ئەم بەشە پەیوەندیی هۆشەع لەگەڵ ژنەکەی، گۆمەر، وەک هێمایەک بۆ پەیوەندیی خودا لەگەڵ ئیسرائیل لێکدەداتەوە. گۆمەر، کە ئێستا داوێنپیسە، نوێنەرایەتیی بێوەفایی ئیسرائیل دەکات سەرەڕای پەیمانەکەیان لەگەڵ خودا، کە پێویستی بە نرخی کڕینەوەیە. ئەم ماوەی جیابوونەوە و تاقیکردنەوەیە بۆ گۆمەر هێمایە بۆ دۆخی ئێستای ئیسرائیل کە بێ پاشا، قوربانی، یان پەرستگایە، ماوەیەکی درێژی سەرگەردانی و کوێریی ڕۆحی تێپەڕاندووە تاوەکو گەڕانەوەی داهاتوویان و گەڕانەوەیان بۆ لای خودا.
تێبینییەکانی ئایرۆنساید
بەشی 3
ئەم بەشە، هەرچەندە کورت بێت، بایەخێکی زۆری دەبێت ئەگەر یەکێک بیەوێت لە ڕێگاکانی خودا تێبگات سەبارەت بە زەوی و خەڵکی سەر زەوی. دەکرێت بڵێین، بەشی ١١ی ڕۆماکانە لە پەیمانی کۆن، و، کاتێک لەگەڵ ئەو بەشەدا دەخوێنرێتەوە، ڕووناکییەکی زۆر دەخاتە سەر نهێنیی دۆخی نائاسایی ئێستای ئیسرائیل و پێشبینییەکان سەبارەت بە شکۆمەندیی داهاتوویان.
دیسانەوە پەیوەندیی پێغەمبەرەکە بە ژنەکەیەوە وەک نموونەیەک وەرگیراوە. ئەو ژنەی پێشتر بە لەشفرۆش ناوبرا بوو، ئێستا داوێنپیسێکە. جیاوازییەکە لە بەکارهێنانیدا بە ئاسانی هەست پێدەکرێت. ئیسرائیل، کە پێش ئەوەی یەهۆڤا بە نیعمەتە سەرسوڕهێنەرەکەی خۆی وەریانبگرێت، بە تەواوی شایستە نەبوون، دوای ئەوەی یەکگرتنەکەیان لەگەڵ خۆیدا بە پەیمان مۆرکرابوو، هێشتا زیاتر بێشایستەیی خۆیان سەلماند، بۆیە نەک تەنها لەلایەن هۆشیاوە، بەڵکو لەلایەن پێغەمبەرانی تریشەوە، بە ژنێکی داوێنپیس لێکچوێنراون کە شوێن نامۆکان دەکەوێت لە جیاتی مێردەکەی.
لێرە زمانی بەکارهاتوو گرنگە. بە پێغەمبەرەکە نەوتراوە کە ژنەکەی خۆشبوێت. ئەو هەموو مافێکی بۆ ئەو پەیوەندییە لەدەست دابوو. تەنها پێی دەوترێت "ژنێک"، و ئەویش زیاد دەکات، "خۆشەویستی هاوڕێیەک؛" واتە، کەسێک کە، وەک بینیمان، کەسێکی تری هەڵبژاردبوو لە جێگەی هاوسەرە ڕاستەقینەکەی.
خۆشەویستیی هۆشەع بۆ بوونەوەرێکی هێندە بێبەها و بێشایستە، وێنەیەک بوو لە «خۆشەویستیی خودا بەرامبەر بە نەوەکانی ئیسرائیل،» کە خۆیان بە پەیمانبەستراو لەگەڵیدا دەزانی، کەچی «سەیری خوداوەندەکانی دیکە دەکەن و حەزیان لە کێکی مێوژە» (ئایەتی 1). دەربڕینی دووەم خوێندنەوەی ڕاستە، لە جیاتی «پیاڵەی شەراب،» کە هیچ ئاماژەیەکی تایبەتی بە بتپەرستی نییە. کێکەکان دەربڕی پەیوەندییە بتپەرستییەکەیان بوون کە بەردەوام بوون لەسەری، وەک خوێنەر دەتوانێت بە ڕاوێژکردن بە یەرمیا 7:18 و 44:19 بیبینێت. بەو شێوەیە ڕێزیان لەو کەسە دەگرت کە لەو ڕۆژگارەدا نازناوی «شاژنی ئاسمان»ی هەڵگرتبوو- نازناوێک کە لە مەسیحییەتی لادەردا دراوە بە مریەم دایکی پەروەردگارمان، ئەوەش بە پێچەوانەی ڕاستەوخۆی کتێبی پیرۆزەوە.
گۆمەر (چونکە گومانم نییە کە ئەو بەڕاستی ئەو "ژنە"یە کە دەقەکە باسی دەکات) وادیارە خۆی ئەوەندە تێوەگلاندووە کە تەنها بە پێدانی نرخێکی کڕینەوە دەتوانرێت ئازاد بکرێت لە پێگەی نەهامەت و سووکایەتیپێکراوی خۆی؛ بۆیە پێغەمبەرەکە "بە پازدە پارچە زیو، و بە یەک هۆمەر جۆ، و بە نیو هۆمەر جۆ کڕییەوە" -نرخی کڕینی کۆیلەیەکی ئاسایی، بەم شێوەیە وشەکانی ئیشایا ڕوون دەکاتەوە،
"ئێوە خۆتان بە هیچ فرۆشتووە، و بەبێ پارە کڕینەوە دەکرێن"7 (ئیشایا ٥٢:٣).
یەهوە بە میهرەبانی لێیان پاڕابووەوە لە ڕێگەی هەمان پێغەمبەرەوە بۆ ئەوەی
“بگەڕێوە بۆ لام، چونکە من تۆم کڕیوەتەوە” (بەشی 44:22).
بەڵام هەرچەندە نرخی کڕینەکە لە خاچی گۆلگۆتە درا، یەهودا و ئیسرائیل هێشتا سەرکێشن، و پەیمانی هاوسەرگیرییەکە نوێ نەکراوەتەوە.
ھۆشەع بە گۆمەر دەڵێت،
“تۆ بۆ من چەندین ڕۆژ دەمێنیتەوە؛ داوێنپیسی ناکەیت، و بۆ پیاوێکی تر نابیت: بەم شێوەیە منیش بۆ تۆ دەبم” (ئایەتی ٣)؛
واتە، ماوەیەکی تاقیکردنەوە، کە ماوەکەی دیارینەکراوە، دەبێت تێپەڕێت پێش ئەوەی بگەڕێنرێتەوە بۆ مافەکانی هاوسەرگیری.
جێبەجێکردنەکە لە لایەن ڕۆحی پیرۆزەوە لە ئایەتەکانی کۆتاییدا ئەنجام دەدرێت،
“بۆ ئەوەی نەوەکانی ئیسرائیل ڕۆژانێکی زۆر بمێننەوە بەبێ پاشا، و بەبێ میر، و بەبێ قوربانی، و بەبێ بت، و بەبێ ئیفۆد، و بەبێ تێرافیم، پاشان نەوەکانی ئیسرائیل دەگەڕێنەوە، و خودای خۆیان، و داودی پاشایان دەگەڕێن؛ و لە ڕۆژانی کۆتاییدا لە خودا و چاکەی ئەودا دەترسن” (ئایەتەکانی ٤، ٥).
لەم دوو ئایەتەدا بە کورتی تەواوی بارودۆخیان بۆ هەموو ئەم سەردەمە خستووەتەڕوو، هەروەها بەرەکەتە داهاتووەکەش کە هی ئەوان دەبێت لە ڕۆژی شانشینەکەدا، کاتێک بە هێز و شکۆمەندییەوە دەردەکەوێت.
چەندین ڕۆژەکە بە درێژایی هەموو ئەم سەردەمەی ئێستا درێژ دەبێتەوە تاوەکو پڕبوونەوەی نەتەوەکان تەواو دەبێت.
لەو کاتەوەی ئۆرشەلیم لەلایەن ڕۆمانەکانەوە وێران کرا، وەسفەکەی لێرەدا دراوە دەیانگرێتەوە. نەتەوەیەکی کۆچەر بوون، بێ هیچ پێگەیەکی نەتەوەیی، "بێ پاشا، و بێ میر." گۆچانەکە لە یەهودا دوورکەوتووەتەوە و یاسادانەر لە نێوان پێیەکانی- شایەتحاڵی جدیی ئەو ڕاستییەی کە شیلو پێشتر هاتووە، بەڵام تەنها بۆ ئەوە هاتووە کە لەلایەن ئەوانەوە ڕەت بکرێتەوە. بەم شێوەیە بێ قوربانی ماونەتەوە، چونکە پەرستگاکەیان وێران کراوە و قوربانگاکەیان گڵاو کراوە. لە نەتەوەیەکەوە بۆ نەتەوەیەکی تر، و لە شارێکەوە بۆ شارێکی تر، بە درێژایی سەدەکان کۆچیان کردووە؛ گەلێکی بێ ماڵ، زۆرجار ڕقلێگیراو، لەلایەن مرۆڤەوە سووکایەتی پێکراو و بێ هیچ ڕێگایەک بۆ نزیکبوونەوە لە خودا لەسەر بنەمای ئەو یاسایەی کە شکاندوویانە.
ڕێوڕەسم و فێرکارییەکانی تالموودی بە ڕادەیەکی زۆر جێگەی فەرمانە دیاریکراوەکانی خودا و دەسەڵاتی "تەورات" (یاساکە)یان گرتووەتەوە لە ناویاندا. بەڵام ساڵ لە دوای ساڵ دەبێت بە ئازارەوە دان بەوەدا بنێن، لە کاتێکدا سنگی خۆیان لێدەدەن،
وای لە ئێمە، چونکە ناوبژیوانمان نییە!
دووکەڵی قوربانی بەرز نابێتەوە بۆ ئاسمان؛ خوێنی کەفارەت لەناو پەردەکەدا لە هیچ پەرستگایەکی زەمینیدا ناپڕژێنرێت؛ و کوێری بەشێکیان لە تاریکییەکی دادوەریدا پێچاوەتەوە، ئەوان نازانن کە بە یەک قوربانیی عیسای خاوەن لەسەر خاچ، تاوان لادەبرێت و گوناه پاک دەکرێتەوە، چونکە ڕزگاریی هەتاهەتایی لەو خوێنە بەنرخەدا دۆزراوەتەوە.
کەواتە نەک تەنها بێ قوربانین، بەڵکو بێ کاھینیش- "بێ ئیفۆد"- چونکە هەموو تۆمارەکان لەمێژە ونبوون: و هەرچەندە زۆر کەس ماونەتەوە کە لە هێڵی ڕاستەوخۆی کاھینایەتیدان (وەک لە ڕۆژی گەڕانەوەیاندا ئاشکرا دەبێت)، بەڵام ئێستا ناتوانن بنەچەی خۆیان بدۆزنەوە؛ و ئەگەر بتواننیش، هیچ پەرستگایەک نییە بۆ ئەوەی تێیدا خزمەت بکەن. لەم نێوەندەدا کاھینی ئاسمانی لە پیرۆزگای سەرەوە خزمەت دەکات، بەڵام چاوەکانیان داپۆشراوە، و ئەوان نایناسن.
لەوانەیە بە سروشتی وا گومان بکرێت کە، لە کاتێکدا هەموو دڵنەواییەکانی ئایینی باوباپیرانیان لێ قەدەغە کرابوو، دووبارە کەوتبانەوە ناو پەرستنی بتەکانی بێباوەڕان: بەڵام نا؛ چونکە فێر دەبین کە ئەوان دەبوو بمێننەوە "بێ وێنە،" و "بێ تێرافیم." دیلێتی بابلی لە بتپەرستی چاکی کردنەوە. لەو کاتەوە، لانیکەم ئەوە یەکێک نەبووە لە گوناهە نەتەوەییەکانیان. ئەوان هیچ ڕێگایەکی دەستڕاگەیشتنیان بە خودای ڕاستەقینە نییە لە کاتێکدا سووکایەتی بە مەسیحەکەی دەکەن و ڕەتی دەکەنەوە. لە لایەکی ترەوە، ئەوان شوێن بتەکان ناکەون، بەڵکو چاوەڕێ دەکەن، وەک ژنە ڕزگارکراوەکەی پێغەمبەرەکە، تا ئەو ڕۆژەی کە دووبارە بە ئاشکرا لەلایەن یەهوڤاوە دەناسرێنەوە.
کاتێک ئەم سەردەمەی ئێستا کۆتایی دێت، و کەنیسە بۆ ئاسمان بەرز کراوەتەوە، خودا جارێکی تر بە نیعمەتەوە وەریان دەگرێتەوە و بەڵێنەکانی باوکان جێبەجێ دەکات.8 دوای تێپەڕاندنی تەنگانەیەکی بێوێنەی ڕۆژانی کۆتایی، وەک پێشبینی کراوە لەلایەن یەرمیا (بەشی 30)، لەلایەن دانیال (بەشەکانی 11 و 12)، لەلایەن زەکەریا (بەشەکانی 12-14)، و لەلایەن خودی یەزدانمان لە مەتتا 24:0 و نووسراوە هاوشێوەکان، ئەوان "دەگەڕێنەوە و یەزدانی خودای خۆیان و داودی پاشای خۆیان دەگەڕێن؛ و لە یەزدان و چاکەی ئەو دەترسن [یان عیبرییەکە دەکرێت وەرگێڕدرێتە سەر، 'پەلە بکەن بۆ'] یەزدان و چاکەی ئەو." ئەمە جێبەجێبوونی ئەوە دەبێت کە هەموو پێغەمبەران چاوەڕێیان کردووە، کاتێک گەڕانەکانی ئیسرائیل کۆتایی دێت، گوناهەکانیان دەسڕدرێنەوە، خۆیان نوێ دەکرێنەوە، و پاشایەتییەکە بۆیان پشتڕاست دەکرێتەوە. لەو ڕۆژەدا عیسا دەبێتە پاشا بەسەر هەموو زەویدا، لەسەر تەختی باوکی، داود، دادەنیشێت، و بە دەسەڵات و شکۆیەکی گەورەوە فەرمانڕەوایی دەکات. وا دەردەکەوێت، هەروەها، لە بەراوردکردنێکی وردی ئەم دەقە لەگەڵ بەشی کۆتایی پێشبینییەکەی حزقیال، کە نەوەیەکی ڕاستەوخۆی بنەماڵەی داود (کە پێی دەوترێت "میرەکە") فەرمانڕەوایی دەکات لەسەر زەوی بەسەر نەتەوە گەڕاوەکەدا، لەژێر دەسەڵاتی ئەوەی کە پایتەختەکەی ئۆرشەلیمی نوێ و ئاسمانی دەبێت، "شارێک کە بناغەی هەیە، کە خودا بنیاتنەر و دروستکەرێتی."
بەم شێوەیە ساڵانی ماتەمینیی ئیسرائیل کۆتایی دێت، و ڕۆژی شکۆمەندیی مەسیح گەیشتووە؛ چونکە هەردووکیان هاوکاتن. هیچ بەرەکەتێکی تەواو بۆ ئیسرائیل و زەوی نابێت تاوەکو لە کارەساتی گۆلگۆتە تۆبە نەکرێت، و جوو و نەجوو یەک نەگرن لە داننان بە گوناهیاندا لە خاچدانی خوداوەندی شکۆمەندی و کوشتنی میری ژیاندا.
تا ئەو کاتە، ئەو بارودۆخە ناخۆشەی کە لە بەشی داهاتوودا ڕوون کراوەتەوە دەبێت بەردەوام بێت-جگە لەوەی کە نەفرەتی بتپەرستی لابراوە، وەک چۆن بینیمان.
لە ووشەی خوداوە دیارە کە هەندێک لە پیرۆزەکان لە ڕۆژانی چەرمەسەری گەورەدا لەسەر زەوی دەدۆزرێنەوە. زۆربەی ئەمانە بانگ دەکرێن بۆ ئەوەی شەهیدبوون بچێژن لە کاتێکدا ئەوانی تر بە درێژایی ئەم ماوەیە دەپارێزرێن و دەچنە ناو ئەو شانشینەی کە لەسەر زەوی دادەمەزرێت. لەبەر ئەمە، بە شێوەیەکی سروشتی دەرئەنجام دراوە کە ئەمانە بە پێویست ئەندامی کڵێسا، جەستەی مەسیحن.
زۆر کەس کڵێسا بە نازناوێک دەزانن کە بەهۆیەوە هەموو بنەماڵەی باوەڕ لە ئادەمەوە تا کۆتایی هەزار ساڵە دیاری دەکرێت. ئەگەر کەسێک بەم شێوەیە بیر لە کڵێسا بکاتەوە، تەنها یەک وەڵام بۆ پرسیارەکە دەبێت. "ئایا کڵێسا یان هیچ بەشێکی بە تەنگانەی گەورەدا تێدەپەڕێت؟" بێگومان زۆرێک لە ئەندامانی ماڵی باوەڕ ناچار دەبن ئازارێکی زۆر بەرگە بگرن لەو کاتی ناخۆشیدا. بەڵام ئەگەر کەسێک فێربووبێت بە ڕوونی لە نووسینە پیرۆزەکان جیاوازی بکات لە نێوان لەدایکبوونەوەی نوێ، کە هاوبەشە بۆ هەموو منداڵانی خودا لە هەموو سەردەمێکدا، و ئەندامێتی لە جەستەی مەسیحدا، کە تەنها هی پیرۆزەکانی ئەم سەردەمەی ئێستایە لە پەنتیکۆستەوە تا ڕفاندن. نابێت سەخت بێت جیاکردنەوەی ئەو پیرۆزانەی کە بەشدار دەبن لە تەنگانەکەدا لەوانەی کە پێش دەستپێکردنی ڕفێندراون. بەڵام لەبەر ئەوەی زۆرێک لە باوەڕداران لەسەر ئەم جیاوازییە ڕوون نین، خاڵەکە شایەنی زیاتر بیرلێکردنەوەیە.
سەرەتا با ئاماژە بەوە بکرێت کە پێشبینییەکانی پەیمانی کۆن هەرگیز ئاماژە بەم سەردەمە ناکەن کە ئێمە تێیدا دەژین (کە لە پەنتیکۆستەوە درێژ دەبێتەوە تا هاتنی گەورە بۆ هی خۆی)، جگە لە شێوەیەکی زۆر ناڕوون (بۆ نموونە، لە دانیال ٩:٢٦). لە موساوە تا مەلاخی، نووسینە پیرۆزەکان بە شێوەیەکی سەرەکی سەرقاڵی یەک نەتەوەن، ئیسرائیل (عامۆس ٣:٢؛ دانیشتنی دووەم ٧:٦؛ زەبوورەکان ١٤٧:١٩-٢٠)، و هیوای ئەو نەتەوەیە، واتە، بەرزکردنەوەی پێغەمبەرێک (دانیشتنی دووەم ١٨:١٥)، کاهنێک (زەبوورەکان ١١٠:٤؛ زەکەریا ٦:١٣)، و پاشایەک (ئیشایا ٣٢:٠؛ زەبوورەکان ٢:٦). ئەم هیوا وایان لێدەکات بێنە ناو بەرەکەتێکی هەتاهەتایی وەک گەلێک (زەبوورەکان ١٣٢:١١-١٨؛ ئیشایا ٣٥:١٠؛ ئیشایا ٥١:١١؛ ئیشایا ٦١:٧)، هەرچەندە نەک تاوەکو لەدایکبوونەوەیان بەسەردا نەیەت (یەحزەقیال ٣٦:٢٤-٣٠). نەتەوەکانی تر بەشداری لەو بەرەکەتەدا دەکەن (ئیشایا ٥٦:٦؛ ئیشایا ٦٥:١)، نەک لەسەر هەمان پێگە لەگەڵ ئیسرائیل، بەڵکو لە ژێر دەسەڵاتی ئەواندا (ئیشایا ١٤:١-٣؛ ئیشایا ٦٠:٣-٥؛ ئیشایا ٦٢:٢-٣).
پێش هاتنی ئەو ڕۆژەی دەسەڵاتی یەهۆڤا و شکۆمەندیی مەسیح، پێغەمبەران پێشبینیی ڕەتکردنەوەی ڕزگارکەرە چاوەڕوانکراوەکەیان کرد لەلایەن ئیسرائیلەوە کە ئەو بۆ لای ئەوان هاتبوو (ئیشایا ٥٣:٠). لە ئەنجامدا ئیسرائیل لەلایەن خوداوە پشتگوێ دەخرێت (زەکەریا ٧:١٣-١٤)، لە کاتێکدا مەسیحی ڕەتکراوە جێگەی خۆی لە ئاسمانەکاندا دەگرێت لەسەر تەختی یەهۆڤا (زەبور ١١٠:١)، کە ئەو تێیدا دەمێنێتەوە تا تۆبەکردنی داهاتووی گەلەکە (هۆشەع ٥:١٥). ئەم پشتگوێخستنەی ئیسرائیل کۆتایی نایەت، وەک یەرمیا ٣٠-٣١ ڕایدەگەیەنن. بەڵام پێش گەڕانەوەیان بۆ ڕەزامەندیی خودایی و خاکی فەلەستین، ئیسرائیلییەکان دەبێت تێپەڕن بە ماوەیەکی کورت لە چەوساندنەوە و سزادانی بێوێنە، کە پێی دەوترێت
"کاتی تەنگانەی یەعقوب" (یەرمیا ٣٠:٧).
لە کۆتایی ئەم کاتەدا ئەوان ئامادە دەبن بۆ ئەوەی دان بنێن بە خاچکراوەکە وەک پەروەردگاری خۆیان، و
"بۆ ئەو ماتەم بگێڕن وەک یەکێک کە ماتەم بۆ کوڕە تاقانەکەی دەگێڕێت" (زەکەریا ١٢:١٠-١٣:٦- ٧).
لە تاریکترین کاتی خەم و پەژارەیاندا، کاتێک قودس بە سوپا دەورە دراوە و ئەوان لە تەنگانەیەکی زۆر گەورەدان، ئەو وەک ڕزگارکەریان و لەناوبەری دوژمنانیان دەردەکەوێت، پاشان خێمەی داود بەرز دەکرێتەوە و فەرمانڕەوایی ڕاستودروستی دەست پێدەکات (زەکەریا 14:0؛ عامۆس 9:8-15).
لە پەیمانی نوێدا زۆر زانیاریی نوێمان دەست دەکەوێت، کە بەبێ ئەوان کارکردنی ئێستای ڕۆحی خودا لە جیهاندا ڕوون ناکرێتەوە. لە ڕۆماکان ١١:٠دا پێمان دەوترێت کە بە بڕینەوەی لقە سروشتییەکان (ئیسرائیل) لە درەختی بەڵێن، لقە کێوییەکان (نەتەوەکان) لە شوێنی ئەوان دادەنرێن. بە واتایەکی تر، ڕەتکردنەوەی ئیسرائیل ڕێگەی خۆش کردووە بۆ ئەوەی نیعمەتێکی پێشبینینەکراو بە نەتەوەکان نیشان بدرێت، هەرچەندە پێشبینییەکانی پەیمانی کۆن سەبارەت بە بەرەکەت بۆ نەتەوەکان دەکرێت وەک بەڵگە بهێنرێنەوە کە ئەو نیعمەتە دژی بەرەکەتە کۆتاییەکەیان نییە. بەڵام، ئەم کارە تایبەتە لەنێو نەتەوەکاندا بۆ هەمیشە بەردەوام نابێت، چونکە ئەگەر ئەوان لە چاکەی خوداییدا بەردەوام نەبن، ئەوانیش دەبڕدرێنەوە و لقە سروشتییەکان دووبارە دەچێنرێنەوە.
خودا ئێستا کارێک دەکات کە باس نەکراوە لە سروشەکانی جوولەکەدا، لەو کاتەدا کە گەلەکەی لەسەر زەوی نە گەلی منن.
("نە گەلەکەم،" هۆشەع 1:9)،
یان نەناسراو لەلایەن ئەوەوە،
کوێری بەشێکی بەسەر ئیسرائیلدا هاتووە، هەتا تەواوی نەتەوەکان بێنە ژوورەوە (ڕۆما 11:25).
ئەمە یەکێکە لە "نهێنییەکان"، یەکێکە لە شتە شاراوەکان (پەرتووکی دووەمی موسا ٢٩:٢٩) کە تا ئێستا ئاشکرا نەکراوە. خوداوەند عیسا ئەمە پشتڕاست دەکاتەوە (لە لایەنی سیاسییەوە) لە پێشبینییەکەیدا دەربارەی وێرانبوونی ئۆرشەلیم، ماوە درێژەکەی وێرانکاری و باڵادەستیی ناجولەکەکان کە بەدوایدا دێت، و ئەو کۆتاییەی کە بە دەرکەوتنی کەسیی خۆی ڕوودەدات. لۆقا ٢١:٢٤ تۆماری دەکات:
قودس لەلایەن نەتەوەکانەوە پێشێل دەکرێت هەتا کاتەکانی نەتەوەکان تەواو دەبن.
ئەم دەقە پەیوەندی هەیە بە دانیال ٩:٠، کە تێیدا پێشبینی حەفتا هەفتەکە دەبینین. با بە کورتی سەرنج بدەینە خاڵە سەرەکییەکان. لە ماوەی کاتدا، حەفتا هەفتە ساڵ، یان ٤٩٠ ساڵ، "دیاریکراون،" یان "بڕاونەتەوە،" و دراون بە گەلی دانیال، یان نەتەوەی جوو. پێش ئەوەی ئەم ماوەیە کۆتایی بێت شەش ڕووداوی گرنگ ڕوویانداوە:
1. سەرپێچی کۆتایی پێ دێت؛2. کۆتایی بە گوناهەکان دەهێنرێت؛3. کەفارەت (نەک ئاشتەوایی) بۆ ناڕەوایی دەکرێت؛4. ڕاستودروستیی هەتاهەتایی دەهێنرێت؛5. بینین و پێغەمبەرایەتی مۆر دەکرێت، یان جێبەجێ دەکرێت؛6. و شوێنی هەرە پیرۆز، یان پیرۆزترین شوێن، لە پەرستگای هەزار ساڵەیی لە قودس دەستنیشان دەکرێت (بڕوانە یەحزەقیال 40-48).
حەفتا هەفتەکە دابەش دەکرێن بەسەر سێ ماوەی نایەکساندا. یەکەم حەوت هەفتەیە، یان چل و نۆ ساڵە. دووەم شەست و دوو هەفتەیە، یان ٤٣٤ ساڵە. سێیەم یەک هەفتەیە، یان حەوت ساڵە. لە ماوەی حەوت هەفتەی یەکەمدا، یان "کاتە سەختەکان"، شاری قودس و دیوارەکەی دەبوو ئاوەدان بکرێنەوە. ڕێکەوتی دەستپێکردنی ژماردنەکە لە نەحەمیا ٢:٠ دۆزراوەتەوە، کاتێک "فەرمانێک دەرچوو بۆ نۆژەنکردنەوە و بنیاتنانەوەی قودس." شەست و دوو هەفتەکە وا دیارە دەستبەجێ دوای ئەوە هاتبن، و بە هاتنی مەسیح کۆتاییان هاتبێت. دوای تەواوبوونی ئەم ماوەیە، ئەو بڕایەوە و هیچی نەبوو، بەڵام کەفارەت کرا. ئینجا ماوە درێژەکەی ئێستای پێشێلکردنی قودس دێت. شارەکە وێران کراوە، وەک خوداوەندیشمان پێشبینی کردبوو، و "تەنانەت تا کۆتاییش جەنگ دەبێت،" تا یەکێک هەڵدەستێت کە پەیمانێک لەگەڵ جوولەکەکاندا بۆ دوایین هەفتەی کۆتایی پشتڕاست دەکاتەوە. کەواتە، بە ڕوونی، ئەم هەفتەیە هێشتا لە داهاتوودایە. کاتژمێری پێغەمبەرایەتی لە کەلڤاری وەستا؛ تا "تەواوبوونی نەتەوەکان بێتە ژوورەوە" دەستپێناکاتەوە.
ئێستا سەردەمێکی بێ کاتە، کە بە شێوەیەکی لاوەکی لە نێوان هەفتەی شەست و نۆیەم و حەفتاهەمدا هاتووە، کە تێیدا خودا گەلێک بۆ ناوی خۆی لە نێو نەتەوەکانەوە دەردەهێنێت (کردارەکان 15:14). ئەو بە تەواوی دەستی لە جووەکان شوشتووە، بەڵام هەردوو جوو و نەتەوەکان لەسەر پێگەیەکی یەکسانن:
هیچ جیاوازییەک نییە: چونکە هەمووان گوناهیان کردووە (ڕۆما 3:22-23).
هەردووکیان بەهۆی باوەڕ بە مەسیح ڕزگار دەبن، و هەموو ئەوانە دەبنە ئەندامی یەک جەستە، کە کەنیسەیە. بەهۆی ڕۆحی پیرۆزەوە هەردووکیان یەکدەگرن لەگەڵ گەورە عیسای مەسیح وەک سەر لە ئاسماندا. (بڕوانە ڕۆما ١٦:٢٥-٢٨؛ ١ کۆرنسۆس ١٢:٠؛ ئەفەسۆس ٤:٠؛ کۆلۆسی ١:٢٤-٢٩). ئەمە بە لەئاوهەڵکێشانی ڕۆحی پیرۆز لە ڕۆژی پەنتیکۆست دەستی پێکرد (کرداری نێردراوان ٢:٠؛ ١ کۆرنسۆس ١٢:١٣). لەگەڵ هاتنی گەورە تەواو دەبێت کاتێک کەنیسەکەی بانگ دەکات بۆ ئەوەی بۆ هەمیشە لەگەڵ خۆی بێت، ڕووداوێک کە لە هەر ساتێکدا ڕەنگە ڕووبدات (١ تەسەلۆنیکی ٤:١٥-١٨؛ ١ کۆرنسۆس ١٥:٥١-٥٤؛ ٢ تەسەلۆنیکی ٢:١).
پاشان حەفتەی حەفتاهەمینی دواخراوی درێژخایەن دەست بە ڕێڕەوی خۆی دەکات. لە کۆتاییەکەیدا پێشبینییەکەی دانیال (وەک هەموو پێشبینییە هەزار ساڵییەکانی تر) بە تەواوی جێبەجێ دەبێت. کەفارەت بۆ گوناه کرا دوای تەواوبوونی حەفتەی شەست و نۆیەم. ڕاستودروستیی هەتاهەتایی لە کۆتایی حەفتەی حەفتاهەمیندا دەهێنرێتە ناوەوە. ئەم ماوە کورتە یەکێک دەبێت لە دادگاییکردنەکان. دادگاییکردن لەسەر مەسیحییەتە گومڕاکە، لەسەر ئیسرائیل، و لەسەر نەتەوەکان بە گشتی دەگرێتەوە. ئەمە ئەنجامێکی ترسناکی ڕەتکردنەوەی میری ئاشتی دەبێت. پهرتووکی وهحی 4-19 بە تەواوی سەرقاڵی ڕووداوە پیرۆزەکانی دەبێت. پیرۆزانی هەموو سەردەمەکانی پێشوو، و هەروەها کەنیسە، لە ئاسماندا وەک بیست و چوار پیر کە بە خوێنی بەرخەکە کڕاونەتەوە (پهرتووکی وهحی 5:0) لە سەرەتای حەفتەکەدا دەبینرێن کە لەسەر تەخت دانیشتوون. ئەوان وەک "سوپاکانی ئاسمان" لەگەڵ "وشەی خودا" لە دەرکەوتنی شکۆمەندانەی خۆیدا لە کۆتاییدا سواری دەبن.
سێ ساڵ و نیوی کۆتایی ئەو کاتە دەبێت کە ئیسرائیل وەردەگرێت
"لە دەستی پەروەردگار دوو ئەوەندە لابەر هەموو گوناهەکانی" (ئیشایا 40:2),
کاتى "تەنگانەی یەعقوب" کە لە یەرمیا 30:7 و دانیال 12:1دا باس کراوە، و "تەنگانە گەورەکە"ی مەتتا 24:0 و بینین 7:14. میرە پەیمان شکێنەکەی دانیال 9:0 دڕندەکەیە، سەرۆکی ئیمپراتۆریەتیی ڕۆما، کە پەیمانێک لەگەڵ پاشا خۆسەرەکەی بینین 11:36-39 دەبەستێت. ئەو دژە مەسیحی پێشبینییە (یەکەم یۆحەننا 2:18)، شوانە بتپەرستەکەی زەکەریا 11:15-17، کە "بە ناوی خۆیەوە دێت،" وەک خوداوەند عیسا لە یۆحەننا 5:43دا پێشبینی کردووە، و زۆرینەی جوولەکەکان وەک مەسیح وەریدەگرن، بەڵام دەبێتە چەوسێنەرێکی دڵڕەق بۆ کۆمەڵێکی دڵسۆز کە بە "پاشماوەکە" ناسراون (ئیشایا 11:11؛ یەحزەقیل 6:8؛ بینین 12:17). لە بینین 7:0دا دەخوێنینەوە دەربارەی 144,000 کەس لە هەموو هۆزەکانی ئیسرائیل و جەماوەرێکی بێشوماری جل سپی لە نەتەوە ڕزگاربووەکان کە شوێنی بەرخ دەکەون بۆ هەر کوێیەک بڕوات. دەوترێت ئەوان لە تەنگانە گەورەکە هاتوونەتە دەرەوە و جلەکانیان شوشتووە و بە خوێنی بەرخ سپییان کردوون. زۆر کەس بە شتێکی ئاسایی دەزانن کە ئەمە کۆمەڵێکی ئاسمانییە، و کەس سەرسام نابێت بەوە، چونکە زمانی بەکارهاتوو زۆر نزیکە لەوەی کە دواتر لە پەیوەندیدا لەگەڵ پیرۆزەکان لە قودسی نوێدا دەیدۆزینەوە. بەڵام بەراوردکردنێکی وردی ئەم بەشە لەگەڵ بەشێک لە ئیشایا 49:0 ڕوونی دەکاتەوە کە ئەم جەماوەرە گەورەیە نووکەکی شانشینێکە کە لەم جیهانەدا دادەمەزرێت لەو کاتەی خوداوەندمان دەگەڕێتەوە و ڕۆژانی ئاسمان لەسەر زەوی زاڵ دەبن. بە واتایەکی تر، ئاماژەیە بۆ بارودۆخی ئاسمانی لەم جیهانەدا. لە ئیشایا 49:8-13دا، دەخوێنینەوە:
یەزدان ئاوا دەفەرموێت: «لە کاتێکی پەسەنددا گوێم لێگرتیت، و لە ڕۆژی ڕزگاریدا یارمەتیم دایت؛ و دەتپارێزم، و دەتکەمە پەیمانی گەلان، بۆ دامەزراندنی زەوی، بۆ ئەوەی میراتە وێرانبووەکان ببنە میراتیان. تاکو بە بەندکراوان بڵێیت، «بڕۆنە دەرەوە»؛ بەوانەی لە تاریکیدان، «خۆتان دەربخەن». لە ڕێگاکان دەلەوەڕێن، و لە هەموو شوێنە بەرزەکان لەوەڕگایان دەبێت. نە برسی دەبن و نە تینوو؛ نە گەرما و نە خۆر لێیان نادات؛ چونکە ئەوەی بەزەیی پێیاندا دێتەوە ڕێنماییان دەکات، تەنانەت بەلای کانییە ئاوییەکانیشدا ڕێبەرییان دەکات. و هەموو چیاکانم دەکەمە ڕێگا، و ڕێگا گەورەکانم بەرز دەکرێنەوە. سەیری بکەن، ئەمانە لە دوورەوە دێن؛ و، ئەمانە لە باکوور و لە ڕۆژاواوە؛ و ئەمانەش لە خاکی سینیمەوە. گۆرانی بڵێن، ئەی ئاسمانەکان؛ و دڵخۆش بن، ئەی زەوی؛ و بە گۆرانی دەست پێبکەن، ئەی چیاکان؛ چونکە یەزدان گەلەکەی دڵنەوایی کردووە، و بەزەیی بە لێقەوماوەکانیشیدا دێتەوە.»
لێرەدا پرسی زیندووبوونەوە یان نیشتەجێبوونی ئۆرشەلیمی ئاسمانی نییە. ئەم هەموو پێشبینییە پەیوەندی بە زیندووبوونەوەی ئیسرائیل و بەرەکەتدارکردنی نەتەوەکانی سەر زەوی لە ڕێگەی ئەوانەوە لە ڕۆژێکی داهاتوودا هەیە. زمانی ئایەتی 10 نزیکەی هاوشێوەی هی ڕاگەیاندن 7:16ـە. کەواتە ئەم قەدیسانە کێن؟
سهرهتا دهبێت بیر له 144,000 بکهینهوه. گومان لهسهر ئهم کۆمهڵه ههبووه. ههندێک وهک وێنهیهکی ئهوهی پێی دهڵێن ڕفاندنی بهرههمی یهکهم سهیریان دهکهن، ئهم دهقه دهبهستنهوه به وهحی 14:0، که تێیدا 144,000 لهگهڵ بهرخهکه لهسهر چیای سیۆن وهستاون. فێرکردنی ئێستا باس لهوه دهکات که کۆمهڵێکی دیاریکراو له باوهڕداران پێش تهنگانهی گهوره دهڕفێنرێن، لهکاتێکدا ئهوانی تر دهبێت بهناو ئهودا تێپهڕن. پێدهچێت 144,000 نوێنهرایهتی ئهم کۆمهڵه دیاریکراوه بکهن. جەماوهره گهورهکه، زۆرینهی کڵێسا، له ئاگری تهنگانهی گهورهدا پاک دهکرێنهوه. بهڵام کتێبی پیرۆز هیچ شتێک لهبارهی ڕفاندنێکی ههڵبژێردراوی لهو شێوهیه نازانێت. وشهی خودا زۆر ڕوونه. ئهم دهقانهی کتێبی پیرۆز لهبهرچاو بگره:
"مەسیح بەروبوومی یەکەم، پاشان ئەوانەی هی مەسیحن لە هاتنەوەیدا.""ئێمە ئەوانەی زیندووین و ماوینەتەوە پێکەوە دەڕفێندرێین."
هیچ نیشانەیەکی دابەشبوون نییە لە کڵێسای خودا، جەستەی مەسیح. هەمووان بە نیعمەت ڕزگارکراون، هەمووان بە یەکسانی دروستکراون
کۆببنەوە بۆ ئەوەی ببنە بەشدار لە لە میراتی پیرۆزەکان لە ڕووناکیدا.
ڕفاندنەکە هەرگیز وەک پاداشتێک بۆ دڵسۆزییەکی تایبەت پێشکەش ناکرێت، بەڵکو پێشەکییە بۆ کورسیی دادگای مەسیح، لەوێ هەموومان ڕادەوەستین بۆ وەرگرتنی پاداشتەکانمان. ئێمە لە جەستەیەکی شکۆداردا دەبین کاتێک لەو دادگایە گەورەیەدا دەردەکەوین. ئەمە ناتوانێت ڕاست بێت ئەگەر تەنها گرووپێکی تایبەت پێش تەنگانەکە ڕفێندرابن.
جێگەی خەمە کە چۆن کۆمەڵێک مەزهەب و سیستەمی جیاواز هەوڵ دەدەن خۆیان بە 144,000ـەوە بناسێنن. بەپێی ئەدڤێنتیستەکانی ڕۆژی حەوتەم، ئەمانە ئەوانەن کە بە تەواوی فەرمانەکان جێبەجێ دەکەن. ڕەسڵیتەکان پێداگری دەکەن کە ئەوان چینێکی تایبەتی سەرکەوتوون کە بەرز دەکرێنەوە بۆ سروشتی خودایی، لە کاتێکدا ئەوانی تر لە ئاستێکی نزمتردا ڕزگار دەبن. گرووپە پێنتیكۆستییە جیاوازەکان ڕایدەگەیەنن کە ئەوانە ئەوانەن کە بە ڕۆح لە ئاو کراون و بە زمانەکان قسە دەکەن، یان بە دیارییە سەرسوڕهێنەرەکانی تر ناسراون.
بەڵام ڕاستییەکان چین؟ سەرەتا بینینەکەمان هەیە (پەرتووکی بینین ٧:١-٣)، پاشان لێکدانەوەکەی (٧:٤). ١٤٤٠٠٠ کەسەکە لە هەموو هۆزەکانی نەوەی ئیسرائیلن و نوێنەرایەتی ئەو پاشماوەیە دەکەن کە دوای ڕفاندنی کڵێسا ڕوو لە پەروەردگار دەکەن، بەپێی ڕۆما ١١:٢٣:
کوێریی بەشێکی بەسەر ئیسرائیلدا هاتووە، هەتا تەواوی نەتەوەکان بێنە ژوورەوە.
لە پەرتووکی دانیالدا، و لە زۆر شوێنی نووسراوی پێغەمبەرایەتیدا، ئەم پاشماوەیە لە جەماوەرەکە جیاکراوەتەوە. ئەوان ژیرەکانن کە تێدەگەن. ئەوان پاشماوەی دروێنەکردنن لە ڕۆژی تووڕەیی یەهۆڤادا، کە ئەو وەک هی خۆی دەیانناسێتەوە. ئەوان مۆرکراون بۆ پاراستن بە لەبەرچاوگرتنی شانشینی داهاتوو، پێش ئەوەی ڕەشەبای ترسناکی تەنگانە گەورەکە ڕێگەی پێبدرێت لەسەر زەوی هەڵبکات. لە وهحی ١٤:٠دا ئێمە ئەوان وەک کۆمەڵێکی سەرکەوتوو دەبینین، کە بە سەلامەتی لەو ڕەشەبایە دەرچوون، و ئەوەیان پێکهێناوە کە ڕەنگە ناوی لێبنێین پاسەوانی تایبەتی بەرخەکە، کاتێک ئەو دەگەڕێتەوە سەر کێوی سیۆن. دیارە کە ئەوان کۆمەڵێکی شایەتیدەر دەبن و مزگێنی شانشینەکە دەگەیەننە ملیۆنان کەس کە هەرگیز پەیامی نیعمەتیان نەبیستووە و ڕەتیان نەکردووەتەوە. وەک ئەنجامی شایەتییەکەیان، ئێمە جەماوەرە گەورەکەی نەتەوەکان دەبینین کە دەهێنرێنە زانینی مەسیح و بە خوێنی بەنرخی ئەو پاک دەکرێنەوە.
چونکە من کار و بیرەکانیان دەزانم؛ دێت، کە هەموو نەتەوە و زمانەکان کۆبکەمەوە؛ و ئەوان دێن و شکۆمەندییەکەم دەبینن. و من نیشانەیەک لەنێوانیاندا دادەنێم، و ئەوانەی لە دەستیان دەرباز دەبن دەنێرمە ناو نەتەوەکان، بۆ تارشیش، پول، و لود، ئەوانەی کەوان دەکێشن، بۆ توبال و یاڤان، بۆ دوورگە دوورەکان، ئەوانەی ناوبانگی منیان نەبیستووە و شکۆمەندییەکەمیان نەبینیوە؛ و ئەوان شکۆمەندییەکەم لەنێو گەلاندا ڕادەگەیەنن. و ئەوان هەموو براکانتان وەک قوربانییەک بۆ یەزدان لە هەموو نەتەوەکانەوە بەسەر ئەسپ و گالیسکە و پالانک و هێستر و ئاژەڵی خێراوە دەهێنن، بۆ کێوی پیرۆزی من، ئۆرشەلیم، یەزدان دەفەرموێت، وەک چۆن نەوەی ئیسرائیل قوربانییەک لە دەفرێکی پاکدا دەهێننە ماڵی یەزدان. و من هەندێکیشیان لێیان دەکەمە کاهین و لێڤییەکان، یەزدان دەفەرموێت (ئیشایا ٦٦:١٨-٢١).
لێرەدا خودا بە نیعمەتەوە مامەڵە لەگەڵ ئیسرائیل و نەتەوەکانی غەیرە جولەکە دەکات لە کاتی تەنگانە گەورەکەدا و تەنها پێش ئەوەی پاشایەتییە شکۆدارەکەی لێرە لەسەر زەوی دابمەزرێنێت.
پێمان وتراوە لە دانیال ١٢:٣،
و ئەوانەی دانا بن وەک درەوشانەوەی ئاسمان دەدرەوشێنەوە؛و ئەوانەی زۆر کەس بۆ ڕاستودروستی دەگەڕێننەوە وەک ئەستێرەکان بۆ هەتاهەتا.
ئەمە پەیوەندی بە شایەتییەکەیانەوە هەیە لە کاتی تەنگانەیەکدا کە هێشتا نەهاتووە، بەڵام دانیال پێی وتووین،
لەو کاتەدا گەلەکەت ڕزگار دەکرێن، هەموو ئەوانەی کە ناویان لە پەرتووکەکەدا نووسراوە.
کاتژمێری سەختترین کێشە و قووڵترین خەمۆکییان دەبێتە هۆی گەڕانەوەی هەڵبژێردراوان لە نێوانیاندا بۆ لای پەروەردگار. ١٤٤,٠٠٠ی بینین ٧:٠ ئەوانەن کە دەڵێن،
وەرن، با بگەڕێینەوە بۆ لای پەروەردگار؛ چونکە ئەو دڕاندوویەتی و چاکمان دەکاتەوە؛ لێیداوین و برینەکانمان دەبەستێتەوە" (هۆشەع ٦:١).
ژانی سەختی سیۆن دەبێتە هۆی لەدایکبوونی ژمارەیەکی زۆری منداڵ، وەک لە میخا ٥:٣ و ئیشایا ٦٦:٨ پێشبینی کراوە.
کێ شتێکی وای بیستووە؟ کێ شتی وای بینیوە؟ ئایا زەوی لە یەک ڕۆژدا منداڵ دەهێنێتە دنیاوە؟ یان نەتەوەیەک لەناکاو لەدایک دەبێت؟ چونکە هەر کە سیۆن ژان گرت، منداڵەکانی هێنایە دنیاوە.
ئەو "کوێربوونە بەشکییە" دەبێت لاببرێت، "تەواوبوونی نەتەوەکان" هاتووەتە ناوەوە، وەک لە هۆشەع ٣:٤-٥یشدا نیشاندراوە:
چونکە نەوەکانی ئیسرائیل زۆر ڕۆژ دەمێننەوە بێ پاشا، و بێ میر، و بێ قوربانی، و بێ بت، و بێ ئێفۆد، و بێ تێرافیم: دواتر نەوەکانی ئیسرائیل دەگەڕێنەوە، و یەزدانی خودای خۆیان دەگەڕێن، و داودی پاشای خۆیان؛ و لە یەزدان و چاکەی ئەو دەترسن لە ڕۆژانی کۆتاییدا.
ئەمە ڕاستە نەک بۆ نەتەوەکە بە گشتی (بڕوانە زەکەریا ١٣:٨-٩؛ ئیشایا ٢٤:١٣؛F هەروەها حزقیال ٢٠:٣١-٤٤) بەڵکو بۆ پاشماوەکەیە. زۆرینەکە لەناودەبرێن بەهۆی هەڵگەڕانەوەیانەوە. پاشماوەکە وەک نەتەوەکە دەناسرێنەوە، و
"کەواتە هەموو ئیسرائیل ڕزگار دەبێت" (ڕۆما 11:26).
بوون بە کوڕانی یاقوب دەرفەتێکی نیعمەت مسۆگەر ناکات. هیچ کەسێک کە ئێستا ڕاستی ڕەتدەکاتەوە، جا جولەکە بێت یان ناجولەکە، ناتوانێت ئەوکات ڕزگاری بێت.
لە مەتتا ٢٥:٠، دادگاییکردنی نەتەوە زیندووەکانمان هەیە لە گەڕانەوەی پەروەردگاردا. ئەمە دەبێت لە دادگاییکردنی تەختی سپی گەورە جیا بکرێتەوە. یەکەمیان پێش هەزار ساڵەییە، دووەمیان پاش هەزار ساڵەییە. دەخوێنینەوە:
کاتێک کوڕی مرۆڤ بە شکۆمەندییەکەیەوە دێت و هەموو فریشتە پیرۆزەکان لەگەڵیدا دەبن، ئەوکات لەسەر تەختی شکۆمەندییەکەی دادەنیشێت، و لەبەردەمی هەموو گەلان کۆدەبنەوە.
سەرنج بدە لێرەدا هیچ باسێک لەسەر زیندووکردنەوەی مردووان نییە، وەک لە ڕۆژی حوکمی کۆتاییدا. بەڵام دەبینین نەتەوە زیندووەکان لەبەردەمی ئەودا کۆکراونەتەوە، و جیاکردنەوەیەک دەکرێت بەپێی ئەو مامەڵەیەی لەگەڵ ئەوانەدا کراوە کە پەروەردگار ناویان دەنێت "براکانم." بەستنەوەی ئەمە بەو دەقانەی پێشتر تاوتوێمان کردوون، وا دیارە ڕوون بێتەوە کە "براکان"ی لێرەدا ئاماژەیان پێکراوە، براکانی ئەون بەپێی جەستە، پاشماوەی ئیسرائیل. ئەوانەی دەچنە ناو ئەو شانشینەی کە لە دامەزراندنی جیهانەوە بۆیان ئامادەکراوە، نەتەوەکانن کە ئەم برایانەیان وەرگرت و گوێیان لە پەیامەکەیان گرت. ئەمانە ئەوانەن کە میراتگری شانشینی هەزار ساڵین.
ئەوانەی لەو ڕۆژەدا لەژێر دەسەڵاتی دڕندەکە و دژە مەسیحەکەدا شەهید دەکرێن، لە مردووان هەڵدەستێنرێنەوە کاتێک پەروەردگار دادەبەزێت بۆ وەرگرتنی شانشینەکە، و بەم شێوەیە کۆتا گرووپی یەکەم هەستانەوە پێکدەهێنن. سەرنجی ئەو ڕیزبەندییە بدەن کە لە بینین ٢٠:٤-٦ ئاماژەی پێکراوە. یەکەم، یۆحەننا دەڵێت،
من تەختەکانم بینی، و ئەوان لەسەریان دانیشتن، و حوکم درایە پێیان.
ئەمانە بێگومان لەگەڵ ئەو پیرۆزانەدا دەناسرێنەوە کە لە ڕفاندندا پێش تەنگانە بەرز دەکرێنەوە. پاشان یۆحەننا باس لە چینێکی تر دەکات.
و من گیانی ئەوانەم بینی کە سەریان بڕدرابوو لەبەر شایەتیی عیسا و لەبەر فەرموودەی خودا، و ئەوانەی کە پەرستشی دڕندەکەیان نەکردبوو، نە وێنەکەشی، نە نیشانەکەشیان وەرگرتبوو لەسەر نێوچاوانیان، یان لە دەستیاندا، و ئەوان ژیان و حوکمڕانییان کرد لەگەڵ مەسیح بۆ ماوەی هەزار ساڵ.
ئەمانە شەهیدانی سەردەمی تەنگانەن. ئەوان بەشیان هەیە لە لایەنی ئاسمانی پادشاهێتییەکە. سەبارەت بەوانەی ڕزگارنەکراون، لە ئایەتی 5 پێمان وتراوە.
بەڵام ئەوانی دیکەی مردووان زیندوو نەبوونەوە هەتا هەزار ساڵەکە تەواو بوو. ئەمە یەکەم هەستانەوەیە.
ئایەتی ٦ هەموو ئەو کۆمەڵە لەخۆدەگرێت کە بەشدارن لە دەستە جیاوازەکانی هەستانەوەی یەکەم.
خۆزگە و پیرۆزە ئەو کەسەی کە بەشدارە لە هەستانەوەی یەکەم؛ بەسەر ئەوانەدا مردنی دووەم دەسەڵاتی نییە، بەڵام ئەوان دەبنە کاهینانی خودا و مەسیح، و هەزار ساڵ لەگەڵیدا فەرمانڕەوایی دەکەن.
کەواتە ڕوونە کە لە کاتی تەنگانە گەورەکەدا پیرۆزەکان لەسەر زەوی دەبن، بەڵام ئەوان ئەندامی جەستەی مەسیح نین، چونکە ئەو جەستەیە ئێستا بە لەئاوهەڵکێشانی ڕۆحی پیرۆز پێکهاتووە. ئەوان باوەڕدارانی تاکەکەسی دەبن، وەک لە سەردەمەکانی پەیمانی کۆندا، و بەهۆی نیعمەتەوە توانای شایەتیدانیان بۆ مەسیح پێدەدرێت لەو ڕۆژەی تەنگانە گەورەیەدا. ئەوان بەشداری لە شانشینەکەدا دەکەن و بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر چێژ لە بەرەکەتی خودا وەردەگرن، بەڵام ئەوان لە جەستەی مەسیحدا نین کە شوێنێکی جیاواز داگیر دەکات بە درێژایی هەموو سەردەمەکانی داهاتوو.