ئەم بەشە ئیشایا ١١ و ١٢ لێکدەداتەوە وەک پێشبینی دەربارەی فەرمانڕەوایی داهاتووی دەستنیشانکراوی خودا، کە وەک عیسای مەسیح ناسێنراوە. باس لە فەرمانڕەواییەکی ئاشتیانە و ڕاستودروست دەکات کە تێیدا مەسیح، بەهێزکراو بە ڕۆحی حەوت قۆناغی خودا، بە دادپەروەری دادوەری دەکات، کۆتایی بە خراپ فەرمانڕەوایی دەهێنێت، و پارێزگاری لە بێهێزەکان دەکات. نووسەر جەخت لەسەر لێکدانەوەیەکی وشەیی دەکاتەوە، لەوانەش گۆڕانکارییەکی گەورە لە شانشینی ئاژەڵان و لابردنی نەفرەت لەسەر دروستکراوەکان لەم ماوەیەدا.
تێبینییەکانی ئایرۆنساید لەسەر کتێبە هەڵبژێردراوەکان
تێبینییە شیکارییەکان لەسەر
پێغەمبەر ئیشایا
لەلایەن
ھاری ئەی. ئایرۆنساید، د. ئەدەبیات
مافی چاپ @ 1952 دەستکاری کراوە بۆ 3BSB لەلایەن باپتیست بەیبڵ بیلیڤەر بە ڕۆحی خزمەتی کۆڵپۆرتاژ ی سەدەیەک لەمەوبەر
پەیوەندییەکی زۆر نزیک هەیە لەگەڵ ئەوەی ئێستا دێتە بەردەممان و ئەوەی لە بەشی ڕابردوودا بینیمان. دوای ئەوەی ئاشووری وێران دەکرێت و ئیسرائیل لە هەموو دوژمنەکانی ڕزگار دەکرێت، ئێمە حوکمڕانییەکی ئاشتییانەی ئەومان دەبێت کە گۆچانەکەیە لە بنەچەی یەساوە، لقەکەی پەروەردگار کە هەموو شتێک دەخاتە ژێر دەسەڵاتی خودا و بە گۆچانی ئاسنینی دادپەروەریی نەگۆڕ حوکم دەکات.
لەسەر ئەو دەخوێنینەوە:
و گۆچانێک لە قەدی جێسییەوە دێتە دەرەوە، و لقێک لە ڕەگەکانییەوە گەشە دەکات: و ڕۆحی یەزدان لەسەری نیشتەجێ دەبێت، ڕۆحی دانایی و تێگەیشتن، ڕۆحی ڕاوێژ و هێز، ڕۆحی زانین و لەخواترسی یەزدان؛ و لێهاتوو دەیکات لە تێگەیشتن لە لەخواترسی یەزدان: و بەپێی بینینی چاوەکانی دادوەری ناکات، و نە بەپێی بیستنی گوێیەکانی سەرزەنشت ناکات: بەڵکو بە ڕاستودروستی دادوەری هەژاران دەکات، و بە یەکسانی سەرزەنشتی بێدەسەڵاتەکانی زەوی دەکات: و زەوی بە گۆچانی دەمی لێدەدات، و بە هەناسەی لێوەکانی بەدکاران دەکوژێت. و ڕاستودروستی دەبێتە پشتێنی کەمەری، و دڵسۆزی پشتێنی ناخی دەبێت(ئایەتەکانی 1-5).
لێرەدا ئێمە ئەوەمان هەیە کە لە پەرتووکی بینیندا پێشکەش کراوە وەک ئەوەی حەوت ڕۆحی خودای هەیە: واتە، ڕۆحی پیرۆز بە تەواوی حەوت قۆناغی هێزی خۆیەوە. بە لەدایکبوونێکی پاکیزانە لە ڕێگەی نەوەی داودەوە هاتووە، ئەو لقەکەیە کە لە ڕەگی یەسا، باوکی داود، دەرچووە. لەسەر ئەو دەحەوێتەوەڕۆحی پەروەردگار,"
لە یۆحەننا پێمان گوتراوە کە باوک ڕۆح بە پێوانە نادات بە کوڕە خۆشەویستەکەی (3:34). لە ساتەوەختی لەدایکبوونییەوە خوداوەند یەسووع لەژێر دەسەڵاتی کۆنترۆڵکەری ڕۆحی پیرۆزدا بوو، چونکە وەک مرۆڤێک لەسەر زەوی، ئەو هەڵی نەبژارد بە توانای بێسنووری خۆی کار بکات بەڵکو وەک خزمەتکاری خودایی.
دوای لەئاوھەڵکێشانی لە ئوردن، ڕۆحەکە وەک کۆترێک بینرا کە دێتە خوارەوە بۆ سەری. ئەمە ئەو دەستنیشانکردنە بوو کە نێردراو پیتەر باسی کرد، بۆ ئامادەکاریی خزمەتە گشتییە پڕ لە نیعمەتەکەی. ھەرگیز بۆ یەک ساتیش لەگەڵ ڕۆحەکەدا لە یەکڕیزی دەرنەچوو. ئەمە بوو کە وای لێکرد بتوانێت لە داناییدا گەشە بکات وەک چۆن لە باڵادا گەشەی دەکرد، و لەلایەن خودا و مرۆڤەوە پەسەند بێت. دانپێدانراوە، ئەم نھێنییە گەورەیە: کە دانایی ھەمیشەیی خۆی وەک مرۆڤێک بە تەواوی کامڵی سنووردار کردبێت کە لە دانایی و زانیاریدا گەشەی کرد لە منداڵییەوە تا پێگەیشتنی جەستەیی وەک لەژێر سەرپەرشتیی باوکدا بووبێت، کە لە ڕێگەی ڕۆحەوە ڕۆژ بە ڕۆژ ویستی خۆی بۆ عیسا ئاشکرا دەکرد، تا بتوانێت بڵێت، ".
وە سەبارەت بەو کارانەی کە ئەنجامی دان، هەموویانی گەڕاندەوە بۆ ڕۆحی خودا کە بە تەواوی لە ناوی دا نیشتەجێ بوو. کتێبی پیرۆز بە وریاییەوە ڕاستی مرۆڤبوونی تەواوی گەورەکەمان دەپارێزێت، هەروەها ڕاستی خوداوەندێتی ڕاستەقینەی ئەویش. لێرەدا وەک خزمەتکاری گەورە دەیبینین کە قسە دەکات و کار دەکات بەپێی ویستی باوک. بۆیە بڕیارەکانی بێ هەڵە بوون و تێگەیشتنەکەی تەواو بوو.
کاتێک لە کاتی دیاریکراوی خودا ئەو دەسەڵاتی حکومەتی ئەم جیهانە دەگرێتە دەست، هەموو شتێک لە کۆتاییدا بە یەکسانی ڕاست و دادپەروەر دەبێت. قسە پێشبینییەکانی داود جێبەجێ دەبن کاتێک
ئەوەی فەرمانڕەوایی خەڵک دەکات دەبێت دادپەروەر بێت، لە ترسی خودادا فەرمانڕەوایی بکات.(2 ساموئێل 23:3).
سەدەکانی درێژی حوکمڕانیی خۆپەرستانەی خراپی زەوی کۆتایی دێت، و ئیسرائیل و نەتەوەکان چێژ لە بەرەکەتەکانی حوکمڕانیی میهرەبان و دڵسۆزانەی مەسیح وەردەگرن؛ پاشان هەموو خراپەیەک بە دادگاییەکی بێبەزەییانە دادگایی دەکرێت و نەرمونیانەکانی زەوی پارێزراو دەبن و دەچنە ناو بەرەکەتێکی بێ شڵەژانەوە.
لەو ڕۆژەدا نەفرەتەکە لەسەر ئافراندنی خواروو لادەبرێت و سروشتی خودی گیانلەبەرانی زەویش دەگۆڕدرێت.
گورگیش لەگەڵ بەرخدا نیشتەجێ دەبێت، و پڵنگیش لەگەڵ کاردا پاڵ دەکەوێت؛ و گوێرەکە و شێرە بچووک و ئاژەڵی قەڵەو پێکەوە؛ و منداڵێکی بچووک ڕابەرایەتییان دەکات. و مانگا و ورچ لەوەڕ دەکەن؛ بێچووەکانیان پێکەوە پاڵ دەکەون: و شێر کا دەخوات وەک گا. و منداڵی شیرەخۆرە لەسەر کونجی مارە ژەهراوییەکە یاری دەکات، و منداڵی لە شیر بڕاوە دەستی دەخاتە سەر هێلانەی مارە ئەژدیهاییەکە. ئەوان لە هەموو کێوی پیرۆزی مندا ئازار نادەن و وێران ناکەن: چونکە زەوی پڕ دەبێت لە ناسینی یەزدان، وەک چۆن ئاوەکان دەریا دادەپۆشن.(ئایەتەکانی ٦-٩).
ئەوانەی هەوڵ دەدەن هەموو ئەم دەربڕینانە بە ڕۆحانی لێکبدەنەوە، پێویستە گیانلەبەرەکانی ئێرە بە نوێنەری پیاوانی توندوتیژ و دڕندە دابنێن کە دڵەکانیان بە نوێبوونەوە دەگۆڕدرێن. بەڵام پێغەمبەر هیچ ئاماژەیەکی بە بەکارهێنانی لەو شێوەیە بۆ قسەکانی نادات. ئەو زۆر بە ڕوونی باس لەوە دەکات کە خودا چی بۆ شانشینی ئاژەڵان دەکات لەو ڕۆژەی کە نەفرەتەکە لادەبرێت. هیچ ئاماژەیەک نییە کە پێغەمبەر بە شێوەی خوازراو قسەی کردبێت یان زمانی ئەو دەبێت بە شێوەیەک لێکبدرێتەوە جگە لە مانای وشەیی تەواو.
دیارە کە کاتێک پیاوی دووەم، ئادەمی کۆتایی، بەسەر ئەم گەردوونە خوارووەدا دادەنرێت، بارودۆخی نموونەیی لەسەر زەوی زاڵ دەبێت، وەک ئەوەی جیهانی پێش ئەوەی گوناه بێتە ناوەوە بۆ تێکدانی دروستکراوە جوانەکەی خودا، لەگەڵ دەرئەنجامە خەمناکەکەی توندوتیژی و تاڵانی لەلایەن گیانلەبەرانی زەوییەوە و کاریگەرییە خراپەکان لەسەر جەستەی پیاوان و ژنان، کە دەبێتە هۆی نەخۆشی و مردن. هەموو ئەمانە هەڵدەوەشێنرێنەوە لەو ڕۆژەی کە مەسیح وەک نۆژەنکەرەوەی هەموو ئەو شتانە دێت کە پێغەمبەران باسیان کردووە، و "زەوی پڕ دەبێتەوە بە زانینی خودا وەک چۆن ئاوەکان دەریا دادەپۆشن..
لە کاتێکدا هەزار ساڵەکە نابێت تێکەڵ بکرێت لەگەڵ ئاسمانە نوێکان و زەوییە نوێیەکە، بەڵام سەرەڕای ئەوەش دەبێتە ماوەیەکی پڕ لە بەرەکەتی سەرسوڕهێنەر بۆ هەموو ئەوانەی لە جیهاندا نیشتەجێ دەبن کاتێک لە بەڕێوەبردنی تەواوی کاتەکاندا، خودا هەموو شتێک لە مەسیحدا کۆدەکاتەوە.
و لەو ڕۆژەدا ڕەگێکی یەسا دەبێت، کە وەک ئاڵایەک بۆ گەلان ڕادەوەستێت؛ نەتەوەکان بەدوایدا دەگەڕێن: و حەوانەوەکەی شکۆمەند دەبێت. و لەو ڕۆژەدا ڕوودەدات، کە یەزدان دووبارە دەستی درێژ دەکاتەوە بۆ گەڕاندنەوەی پاشماوەی گەلەکەی، کە ماونەتەوە، لە ئاشوور، و لە میسر، و لە پاترۆس، و لە کوش، و لە ئیلام، و لە شینار، و لە حەمات، و لە دوورگەکانی دەریا. و ئاڵایەک بۆ نەتەوەکان هەڵدەدات، و دەرکراوەکانی ئیسرائیل کۆدەکاتەوە، و پەرشوبڵاوەکانی یەهودا لە چوار گۆشەی زەوییەوە کۆدەکاتەوە. حەسادەتی ئەفرایمیش نامێنێت، و دوژمنانی یەهودا لەناودەبرێن: ئەفرایم حەسادەت بە یەهودا نابات، و یەهوداش ئەفرایم بێزار ناکات.(ئایەتەکانی 10-13).
کاتێک عیسا بە شکۆمەندییەوە دەگەڕێتەوە و وەک ڕەگی یەسا بەڵێنەکانی داود جێبەجێ دەکات، هەموو ئەم شتانە ڕوودەدەن. ئینجا پێشبینییەکەی یەعقوب، وەک لە پەیدابوون 49:10 دا هاتووە، بە شکۆمەندییەوە جێبەجێ دەبێت،
بۆ لای ئەو کۆبوونەوەی گەل دەبێت.
لەوە ڕۆژەدا پێمان گوتراوە خودا نەک تەنها خۆی لە چاوی ئیسرائیل گەورە دەکات، بەڵکو گەلانیش بەدوای ئەودا دەگەڕێن.
گەلی زەمینیی خۆی، کە ماوەیەکی زۆرە بەناو نەتەوەکاندا بڵاوبوونەتەوە، کۆدەکرێنەوە بۆ خاکی خۆیان. زۆر کەس وایان بیرکردووەتەوە کە بەڵێنەکانی گەڕانەوەیان زۆر لەمێژە جێبەجێ کراون کاتێک پاشماوەیەک لە ڕۆژگاری زەروبابل، عەزرا، و نەحەمیادا گەڕانەوە. بەڵام لێرەدا بە دڵنیاییەوە پێمان ڕادەگەیەنرێت،
پەروەردگار دیسانەوە بۆ جاری دووەم دەست دەباتەوە بۆ گەڕاندنەوەی پاشماوەی گەلەکەی خۆی.;
و فێردەبین کە ئەوان دەگەڕێنەوە - نەک بە لاوازی لە بابیلۆن وەک جاران - بەڵکوو لە هەموو ئەو خاکانەی کە تێیدا بڵاوکراونەتەوە بە درێژایی سەدەکانی درێژی خەم و ئازارەکانیان. ئیسرائیل و یەهودا، چیتر دابەش نەکراون، ڕادەکێشرێن بۆ لای خودا خۆی - ئاڵاکە کە لەو ڕۆژەدا دادەنرێت - و پێکەوە دەڕژێن بۆ خاکی باوباپیرانیان، چیتر وەک نەتەوەی ڕکابەر نا بەڵکوو وەک یەک گەل بە خۆشحاڵی ملکەچی پاشا و خودای خۆیان.
ئایەتەکانی کۆتایی بەشەکە وردەکاری زیاتر دەدەن سەبارەت بە شێوازی گەڕانەوەیان، بە یارمەتی گەلان کە جارێک دوژمنیان بوون.
بەڵام ئەوان شان دەدەنە شانی فەلەستینییەکان بەرەو ڕۆژاوا؛ پێکەوە دەست بەسەر ڕۆژهەڵاتدا دەگرن: دەست دەخەنە سەر ئەدۆم و مۆئاب؛ و نەوەکانی عەمۆن گوێڕایەڵی ئەوان دەبن. و یەزدان بە تەواوی زمانی دەریای میسری وێران دەکات؛ و بە بای بەهێزی خۆی دەستی بەسەر ڕووبارەکەدا دەهەژێنێت، و لە حەوت جۆگەدا لێی دەدات، و وا دەکات خەڵک بە پێی وشک بەسەریدا بپەڕنەوە. و ڕێگایەکی گەورە دەبێت بۆ پاشماوەی گەلەکەی، ئەوانەی کە ماونەتەوە، لە ئاشوورەوە؛ هەروەک چۆن بۆ ئیسرائیل بوو لەو ڕۆژەی کە لە خاکی میسرەوە هاتە دەرەوە.(ئایەتەکانی ١٤-١٦).
گۆڕانکارییە جوگرافی و جیۆلۆجییە دیاریکراوەکان لێرە ئاماژەیان پێکراوە کە بێگومان ڕوودەدەن لەو کاتەدا کە پێیەکانی خوداوەندمان دووبارە دەوەستێتەوە لەسەر کێوی زەیتوون، و بوومەلەرزەیەکی گەورە ڕوودەدات بە ئەنجامی دوورمەودا، وەک پێشبینی کراوە لە زەکەریا 14:0.
بەشی دوازدەهەم گۆرانیی شادی و سەرکەوتنمان پێدەدات کە بە شادمانییەوە لە دڵەکانی ڕزگاربووانی پەروەردگار بەرز دەبێتەوە، وەک ئەو ڕۆژانەی کە خەڵکەکە لە کۆنەوە لە کەناری دەریای سوور گۆرانییان دەوت دوای ئەوەی هەموو دوژمنەکانیان لەناوچوون.
و لەو ڕۆژەدا دەڵێیت: ئەی پەروەردگار، ستایشت دەکەم، هەرچەندە لێم تووڕە بوویت، بەڵام تووڕەییت لادرا و دڵنەواییت کردم. ئا ئەوەتا، خودا ڕزگارکەری منە؛ متمانە دەکەم و ناترسم، چونکە پەروەردگار هێز و گۆرانی منە؛ ئەویش بووەتە ڕزگارکەری من. بۆیە بە خۆشییەوە ئاو ڕادەکێشن لە بیرەکانی ڕزگارییەوە. و لەو ڕۆژەدا دەڵێن: ستایشی پەروەردگار بکەن، ناوی بانگ بکەن، کارەکانی لەناو گەلاندا ڕابگەیەنن، باسی ئەوە بکەن کە ناوی بەرز کراوەتەوە. گۆرانی بۆ پەروەردگار بڵێن، چونکە کاری نایابی کردووە؛ ئەمە لە هەموو زەویدا ناسراوە. هاوار بکەن و بقیژێنن، ئەی دانیشتووی سییۆن، چونکە پیرۆزەکەی ئیسرائیل مەزنە لەناوتاندا.(ئایەتەکانی 1-6)
ئەزموونێکی پیرۆز و بەنرخە کاتێک دڵ لەسەر خودی پەروەردگار جێگیر دەبێت و کاتێک گیان تێدەگات لە خۆشیی ئاشتەوایی لەگەڵ ئەوەی کە لە دژی گوناهی کردبوو، بۆ ئەوەی بتوانێت بڵێت،
هەرچەندە تۆ لێم تووڕە بوویت، تووڕەییت لادرا، و تۆ دڵنەواییت کردم..
زۆر گرنگە خودا بناسین وەک ئەو کەسەی کە ڕزگاری لە ڕێگەی ئەوەوە هاتووەتە کایەوە و خۆی "رزگارییە". ئەمە کۆتایی هەموو نیگەرانی و دڵەڕاوکێیەکە. و بۆیە دەبیستین پاشماوەکە دەڵێن،
من پشت دەبەستم، و ناترسم..
باوەڕ چارەسەرە بۆ ترس. کاتێک فێردەبین بە متمانەوە سەیری خودا بکەین، هەموو دڵەڕاوکێیەک نامێنێت، چونکە دەزانین ئەو کە ڕزگاری کردین، لە نێوان ئێمە و هەموو دوژمنێکدا دەوەستێت. ئەو گەلەکەی خۆی بەجێناهێڵێت بۆ ئەوەی بە هێزی خۆیان شەڕەکانیان بکەن، بەڵکو ئەو هێزی هەموو ئەوانەیە کە پشت بە وشەکەی دەبەستن.
لە کانییەکانی ڕزگارییەوە، کە ماوەیەکی زۆرە لەلایەن یەهوودییە خۆبەزلزانەکانەوە پشتگوێ خراوە، ئەو یەهوودیانەی کە بە هەوڵەکانی خۆیان دەیانویست خۆیان ڕزگار بکەن، پاشماوە گەڕاوەکە ئاوی ژیان وەردەگرێت کاتێک ناوی ئەوی پیرۆز بانگ دەکات و لەبەردەم هەموو جیهاندا شایەتی دەدات بۆ ئەو ڕزگارییەی کە ئەو بەدی هێناوە.
زەبورەکە، چونکە زەبورێکە، کۆتایی دێت بە بانگەوازێک بۆ ستایشکردن و پەرستنی خودای ئیسرائیل، کە لەناو گەلی ڕزگارکراوی خۆیدا نیشتەجێ دەبێت لەو ڕۆژەی شکۆمەندییەکەی دەردەکەوێت. تەنانەت ئێستاش ئەوانەی بە باوەڕەوە دێنە لای دەتوانن ئەم گۆرانییە بکەنە هی خۆیان کاتێک ڕاستیی نیعمەتی ڕزگارکەری ئەویان دەزانن.
~ کۆتایی بەشی 11، 12 ~