ئەم بەشە وەسفی ئیسرائیل دەکات وەک 'مێوێکی بەتاڵ' کە تەنیا بۆ خۆی بەری دەگرت، نەک بۆ خودا، بەهۆی دڵێکی دابەشبوو و بتپەرستییەوە. ئەم شکستە بووە هۆی سزای خودا و لاوەنانی ئیسرائیل وەک شایەتیی زەمینیی خۆی. پاشان دەقەکە عیسا دەناسێنێت وەک 'مێوی ڕاستەقینە' کە ئەو، لەگەڵ شوێنکەوتووانی، ئێستا شایەتیی خودا لە جیهاندا دەپارێزێت، لە کاتێکدا ئیسرائیل چاوەڕێی گەڕانەوەی داهاتوو دەکات لەژێر پەیمانێکی نوێدا.
ئێمە پێشتر بیرمان خراوەتەوە لەبارەی تازەیی سەرەتایی ئیسرائیل کاتێک خودا ئەوانی وەک ترێ لە چۆڵەوانی دۆزییەوە. لەو ڕۆژە خۆشانەی یەکەم ڕزگارکردنیاندا، ئەوان کەمێک بەرهەمیان بۆ پەروەردگار هێنا (عوبەدیا ١:٩:١٠). ئێستا دەبێت سەرنج بدەینە سەر حوکمە جیدییەکەی خودا لەسەریان وەک شایەتییەکی بەتەواوی شکستخواردوو:
"ئیسرائیل مێوێکی بەتاڵە، میوە بۆ خۆی دەگرێت" (ئایەتی ١).
وانەی مێو یەکێکی گرنگە، کە باش دەبێت بەدوایدا بگەڕێین لە هەردوو پەیمانەکاندا. لە زەبوورەکان ٨٠:٠، لە ئایەتی ٨ەوە دەستپێدەکات، لێدوانێکی زۆر گرنگمان هەیە.
تۆ مێوێکت لە میسرەوە هێنایە دەرەوە: تۆ نەتەوەکانت دەرکرد و چاندت. تۆ شوێنت بۆی ئامادە کرد، و وایت لێکرد ڕەگێکی قووڵ داکوتێت، و زەوییەکەی پڕ کرد. گردەکان بە سێبەری داپۆشرابوون، و لق و پۆپەکانی وەک ئەرزە جوانەکان بوون. لق و پۆپەکانی بۆ لای دەریا نارد، و لقەکانیشی بۆ لای ڕووبار.
ئەمە ئیسرائیل بوو بەپێی ویستی خودا، وەک شایەتییەکەی لەسەر زەوی. بەم شێوەیە هەر دەمانەوە، ئەگەر فرووتەنیی بیر و ملکەچیی دڵ هەبووایە، کە دەبووە هۆی متمانەپێکردن و پشت بەستن بەو بەردەوام. بەڵام تەواو پێچەوانەی ئەمە گەشەی کرد، وەک چۆن ئێمە باش دەزانین، و کتێبی پیرۆز بە ڕوونی ڕوونی دەکاتەوە. بۆیە
«بەرازەکەی ناو دارستانەکە وێرانی دەکات، و گیانلەبەرە کێوییەکەی کێڵگەکە دەیخوات» (ئایەتی ١ی هەمان زەبور).
خودا هات بەدوای میوەدا دەگەڕا بەپێی ئیشایا 5:0. سەیری ڕەزەکەی خۆی دەکرد، بەدوای ترێدا دەگەڕا، تەنها ترێی کێوی دۆزییەوە. وەک هۆشەع باسی کردووە،
مێوێکی بەتاڵ؛
هیچ بەرهەمێک بۆ پەروەردگار نەبوو. هەمووی بۆ خۆی بوو.
بۆیە ڕەزی زەوی لە کۆتاییدا فڕێدرا، دیواری دەوریدراوی ڕووخێنرا، و بە تەواوی دادوەری دەکرێت لە دروێنەی ترسناکی داهاتوودا (پەرتووکی بینین 14:18-20). لەم نێوەندەدا لەسەر ڕەتکردنەوەی ڕەزە بەتاڵەکە، خودا ڕەزێک دەهێنێت کە بەرهەم دەدات – یەکێک کە ئەو هەمیشە بەرهەمی لەسەر دەدۆزێتەوە. بۆیە خوداوەند عیسا، پیاوی مەبەستی خودا، بە قوتابییەکانی دەڵێت لە یۆحەننا 15:0 دەربارەی "ڕەزە ڕاستەقینەکە،" تەنانەت خۆی. ئەو شوێنی ئیسرائیل دەگرێتەوە بۆ ئەوەی شایەتییەک بۆ خودا لەسەر زەوی بهێڵێتەوە. بە نیعمەتێکی بێهاوتا ئەو ڕزگارکراوانی خۆی لەگەڵ خۆی کۆدەکاتەوە لەمەدا:
من مێوەکەم، ئێوەش لقەکانن.
لقە وشکەکان، کە هیچ پەیوەندییەکی زیندوویان نییە، ڕەنگە بخرێنە ناو لقەکانی ترەوە وەک ئەوەی سەر بە مێو بن؛ بەڵام لەبەر ئەوەی هیچ پەیوەندییەکی زیندوو لەگەڵ مێوەکەدا نییە، هیچ میوەیەک نابێت. ئەوانە دانپێدانەرانی درۆزنن کە دەبڕدرێنەوە و وەک لقە وشکەکان فڕێ دەدرێنە دەرەوە، و کۆتاییان سووتاندنە. لقە بەرهەمدارەکان پاک دەکرێنەوە بۆ ئەوەی میوەی زیاتر بگرن. بەڵێ، خودای باوک شکۆدار دەکرێت کاتێک ئەوان میوەیەکی زۆر دەگرن!
لەمەوە دەردەکەوێت کە ڕەزەکە ئاماژەیە بۆ زەوی. ئەوە شایەتی خودایە لە جیهاندا؛ جارێک سپێردرابوو بە ئیسرائیل، ئێستا لەلایەن مەسیحەوە لە ڕێگەی گەلە خۆشەویستەکەیەوە لەم دیمەنەدا پارێزراوە. ڕەزە بەتاڵەکە لە حوکمدا خراوەتە لاوە. ڕەزە ڕاستەقینەکە جێگەی گرتووەتەوە، و هەرگیز ناخرێتە لاوە، چونکە ئەوە خودی مەسیحە و گەلەکەیەتی تێیدا. بۆیە، هەرچەندە تاکەکان شکست دەهێنن، ئێمە دەبینین کە خۆی بە لاودیکیا وەک دەناسێنێت
“شایەتی ئەمینی ڕاست” (بینین ٣:١٤).
ئەم بەشی دەیەمەی بەردەممان تەنها بەڵگەکە تەواو دەکات کە ئیسرائیل بەڕاستی کەوتبووە ئەو دۆخە خەمناکەی لە ئایەتی یەکەمدا وەسف کراوە. هەموو هیوای چاکبوونەوە بۆ ئێستا نەما بوو. دەبێت بە ناخۆشی و تەنگانەدا تێپەڕن، و تۆبەکردنێکی دواتر، پێش ئەوەی بتوانن دووبارە هەڵبگیرێنەوە؛ و کاتێک ئەوان هەڵدەگیرێنەوە، وەک لق دەبن لە ڕەزە زیندووەکەدا، بەستراونەتەوە بە مەسیحی جارێک ڕەتکراوەیان وەک شایەتی خودا لە هەزار ساڵەییدا؛ ئیتر وەک لەژێر پەیمانی کۆندا نابن، لەسەر بنەمای بەرپرسیارێتییان (کە لەو پێگەیەدا لە سەرەتاوە شکستیان هێنا)، بەڵکو لەژێر پەیمانی نوێی نیعمەتی پاکی خودا بەرامبەریان، بێ شایستەیی و سەروەرانە.
وشە سەرەتاییەکانی ئایەتی دووەم کێشە بنەڕەتییەکە لە ڕستەیەکی زۆر کورتدا دەخەنەڕوو،
“دڵیان دابەش بووە.”
ئەمە هۆکاری هەموو خەم و شکستەکانی دواتر بوو. ئەوان بە مەبەستێکی دڵەوە بە خوداوە نەنووسان. ئەوان دوودڵ بوون، و لەبەر ئەوە لە هەموو ڕێگاکانیاندا ناجێگیر بوون. دڵێکی یەکگرتوو بۆ شکۆمەندی خودا پێویستییەکی سەرەکییە بۆ ژیانێکی پیرۆز. ئەوان ئەمەیان پشتگوێ خستبوو. لەبەر ئەوە دەبوو میوەی کارەکانی خۆیان بخۆن.
لەگەڵ خودا بڕۆیت بە دڵێکی دابەشبووەوە بە تەواوی مەحاڵە. ئەو داوای پلەی یەکەم لە دڵدا ناکات، وەک ئەوەی خەڵک زۆرجار دەڵێن. ئەو زۆر زیاتر تایبەتخوازە بۆ ئەوە. فەرمایشتی ئەوەیە،
کوڕم، دڵت بدەرێ
دانیشتووانی سامیریا، کە بۆ ماوەیەکی زۆر، بووبوون
“لە یەزدان دەترسان و خوداوەندەکانی خۆیان دەپەرست” (2 پاشایان 17:33)،
دەبێت ئێستا بلەرزێنرێت
لەبەر گوێرەکەکانى بێت-ئاڤەن،
لێیان پشتیان پێ بەستبوو: چونکە لە کۆتاییدا، دوای تاقیکردنەوەیەکی هێندە درێژ، خودا نووسیبوو
ئیخابۆد
بەسەر تەواوی شانشینی باکووردا. شکۆمەندییەکە ڕۆیشتبوو (ئایەتی ٥). بۆیە دەبوو وەک دیارییەک ببرێن بۆ لای پاشای ئاشوور، بۆ ئەوەی ئەفرایم شەرمەزار بێت و ئیسرائیل لە ڕاوێژی خۆی شەرمەزار بێت. بەم شێوەیە پاشای سامیریا بێدەسەڵات دەردەکەوت وەک کەفی سەر ئاو، کە بۆ ساتێک بەهێز و ڕاستەقینە دەردەکەوێت؛ بەڵام، لە ساتێکی تردا، ون دەبێت (ئایەتەکانی ٦، ٧).
ئایەتی هەشتەم بە ڕوونی ئاماژە دەکات بۆ جێبەجێبوونێکی زۆر پیرۆزتر لە بەکارهێنانی لاوەکییەکەی بۆ سەرکەوتنەکەی ئاشوورییەکانی کۆن. دەستەواژە بەکارهاتووەکان پەیوەندی پێوە دەکەن بە ڕووخانی ترسناکی هەموو سیستەمێکی دامەزراو لە ڕۆژانی کۆتاییدا، وەک لەژێر مۆری شەشەمی بینین 6:0 دا وەسف کراوە. پاشان
ئەوان دەڵێن بە چیاکان، دامانپۆشن؛ و بە گردەکان، بکەونە سەرمان.”
ئەمە ئەو کاتە دەبێت کە ئەوان لە دەستی پەروەردگار دوو ئەوەندە بۆ هەموو گوناهەکانیان وەردەگرن، و بە تاڵی ڕۆحەوە درک بە گەمژەییەکەیان دەکەن لە دوورکەوتنەوەیان لە خودای زیندوو.
دووبارە ئەو بیریان دەهێنێتەوە، وەک لە بەشی پێشووتردا (ئایەتی ٩)، کە ئەوان لە ڕۆژانی گیبعەوە گوناهیان کردبوو. ئەو ناڕەواییەی ئەوکات ئەنجامدرا هەرگیز بە تەواوی دادگایی نەکرا بوو، بەڵکو، وەک هەویرترش، بە درێژایی هەموو ساڵانی دواتر کاری کردبوو، و هەموو کۆمەڵەکەی داگرتبوو. بۆیە دەبێت سزایان بدات، لەبەر ئارەزووی قووڵی خۆی بۆ بەرەکەتدارکردنیان. ئەو خۆشی دەویستن، و لەبەر ئەمە، دەبوو لەسەر گوناهەکانیان تەمبێیان بکات.
دەربڕینەکە،
کاتێک خۆیان لە دوو ڕێچکەدا دەبەستنەوە،
بە شێوەی جیاواز وەرگێڕدراوە، و دوو واتایی دیارە. ئار. ڤی. دەڵێت،
"کاتێک بە دوو سەرپێچییەکەیانەوە بەسترابوون."
هێز
دوو سەرپێچییەکانیان
ببە بە
"دوو خراپە"ی یەرمیا ٢:١٣؟
ئەوان وازیان لەو هێنابوو کە کانیی ئاوە زیندووەکانە، و بۆ خۆیان بیرە ئاوی شکاو و قڵیشاویان هەڵکەندبوو. پێغەمبەر ئیشایا بە هەمان شێوە تۆمەتی دوو سەرپێچی دەخاتە پاڵیان - ڕەتکردنەوەی دەستنیشانکراوی خودا، و دامەزراندنی بتپەرستی.
ئەنجامی دڵخۆشکەری ڕێگاکانی تەمبێکردنی یەزدان بە جوانی لە ئایەتەکانی ١١، ١٢دا وێنا کراوە، کە لێرەدا وەک ڕستەیەکی لاوەکی دێن، پێش ئەوەی بابەتی گوناه و سزاکەیان لە ئایەتەکانی کۆتاییدا بەردەوام بێت. هەردوو یەهودا و ئەفرایم، وەک گاگەلی گوێڕایەڵ، ملی کەرەستە دەدەن و بە خۆشی گەنم دەکووتنەوە لەو ڕۆژانەی کە وانەکەیان لە ئامادەبوونی خودادا فێر بوون. بەڵام ئەمە تەنها کاتێک دەبێت کە بە ڕاستودروستی و خوداپەرستی بچێنن. ئینجا بە بەزەیی دروێنە دەکەن. زەوی بێکار دەبێت بە هێزی وشە بشکێنرێت کە بە وزەی ڕۆحی پیرۆز دەبەخشرێت. بەم شێوەیە وەڵامدانەوە دەبێت کاتێک کاتی دیاریکراو گەیشت بۆ ئەوەی داوای یەزدان بکەن تاکو ئەو بێت و ڕاستودروستییان بەسەردا ببارێنێت. بۆ ئێمە، هەموو ئەمانە کاریگەری ئێستای خۆی هەیە، ئەگەر دڵمان هەبێت بۆ ئەوەی ملکەچی بین.
بەڵام هەرچەندە، بۆ ئیسرائیل و یەهودا، بەرەکەتێکی وا لە چاوەڕوانیاندایە، سێ ئایەتی کۆتایی دۆخی ناخۆشیان وەسف دەکەن تاوەکو لە ڕۆژی هێزی ئەودا دڵیان ڕازی دەکرێت.
خراپەکاری دەچێنن، بەڵام بەردەوام دەبن لە دروێنەکردنی گوناه و خواردنی بەری درۆکان؛ چونکە متمانەیان بەو نییە، بەڵکو بە ڕێگای خۆیان و زۆری پیاوە بەهێزەکانیان. لە ئەنجامدا تێکدان و وێرانکردن، لە جیاتی چاککردنەوەی کەلێنەکە و نۆژەنکردنەوە، دەبێت بەشی ئەوان بێت. بڕوانە ئیشایا 58:12. بێتئیل، کە ببووە ناوەندی بتپەرستییەکەیان، دەبووە مایەی لەناوچوونیان؛ چونکە باسی لادانە قورسەکەیان لە دین دەکرد. یەهودا، وەک دەزانین، بۆ ماوەیەک پارێزرا، و ڕووناکییەک پارێزرا لە پێناوی داود، هەتا مەسیح دەردەکەوت؛ بەڵام پاشای ئیسرائیل بە تەواوی لەناو برا و تەختەکەشی ڕووخێنرا، هەرگیز دووبارە دانەمەزرێنرایەوە هەتا ئەو دێت کە مافی فەرمانڕەواییەتییەکەی هەیە. ئینجا کەلێنەکەی نێوان ئیسرائیل و یەهودا چاک دەبێتەوە، وەک هەموو پێغەمبەران پێشبینییان کردووە، کاتێک کاتەکانی نوێبوونەوە لە ئامادەبوونی یەزدانەوە دێن. چیتر نا
“مێوێکی بەتاڵ”
باسی خەڵکی زەمینی بکەن؛ بەڵام وەک ڕەزێک کە گەشە دەکات، ڕەگەکانیان بەرەو خوارەوە دادەکوتن و لق و پۆپی پڕ لە میوە بەرەو سەرەوە دەردەکەن، بۆ ستایشی شکۆمەندیی نیعمەتی خودا.