ئەم بەشە وردەکاریی ئاشکراکردنی گەندەڵییە قووڵەکانی ئەفرایم لەلایەن خوداوە و پشت بەستنیان بە هاوپەیمانییە فێڵبازەکان دەخاتە ڕوو، بە بەراوردکردنی ڕەفتاری ئەوان لەگەڵ فێڵی سەرەتایی یەعقوب و دواتر گەڕانەوەی بۆ لای خودا. ئەفرایم بە بازرگانێکی فێڵباز دەشوبهێنێت، جەخت لەسەر گوناهی بەردەوامیان دەکاتەوە سەرەڕای نیعمەتی ڕابردووی خودا و بەڵێنەکانی داهاتووی بۆ گەڕاندنەوە. دەقەکە جەخت لەسەر ڕۆڵی پێغەمبەران دەکاتەوە لە ئاشکراکردنی گوناهی ئیسرائیل و بانگەوازکردن بۆ تۆبە، هۆشداری دەدات لە دەرئەنجامەکانی بەردەوام توڕەکردنی خودا لەلایەن ئەوانەوە.
وەک پێشتر ئاماژەی پێکرا، بەشێکی نوێی پێشبینییەکە بە ئایەتی ١٢ی بەشی پێشوو دەستی پێکرد، کە تێیدا خودا بە وردبینییەکی زۆرەوە گەندەڵییە شاراوەکانی ئەفرایم ئاشکرا دەکات، سەرچاوە ڕەوشتییەکانی بوونیان ڕووت دەکاتەوە، کە بووە هۆی یاخیبوونێکی ئاشکرا لە خودای خۆیان.
وەک وتاربێژە پاشایەتییەکەی کتێبی وتاربێژ، ئەفرایم، بە بێهودەیی بەدوای شتێکدا دەگەڕا بۆ ئەوەی دڵ پڕ بکاتەوە جگە لە خودا، لەسەر با دەژیا و دوای بای وێرانکەری ڕۆژهەڵات کەوتبوو، و بەم شێوەیە سەلماندی کە
“هەموو شتێک پووچییە و بێزاریی ڕۆحە”
کاتێک دڵ لە تاکە سەرچاوەی ڕاستەقینەی هەموو چاکەیەک دوور دەکەوێتەوە. هەوڵیاندا پەیمانێک لەگەڵ ئاشوورییە بەهێزەکە ببەستن کە لێی دەترسان، و ڕۆنیان (وەک بەرتیلێک، بە ئاشکرا) نارد بۆ میسر بۆ کڕینی یارمەتی دوژمنە کۆنەکەیان، بەم شێوەیە هەوڵیاندا ڕۆژی خراپ دووربخەنەوە؛ بەڵام ئەوان شوێن درۆ و وێرانکاری کەوتبوون. هیچ داهێنانێکی مرۆیی نەیدەتوانی ڕۆژی مامەڵەکردنی پەروەردگار لەگەڵیان بەهۆی گوناهەکانیانەوە دووربخاتەوە (ئایەتی ١).
لەگەڵ یەهوداشدا ئەو ناکۆکییەکی هەبوو؛ چونکە وشەی هاندان کە لە ئایەتی ١٢ی بەشی ١١دا گوترا، بە پێویست ئەوەی نەدەگەیاند کە خودا بە تەواوی لێیان ڕازی بوو. نەوەی یاقوب، بە گشتی، لاسایی خواروخێچیی ئەوەیان دەکردەوە کە لێیەوە سەرچاوەیان گرتبوو؛ بۆیە دەبێت بەپێی ڕێگاکانیان سەردانیان بکرێت، و بەپێی کارەکانیان سزایان بدرێتەوە (ئایەتی ٢).
لە ئایەتەکانی 3 تا 6 یەعقوب خۆی لەبەردەمماندایە، وەک لە هەموو ڕوویەکەوە وێنەی ئەو گەلەی کە لێی هاتووەتە خوارەوە. لەدایکبوونەوە جێگرەوە بوو، ڕۆحی خۆپەرستیی خۆی لە سکی دایکیدا نیشاندا، بە پاژنەی پێی براکەی گرت، وەک لە پەیدابوون 25:26 تۆمارکراوە. سەرەڕای ئەوەش نیعمەت هاتبوو، و لە تەنگانەیدا دەستی بە خوداوە گرتبوو؛ یان، وەک پەراوێزەکە دەڵێت،
"ئەو شازادانە لەگەڵ خودا هەڵسوکەوتی کرد؛"
بەم شێوەیە ناوی نوێی خۆی سەلماند، ئیسرائیل- میرێک لەگەڵ خودا.
کاتێک چیتر نەیتوانی خەبات بکات، خۆی بە ئەوەوە گرت کە لە دژی تێکۆشابوو؛ و ئەمە ئەو هێزە بوو کە پێی سەرکەوت – کاتێک گریا و نزای لێ کرد. ئەوە بوو کە یەکێکی تر ناوی لێناوە
هێزی بەرگری لێ نەکراوی لاوازی
-پێوەنووسان بەو توانا دارەی، هەروەک چۆن نێردراوەکە ڕایگەیاند،
کاتێک لاوازم، ئەوا بەهێزم.
ئەمە نهێنیی زاڵبوونی یاقوب بوو لەگەڵ خودا، کە خودا لە بێتئیل دۆزیبوویەوە کاتێک ئەو هەڵاتوو و سەرگەردان بوو لەبەر گوناهەکەی.
“لەوەی ئەو لەگەڵمان قسەی کرد”
واتە، بە بڕوای من، کە فەرمایشتی خودا بۆی لەو شەوەی کە بەردێک سەرینی بوو، بە هەمان شێوە مەبەست لێی بوو بۆ هەموو ماڵەکەی تا کۆتایی کات. هەرچی کەم و کوڕییان هەبێت، چاوی خودا هەمیشە لەسەریان دەبێت؛
تەنانەت خودای سوپاسالاران، پەروەردگار (یەهۆڤا - ئەوەی هەتاهەتایی و نەگۆڕە) ناویەتی.
ئای خۆزگە ئیسرائیل لە هەموو ئەم شتانەوە فێربووایە بۆ ئەوەی بگەڕێتەوە لای خودای خۆیان، دادپەروەری و بەزەیی بپارێزێت، و بەردەوام چاوەڕێی بکات!
لەبری ئەوە، ئەوان تەنها ڕێچکەی یەکەمەکانی باوکیان یاقووبیان گرتبوو؛ بۆیە خودا ئەفرایم بە بازرگانێک، یان مامەڵەچییەک دەشوبهێنێت، کە تەرازووی فێڵ لە دەستیدایە. ئەو بەڕاستی کەنعانییە—چونکە ئەمە وشەی وەرگێڕدراوی بازرگانە. ئایا هیچ شتێک دەتوانێت بە باشتر وەسفی عیبری بکات وەک چۆن لەو کاتەوە ناسراوە؟ بێ ویژدان کاتێک بەرژەوەندییەکانی بازرگانی لە مەترسیدا بوون، هیچ گومانێک نییە کە دژە-سامییەت لە ئەوروپا بە ڕادەیەکی زۆر سزایە لەسەر فێڵبازییەکەی (ئایەتی ٧). و ئەوەندە بێ ئاگایە لە هەڵەکردن کاتێک سوود لە پێویستی یان چاوچنۆکی قوربانییەکەی وەردەگرێت، کە پیرۆزبایی لە خۆی دەکات لەسەر زیادبوونی سامانەکەی (کاتێک کۆگاکەی ڕۆژ بە ڕۆژ گەشە دەکات، پڕ دەبێت لە دەستکەوتی نایاسایی)، دەڵێت،
لە هەموو” کارەکانمدا ئەوان هیچ ناڕەواییەک لە مندا نادۆزنەوە کە گوناه بێت.
(ئایەت ٨)
بەڵام هەرچەندە وێنەکە لە ئێستادا تاریک بێت (و ئەو ئێستایە لە ڕۆژگاری هۆشەعەوە تا ئێستایە)، پەروەردگار هەرگیز بە تەواوی دەستی لەو نەتەوەیە هەڵنەگرتووە کە خودای ئەوان بوو.
"لە وڵاتی میسر"
بە نیعمەتی پاک، ئەو هێشتا دەیانگەڕێنێتەوە بۆ خاکی کۆنیان، هەموو بەڵێنەکانی خۆی جێبەجێ دەکات، و دەیانخاتە ناو چێژوەرگرتنی تەواو لە جەژنی ڕاستەقینەی کەپرەکان؛ کاتێک، ماندووبوونیان کۆتایی دێت، وانەکانیان فێر دەبن، و جەنگەکەیان تەواو دەبێت، ئەوان هەر پیاوێک لە ژێر مێو و دار هەنجیرەکەی خۆیدا نیشتەجێ دەبن، کەس نەیانکات بە ترس (ئایەتی 9).
بۆ ئەم مەبەستە خودا لە ڕێگەی پێغەمبەرەکانییەوە قسەی کردبوو، بینینەکانی زۆر کردبوو و نموونەی بەکارهێنابوو؛ بەم شێوەیە فشاری خستبووە سەر ویژدانی خەڵک سەبارەت بە بارودۆخی ناخۆشیان، و هانی دەدان بە بەڵێنی بەرەکەت کە مەرجی تۆبە کردن بوو (ئایەتی ١٠). لە کاتی خوێندنەوەی خزمەتی ئەم پێغەمبەرانەدا، گرنگە ئەو فێرکردنەی لە پەیمانی نوێدا پێمان دراوە لەبیرمان بێت، کە
هیچ پێشبینییەک لە نووسینە پیرۆزەکان بەپێی لێکدانەوەی خۆی نییە،
بەڵام هەمووی دەبێت بە لەبەرچاوگرتنی ڕێگاکانی خودا بخوێنرێتەوە، وەک چۆن لەلایەن هەردوو هۆشەع و دانیالەوە بە تەواوی خراوەتەڕوو. کۆتایی هەموو بارگرانییەکانی پێشبینییەکانی ئەم پیاوانەی خودا بریتییە لە هێنانی ڕۆژی پەروەردگار، و دامەزراندنی شانشینەکە بە شکۆوە لەسەر ئەم زەوییە؛ کاتێک ئیسرائیل بە دڵ دەگەڕێتەوە بۆ یەهۆڤا، و خاوەندارێتی مەسیحەکەیان دەکەن کە جارێک ڕەتکرایەوە وەک کوڕی داود، کە ماوەیەکی زۆرە چاوەڕێی دەکەن.
خزمەتی پێغەمبەران بۆ ئاشکراکردنی بارودۆخی ڕاستەقینە بوو. بۆیە ناڕەوایی گیلعاد-یان دۆزییەوە. پووچی لەسەر هەموویان نووسرابوو. لە گیلگال، کە جارێک سەرزەنشتی میسر لادرا بوو، قوربانییان کرد، بەڵام نەک بۆ یەهوڤا. قوربانگاکان لە هەموو شوێنێک بوون، وەک کۆمەڵە بەردێک کە لەناو جۆگەکانی کێڵگەدا کۆکرابوونەوە، بەڵام نەک بۆ شکۆی ئەو (ئایەتی ١١). بۆیە دەبێت جارێکی تر هێمای خۆیان لە یەعقوب-دا بدۆزنەوە، کە بەهۆی فێڵەکەیەوە، هەڵات بۆ خاکی سوریا، و لەوێ مەڕەکانی لابان-ی دەلەوەڕاند، بۆ ئەوەی بە ماندووبوونێکی زۆر ژنەکەی بەدەست بهێنێت (ئایەتی ١٢). کاتێک، لە کۆندا، کاتی دیاریکراوی یەزدان هات بۆ دەرهێنانی ئیسرائیل لە میسر، بەهۆی پێغەمبەرێکەوە کردی؛ و بەهۆی پێغەمبەرێکەوە بەناو چۆڵەوانیدا ڕێنمایی کردن، و لە هەموو تاقیکردنەوەکانیاندا پاراستنیان (ئایەتی ١٣). بۆیە دەبێت هەمان جۆری خزمەت دووبارە گرنگی پێ بدرێت، پێش ئەوەی لە کۆیلایەتیی گوناهەکانیان ڕزگار بکرێن و بهێنرێنە ناو چێژوەرگرتن لە میراتی بەڵێندراو.
بەڵکو لە جیاتی گوێگرتن لە فەرمایشتی یەزدان، و خۆیان لەبەردەمیدا بچووک بکەنەوە، کاتێک خزمەتکارەکانی خۆی بۆ لایان نارد،
ئەفرایم زۆر بە توندی تووڕەیی پێ هێنا: بۆیە خوێنی لەسەر بەجێ دەهێڵێت، و پەروەردگاری سەرزەنشتەکەی بۆی دەگەڕێنێتەوە.
(ئایەتی ١٤). خزمەتێکی لەلایەن خوداوە نێردراو، کە گوێی لێ بگیرێت و ملکەچی بکرێت، دەبێتە هۆی فراوانبوون و بەرەکەت؛ بەڵام شایەتیی ڕۆح کە ڕەت دەکرێتەوە، تاوانی ئەو کەسە زیاد دەکات کە خۆی لە دژی قایم دەکات، و باری زۆر خراپتر دەکات لە جاران. هەمیشە وایە کە ڕووناکی ڕەتکراوە تاریکی زۆر قووڵتر دەکات. بۆیە پێویستە بە ویژدانێکی ناسک، کە خێرا وەڵامی هەموو وشەیەکی خودا بداتەوە.