوەند عیسای مەسیح، و ئەوان زۆر دڵسۆز بوون بۆ ئەو پیاوەی کە ڕێنمایی کردبوون بۆ ئەوەی خوداوەند عیسای مەسیح وەک ڕزگارکەریان بناسن. شتێکی سەرسوڕهێنەر بوو بۆیان کە لە تاریکیی بتپەرستییەوە بهێنرێنە ناو ڕووناکیی شکۆدار و ئازادیی مزگێنییەکە. بەڵام هەندێک جار کاتێک خەڵک پەیامی مزگێنییەکە بە خۆشی و گەرموگوڕییەکی زۆرەوە قبوڵ دەکەن، دەبێت دواتر بە تاقیکردنەوەی زۆر سەختدا تێپەڕن، و هەر بەو شێوەیەش لە حاڵەتی گالاتییەکاندا دەرکەوت.
دوای ئەوەی پۆڵس جێی هێشتن، پیاوانێک لە یەهودیاوە هاتنە خوارەوە و بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە لەلایەن یاقوب و کۆمەڵی نێردراوانەوە لە ئۆرشەلیم نێردراون، ئەوان بە گالاتییەکانیان وت کە ئەگەر یاسای موسا نەپارێزن، پەیمانی خەتەنە و ڕۆژە پیرۆزە جیاوازەکانی ئابووری جوولەکە و وەرزە دیاریکراوەکان جێبەجێ نەکەن، ناتوانن ڕزگارییان بێت. ئەمە ئەوەندە پۆڵسی نێردراوی وروژاند کاتێک پێی زانی، کە لە سەردانێکی دووەمدا هەوڵی دا ئەم خەڵکە لەو یاساییبوونە ڕزگار بکات. بەڵام بە شێوەیەک یان شێوەیەکی تر شتێک هەیە دەربارەی هەڵە کاتێک دەست بەسەر مێشکی خەڵکدا دەگرێت کە وای لێدەکات گرنگییەک لە مێشکیاندا وەربگرێت کە خودی ڕاستییەکە هەرگیز نەیبووە. ئەوە شتێکی سەیرە. ڕەنگە کەسێک بە شێوەیەکی ئارام و ئاسان لەگەڵ ڕاستیی خودا بڕوات، پاشان شتێکی هەڵە دەست بکەوێت و ئەو شتە تا دوا سنوور پاڵ پێوە بنێت. زۆرجار ئەمەمان بینیوە کە سەلمێنراوە.
لێرەدا تەنها ئاماژە بە فێرکردنی درۆ دەکەم. ناوەکانی ئەو پیاوانە نازانم کە هاتبوونە گەلاتیا بۆ ئەوەی گەلاتییەکان لە ڕاستیی ئینجیل دووربخەنەوە، وەک نێردراو پۆڵس ڕوونی کردبووەوە، بەڵام دەزانم فێرکردنەکەیان چی بوو. ئەوان یاسایان لە جێی نیعمەت دادەنا، دڵ و مێشکی ئەم مەسیحییە دڵسۆزانەیان لە ئازادییە شکۆدارەکەیان لە مەسیحدا دوور دەخستەوە، و دەیانخستنە ژێر کۆیلایەتی بۆ ڕێوڕەسم و دابونەریتی یاسایی. بۆ ئەوەی ئەمە بکەن، پێویست بوو هەوڵ بدەن متمانەی خەڵک بە مامۆستا گەورەکەیان بلەرزێنن کە ئەوانی بەرەو مەسیح بردبوو، واتە نێردراو پۆڵس خۆی، بۆیە دەسەڵاتی ئەویان خستە ژێر پرسیارەوە. هێرشەکەیان ئاراستەی نێردراوێتییەکەی بوو، هەروەها دوودڵ نەبوون لەوەی گومان لە پاکییەکەی بکەن.
ئەوان خۆیان خزانده ناو متمانەی باوەڕدارانەوە بەوەی کە باوەڕیان بەو پیاوە لاواز دەکرد کە هێنابوونی بۆ لای مەسیح، بەو هیوایەی کە پشت بەستنیان بە مزگێنیی نیعمەتی خودا تێکبشکێنن و لە جێگەی ئەوەدا پابەندبوون بە یاسا دابنێن.
کاتێک پاوڵ ئەمەی بیست زۆر خەمبار بوو. لای ئەو، فێربوون تەنها بابەتێکی بۆچوون نەبوو. پرسی پاراستنی پێگەی خۆی نەبوو بە هەموو نرخێک. تێگەیشت کە مرۆڤەکان بە ڕاستیی خودا پیرۆز دەکرێن، و لە لایەکی ترەوە بە هەڵە ورەیان تێکدەشکێت، بۆیە لای ئەو زۆر گرنگ بوو کە باوەڕهێناوەکانی دەست بگرن بەو ڕاستییەوە کە بنیاتیان دەنێت و لە ڕێگاکانی مەسیحدا پێشیان دەخات. کاتێک ئەم هەواڵی لادانەیان پێگەیشت، دانیشت و ئەم نامەیەی نووسی. ئەو کاری نەکرد کە بە گشتی دەیکرد. تا ئەو شوێنەی من دەزانم، هیچ نموونەیەکی ترمان لە پەیمانی نوێدا نییە کە پاوڵ نامەیەکی بە دەستی خۆی نووسیبێت. بە شێوەیەکی ئاسایی نامەکانی بۆ سکرتێرێک دەگوت کە بۆی دەنووسی. لەو ڕۆژگارانەدا جۆرێک لە کورتنووسییان هەبوو، و کۆپییەکانیان گەیشتوونەتە دەستمان، بۆ ئەوەی بزانین چۆن کاریان دەکرد. و پاشان ئەم نامانە بە شێوەیەکی دروست ئامادە دەکران و لەلایەن نووسەرە جیاوازەکانییەوە دەنێردران.
بەڵام لەم بۆنەیەدا ئەوەندە وروژابوو، هێندە بە قووڵی کاری تێکرابوو، کە وا دیارە نەیدەتوانی چاوەڕێی نووسەرێک بکات. لەبری ئەوە، داوای پەڕگەمەن، قەڵەم، و مەرەکەبی کرد، و دانیشت و بە دەستێکی لەرزۆک ئەم نامە تەواوەی نووسی. ئەو لە کۆتاییەکەیدا دەڵێت،
"ئێوە دەبینن بە چ پیتێکی گەورە بە دەستی خۆم بۆتان نووسیومە."
ئەوە وەرگێڕانە دروستەکەی قسەکانیەتی. پاوڵۆس بە ئاشکرا کێشەیەکی لە چاوەکانی هەبوو، بۆیە نەیدەتوانی باش ببینێت، وەک کەسێکی نیمچە کوێر قەڵەمەکەی گرت و بە پیتە گەورە و پڕ لە دڵەڕاوکێکان پەرچەمەکەی پڕکردەوە، و وەک نامەیەکی درێژ دەهاتە بەرچاو. پاشان بە پەلە ناردی بۆ گالاتیا، بە هیوای ئەوەی خودا بەکاری بهێنێت بۆ ئەوەی ئەو خەڵکە لەو هەڵانە ڕزگار بکات کە تێیان کەوتبوون. لە هەندێک ڕووەوە، ئەمە سەرنجڕاکێشترین نامەیەتی لە نێو هەموو نامەکانیدا، چونکە زۆر خۆ-ئاشکراکەرە. وەک ئەوە وایە پەنجەرەیەک بۆ ناو دڵی خۆی بکاتەوە بۆ ئەوەی ئێمە بتوانین سەیری ناخی پیاوەکە بکەین و ئەو پاڵنەرانە ببینین کە زاڵ بوون و کۆنتڕۆڵیان کردبوو.
نامەکە خۆی لە پێکهاتەدا سادەیە. لە جیاتی ئەوەی بیکەم بە چەندین بەشی بچووکی زۆر، من وەک سێ دابەشبوونی گەورە سەیری دەکەم.
بەشی 1: کەسی (غەل. 1-2)
بەشی 2: بنەمای باوەڕ (غەلاتیە 3-4)
بەشی 3: کرداری (گال. 5-6)
ئەگەر ئەم شتانە بە توندی لە مێشکماندا جێگیر بکەین، هەرگیز لەبیریان ناکەین. بابەتی نامەکە بریتییە لە "یاسا و نیعمەت". شێوازی ڕوونکردنەوەی نێردراوەکە بەم شێوەیەیە: بەشەکانی 1 و 2 کەسیین. لەو بەشانەدا بە شێوەیەکی گەورە باسی ئەزموونە کەسییەکانی خۆی دەکات. ئەو نیشان دەدات چۆن خۆی، کە لە کاتێکدا جوولەکەیەکی توند و یاسایی بوو، هێنراوەتە ناو زانینی نیعمەتی خودا، و چۆن ناچار بووە ئەو هەڵوێستە لە دژی یاساییەکان بپارێزێت. بەشەکانی 3 و 4 فێرکاریین. لەو بەشانەدا، کە دڵی نامەکەن، ئەو ڕوونی دەکاتەوە، وەک لە نامەکەی بۆ ڕۆماکاندا، ڕاستییە گەورەکەی ڕزگاری بە تەنها نیعمەت. بەشەکانی 5 و 6 کرداریین. ئەوان پێمان نیشان دەدەن ئەو ڕەچاوکردنە ڕەوشتی و ئەخلاقییانەی کە لە زانینی ڕزگاری بە نیعمەتی بێبەرامبەرەوە سەرچاوە دەگرن. ئەم دابەشکردنانە زۆر سادەن.
ئێستا دەچینە سەر تاوتوێکردنی پێشەکیی نامەکە لە بەشی تایبەتیدا. سێ ئایەتی یەکەم سڵاوی ڕەسوڵی پێکدەهێنن:
پۆڵس، ڕەسوڵێک.
نامەکانی تری بخوێنەرەوە، و دەبینیت کە هەرگیز خۆی بە "نێردراو" ناونابێت مەگەر کاتێک بۆ هەندێک کەس بنووسێت کە نێردراویەتییەکەی خراوەتە ژێر پرسیارەوە، یان کاتێک کە دۆکترینێکی گەورەی هەیە بۆ ئاشکراکردن کە خەڵک بە ئەگەری کەم قبووڵی دەکەن، مەگەر ئەوە نەبێت کە تێبگەن ئەو ئەرکێکی دیاریکراوی هەبووە بۆ ناساندنی. بە ڕوونی پێی باشترە خۆی بە "خزمەتکاری عیسای مەسیح" ناوببات، و ئەو وشەی "خزمەتکار"ـە بە واتای بەندەیەک دێت، یەکێک کە کڕدراوە و پارەکەی دراوە. پۆڵس حەزی دەکرد بیر لەوە بکاتەوە. ئەو بە خوێنی بەنرخی مەسیح کڕدرابوو و پارەکەی درابوو، بۆیە ئەو بەندەی مەسیح بوو. بەڵام لەم بۆنەیەدا پێویستیی بە جەختکردنەوە لەسەر نێردراویەتییەکەی بینی چونکە ڕاستییە گەورەکان لە ژێر پرسیاردا بوون، و ئەوان زۆر بە توندی بە ئەرکی تایبەتیی خۆیەوە لە خوداوە بەسترابوونەوە، بۆیە پێویست بوو جەخت لەسەر ئەو ڕاستییە بکرێتەوە کە ئەو پەیامبەرێکی دیاریکراو بوو. وشەی نێردراو، لە کۆتاییدا، بە ڕاستی بە واتای "پەیامبەر" یان "خزمەتکار" دێت، بەڵام بە واتایەکی پیشەیی بەکاردێت لە پەیوەندیدا لەگەڵ دوازدە کەسەکە کە بە تایبەتی نێردراوی جوولەکەکان بوون، هەرچەندە بۆ ناجوولەکەکان (گەلانی تر)یش بوون، و پاشان پۆڵس خۆی، کە بە پلەی یەکەم نێردراوی ناجوولەکەکان بوو، و هێشتا هەمیشە سەرەتا دەچووە لای جوولەکەکان لە هەموو ئەو شوێنانەی کە کاری تێدا دەکرد.
پۆڵس نێردراوێک بوو،
نەک لەلایەن مرۆڤەوە و نەک بە دەستی مرۆڤ.
پێموایە ئەو هۆکارێکی تایبەتی هەبوو بۆ نووسینی بەم شێوەیە. ڕەخنەگرەکانی دەیانگوت، "پۆستە نێردراوەکەی لە کوێ وەرگرتووە؟ ڕاسپاردەکەی لە کوێ وەرگرتووە؟ نە لە پیتەر، نە لە یۆحەننا. دەسەڵاتەکەی لە کوێ وەرگرتووە؟" ئۆه، ئەو دەڵێت، شانازی بەو ڕاستییەوە دەکەم کە هیچ شتێکم لە مرۆڤ وەرنەگرتووە. ئەوەی وەرمگرتووە ڕاستەوخۆ لە ئاسمانەوە وەرمگرتووە. من نێردراوی پیاوان نیم و نە بەهۆی پیاویشەوە. پیاوان نەبوون کە لە بنەڕەتدا دەسەڵاتیان هەبووبێت و دەسەڵاتیان پێبەخشیبم، نە قوتابخانەیەک بوو، نە قەشەیەک، نە ئەنجومەنێکی قەشەکان، لە ئۆرشەلیم، کە ئەم دەسەڵاتەیان پێبەخشیبم.
"نەک لە مرۆڤەکان، نە بە دەستی مرۆڤ."
هەرچەندە خودا منی دەستنیشان کرد، دەسەڵاتەکەم لەلایەن مرۆڤەوە نەبەخشرا. قەشە جیرۆم دەڵێت،
بەڕاستی چوار پۆل خزمەت هەیە لە کڵێسای مەسیحیی دانپێدانراودا. یەکەم، ئەوانەن کە نە لە پیاوانەوە نێردراون، نە لە ڕێگەی پیاوانەوە، بەڵکو ڕاستەوخۆ لە خوداوە.
پاشان ئاماژە بەوە دەکات کە ئەمە ڕاست بوو بۆ پێغەمبەرانی سەردەمی پەیمانی کۆن. ئەوان نە لەلایەن مرۆڤەوە ڕاسپێردرابوون و نە مۆڵەتیان پێدرابوو لەلایەن مرۆڤەوە، بەڵکوو ڕاستەوخۆ لە خوداوە ڕاسپێردرابوون، و بێگومان ئەمە ڕاستە بۆ نێردراو پۆڵس.
"پاشان دووەم،" جیرۆم دەڵێت، "ئەوانەن کە ئەرکەکانیان لە خوداوە و لە ڕێگەی مرۆڤەوە وەردەگرن، بۆ نموونە پیاوێک بە ڕوونی هەست دەکات کە خودا بانگی کردووە بۆ مزگێنی دان، و لەلایەن براکانییەوە پشکنینی بۆ دەکرێت و ئەوان دڵنیا دەبنەوە کە ئەو بانگ کراوە بۆ مزگێنی دان، و بەم شێوەیە ڕاسپاردەی دەکەن بۆ کارەکە، ڕەنگە بە دانانی دەست. و بەم شێوەیە ئەو خزمەتکاری خودایە، خادیمێکی خودایە، لە خوداوە و لە ڕێگەی مرۆڤەوە. پاشان لە پۆلی سێیەمدا ئەوانەن کە ئەرکەکانیان لە مرۆڤەوە وەردەگرن، بەڵام نەک لە خوداوە. ئەمانە ئەو پیاوانەن کە خزمەتی مەسیحییان وەک پیشەیەک هەڵبژاردووە؛ ڕەنگە هەرگیز لە نوێوە لەدایک نەبووبن، بەڵام دوای ئەوەی خزمەتەکەیان وەک پیشەیەک هەڵبژاردووە، داوا لە قەشە یان پریسبيتەری یان کڵێسا دەکەن بۆ ئەوەی دەستنیشانیان بکەن.”
بەڵام وەک سپێرجهن گوتی،
“دەستنیشانکردن ناتوانێت هیچ شتێک بۆ پیاوێک بکات کە بانگەوازەکەی لە خوداوە وەرنەگرتووە. تەنها دانانی دەستی بەتاڵە لەسەر سەرێکی بەتاڵ.”
پیاوەکە وەک خزمەتکارێک ناسێنراو دەردەچێت، بەڵام ئەو خزمەتکاری خودا نییە. پاشان جێرۆم دەڵێت،
چینێکی چوارەم هەیە. پیاوانێک هەن کە خۆیان وەک خزمەتکارانی مەسیح نیشان دەدەن، و دەسەڵاتیان نە لە خوداوە و نە لە مرۆڤەوە وەرگرتووە، بەڵکوو تەنیا کەسانی سەربەخۆن. دەبێت تەنیا قسەی خۆیان بە ڕاست بزانن کە ئەوان بە دڵنیاییەوە دەستنیشان کراون. کەسی تر نەیتوانیوە هیچ بەڵگەیەک بۆ ئەوە بناسێتەوە.
پۆڵس لە پلەی یەکەمدا بوو. ئەو ڕاسپاردەکەی ڕاستەوخۆ لە خوداوە وەرگرتبوو، و هیچ مرۆڤێک دەستی لە تەنانەت پشتڕاستکردنەوەشی نەبوو. بەڵام ڕەنگە بپرسیت، ئەی چی دەربارەی پیرۆزەکانی ئەنتیکیا کە دەستیان خستە سەری کاتێک ئەو و بەڕنابا بڕیار بوو مزگێنی بە ناجولەکەکان بدەن؟ ئەوە پشتڕاستکردنەوەیەکی مرۆیی نەبوو بۆ نێردراوێتییەکەی، چونکە ئەو وەک نێردراوێکی گەورە چووە ئەوێ.
چۆن پۆڵس ڕاسپاردەکەی وەرگرت؟ ئەو لە بەشی ٢٦ی پەرتووکی کردەوەکان پێمان دەڵێت. کاتێک کەوتە سەر زەوی و لێی درا لەسەر ڕێگای دیمەشق، مەسیحی زیندووبووەوە دەرکەوت بۆی و پێی گوت،
"من یەسووعم، ئەوەی تۆ دەچەوسێنیتەوە. بەڵام هەستە و لەسەر پێیەکانت بوەستە: چونکە من بۆ ئەم مەبەستە بۆ تۆ دەرکەوتم، بۆ ئەوەی تۆ بکەمە خزمەتکار و شایەتێک بۆ هەموو ئەو شتانەی کە تۆ بینیت، و بۆ ئەو شتانەش کە تێیاندا من بۆ تۆ دەردەکەوم؛ تۆ لە خەڵکەکە و لە نەتەوەکان ڕزگار دەکەم، ئەوانەی ئێستا تۆیان بۆ دەنێرم، بۆ ئەوەی چاوەکانیان بکەیتەوە، و لە تاریکییەوە بۆ ڕووناکی، و لە دەسەڵاتی شەیتانەوە بۆ خودا بیانگۆڕیت، بۆ ئەوەی لێخۆشبوونی گوناهەکان وەربگرن، و میراتێک لەنێو ئەوانەدا کە بە باوەڕی من پیرۆز کراون” (ئایەتەکانی ١٥-١٨).
پۆڵس دەڵێت لەوێ بوو کە ڕاسپاردەکەی وەرگرت.
"بۆیە، ئەی پاشا ئەگریپا، من گوێڕایەڵ نەبووم بۆ بینینە ئاسمانییەکە" (v. 19),
بەڵام بەپێی ڕێنماییە خوداییەکانی، ئەو ڕۆیشت بۆ فێرکردن لە
دیمەشق، و لە ئۆرشەلیم، و بە درێژایی هەموو کەناراوەکانی یەهودیا، و پاشان بۆ نەتەوەکان، کە ئەوان تۆبە بکەن و بگەڕێنەوە بۆ خودا، و کارگەلێک بکەن کە شایستەی تۆبەکردن بێت" (ئایەت ٢٠).
کەواتە پۆڵس نێردراوێک بوو.
نە لە مرۆڤەکانەوە، نە بە دەستی مرۆڤ، بەڵکو بە دەستی عیسای مەسیح، و خودای باوک، کە لە مردووان هەڵیستاندەوە.
پێموایە ئەو هۆکارێکی تایبەتی هەبوو بۆ جەختکردنەوە لەسەر هەستانەوە. کەسانێک هەبوون دەیانگوت، "پاوڵ ناتوانێت نێردراو بێت، چونکە هەرگیز خودای عیسای نەبینیوە. ئەو یەکێک نەبوو لە دوازدەکە، لەلایەن مەسیحەوە فێرنەکراوە. ئەی چۆن دەتوانێت بە ڕاستی ناوی نێردراو بۆ خۆی بەکاربهێنێت؟" ئەو دەڵێت،
"ئایا من عیسای مەسیحم نەبینیوە؟ من ئەوم بینی وەک هیچ یەکێکی تر نەیبینی. من ئەوم لە شکۆمەندیدا بینی وەک هەڵسێنراوەکە، و دەنگی ئەوم لە ئاسمانەوە بیست، و ڕاسپاردەی خۆمم لە لێوەکانییەوە وەرگرت."
هەر بۆیە لە شوێنێکدا پەیامەکەی خۆی ناودەبات بە "مزگێنی شکۆداری خودای پیرۆز." ئەوە ڕەنگە وەرگێڕدرێتە سەر "مزگێنی شکۆمەندی خودای دڵخۆش." خودا ئێستا زۆر دڵخۆشە چونکە پرسی گوناه یەکلایی کراوەتەوە و دەتوانێت پەیامی نیعمەتەکەی خۆی بۆ هەموو جیهان بنێرێت، و ئەوە "مزگێنی شکۆمەندی خودای دڵخۆشە" چونکە لە شکۆمەندییەوەیە.
پاشان پۆڵس خەڵکی دیکە بە خۆیەوە دەبەستێتەوە. ئەو بە تەنیا نەبوو، بەڵام هەمیشە دڵخۆش بوو کە هاوکارەکانی بناسێتەوە، و بۆیە دەڵێت،
هەموو ئەو برایانەی کە لەگەڵ منن، بۆ کڵێساکانی گالاتیا: نیعمەت و ئاشتیتان لەگەڵ بێت لە خودای باوکەوە، و لە خوداوەند یەسووعی مەسیحەوە.
"Kerem" silava Yûnanî bû; "Aştî" silava Îbranî bû. Pawlos serbilind e ku dîwarê navîn ê veqetandinê di navbera Cihû û Ne-Cihûyan de di afirandina nû de hatiye hilweşandin, û ji ber vê yekê van her du silavan tîne cem hev. Çiqas xweş bi eşkerekirina Xirîstiyanî re li hev tên. Ne kerema ku xilas dike ye, lê kerema ku diparêze ye. Ne aştî bi Xwedê re ye, ya ku bi xwîna xaça Wî hatibû çêkirin û ya ku berê ya wan bû, lê aştî ya Xwedê ye ku ew pir bi hêsanî dikaribûn winda bikin ger ji hevpariya bi Wî re derketana.
پاشان لە ئایەتەکانی ٤ و ٥دا بەردەوام دەبێت لە جەختکردنەوە لەسەر کاری پەروەردگارمان عیسا. با زۆر بە بیرکردنەوە، زۆر بە نەرمی و نیانی، و زۆر بە تێڕامانەوە بیر لەم وشانە بکەینەوە.
پەروەردگارمان عیسای مەسیح، کە خۆی بەخشی لە پێناو گوناهەکانمان.
ئای، خۆزگە هەرگیز لەبیرمان نەچێتەوە ئەو ئازارەی مەسیح لە پێناوی ئێمەدا چەشتوویەتی!
ئەوەی خۆی بەخشی
ئاماژە بە کێ دەکات؟ ئەو یەکێکەی کە کوڕی هەتاهەتایی باوک بوو، کە لەگەڵ باوک بوو پێش هەموو جیهانەکان، و لەگەڵ ئەوەشدا بە نیعمەتێکی بێسنوورەوە خۆی نزم کردەوە بۆ ئەوەی ببێتە مرۆڤ. وەک مرۆڤێک وازی لە خودابوونی نەهێنا؛ ئەو خودا و مرۆڤ بوو لە یەک کەسایەتی شکۆمەنددا، و بۆیەش پڕ بوو لە شایستەیی بۆ ئەوەی بتوانێت قەرزە گەورەکەی کە ئێمە قەرزاری خودا بووین، بیداتەوە. ئەو پرسی گوناهی بۆ ئێمە یەکلایی کردەوە وەک کەسێکی تر نەیدەتوانی. سروودە بچووکەکە دەڵێت:
هیچ فریشتەیەک نەیدەتوانی جێگەی ئێمە بگرێت، هەرچەندە ئەو بەرزترین بوو؛ خۆشەویستەکە، لەسەر خاچ جێهێڵراو، یەکێک بوو لە سێ کەسایەتییەکەی خودا!
لە هەموو مرۆڤەکان نووسراوە،
"هیچ کامیان بە هیچ شێوەیەک ناتوانێت براکەی ڕزگار بکات، یان باجێک بداتە خودا لە جیاتی ئەو: (چونکە کڕینەوەی گیانیان زۆر گرانە و بۆ هەتاهەتایە دەست لێ هەڵدەگیرێت)" (زەبوورەکان ٤٩:٧-٨).
بەڵام لێرە یەکێک هەیە کە بوو بە مرۆڤ بۆ ڕزگارکردنی ڕۆحی ئێمە:
کوڕی مرۆڤ نەهات تا خزمەتی بکرێت، بەڵکو بۆ خزمەتکردن و ژیانی خۆی بداتە فیدیە بۆ زۆر کەس.» (مەتتا ٢٠:٢٨)
ئەوەی کە خۆی بەخشی.
بیری لێ بکەوە! کاتێک گوناهباریی خۆمان دێتەوە یادمان، گەندەڵی دڵەکانمان، خراپەی لێوەکانمان، کاتێک بیر لەوە دەکەینەوە کە گوناهەکانمان شایەنی چین و چەند بێدەسەڵات بووین بۆ ئەوەی خۆمان لەو سزایە ڕزگار بکەین کە بە حەق شایەنی بووین، و پاشان بیر لەو دەکەینەوە، پیرۆزەکە، دادپەروەرەکە،
سەروەری ئاسمانەکان، کێ دابەزی بۆ حاڵی مرۆڤ و خۆڵ تا کرمە تاوانبارەکان بەرز ببنەوە،
چۆن دڵەکانمان دەبێت بە خۆشەویستی و پەرستنەوە بچنە لای ئەو. پێم وایە بۆ پۆڵس قورس بوو فرمێسکەکانی ڕابگرێت کاتێک ئەمەی نووسی،
ئەوەی خۆی بەخشی لە پێناو گوناهەکانمان.
ئێمە حەز دەکەین ئەو گوناهانە لەبیر بکەین، کەچی هەندێک جار باشە کە چاڵی ئەو بیرەمان بیر بێتەوە کە لێی دەرهێنراین، چونکە گوناهەکانمان دەبنە پاشخانێکی ڕەش کە گەوهەری شکۆداری فەزڵی خودایی بۆ هەتاهەتایە نیشان دەدات. نەک تەنها بۆ ئەوەی ئەو لە حوکمی هەتاهەتایی ڕزگارمان بکات، نەک تەنها بۆ ئەوەی هەرگیز لەو چاڵە تاریک و تاریکەی خەم و پەژارەدا ون نەبین کە کتێبی پیرۆز بەو شێوە قورس و جیدییە باسی لێوە دەکات، بەڵکو بۆ ئەوەی لێرەشدا بە تەواوی بۆ خۆی بین،
“بۆ ئەوەی ڕزگارمان بکات لەم جیهانە خراپەی ئێستایە.”
مرۆڤ بە گوناهکارییەکەی، بە ناپاکیەکەی بەرامبەر خودا، خراپی کردووە، بەڵام ئێمە کە ڕزگارکراوین دەبێت لێی ڕزگار بکرێین، بۆ ئەوەی بۆ خودا تەرخان بکرێین.
بەپێی ویستی خودا و باوکمان.
لەو وشانەدا مەبەستی هاتنی پەروەردگارمان بۆ ناو جیهان کورت دەکاتەوە. ئەو هات بۆ ئەوەی لە پێناوی گوناهەکانماندا بمرێت تاکوو لە دەسەڵاتی گوناه ڕزگارمان بێت و بە تەواوی بۆ خۆی بین.
بۆ ئەو شکۆ بێت بۆ هەتاهەتایە. ئامین.
ئەمە دەبێتە سڵاوەکە، و پێشەکییەکە دوای دێت.
وانەی 2: هیچ مژدەیەکی تر نا (گەلاتیا 1:6-9)
سەرسامم کە ئێوە بەم زووییە لادراون لەو کەسەی بانگی کردن بۆ نیعمەتی مەسیح، بۆ ئینجیلێکی تر: کە یەکێکی تر نییە؛ بەڵکو هەندێک هەن کە ئێوە بێزار دەکەن و دەیانەوێت ئینجیلی مەسیح چەواشە بکەن. بەڵام ئەگەر ئێمە یان فریشتەیەک لە ئاسمانەوە، ئینجیلێکی ترتان بۆ ڕابگەیەنێت جگە لەوەی کە ئێمە بۆتان ڕاگەیاندووە، با نەفرەتی لێ بێت. وەک پێشتر وتمان، ئێستاش دووبارەی دەکەمەوە، ئەگەر کەسێک ئینجیلێکی ترتان بۆ ڕابگەیەنێت جگە لەوەی کە وەرگرتووتانە، با نەفرەتی لێ بێت، (ئایەتەکانی ٦-٩)
ئەوانە قسەی زۆر توندن، و من بە تەواوی تێدەگەم کە هەندێک کەس ڕەنگە قورسییان هەبێت لە یەکخستنەوەیان لەگەڵ ئەو نیعمەتەی کە لە عیسای مەسیحدایە. دوو جار نێردراوەکە نەفرەت لەوانە دەکات کە هەر ئینجیلێکی تر ڕادەگەیەنن جگە لەوەی کە خۆی بۆ ئەم گالاتییانە ڕایگەیاندبوو کاتێک ئەوان گوناهباری هەژار بوون، و خودا بەکاری هێنابوو بۆ ئەوەی بیانباتە لای گەورە عیسای مەسیح. هەندێک ڕەنگە بپرسن، ئایا ئەمە هەڵوێستی خزمەتکاری مەسیحییە، کە بە دەوری خەڵکدا بگەڕێت و نەفرەت لەوانە بکات کە لەگەڵی کۆک نین؟ نەخێر، و بە دڵنیاییەوە هەڵوێستی پۆڵس نەبوو. کەواتە، بۆچی ئەو زمانێکی وا توند بەکاردەهێنێت؟ ئەوە نییە کە خۆی نەفرەت لە کەسێک بکات، بەڵکو بە ئیلهامی ڕۆحی پیرۆزی خودا ڕایدەگەیەنێت کە حوکمی خودایی دەبێت بەسەر هەر کەسێکدا بێت کە هەوڵدەدات ئینجیلی مەسیح گۆڕانکاری تێدا بکات یان خەڵک لەو ئینجیلە دوور بخاتەوە. بە واتایەکی تر، نێردراو پۆڵس ئەو ڕاستییە دەزانێت کە ئینجیل تەنها پەیامی خودایە بۆ مرۆڤی ونبوو، و گۆڕانکاری کردن لەو ئینجیلەدا، پێشکەشکردنی شتێکی تر بە خەڵک لە جێگەی ئەودا، بۆ پیاوێک کە هەوڵبدات ئینجیلێکی ساختە بەسەریاندا بسەپێنێت واتە گیانی ئەوانەی گوێی لێدەگرن دەخاتە مەترسییەوە. گەورە عیسای مەسیح جەختی لەسەر ئەمە کردەوە کاتێک ئاماژەی بەوەدا کە ئەو پیاوانەی خەڵکیان فێردەکرد متمانە بە هەوڵەکانی خۆیان بکەن بۆ ڕزگاری، سەرکردەی کوێری کوێرەکان بوون، و لە کۆتاییدا هەردوو سەرکردە و سەرکراو دەکەوتنە ناو چاڵەکە. شتێکی زۆر جددییە کە پیاوان لە ڕێگەی ڕۆحییەوە گومڕا بکەیت؛ شتێکی ترسناکە کە ڕێنمایی هەڵە بدەیت کاتێک گیانەکان بەدوای ڕێگەی بەهەشتدا دەگەڕێن.
بیرم دێت چیرۆکێکم خوێندەوە دەربارەی ژنێک کە لەگەڵ کۆرپە بچووکەکەی لە شەمەندەفەرێکدا بوو و بەناو یەکێک لە ویلایەتە ڕۆژهەڵاتییەکاندا دەڕۆیشت. ڕۆژێکی زۆر زستانە بوو. لە دەرەوە زریانێکی گەورە هەڵیکردبوو، بەفر دەباری، و بەفراو هەموو شتێکی داپۆشیبوو. شەمەندەفەرەکە بە هێواشی دەڕۆیشت بەهۆی سەهۆڵی سەر ڕێڕەوەکانەوە و بەفربڕەکەش لە پێشەوە دەڕۆیشت بۆ پاککردنەوەی ڕێگا. ژنەکە زۆر دڵەڕاوکێی پێوە دیار بوو. بڕیار بوو لە وێستگەیەکی بچووک دابەزێت کە لەوێ چەند هاوڕێیەکی چاوەڕێی بوون، و بە کۆندەکتەرەکەی وت،
دڵنیابە و وێستگە ڕاستەکەم پێ بڵێ، باشە؟
"بێگومان،" وتی، "تەنها لێرە بمێنەرەوە تا پێتبڵێم وێستگەی دروست."
ئەو بە کەمێک شڵەژاوییەوە دانیشت و دووبارە لەگەڵ گەیەنەرەکە قسەی کرد،
لەبیرم ناکەیت؟
"نەخێر، تەنها متمانەم پێ بکە. من پێت دەڵێم کەی دابەزیت."
پیاوێکی بازرگان لەسەر کورسی بەرامبەر دانیشتبوو، و خۆی نزیک کردەوە و گوتی، "ببوورە، بەڵام دەبینم تۆ کەمێک نیگەرانی لە دابەزین لە وێستگەکەت. من ئەم ڕێگایە باش دەناسم. وێستگەکەی تۆ یەکەم وێستگەیە لەدوای فڵانە شار. ئەم کۆنتڕۆڵچییانە زۆر لەبیرچوونەوەیان هەیە؛ زۆر کاریان هەیە کە پێویستە ئەنجامی بدەن، و لەوانەیە داواکەی تۆ لەبیر بکات، بەڵام من دڵنیا دەبمەوە کە تۆ بە سەلامەتی دادەبەزیت. من یارمەتیت دەدەم لەگەڵ جانتاکانت."
“ئۆه، سوپاس،” وتی.
و ئەو پشتی دایەوە بە ئاسوودەییەکی زۆرەوە.
پاش ماوەیەک ناوی ئەو شارەی کە باسی کرد بانگ کرا، و ئەو چەمایەوە و وتی،
“وێستگەی داهاتوو هی تۆ دەبێت.”
کاتێک نزیک بوونەوە لە وێستگەکە، بە دڵەڕاوکێوە سەیری دەوروبەری کرد بەدوای کۆنتڕۆڵکەرەکەدا، بەڵام ئەو نەهات.
“تۆ دەبینیت،” پیاوەکە وتی، “ئەو تۆی لەبیر کردووە. من ڕزگارت دەکەم،”
و یارمەتیی دا لەگەڵ کەلوپەلەکانی، و چونکە کۆنتڕۆڵچی نەهاتبوو دەرگاکە بکاتەوە، ئەو کردییەوە، و کاتێک شەمەندەفەرەکە وەستا، ئەو دابەزی، جانتاکەی هەڵگرت، یارمەتیی دا دابەزێت، و لە ساتێکدا شەمەندەفەرەکە ڕۆیشتەوە.
چەند خولەکێک دواتر سەرپەرشتیارەکە هات و بە دەوروبەردا سەیری کرد و وتی،
"ئای، ئەوە سەیرە! لێرە ژنێک هەبوو کە دەیویست لەم وێستگەیە دابەزێت. سەیرمە لە کوێیە."
پیاوە بازرگانەکە هاتە قسە و وتی،
"بەڵێ، تۆ لەبیرت کرد، بەڵام من بینیم کە ئەو بە سەلامەتی دابەزی."
«لە کوێ دابەزی؟» کۆنتڕۆڵچییەکە پرسی.
کاتێک شەمەندەفەرەکە وەستا.
"بەڵام ئەوە وێستگە نەبوو! ئەوە وەستانێکی لەناکاو بوو! من چاودێری ئەو ژنەم دەکرد. ئای، پیاو، تۆ لە ناوچەیەکی دوورەدەست و چۆڵدا داتبەزاندووە لە ناوەڕاستی ئەم هەموو زریانەدا کە هیچ کەسێک نییە پێشوازی لێ بکات!"
تەنها یەک شت مابوو بیکەن، و هەرچەندە کارێکی تا ڕادەیەک مەترسیدار بوو، دەبوو مەکینەکە پێچەوانە بکەنەوە و چەند میلێک بگەڕێنەوە دواوە، و پاشان چوونە دەرەوە بۆ گەڕان بەدوای ژنەکەدا. گەڕان و گەڕان، و لە کۆتاییدا کەسێک دۆزییەوە، و لەوێ لەسەر زەوی ڕەقبووبووەوە لەگەڵ کۆرپە مردووە بچووکەکەی لە باوەشیدا. ئەو قوربانیی زانیاریی هەڵە بوو.
ئەگەر شتێکی ئەوەندە جددی بێت کە زانیاری هەڵە بدەیتە خەڵک سەبارەت بە شتە کاتییەکان، ئەی چی دەربارەی ئەو پیاوەی کە پیاوان و ژنان گومڕا دەکات سەبارەت بە پرسیارە گەورەکەی ڕزگاری ڕۆحە نەمرەکانیان؟ ئەگەر پیاوان باوەڕ بە مزگێنییەکی درۆینە بکەن، ئەگەر متمانە بە شتێک بکەن کە دژی ووشەی خودا بێت، زیانەکەیان تەنها بۆ کات نییە بەڵکو بۆ هەتاهەتایە. هەر بۆیەش نێردراو پاوڵۆس، بە ئیلهامی ڕۆحی پیرۆز قسە دەکات، زمانی ئەوەندە توند بەکار دەهێنێت سەبارەت بە خراپەکاری، ترسناکی گومڕاکردنی ڕۆحەکان لەسەر شتە هەتاهەتاییەکان. ئەم گالاتییانە لە گوناهەکانیاندا دەژیان، لە بتپەرستیدا دەژیان، لە تاریکیی خورافاتی بێباوەڕیدا، کاتێک پاوڵۆس هاتە لایان و مزگێنییە شکۆدارەکەی ڕاگەیاند کە باس دەکات چۆن
"مەسیح لە پێناوی گوناهەکانی ئێمەدا مرد... و ناشترا، و لە ڕۆژی سێیەمدا بەپێی نووسینە پیرۆزەکان هەستایەوە" (1 کۆرنسۆس 15:3-4).
ئەوان ڕزگارکران، چونکە دەزانن مزگێنی نیعمەتی خودا کار دەکات. سەرسوڕهێنەرە کاتێک پیاوێک دەبینیت کە لە هەموو جۆرە گوناهێکدا ژیاوە، و خودا بەهۆی ڕۆحی پیرۆزەوە دەیگەیەنێتە تۆبە و ڕێنمایی دەکات باوەڕ بە مزگێنییەکە بهێنێت؛ هەموو شتێک دەگۆڕێت، خووە کۆنەکان وەک گەڵای وشک هەڵدەوەرن، ژیانێکی نوێ هی ئەوە. ئەو هێزی زاڵبوون بەسەر گوناهدا هەیە، هیوای بەهەشتی هەیە، و دڵنیایی ڕزگاری هەیە. ئەوەیە کە مزگێنی خودا دەبەخشێت.
ئەم گالاتییانە، دوای ئەوەی پۆڵس بەکارهات بۆ ئەوەی بیانخاتە ناو ئازادیی نیعمەتەوە، لەلایەن مامۆستایانی درۆزنەوە گومڕا دەکران، پیاوانێک کە لە یەهودیاوە هاتبوون، کە خۆیان بە مەسیحی دەناساند بەڵام هەرگیز لە یاساییبوون ڕزگار نەکرابوون. ئەوان بەم مەسیحییە گەنجانەیان وت، "ئێوە تەنها کەمێک لە مژدە دەزانن؛ پێویستە فێرکردنی یاسای موسا زیاد بکەن بۆ ئەو پەیامەی کە وەرتانگرتووە،
‘ئەگەر بەپێی ڕێبازی موسا خەتەنە نەکرێن، ناتوانن ڕزگار ببن’" (کردارەکان ١٥:١)
بەم شێوەیە گەڕاندیانییەوە سەر هەوڵی خودی خۆیان، چاوەکانیان لە مەسیح وەرگێڕا و لەسەر خۆیان و توانای خۆیان بۆ پاراستنی یاسا چەسپاند. پۆڵس دەڵێت: "ئەم شتە ئەو کەسانە وێران دەکات کە پشت بە هەوڵی خودی خۆیان دەبەستن بۆ گەیشتن بە بەهەشت؛ دەروازەکانی مرواری لەدەست دەدەن." گرنگ نییە چەند دڵسۆز بن، ئەگەر پشت بە کارەکانی خۆیان ببەستن هەرگیز بەشدار نابن لە میراتی پیرۆزەکان لە ڕووناکیدا. سەبارەت بەم گالاتییانەی کە بەڕاستی لەدایکبوونەوە، ئەم فێرکردنە درۆیە نەیدەتوانی ببێتە هۆی لەناوچوونی هەتاهەتاییان، بەڵام خۆشی و شادییەکەیان لێ دەسەندەوە کە مەسیحییەک دەبوو هەیبێت. چۆن دەتوانێت کەسێک ئاشتی هەبێت کە باوەڕی وابوو ڕزگاری پشت بە هەوڵەکانی خۆی دەبەستێت؟ چۆن دەیتوانی دڵنیا بێت کە بەپێی پێویست گرنگی بە داواکارییەکانی یاسا یان ڕێوڕەسم داوە؟ ئەوە مزگێنی نیعمەتی خودایە کە باوەڕپێکردنی دڵنیایی تەواو بە مرۆڤ دەبەخشێت. و بەم شێوەیە پۆڵسی نێردراو زۆر تووڕە بوو کاتێک بینی خەڵک شتێکی تر دەهێننە ناوەوە لە جیاتی مزگێنی نیعمەتی خودا، و سەرسامە کە ئەم گالاتییانەی کە بە ئازادی مەسیح دڵخۆش بوون، دەبێت ئەوەندە ئامادە بن بۆ گەڕانەوە بۆ کۆیلایەتی یاسا.
"سەرسامم،" ئەو دەڵێت، "کە ئێوە بەم زووییە لەو کەسە دوورکەوتوونەتەوە کە بانگی کردن بۆ نیعمەتی مەسیح، بەرەو مزگێنییەکی تر."
ئەو سەرسام دەبێت کە چۆن بەم زووییە لە پەیامی نیعمەت لایانداوە. نیعمەت چییە؟
ئەوە فەزڵی ئازاد و بێ شایستەی خودایە بۆ ئەوانەی کە شایستەی تەواو پێچەوانەکەی بوون.
ئەم گالاتییانە، وەک خۆمان، شایستەی سزای هەتاهەتایی بوون، شایستەی ئەوە بوون بۆ هەتاهەتایە لە ئامادەبوونی خودا دوور بخرێنەوە، وەک چۆن من و تۆ شایستەی ئەوەین، بەڵام لە ڕێگەی مزگێنیی نیعمەتەوە هێنرابوون بۆ ئەوەی ببینن کە خودا خاوەنی ڕاستودروستییەکە کە بە خۆڕایی پێشکەشی گوناهبارانی ناڕاستودروست دەکات کە باوەڕیان بە کوڕە پیرۆزەکەی هێناوە. بەڵام ئێستا، خەریکی ڕێوڕەسمی یاسایی، یاسا، ڕێسا و ڕێنمایی بوون، خۆشیی نیعمەتیان لەدەست دابوو و خەریکی هەوڵدانی خودی بوون. پۆڵس دەڵێت، "ناتوانم لێی تێبگەم،" و هێشتا دوای هەمووی، زۆر سروشتییە بۆ ئەم دڵە هەژارانەی ئێمە. چەند جارێک دەبینیت خەڵکێک کە وادیارە بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر گۆڕاون، و پاشان هەمووی لەدەست دەدەن کاتێک خەریکی هەموو جۆرە پرسیار، ڕێسا، ڕێوڕەسم و پەرستشێک دەبن. خودا دەیەوێت هەموو دڵێک خەریکی کوڕە پیرۆزەکەی بێت،
“کە تێیدا هەموو گەنجینەکانی دانایی و زانیاری حەشار دراون” (کۆلۆسییەکان ٢:٣).
"سەرسامم کە ئێوە بەم زووییە لەو کەسەی بانگی کردوون بۆ ناو نیعمەتی مەسیح، لادراون بەرەو مزگێنییەکی تر."
لە وەشانی کینگ جەیمسی خۆماندا دەخوێنینەوە، «مزگێنەیەکی تر،» و پاشان ئایەتی ٧ بەردەوام دەبێت، «کە یەکێکی تر نییە.» ئەمە وەک ناکۆکییەک دەردەکەوێت، بەڵام لێرەدا دوو وشەی یۆنانی جیاواز بەکارهاتوون. یەکەم وشە بریتییە لەھێتێرۆن، شتێک پێچەوانەی فێرکردنی دروست، شتێکی جیاواز. نێردراوەکە دەڵێت،
سەرسامم کە ئێوە هێندە زوو لەو کەسە لادراون کە بانگی کردن بۆ نیعمەتی مەسیح، بۆ مزگێنییەکی تر.
ئەم تێکەڵەی یاسا و نیعمەتە مژدەی خودا نییە، شتێک نییە بۆ ئەوەی زیاد بکرێت بۆ ئەوەی کە پێشتر وەرتان گرتووە، شتێک نییە بۆ تەواوکردنی پەیامی مژدە؛ بەڵکو پێچەوانەی ئەوەیە، پەیامێکی لادەرە، پەیامێکە کە دژی فێرکردنی دروستە. تەنها یەک مژدە هەیە.
لە پەیدابوونەوە تا بینین بەناو کتێبەکەدا بڕۆ و تەنها یەک مزگێنی هەیە – ئەوەی یەکەم جار لە باخی عەدەن ڕاگەیەندرا کاتێک پەیامەکە بڵاو بووەوە کە نەوەی ژنەکە سەری شەیتان پان دەکاتەوە. ئەوە مزگێنییەکە بوو، ڕزگاری لە ڕێگەی مەسیحی داهاتوو، کوڕی خودا کە لە ژنێک لەدایک بوو. هەمان ئەو مزگێنییەیە کە بۆ ئیبراهیم ڕاگەیەندرا. لەناو ئەم کتێبەدا دەخوێنینەوە کە مزگێنییەکە پێشتر بۆ ئیبراهیم ڕاگەیەندرا. خودا شەوێک بردییە دەرەوە و گوتی، "سەیری ئەستێرەکان بکە؛ بیانژمێرە."
و ئیبراهیم گوتی، "ناتوانم بیانژمێرم." گوتی، "سەیری خۆڵی زەوی بکە، و خۆڵەکە بژمێرە."
ئیبراهیم گوتی، "ناتوانم بیژمێرم." "باشە، بیری لمی کەنار دەریا بکەرەوە؛ دەنکە لمەکان بژمێرە." و ئیبراهیم گوتی، "ناتوانم بیانژمێرم."
و خودا وەڵامی دایەوە،
"بە نەوەی تۆ هەموو نەتەوەکانی سەر زەوی بەرەکەتدار دەبن" (پەیدابوون ٢٢:١٨). "و من نەوەکەت وەک خۆڵی زەوی دەکەم" (پەیدابوون ١٣:١٦).
ئیبراهیم ڕەنگە گوتبێتی، «نەکردەنییە! نەوەکەم! من هیچ منداڵێکم نییە، و من پیاوێکی بەساڵاچووم، و ژنەکەشم پیرەژنێکە. نەکردەنییە!» بەڵام خودا وشەکەی دابوو،
"لە نەوەی تۆدا [کە مەسیحە] هەموو گەلانی زەوی بەرەکەتدار دەبن."
ئەوە مزگێنییەکە بوو - هەموو نەتەوەکان لە ڕێگەی مەسیحەوە، نەوەی ئیبراهیم، بەرەکەتدار بکرێن. و
"ئیبراهیم باوەڕی بە خودا هێنا، و بۆی بە ڕاستودروستی دانرا" (ڕۆما ٤:٣).
ئەو بە باوەڕ پاساو درا چونکە باوەڕی بە ئاژانگە هێنابوو. هەمان ئەو ئاژانگەیە کە بەناو کتێبی زەبوورەکاندا تێدەپەڕێت. داود، کە بە گوناه پیس ببوو، دوو گوناهی داوێنپیسی و کوشتن، هاوار دەکات،
"تۆ قوربانیت ناوێت؛ ئەگینا دەمدام: تۆ حەزت لە قوربانی سووتێنراو نییە. قوربانییەکانی خودا ڕۆحێکی شکاوە: دڵێکی شکاو و پەشیمان، ئەی خودا، تۆ بە کەم سەیری ناکەیت" (زەبوورەکان ٥١:١٦-١٧). "بە حیسۆپ پاکم بکەرەوە، و پاک دەبمەوە: بمشۆ، و لە بەفر سپیتر دەبم" (زەبوورەکان ٥١:٧).
و تەنها یەک ڕێگا هەیە کە گوناهبارێکی هەژار بتوانێت پاک بکرێتەوە، و ئەوەش بە خوێنی بەنرخی خوداوەند عیسای مەسیحە. داود بە باوەڕەوە سەیری مەسیحی دەکرد، کوڕی خودا، و هیوای لەسەر ئەم یەک مزگێنییە بوو.
ئەوە مزگێنەکەیە کە ئیشایا ڕایگەیاند کاتێک بەناو سەردەمەکاندا ڕوانی و هاواری کرد،
"ئەو بریندار کرا لەبەر تاوانەکانمان، ئەو کوترابوو لەبەر گوناهەکانمان: سزای ئاشتیی ئێمە لەسەر ئەو بوو؛ و بە لێدانەکانی ئەو ئێمە چاک بووینەوە" (ئیشایا ٥٣:٥).
ئەوە مژدە بوو کە یەرمیا بانگەشەی دەکرد کاتێک وتی،
"ئەمە ناویەتی کە پێی ناودەبرێت، پەروەردگار ڕاستودروستیی ئێمەیە" (یەرمیا 23:6).
ئەوە مزگێنیی زەکەریا بوو،
"هۆ شمشێر، هەستە، بەسەر شوانەکەمدا، و بەسەر ئەو پیاوەی کە هاوکارمە، یەزدانی سوپاسالاران دەفەرموێت: شوانەکە لێبدە، مەڕەکانیش بڵاوە دەکەن.” (زەکەریا ١٣:٧).
ئەمە ئەو مزگێنییە بوو کە یۆحەننای لەئاوباپتایزکەرەکە ڕایگەیاند. ئەو هات و مزگێنی پاشایەتییەکەی ڕادەگەیاند، و کاتێک ئاماژەی بە عیسا کرد، گوتی:
“سەیرکەن بەرخی خودا، کە گوناهی جیهان لادەبات” (یۆحەننا ١:٢٩).
وە ئەمە ئەو ئینجیلە بوو کە عیسا خۆی ڕایگەیاند کاتێک فەرمووی،
"چونکە خودا ئەوەندە جیهانی خۆشویست، کە کوڕە تاقانەکەی خۆی بەخشی، بۆ ئەوەی هەرکەسێک باوەڕی پێی بێنێت لەناو نەچێت، بەڵکو ژیانی هەتاهەتایی هەبێت" (یۆحەننا ٣:١٦).
ئەمە مزگێنیی پیتەر بوو کاتێک باسی عیسای دەکرد و دەیگوت،
“هەموو پێغەمبەران شایەتی دەدەن دەربارەی ئەو، کە هەرکەسێک باوەڕی پێی بێنێت، بە ناوی ئەوەوە لێخۆشبوون لە گوناهەکانی وەردەگرێت.” (کرداری نێردراوان ١٠:٤٣)
ئەمە ئینجیلی نێردراو یۆحەننا بوو کە گوتی،
ئەگەر ئێمە بە ڕووناکیدا بڕۆین، وەک چۆن ئەو لە ڕووناکیدایە، ئەوا هاوبەشی یەکترمان دەبێت، و خوێنی عیسای مەسیحی کوڕی لە هەموو گوناهێک پاکمان دەکاتەوە" (1 یۆحەننا 1:7).
ئەمە مژدەی نێردراو یهعقوب بوو کە گوتی،
"بە ویستی خۆی، بە وشەی ڕاستی ئێمەی لەدایک کرد" (یاقوب 1:18).
ئەمە ئەو ئینجیلەیە کە ئەوان ئاهەنگی بۆ دەگێڕن بە درێژایی هەموو سەردەمەکانی داهاتوو کاتێک ملیۆنان و ملیۆنان لە ڕزگاربووان گۆرانی ستایشی خۆیان دەڵێن،
“بۆ ئەو کە خۆشی دەوێین، و لە گوناهەکانمان ئازادی کردین بە خوێنی خۆی” (بینین ١:٥ RV).
وە ئەمە ئینجیلی پۆڵس بوو کاتێک ڕایگەیاند،
"لەم پیاوەوە لێخۆشبوون لە گوناهەکان بۆ ئێوە ڕادەگەیەنرێت: و بەهۆی ئەوەوە هەموو ئەوانەی باوەڕ دەکەن لە هەموو شتێک بێتاوان دەکرێن" (کردارەکان 13:38-39).
یەک ئینجیل! و هیچی تر نییە!
زۆرجار هەستم بە خەمباری کردووە کاتێک گوێم لە هەندێک لە برایانم بووە کە فێربووم لە ڕاستیدا خۆشم بوێن، و زۆر شتی هاوبەشمان هەیە، هەوڵ دەدەن هەندێک جیاوازیی دیاریکراو ڕوون بکەنەوە بە درێژایی سەدەکانی ئینجیل و قسە دەکەن وەک ئەوەی چەندین ئینجیلی جیاواز هەبن. هەندێک دەڵێن کاتێک مەسیح لەسەر زەوی بوو و لە سەرەتای کتێبی کردارەکاندا، ئەوان مزگێنی شانشینیان ڕاگەیاند بەڵام نیعمەتی خودایان نەدەزانی. سەیرم دێت ئایا ئەوان ووشەکانی یۆحەننا ٣:١٦ و یۆحەننا ١:٢٩یان لەبیرە، و بیریان دێتەوە کە پەروەردگار بوو کە فەرمووی،
"بەڕاستی، بەڕاستی، پێتان دەڵێم، ئەوەی گوێ لە قسەی من دەگرێت و باوەڕ بەوە دەکات کە منی ناردووە، ژیانی هەتاهەتایی هەیە و ناچێتە ناو سزاوە؛ بەڵکو لە مردنەوە بۆ ژیان تێپەڕیوە" (یۆحەننا ٥:٢٤).
چەند کورتە یادەوەریمان هەندێک جار، ئەگەر بڵێین یەسووع نیعمەتی ڕانەگەیاندووە کاتێک لێرە لەسەر زەوی بووە، کاتێک کتێبی پیرۆز دەڵێت،
"یاسا بە موسا درا، بەڵام نیعمەت و ڕاستی بە عیسای مەسیح هات" (یۆحەننا ١:١٧).
ئایا دەتوانین بڵێین کە پیتەر و هاوڕێ نێردراوەکانی لە بەشی سەرەتایی کردارەکاندا بانگەشەی نیعمەتیان نەدەکرد، کاتێک پیتەر خۆی ڕایگەیاند،
"بۆ ئەو هەموو پێغەمبەران شایەتی دەدەن، کە بە ناوی ئەوەوە هەرکەسێک باوەڕی پێی بێنێت، لێخۆشبوون لە گوناهەکانی وەردەگرێت" (کردارەکان 10:43).
تەنها یەک ئینجیل هەیە!
دەڵێن یەک ئینجیلی شانشین هەیە، ئینجیلێکی تر لەبارەی نیعمەتی خودا، پاشان ئینجیلی شکۆمەندی هەیە، و ڕۆژێک ئینجیلی هەتاهەتایی دەبێت، و ئەمانە هەموویان ئینجیلی جیاوازن. ئەگەر ئەم لێدوانانە ڕاست بوونایە، ئەم وشانەی پۆڵس پووچەڵ دەبوونەوە،
"ئەگەر هەر کەسێک مزگێنییەکی ترتان پێ بدات جگە لەوەی کە ئێوە وەرگرتووتانە، با نەفرەت لێکراو بێت."
کەسێک بۆی نووسیم کە سەرسام بوو کە پیاوێک کە دەبوو باشتر بزانێت، قسە بکات دەربارەی ئەوەی کە تەنها یەک ئینجیل هەیە.
"بۆچی،" ئەو وتی، "تەنانەت دکتۆر سی. ئای. سکۆفیڵدیش باشتر فێرت دەکات، چونکە لە کتێبە پیرۆزەکەیدا نیشانی دەدات کە چوار ئینجیل هەن."
دەمەوێت بۆتان بخوێنمەوە ئەوەی دکتۆر سکۆفیڵد دەڵێت، لە تێبینییەکانی لەسەر بینین ١٤:٦:
ئەم بابەتە گەورەیە دەکرێت بەم شێوەیە کورت بکرێتەوە: >1. وشەی ئینجیل لە بنەڕەتدا بە واتای مزگێنی دێت. >2. چوار شێوازی ئینجیل دەبێت جیا بکرێنەوە: >(1) ئینجیلی شانشین. ئەمە ئەو مزگێنییەیە کە خودا مەبەستیەتی لەسەر زەوی، بە جێبەجێکردنی پەیمانی داودی، شانشینێک دابمەزرێنێت، شانشینێکی سیاسی، ڕۆحی، ئیسرائیلی، گەردوونی، کە کوڕی خودا، میراتگری داود، پاشای بێت، و بۆ ماوەی هەزار ساڵ، دەربڕینی ڕاستودروستی خودا بێت لە کاروباری مرۆڤدا. >دوو بانگەشەی ئەم ئینجیلە باس کراون، یەکێکیان ڕابردوو، کە بە خزمەتی یۆحەننای لەئاوباپتایزکەر دەستی پێکرد، لەلایەن گەورەمان و قوتابییەکانییەوە بەردەوام بوو، و بە ڕەتکردنەوەی پاشا لەلایەن جوولەکەکانەوە کۆتایی هات. ئەوی دیکە هێشتا داهاتووە، لە کاتی تەنگانە گەورەکەدا، و ڕاستەوخۆ پێش هاتنی پاشا لە شکۆمەندیدا. >(2) ئینجیلی نیعمەتی خودا. ئەمە ئەو مزگێنییەیە کە عیسای مەسیح، پاشا ڕەتکراوەکە، لەسەر خاچ مردووە بۆ گوناهەکانی جیهان، کە ئەو لە مردووان هەستێنرایەوە بۆ بێتاوانکردنمان، و بەهۆی ئەوەوە هەموو ئەوانەی باوەڕ دەکەن لە هەموو شتێک بێتاوان دەکرێن. ئەم شێوازەی ئینجیل بە چەندین شێوە وەسف دەکرێت. ئەو ئینجیلی "خودا"یە چونکە لە خۆشەویستی ئەوەوە سەرچاوە دەگرێت؛ "مەسیح"ە چونکە لە قوربانییەکەی ئەوەوە دێت، و چونکە ئەو تاکە بابەتی باوەڕی ئینجیلە؛ "نیعمەتی خودا"یە چونکە ئەوانە ڕزگار دەکات کە یاسا نەفرەتیان لێ دەکات؛ "شکۆمەندی"یە چونکە پەیوەندی بەوەوە هەیە کە لە شکۆمەندیدایە، و کە زۆر کوڕ دەهێنێتە ناو شکۆمەندی؛ "ڕزگارییەکەمان"ە چونکە "هێزی خودایە بۆ ڕزگاری بۆ هەموو کەسێک کە باوەڕ دەکات"؛ "خەتەنەنەکراوان"ە چونکە بە تەواوی جیا لە فۆرم و ڕێساکان ڕزگار دەکات؛ "ئاشتی"یە چونکە لە ڕێگەی مەسیحەوە ئاشتی لە نێوان گوناهبار و خودادا دروست دەکات، و ئاشتی ناوەکی دەبەخشێت. >(3) ئینجیلی هەتاهەتایی. ئەمە دەبێت بۆ دانیشتوانی زەوی لە کۆتایی تەنگانە گەورەکەدا و ڕاستەوخۆ پێش دادگاییکردنی نەتەوەکان بانگەشە بکرێت. نە ئینجیلی شانشینە، نە نیعمەتە. هەرچەندە باری ئەو دادگاییکردنە، نەک ڕزگاری، بەڵام مزگێنییە بۆ ئیسرائیل و بۆ ئەوانەی کە، لە کاتی تەنگانەکەدا، ڕزگار کراون. >(4) ئەوەی پۆڵس پێی دەڵێت، "ئینجیلی من." ئەمە ئینجیلی نیعمەتی خودایە لە تەواوترین گەشەسەندنیدا، بەڵام ئاشکراکردنی ئەنجامی ئەو ئینجیلە لە بانگهێشتکردنی کەنیسە، پەیوەندییەکانی، پێگەی، ئیمتیازاتەکانی، و بەرپرسیارێتییەکانی دەگرێتەوە. ئەمە ڕاستییە جیاوازەکەی ئەفەسۆس و کۆلۆسییە، بەڵام بە هەموو نووسینەکانی پۆڵسدا تێدەپەڕێت.
ئەم وشانە زۆر ڕوونن. تەنها یەک مزگێنی هەیە، ئەویش مزگێنیی خودایە دەربارەی کوڕەکەی؛ بەڵام لە کاتە جیاوازەکاندا شێوازی جیاواز وەردەگرێت بەپێی ئەو بارودۆخ و مەرجانەی کە مرۆڤەکان تێیدا دەدۆزرێنەوە. لە سەردەمی پەیمانی کۆندا، ئەوان چاوەڕوانی هاتنی ڕزگارکەریان دەکرد، بەڵام ڕزگارییان ڕاگەیاند لە ڕێگەی مردنی کەفارەتکەرانەی ئەوەوە. لە ڕۆژانی یەحیا لە ئاوەشۆردا، جەخت لەسەر شانشینی داهاتوو کرایەوە، و پاشا بڕیار بوو ژیانی خۆی دابنێت. لە ڕۆژانی خزمەتەکەی گەورە لەسەر زەوی، خۆی وەک پاشا پێشکەش کرد، بەڵام ڕەتکرایەوە و چوو بۆ خاچ، چونکە خۆی ڕایگەیاند کە ئەو
"نەهات بۆ ئەوەی خزمەتی بکرێت، بەڵکو بۆ خزمەتکردن و ژیانی خۆی بکاتە فیدیە بۆ زۆر کەس" (مەتتا ٢٠:٢٨).
لە بەشە سەرەتاییەکانی پەرتووکی کردارەکاندا دەبینین ئەم مزگێنییە بە هەمان شێوە بۆ جوولەکە و نەتەوەکان ڕاگەیەندراوە، ڕزگاریی بێبەرامبەر پێشکەش دەکات بە هەموو ئەوانەی کە بە تۆبەکردنەوە ڕوو لە خودا دەکەن، بەڵام کاتێک خودا پۆڵسی نێردراوی هەڵساند، بینینێکی ڕوونتری لە مزگێنییەکە پێدا لەوەی کەس پێشتر هەیبووبێت. ئەو نیشانی دا کە نەک تەنها مرۆڤەکان لە ڕێگەی باوەڕەوە بە خوداوەند یەسووعی مەسیحمان لێخۆش دەبن، بەڵکو لە هەموو شتێک بێتاوان دەکرێن، وەک بەشێک لە دروستکراوێکی نوێ لە مەسیحدا لەبەردەم خودا دەوەستن. ئەمە ئاشکراکردنێکی تەواوتری مزگێنییەکەیە، بەڵام هەمان مزگێنییە.
لە کاتێکی نزیکدا، لە ڕۆژانی تەنگانەی گەورەدا، مزگێنیی هەتاهەتایی ڕادەگەیەنرێت، بە پیاوان دەڵێت کە مەسیحی جارێک ڕەتکراوە دیسان دێتەوە بۆ دامەزراندنی شانشینی شکۆمەندیی خۆی، بەڵام تەنانەت لەو ڕۆژەشدا پیاوان فێر دەکرێن کە ڕزگاری لە ڕێگەی خوێنی بەنرخی ئەوەوەیە، چونکە وەک ئەنجامی ئەو بانگەوازە کۆمەڵێکی زۆر لە هەموو هۆز و زمانەکان دەهێنرێنە دەرەوە کە
"جلەکانیان شوشت، و بە خوێنی بەرخەکە سپییان کردنەوە" (بینین ٧:١٤).
بەڵێ، تەنها یەک مزگێنی هەیە و ئەگەر هەر کەسێک بێت و مزگێنییەکی تر ڕابگەیەنێت، پێتان بڵێت کە هیچ ڕێگایەکی تری ڕزگاری هەیە جگە لە ڕێگەی کاری کەفارەتی خوداوەند یەسووعەوە، ئەوا مزگێنییەکی لادەرە. هەندێک لەو جۆرە کەسانە هاتبوونە گەلاتیا و مزگێنی مەسیحیان شێواندبوو، و ئەمەش بوو کە پۆڵسی هاندا بە توندیی پەرۆشییەکەی بۆ ئەو مزگێنییە هاوار بکات، وەک چۆن ڕۆحی پیرۆز ڕێنمایی دەکرد کە ئیلهامی پێدابوو،
"هەرچەندە ئێمە، یان فریشتەیەک لە ئاسمانەوە، مزگێنییەکی دیکەتان پێ بدات جیاواز لەوەی پێمان داون، با نەفرەتی لێ بێت."
(با بۆ حوکم تەرخان بکرێت)، ئەگەر شتێک لە جێگەی مزگێنیی بەنرخی نیعمەتی خودا دابنێت. سەرنج بدە، ئەگەر فریشتەیەک کە مزگێنیی هەتاهەتایی لە ڕۆژانی تەنگانەی گەورەدا ڕادەگەیەنێت، مزگێنییەکی تر جگە لە مزگێنیی ڕزگاری تەنها بە باوەڕ بە مەسیح ڕابگەیەنێت، ئەو فریشتەیە دەکەوێتە ژێر نەفرەتەوە، چونکە پۆڵس دەڵێت،
هەرچەندە ... فریشتەیەک لە ئاسمانەوە، مزگێنییەکی ترتان پێ بدات جگە لەوەی کە ئێمە پێمان ڕاگەیاندوون، با نەفرەتی لێ بێت.
خەڵک لەوانەیە بڵێن، "بەڵام پۆڵس، تۆ زۆر هەڵچوویت، تۆ تووڕە دەبیت." دەزانی، ئەگەر تۆ زۆر گەرموگوڕ بیت بۆ ڕاستی، خەڵک دەڵێن تۆ تووڕە دەبیت. ئەگەر تۆ قسەی توند بکەیت لە بەرگری لە ڕاستی، ئەوان ڕایدەگەیەنن کە تۆ دڵڕەقیت؛ بەڵام پیاوان زمانی زۆر گەرموگوڕ بەکاردەهێنن دەربارەی سیاسەت و شتەکانی تر، و کەس پرسیار لە لەدەستدانی ئارامییان ناکات، بەڵام ئەوان پێیان وایە دەبێت ئێمە زۆر ئارام بین کاتێک خەڵک کتێبی پیرۆز پارچە پارچە دەکەن! ئەگەر شتێک داوای هەستی گەرموگوڕ و توند و تیژ بکات، ئەوا بەرگریکردنە لە ئینجیل دژی فێرکردنی هەڵە.
بۆ ئەوەی کەس نەڵێت، "باشە، پۆڵس، ئەگەر هێمنتر بوویتایە، ئەوەت نەدەنووسی؛ زمانی وات بەکارنەدەهێنا،" پۆڵس لە ئایەتی ٩دا دووبارەی دەکاتەوە و دەڵێت،
وەک پێشتر وتمان، ئێستا دووبارە دەڵێمەوە، ئەگەر هەر کەسێک مزگێنییەکی ترتان پێ بدات جگە لەوەی کە وەرگرتووتانە، با [نەفرەت لێکراو] بێت.
ئەوە بەسە. ئێستا وەک کەسێکی شڵەژاو قسە ناکات. کاتی هەبووە بیر لەوە بکاتەوە و بە وریاییەوە قسەکانی کێشاوە. بەڵێ، بە بیرکردنەوەیەکی هێمنانە و دووبارە، دووبارە جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە پێشتر ڕایگەیاندبوو، کە دادگایی خودایی بەسەر هەر پیاوێکدا هەڵواسراوە کە هەوڵ دەدات مرۆڤایەتیی ونبوو گومڕا بکات بەوەی کە پێیان بڵێت ڕێگایەکی تری ڕزگاری هەیە جگە لە ڕێگای خوێنی گرانبەهای کەفارەتکەری پەروەردگار عیسای مەسیح.
لە کۆتاییدا ئەم پرسیارەتان ئاراستە دەکەم: هیوای هەتاهەتایی خۆت لەسەر چی دامەزراندووە؟ ئایا لەسەر پەروەردگار عیسای مەسیح دامەزراویت؟ ئایا متمانەت بە مزگێنی نیعمەتی خودا هەیە؟
"بە نیعمەت ڕزگارکراون بەهۆی باوەڕەوە؛ و ئەوەش لە خۆتانەوە نییە: دیاری خودایە" (ئەفەسۆس 2:8).
وانەی 3: گۆڕانی پاوڵس و نێردراویەتی (گەلاتیا 1:10-24)
نێردراو پاوڵ لەم بەشەدا ناچارە بەرگری لە نێردراوێتییەکەی بکات. شتێکی جێی بەزەیی تێدایە. ئەو هاتبووە لای ئەم گالاتییانە کاتێک بتپەرست بوون، کاتێک پەرستگای بتەکانیان دەکرد، و پەیامبەری خودا بوو بۆیان. لە ڕێگەی ئەوەوە هێنرابوونە لای خودای عیسای مەسیح. بەڵام کەوتبوونە ژێر کاریگەری مامۆستایانی درۆزن، و ئێستا بە چاوێکی سووک سەیری ئەو پیاوەیان دەکرد کە هێنابوونی بۆ لای مەسیح؛ خزمەتەکەی ئەویان بە سووک دەزانی و هەستیان دەکرد زۆر باشتر لەو ئاگادارن. ئەمە تاکە جار نییە لە مێژووی کڵێسادا شتی وا ڕوویدابێت. زۆرجار دەبینین باوەڕدارە تازەکان دڵخۆش و گەشاوەن بە زانینی لێخۆشبوونی گوناهەکانیان، تاوەکوو لە ژێر کاریگەری مامۆستایانی درۆزنەوە بە چاوێکی سووک سەیری ئەوانە دەکەن کە مزگێنییان پێشکەش کردن.
لە پلەی یەکەمدا، پۆڵس هەوڵ دەدات نیشان بدات چۆن بوو بە نێردراو بۆ نەتەوەکان. لە ئایەتی ١٠دا دەڵێت،
ئایا ئێستا خەڵک قایل دەکەم، یان خودا؟
مەبەستی چییە لەوە؟ ئایا من داوای پەسەندکردنی پیاوان دەکەم یان خودا؟ بە ڕوونی، هی خودا. نێردراو پاوڵ کەسێک نەبوو کە تەنها بەدوای بەرژەوەندی خۆیەوە بێت، ئەو تەنها بەدوای ڕازیکردنی پیاوانەوە نەبوو کە لە ماوەیەکی کەمدا دەبوو لەبەردەم خودا بوەستن بۆ دادگاییکردن، ئەگەر لە گوناهەکانیاندا مردبن. مەبەستی ڕوونی ئەوە بوو کە ویستی ئەو یەکێکە جێبەجێ بکات کە ڕزگاری کردبوو و ڕاسپاردبووی بۆ بانگەشەکردنی مزگێنی نیعمەتەکەی. بۆیە دەڵێت، "من هەوڵ نادەم داوای پەسەندکردنی پیاوان بکەم، بەڵکو هی خودا. من بەدوای ڕازیکردنی پیاوانەوە نیم،" واتە، من هەوڵ نادەم ڕەزامەندییان بەدەست بهێنم. ڕاستە کە لە ئایەتێکی تردا دەڵێت،
"با هەریەکێک لە ئێمە دڵی دراوسێکەی خۆش بکات بۆ چاکەی ئەو، بۆ بنیاتنان" (ڕۆما ١٥:٤)
بەڵام هیچ ناکۆکییەک لەوێدا نییە. ڕاست و دروستە بە هەموو شێوەیەک کە بتوانم هەوڵ بدەم هاوڕێکەم، دراوسێکەم، براکەم دڵخۆش بکەم و یارمەتی بدەم؛ بەڵام لە لایەکی ترەوە، کاتێک هەوڵ دەدەم بانگەشەی وشەی خودا بکەم، دەبێت بیکەم
"نە وەک ڕازیکردنی پیاوان، بەڵکو خودا، کە دڵەکانمان تاقی دەکاتەوە" (یەکەم تسالۆنیکی 2:4).
ووتاربێژێک کە مەبەستی ڕەزامەندیی مرۆڤ بێت لە قسەکانیدا، دڵسۆز نییە بۆ ئەو ئەرکەی پێی سپێردراوە.
ئەگەر هێشتا خەڵکم ڕازی بکردایە، نەدەبوومە خزمەتکاری مەسیح.
ئەو بە سادەیی خۆی دەکردە خزمەتکاری مرۆڤەکان.
بەڵام دڵنیاتان دەکەمەوە، برایان، کە ئەو مزگێنەی من جاڕم دا، لە مرۆڤەوە نییە. چونکە نە لە مرۆڤەوە وەرمگرتووە، نە فێرکراوم، بەڵکو بە وهحیی عیسای مەسیح بووە.
ئنجیل لە هەموو سیستەمێکی ئایینی مرۆیی جیاوازە. لە هەندێک لە زانکۆکانماندا ئەوە دەخوێنن کە پێی دەوترێت "زانستی ئایینە بەراوردکارییەکان". خوێندنی ئایینە بەراوردکارییەکان هەم زۆر سەرنجڕاکێشە و هەم زانیاریبەخشە، ئەگەر بۆ نموونە، ئایینە گەورەکانی جیهانی بتپەرستی وەک بوودیزم، براهما نیزم، ئیسلام لەبەرچاو بگریت. ئەوان زۆر شتی هاوبەشیان هەیە، و زۆر شتیش کە تێیدا لە دژایەتیدان لەگەڵ یەکتردا. بەڵام کاتێک مەسیحییەت دەهێنیت و لەگەڵ ئەم ئایینانەدا دایدەنێیت، هەڵە دەکەیت؛ مەسیحییەت تەنها ئایینێک نییە، بەڵکو وەحییەکی خوداییە. پۆڵس دەڵێت، "من ئنجیلەکەم لە پیاوانەوە وەرنەگرتووە. هیچ پیاوێک پێی ڕانەگەیاندوومە. من ڕاستەوخۆ لە ئاسمانەوە وەرمگرتووە." بێگومان هەموومان بەم شێوەیە وەری ناگرین، وەک وەحییەکی ڕاستەوخۆ، وەک پۆڵس کردی، و هێشتا، لە هەموو حاڵەتێکدا، ئەگەر پیاوێک بگاتە تێگەیشتن لە ڕاستیی ئنجیل، ئەوە لەبەر ئەوەیە کە ڕۆحی پیرۆز، کە ڕۆحی حیکمەت و وەحییە لە زانینی مەسیحدا، دڵ و مێشک و تێگەیشتنی ئەو پیاوە دەکاتەوە بۆ ئەوەی ڕاستییەکە تێبگات. ئەگینا وەری نەدەگرت.
“مرۆڤی سروشتی شتەکانی ڕۆحی خودا وەرناگرێت، چونکە لای ئەو گەمژەیین، نە دەشتوانێت بیانزانێت، چونکە بە ڕۆح دەناسرێنەوە” (1 قۆرینتیۆس 2:14),
و بێگومان مرۆڤی سروشتی بەم وەحییە خوداییە دڵخۆش نییە. پیاوان دڵخۆش دەبن کاتێک بانگخواز چاوپۆشی لە گوناهەکانیان دەکات، کاتێک بیانوو بۆ هەڵەکانیان دەهێنێتەوە، کاتێک خۆی لەگەڵ لاوازییەکانیان دەگونجێنێت یان ستایشیان دەکات لە کاتێکدا هەوڵ دەدەن ڕاستودروستیی خۆیان بەدەست بهێنن. بەڵام کاتێک پیاوێک مزگێنیی نیعمەتی خودا ڕادەگەیەنێت و پێداگری لەسەر دۆخی تەواو ونبوو و وێرانبووی مرۆڤ دەکات، ڕایدەگەیەنێت کە ناتوانێت هیچ شتێک بۆ ڕزگارکردنی خۆی بکات، بەڵکو دەبێت لە ڕێگەی مردنی کەفارەتکەری خوداوەند یەسووعی مەسیحەوە ڕزگار بکرێت، هیچ شتێک لەو بارەیەوە نییە کە مرۆڤی سروشتی دڵخۆش بکات. نیعمەتی خوداییە کە دڵ دەکاتەوە بۆ وەرگرتنی ئەو وەحییە. ئەوە ئەو وەحییە بوو کە بۆ پۆڵس هات.
کاتێک هەبوو کە نێردراوەکە ڕقی لە مەسیحییەت بوو، کاتێک هەموو شتێکی لە توانایدا کرد بۆ لەناوبردنی کڵێسای تازەپێگەیشتوو، و ئێستا بەم گالاتییانە دەڵێت،
بیستووتانە دەربارەی ڕەفتارم لە ڕابردوودا لە ئایینی جوولەکەدا، چۆن زۆر زۆر کڵێسای خودام دەچەوساندەوە و وێرانی دەکرد.
لێرە دوو جار ئەو دەستەواژەیەی بەکارهێناوە، "ئایینی جوولەکەکان" (ئایەتەکانی ١٣-١٤). وشە ڕەسەنەکە بە سادەیی واتای جوولەکایەتی دەگەیەنێت، و نابێت تێکەڵ بکرێت لەگەڵ ئەو وشەیەی کە لە نامەی یاقوبدا بەکارهاتووە،
"ئایینی پاک و بێگەرد لەلای خودا و باوک ئەوەیە، سەردانی بێباوکان و بێوەژنەکان بکات لە تەنگانەیاندا، و خۆی لە گڵاوی جیهان بپارێزێت" (یەعقووب ١:٢٧).
لەوەێ "ئایین" بە واتایەکی دروست بەکارهاتووە، و ئێمەی ڕزگاربووان دەبێت بەوە بناسرێینەوە؛ بەڵام وەک چۆن نێردراوەکە وشەکە لێرە بەکاردەهێنێت، شتێکی تەواو جیاوازە. دوو وشە ئینگلیزییەکە، "ئایینی جوولەکەکان،" لە یەک وشەی یۆنانی وەرگێڕدراون کە بە واتای "جوولەکایەتی" دێت. پۆڵس هیوای خواست لە ڕێگەی ئەوەوە ڕۆحی خۆی ڕزگار بکات و ڕەزامەندی خودا بەدەست بهێنێت، هەتاکوو لە ڕێگەی وەحییەکی ئیلاهییەوە تێگەیشتنێکی تەواو جیاوازی بۆ شتەکان هەبوو. تا کاتێک باوەڕی بە جوولەکایەتی هەبوو، "کەنیسەی خودای چەوساندەوە و وێرانی کرد." یەکێک لە شتە بەزەییپێهاتنەکان کە لەو کاتەوە ڕوویداوە ئەوەیە کە ئەندامانی کەنیسەی ڕاگەیەندراوی خودا گەڕاونەتەوە بۆ چەوساندنەوەی خەڵکی جوولەکایەتی. سەیرە، ئەمە وا دەردەکەوێت، کاتێک عیسا دەڵێت،
"چاکە لەگەڵ ئەوانە بکەن کە ڕقیان لێتانە، و نوێژ بۆ ئەوانە بکەن کە خراپەتان پێدەکەن و چەوساندنەوەتان دەکەن." (مەتا ٥:٤٤)
پۆڵس ڕقی لە مەسیحییەت بوو. ئەو مەسیحییەکانی دەچەوساندەوە و هەوڵی دەدا مەسیحییەت لەسەر زەوی بنبڕ بکات، و دەڵێت کە ئەو
"پێشکەوتم لە ئایینی جوولەکەکاندا لە سەرووی زۆرێک لە هاوتارەکانی خۆمەوە لە نەتەوەی خۆمدا، چونکە زۆر زیاتر گەرموگوڕ بووم بۆ نەریتەکانی باوکانم."
دەیتوانی بڵێت،
"بەپێی توندترین مەزهەبی ئایینەکەمان، وەک فەریسییەک ژیام" (کردارەکان ٢٦:٥).
جوولەکایەتی لە ژیان خۆشەویستتر بوو لای. پێی وابوو تەنها ڕاستییە، کە هەموو مرۆڤێک، ئەگەر بیانەوێت خودا بناسن، دەبێت لە ڕێگەی جوولەکایەتییەوە بیدۆزنەوە. زۆر پەرۆشی نەریتەکانی باوکان بوو، نەک تەنها ئەوەی لە کتێبی پیرۆزدا نووسرابوو، لە شەریعەتی موسادا، ئەوەی پێغەمبەران ڕایانگەیاندبوو، بەڵکو لەسەر ئەوەش کۆمەڵێکی گەورەی لەو نەریتانە زیاد کرد کە تا ئەمڕۆ گەیشتوونەتە جوولەکەکان لە تەلمووددا. ئەگەر موعجیزەی نیعمەت نەبووایە، وەک داکۆکیکارێکی جوولەکایەتی دەژیا و دەمرد. چۆن بوو کە ئەم جوولەکەیە کە هیچ شتێکی باشی لە مەسیحییەتدا نەدەبینی، گۆڕا و بوو بە گەورەترین بڵاوکەرەوەی؟ هیچ ڕێگەیەک نییە بۆ ڕوونکردنەوەی جگە لە ڕێگەی نیعمەتی سەروەری بێهاوتای خوداوە. شتێک لە دڵ و ژیانی ئەو پیاوەدا ڕوویدا کە تەواوی بۆچوونەکانی گۆڕی، کە کردی بە پاڵەوانێک کە زیاتر لە سی ساڵی ژیانی تەرخان کرد بۆ ناساندنی مەسیح بە جوولەکە و گەلان. ئەو پێمان دەڵێت چی بووە هۆی گۆڕانکارییەکە:
بەڵام کاتێک خودا پێی خۆش بوو، ئەو خودایەی کە لە زگی دایکمەوە جیاکردمەوە و بە نیعمەتی خۆی بانگی کردم، بۆ ئەوەی کوڕەکەی لە مندا ئاشکرا بکات، تاکو من لەناو گەلانی تردا مزگێنییەکەی بدەم؛ دەستبەجێ لەگەڵ گۆشت و خوێندا ڕاوێژم نەکرد» (vv. 15-16).
کاتێک کاتی دیاریکراو هات، کاتێک خودا بە نیعمەتی سەروەریی خۆی وەک بڵێی فەرمووی، "ئەو پیاوە بگرن،" و لەسەر ڕێگای دیمەشق ڕایگرت، و کاتێک مەسیح بە شکۆوە بۆی دەرکەوت، شاولى تەرسوس ناچار کرا ببینێت کە ئەو دژی مەسیحی ئیسرائیل و کوڕە پیرۆزەکەی خودا شەڕی دەکرد. ئینجا مەسیح نەک تەنها بۆی ئاشکرا کرا، بەڵکو مەسیح لە ناوی خۆیدا ئاشکرا کرا.
ئێمە هەردوو لایەنی بابەتی و خودی ڕاستیمان هەیە. کاتێک من وەک گوناهبارێکی هەژار بینیم خوداوەند عیسا ئازار دەچێژێت، خوێنی لێ دەڕوات، لە پێناومدا دەمرێت، کاتێک بینیم کە ئەو بوو
لەبەر سەرپێچییەکانم بریندار کرا، ئەو لەبەر تاوانەکانم وردوخاش کرا،
کاتێک تێگەیشتم کە ئەو بووبوو
ڕادەستکرا لەبەر تاوانەکانی من و دووبارە زیندووکرایەوە لەبەر بێتاوانکردنی من،
کاتێک متمانەی دڵم پێی بەخشی، کاتێک باوەڕم بەو ڕاستییە بابەتییە کرد، ئەوکات شتێک لەناو مندا بە شێوەیەکی خودی ڕوویدا. مەسیح هاتە نیشتەجێبوون لە خودی دڵمدا.
"مەسیح لە ئێوەدا،" دەڵێت نێردراوەکە، "هیوای شکۆمەندی."
خودا پێی خۆش بوو کوڕەکەی نەک تەنها بۆ من ئاشکرا بکات بەڵکو لە منیشدا. من هێنرام تا بە شێوەیەکی دەوڵەمەندتر و تەواوتر بیناسم، لەوەی کە بتوانم خۆشەویستترین هاوڕێی زەمینی بناسم. ئیتر بۆ پۆڵس بابەتەکە شەڕی ئایینێک لە دژی ئایینێکی تر نەبوو. ئێستا ئەو ئەرکێکی خودایی پێسپێردرابوو کە بڕوات و مەسیحەکە بە پیاوانی تر بناسێنێت، کە زۆر ڕاستەقینە ببوو بۆی. کەواتە کاتێک ئەم ڕووداوە شکۆدارە ڕوویدا، کاتێک لە ڕێگەی نیعمەتی باڵادەستی خوداوە هێنرا تا گەورە یەسووعی مەسیح بناسێت، ئەو دەڵێت: "تێگەیشتم کە ئەم تێگەیشتنە شکۆدارە تەنها بۆ من نەبوو، بەڵکو بۆ ئەوە بوو کە من ئەو بە خەڵکی تر بناسێنم؛ خودا پێی خۆش بوو
‘بۆ ئەوەی کوڕەکەی تێمدا ئاشکرا بکات، تاکو منیش لەناو نەتەوەکاندا جاڕی بدەم.’”
کاتێک پەروەردگار پۆڵسی ڕزگار کرد، پێی وت کە ئەوەی لەبەرچاو بوو.
لە کردارەکان 9:0 دا، لە چیرۆکی گۆڕانی نێردراوەکەدا، دەخوێنینەوە کە خودا قسەی لەگەڵ حەنانیای کرد و ناردی بۆ لای پۆڵس لە شەقامەکەی پێی دەوترێت ڕاست لە دیمەشق. سەرەتا نەیویست بڕوات، ترسا ژیانی خۆی بخاتە مەترسییەوە؛ بەڵام یەزدان پێی فەرموو،
“بڕۆ: چونکە ئەو دەفرێکی هەڵبژێردراوی منە، تا ناوی من بباتە بەردەم نەتەوەکان و پاشاکان و نەوەی ئیسرائیل: چونکە من پێی نیشان دەدەم چەند شتی گەورە دەبێت لە پێناوی ناوی مندا ئازار بچێژێت” (کردارەکان 9:15-16).
کەواتە حەنانیای بە گوێڕایەڵی بۆ بینینەکە ڕۆیشت و ویستی خودای بە پۆڵس گەیاند. پەروەردگار پێشتر فەرمووبوو،
“من بۆ ئەم مەبەستە خۆم بۆ تۆ دەرخستووە، تا تۆ بکەمە خزمەتکار و شایەت، هەم لەو شتانەی کە تۆ بینیت، هەم لەو شتانەش کە خۆم بۆ تۆ تێیاندا دەردەخەم؛ تۆ ڕزگار دەکەم لە گەلەکە و لە نەتەوەکان، کە ئێستا تۆیان بۆ دەنێرم” (کردارەکان 26:16-17).
بە پلەی یەکەم ئەو نێردراوی گەلان بوو، بەڵام خزمەتێکی نایابیشی بۆ گەلەکەی خۆی هەبوو، و بە درێژایی ژیانی دروشمەکەی ئەوە بوو،
"بۆ جولەکە یەکەم جار، و هەروەها بۆ یۆنانی" (ڕۆما 1:16).
شار بە شار دەڕۆیشت و بەدوای کەنیشتەکاندا دەگەڕا یان جوولەکە تاکەکەسییەکان یان گرووپەکانی دەدۆزییەوە، پێیانی دەگوت لەبارەی گۆڕانکارییە گەورەکەی کە بەسەریدا هاتبوو و لێیان دەپاڕایەوە کە خۆیان بەدەست هەمان ڕزگارکەری سەرسوڕهێنەرەوە بدەن. کاتێک پەیامەکەیان ڕەتکردەوە، ڕووی کردە گەلان و مزگێنییەکەی بۆیان ڕاگەیاند.
هەندێک لەم گالاتییانە گومانیان هەبوو کە ئایا ئەو بەڕاستی نێردراوێکە، چونکە هەرگیز خودای نەبینی کاتێک لەسەر زەوی بوو؛ ئەو ڕاسپاردەکەی لە دوازدەکە وەرنەگرت. ئەو دەڵێت، "نەخێر، وەرمنەگرت، و شانازی دەکەم بەوەی کە من نێردراوێکم، نە لەلایەن مرۆڤەوە، نە بە دەستی مرۆڤ، بەڵکو بە دەستی عیسای مەسیح. من ڕاسپاردەکەم لە ئاسمانەوە وەرگرت کاتێک مەسیحی هەستاوەم لە شکۆمەندیدا بینی و ئەو هات بۆ ئەوەی لە دڵمدا نیشتەجێ بێت. ئەو ڕاسپاردەی پێدام کە بچمە دەرەوە و پەیامەکەی ڕابگەیەنم."
دەستبەجێ ڕاوێژم لەگەڵ گۆشت و خوێن نەکرد.
ئەوان وایان بیر دەکردەوە کە دەبوو بچوایەتە قودس بۆ ئەوەی دابنیشێت و بابەتەکە لەگەڵ نێردراوەکانی تر تاوتوێ بکات، و بزانێت ئایا ئەوان پشتیوانی لێ دەکەن و ئامادەن بۆ ئەوەی بیکەن بە خزمەتکارێکی مەسیحی، یان شتێکی لەو شێوەیە. بەڵام ئەو دەڵێت، "نەخێر، من بەدوای کەسدا نەگەڕام، و ڕاوێژم بە کەس نەکرد. ئەرکی من لە ئاسمانەوە بوو، بۆ ئەوەی جێبەجێی بکەم بە پشت بەستن بە خودای زیندوو." بۆیە ئەو زیاد دەکات،
"نەچوومە قودس بۆ لای ئەوانەی کە پێش من نێردراو بوون؛ بەڵکو چوومە عەرەبستان، و گەڕامەوە بۆ دیمەشق" (ئایەتی 17).
لە سەرەتادا نەچوو بۆ ئەوەی کە ئەوان بە بارەگای کەنیسەی مەسیحییان دادەنا، قودس، بۆ ئەوەی مۆڵەت وەرگرێت. لەبری ئەوە، وادیارە خۆی دزیبێتەوە. لە خوێندنەوەی کتێبی کردارەکاندا ئەمە نازانین، بەڵام لێرەدا ئاماژە بەوە دەکات کە چووەتە عەرەبیای پەترا، و لەوێ لە شوێنێکی ئارامدا، ڕەنگە لە ئەشکەوتێکدا ژیابێت، ماوەیەک بە چاوەڕوانی خوداوە بەسەر بردووە بۆ ئەوەی شتەکان لە مێشکی خۆیدا ڕوون ببنەوە. کاتی دەویست بۆ ئەوەی بیر لە شتەکان بکاتەوە، کات بۆ ئەوەی خودا قسەی لەگەڵ بکات، و کاتێکیش کە ئەو بتوانێت قسە لەگەڵ خودا بکات. لەوێ ڕاستی بە تەواوی، جوانییەکەی، شکۆمەندییەکەی، بۆی ئاشکرا بوو. لەوێ نەبوو کە وەحیی جەستەی مەسیحی پێگەیشت. ئەو وەحییەی لە ڕێگای دیمەشق پێگەیشت کاتێک گەورە پێی فەرموو،
شاول، شاول، بۆچی تۆ من دەچەوسێنیتەوە؟
چ ئاشکراکردنێک بوو ئهوهی که ههموو باوهڕداران لهسهر زهوی جهستهیهک پێکدههێنن! ئهوان بهشێوهیهکی ئهوهنده نزیک پهیوهستن به سهری شکۆمهندیانهوه له ئاسمان، که ناتوانرێت دهست بۆ ئهندامێک ببرێت بهبێ ئهوهی کاریگهری لهسهر سهرهکهیان ههبێت. زۆر شت ههبوو که پێویستی به تێگهیشتن بوو، بۆیه چووە بیابان.
ئایا هەرگیز سەرنجت داوە چەندێک لە خزمەتکارە خۆشەویستەکانی خودا خولەکانی خوێندنی کۆتاییان لە زانکۆی چۆڵەوانی تەواو کردووە؟ کاتێک خودا ویستی موسا ئامادە بکات بۆ ئەوەی ببێتە سەرکردەی گەلەکەی، ناردی بۆ چۆڵەوانی. ئەو هەموو قوتابخانە میسرییەکانی تەواو کردبوو، و پێی وابوو ئامادەیە ببێتە ڕزگارکەری گەلی خودا. کاتێک زانکۆی میسری بەجێهێشت، ڕەنگە وتبێتی، "ئێستا من ئامادەم کارە گەورەکەی ژیانم دەست پێ بکەم." بەڵام، دەستبەجێ، دەستی کرد بە کوشتنی میسرییەکان و شاردنەوەیان لەناو لمدا، و خودا دەڵێت، "هێشتا ئامادە نیت، موسا؛ تۆ پێویستت بە خولێکی خوێندنی باڵا هەیە." ئەو چل ساڵ فێری دانایی میسر بوو، و چل ساڵ لەبیری کردەوە و فێری دانایی خودا بوو، و لە کۆتاییدا، کاتێک بڕوانامەی خوێندنی باڵای وەرگرت، لەلایەن خوداوە نێردرا بۆ ڕزگارکردنی گەلەکەی.
ئیلیاس کاتی خۆی لە چۆڵەوانی هەبوو. داودیش کاتی خۆی لەوێ هەبوو. ئای، ئەو ساڵانەی لە چۆڵەوانی بوو کاتێک پاشا شاول وەک کەوێک لەسەر لێوارە شاخەکان ڕاوی دەکرد. ئەوان بۆ ئەوە بەکارهاتن کە یارمەتی بدەن بۆ کارە گەورەکەی ئامادە بێت. و پاشان بیر لە خودی پەروەردگارە پیرۆزەکەمان بکەرەوە! ئەو لە ئوردون لە ئاو هەڵکێشرا، خۆی لەوێ پێشکەش کرد بەپێی فەرمایشتی خودا وەک ئەو کەسەی کە دەبوو بچێتە سەر خاچ بۆ ئەوەی هەموو ڕاستودروستییەک لەبری گوناهبارانی هەژار بەجێبهێنێت، و ڕۆحی پیرۆز وەک کۆترێک هاتە سەری. پاشان ئەو بۆ ماوەی چل ڕۆژ چوو بۆ چۆڵەوانی، و نوێژی کرد و ڕۆژووی گرت بە مەبەستی ئەو خزمەتە گەورەیەی کە دەبوو دەستی پێبکات. پاشان ئەو بەو تاقیکردنەوە جددییەی شەیتاندا تێپەڕی، بە سەرکەوتوویی دەرکەوت، و ڕۆیشت بۆ ئەوەی مزگێنی شانشینەکە ڕابگەیەنێت. ئێستا لێرەدا ئەم پیاوە هەیە کە ڕقی لە ناوی ئەو بوو، کە ڕقی لە مەسیحییەت بوو، بەڵام دوای ئەوەی مەسیحی هەستاوەی بینی، ئەو بۆ ماوەیەک دەچێتە چۆڵەوانی بۆ بیرکردنەوە، نوێژ، و فێربوون پێش ئەوەی دەست بە کارە گەورەکەی بکات. پاشان ئەو دەڵێت "دووبارە گەڕامەوە بۆ دیمەشق،" و ئەو مەسیحی لە کەنیشتەکاندا ڕاگەیاند.
کە ئەو کوڕی خودایە.
ئەگەر بە وریاییەوە لە پەرتووکی کردارەکاندا بخوێنیتەوە، دەبینیت کە تەنها دوای گۆڕانی پۆڵس بوو کە کەسێک مەسیحی وەک کوڕی خودا ڕاگەیاند. دەزانم دەستەواژەی «منداڵە پیرۆزەکەت یەسووع» بەکارهاتووە، بەڵام وەرگێڕانە باشترەکە «خزمەتکار»ە. پەترۆس یەسووعی وەک مەسیح، خزمەتکارەکە ڕاگەیاند، بەڵام پۆڵس دەستی بە شایەتییەکە کرد کە یەسووع بەڕاستی کوڕی خودا بوو. کاتێک خوداوەند یەسووع پرسیاری لە پەترۆس کرد،
ئێوە دەڵێن من کێم؟
پیتەر وەڵامی دایەوە،
"تۆ مەسیحیت، کوڕی خودای زیندوو" (مەتتا 16:15-16).
بەڵام هێشتا کاتی خودا نەهاتبوو بۆ ئەوەی ئەوە ئاشکرا بکات، چونکە پەیامەکە بە ڕادەیەک سنووردار بوو بۆ گەلی ئیسرائیل لە سەرەتای کتێبی کردەوەکاندا. بەڵام کاتێک شاول گۆڕا، بەبێ ترس لە مرۆڤ لەو کەنیشتانەدا مزگێنی دا کە عیسا کوڕی خودایە و ئێستا خۆی بە توندی چەوسێنرایەوە لەلایەن ئەوانەی کە جارێک وەک سەرکردە لە ڕێوڕەسمە ئایینییەکانیاندا سەرسامی بوون.
سێ ساڵ تێپەڕی پێش ئەوەی ئەم پیاوە بچێتە قودس. ئەو لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی تر ڕۆیشت و لە کۆتاییدا گەیشتە ئەوێ، بەڵام نەک بۆ ئەوەی دەستنیشان بکرێت یان وەک نێردراوێک بناسرێتەوە. لە ئایەتی ١٨دا پێمان دەڵێت بۆچی چووە سەرەوە،
ئینجا دوای سێ ساڵ چوومە قودس بۆ ئەوەی پیتەر ببینم، و پانزە ڕۆژ لەگەڵی مامەوە.
وشەی "بینین" لە دەقە ڕەسەنەکەدا زۆر سەرنجڕاکێشە. ئەوە وشەیەکی یۆنانییە کە وشەی ئینگلیزیی "history" (مێژوو)ی لێوە وەرگرتووە، گێڕانەوەی چیرۆکێک، قسەکردن لەسەر شتەکان، و بۆیە پۆڵ دەڵێت کە دوای سێ ساڵ چووە ئۆرشەلیم بۆ ئەوەی مێژووی خۆی بۆ پەترۆس بگێڕێتەوە، بۆ ئەوەی قسە لەسەر شتەکان لەگەڵیدا بکات، بۆ ئەوەی پێی بڵێت پەروەردگار چی کردبوو. چ کۆبوونەوەیەکی نایاب بوو! نایاب دەبوو، بەبێ ئەوەی کەس هەستی پێبکات لە گۆشەیەکی ژوورەکەدا، گوێمان لە گفتوگۆکە بگرتایە. پەترۆس کە پەروەردگاری ناسیوە، کە نکۆڵی لە پەروەردگار کردبوو، کە بە شێوەیەکی نایاب گەڕێندرابووەوە، کە بەو هێزە لە ڕۆژی پەنتیکۆستدا مزگێنیی دەدا و بەو شێوەیە بەهێزییەوە بەکارهات بۆ کردنەوەی دەرگا بۆ جوولەکەکان و پاشان بۆ نەتەوەکان، پەترۆس چیرۆکی خۆی گێڕایەوە و پۆڵیش هی خۆی. و کاتێک تەواو بوون، من وێنا دەکەم پەترۆس بڵێت، "باشە، پۆڵ، تۆ هەمان پەیامی منت هەیە، بەڵام پێم وایە پەروەردگار زیاتری پێ بەخشیویت لەوەی بە منی بەخشیوە، و دەمەوێت دەستی برایەتیت بدەمێ. من دڵخۆشم بە خزمەتەکەت، و دەتوانین پێکەوە بەردەوام بین لە ڕاگەیاندنی ئەم مزگێنییە خۆش و شکۆدارە." پازدە ڕۆژ لە هاوڕێیەتییەکی نایاب!
سەبارەت بە باقی هەوارییەکان پاوڵۆس دەڵێت،
"بەڵام هیچ یەکێک لە نێردراوانی ترم نەبینی، جگە لە یەکوب برای خوداوەند."
دڵنیا نین مەبەستی کام یەکوبە. ڕەنگە ئەو پیاوە بێت کە ئاماژەی پێدەکرێت وەک یەکوب کوڕی ئەلپایۆس، ئامۆزای خوداوەند، کە وەک براکەی باسی لێوە دەکرا. بۆچوونی کەسیی من ئەوەیە کە ئەو یەکوبەیە کە جێگەیەکی ئەوەندە گەورەی لە پەرتووکی کرداری نێردراواندا هەیە – یەکوب کە برای خوداوەندمان عیسای مەسیح بوو، کە باوەڕی نەهێنا کاتێک ڕزگاریدەر لەسەر زەوی بوو، بەڵام لە هەستانەوەدا هێنرایە سەر باوەڕهێنان پێی، و سەرکردایەتی کڵێسای خودای لە قودس دەکرد. پۆڵس بینی، بەڵام لە هیچ کامیانەوە هیچ پشتگیری یان مۆڵەتێکی تایبەتی وەرنەگرت. لەسەر بنەمایەکی هاوبەش چاوی پێیان کەوت. ئەوان نێردراوانی خوداوەند عیسای مەسیح بوون؛ ئەویش بە هەمان شێوە بوو، بە دانانی خودایی.
"ئێستا ئەو شتانەی کە بۆ ئێوە دەیاننووسم، دڵنیابن، لەبەردەم خودا درۆ ناکەم."
سەیرە کە دەبێت ئەو ئەمە بڵێت! سەیرە کە ئەم گەلاتییانە، ئەوانەی خۆی کردبوونی بە باوەڕدار، بۆ ساتێکیش بێت وا بیر بکەنەوە کە ڕەنگە ئەو درۆزن بێت! بەڵام کاتێک کەسێک دەکەوێتە ژێر کاریگەریی فێرکردنی درۆ، وەک یاسایەک ئامادەیە هەموو جۆرە تۆمەتێک بخاتە پاڵ ڕاستگۆیی و دەستپاکیی خەڵکی تر. و لێرەشدا هەر وایە، و نێردراوەکە دەبێت بڵێت، "ئەو شتانەی کە پێتان دەڵێم ڕاستن. من درۆ ناکەم."
دوای گەڕانەوەی لە ئۆرشەلیم، دەستی دایە بەرنامە گەورەکەی بانگەواز.
پاشان من هاتمە ناوچەکانی سوریا و کیلیکیا؛ و بە ڕوخسار نەناسراو بووم لای کڵێساکانی یەهودیا کە لە مەسیحدا بوون.
ئەو لەناو کۆمەڵەکانی تری یەهوودییەتدا ناسراو بوو، کۆمەڵە جووەکان باش دەیانناسی، بەڵام مەسیحییەکانی یەهودیا، ئەو باوەڕدارانەی کە لە یەهوودییەت جیابووبوونەوە، هەرگیز نەیانبینیبوو.
بەڵام تەنها ئەوەیان بیستبوو، کە ئەوەی لە ڕابردوودا چەوساندینەوە ئێستا بانگەشەی ئەو باوەڕە دەکات کە جارێک خۆی وێرانی کردبوو.
و چ هێزێک لەوەدا هەبوو! ئەمە ئەو پیاوە بوو کە هەموو هەوڵێکی دابوو بۆ دوورخستنەوەی پیاوێک لە مەسیح، تەنانەت هەوڵی دابوو ناچاری بکات کفر بکات، هەڕەشەی مردنی لێکردبوو ئەگەر مزگێنیی گەورە یەسووعی مەسیح ڕەتنەکردایەتەوە. ئێستا ئەم گۆڕانکارییە گەورەیە ڕوویداوە، و قسە بەناو کەنیسەکاندا بڵاودەبێتەوە، "چەوسێنەرە گەورەکە بووەتە مزگێنیدەرێک؛ ئەو چیتر دوژمنمان نییە، بەڵکوو باوەڕێکی وەک ئەوەی ئێمە بۆ خەڵکی تر دەبێژێت کە زۆر گرنگە بۆمان."
“و ئەوان ستایشی خودایان تێمدا کرد.”
بەڕاستی، وەرچەرخانی پۆڵس کارێکی ئیلاهی و سەروەرانەی نیعمەت بوو، و ستایش و شکۆ بۆ خودا گەڕایەوە کە هەڵیبژاردبوو، ڕاسپاردبوو، و ناردبوویە دەرەوە.
بەرهەمە زۆر و گەورەکە بۆ شکۆمەندییەکەی بوو. هیچ شتێک ئەو هێزە نادات بە خزمەتی مەسیح وەک گۆڕانکاریی ڕاستەقینە. من تێناگەم چۆن هیچ پیاوێک دەتوانێت خۆی بە خزمەتکار بزانێت کە واقیعی گۆڕانکارییەکی کەسی و ڕاستیی ئینجیل نازانێت.
ئەو مزگێنییە هیچ لە هێزی خۆی لەدەست نەداوە. دەتوانێت هەمان موعجیزەی سەرسوڕهێنەر ئەمڕۆ ئەنجام بدات بۆ ئەو کەسانەی کە متمانە دەکەن بە پەروەردگار عیسای مەسیح. ئایا متمانەت پێی کردووە؟ ئایا باوەڕت پێی هێناوە؟ ئایا ئەو ڕزگارکەری تۆیە؟ ئایا دەزانیت واتای چییە بگۆڕدرێیت؟ دەتوانیت بڵێیت، «سوپاس بۆ خودا، ڕۆحم ڕزگار کراوە؛ خودا کوڕەکەی خۆی لە مندا ئاشکرا کردووە»؟