ئیشایا بەشی ١٨ لێکدەدرێتەوە، تیشک دەخاتە سەر "خاکەکەی بە باڵ سێبەرکراوە"، کە زانایان مشتومڕیان لەسەرە لەبارەی ناسینەوەی وەک هێزە دەریاییە جۆراوجۆرەکان یان هاوپەیمانییەکی ڕۆژئاوایی داهاتوو. ئەم خاکە وێنا دەکرێت کە نێردراوان دەنێرێت بۆ ئیسرائیلێکی "پەرشوبڵاو و ڕووتکراو"، لە کاتێکدا یەزدان چاودێری ڕووداوەکان دەکات، خۆی ئامادە دەکات بۆ دەستێوەردانێکی یەکلاکەرەوە دژی دوژمنەکانیان. بەشەکە پێشبینی گەڕانەوەی ئیسرائیل بۆ خاکەکەیان دەکات، کە لەلایەن نەتەوەکانەوە ئاسانکاری بۆ دەکرێت، و قۆناغێکی داهاتووی تەنگانە پێش ئەوەی پاشماوەیەک لە کۆتاییدا بۆ لای یەزدان بهێنرێت.
تێبینییە شیکارییەکان لەسەر
پێغەمبەر ئیشایا
لەلایەن
هاری ئەی. ئایرۆنساید، لیت.دی.
مافی بڵاوکردنەوە @ 1952
دەستکاری کراوە بۆ ٣بیئێسبی لەلایەن باپتیست باوەڕداری کتێبی پیرۆز بە ڕۆحی خزمەتی بڵاوکردنەوەی کتێبی سەدەیەک لەمەوبەر
ئێستا دەبێت بەشێک تاوتوێ بکەین کە بووەتە هۆی زۆر جیاوازی بیروڕا لە نێوان زانایانی مەسیحی، بەتایبەتی لێکدەرەوە پێشبینییەکان. زۆر کەس بە شتێکی ئاسایی داناوە کە ئەو خاکەی بە باڵ سێبەر کراوە میسرە، لەبەر دیسکی خۆری باڵدار کە لەسەر زۆرێک لە شوێنەوارەکانی دەردەکەوێت و بەڕاستی هێمای هێز و گەورەییەکەی بوو. بەڵام بە زەحمەت دەتوانرا بوترێت میسر لەوپەڕی ڕووبارەکانی ئیتیۆپیاوەیە کاتێک ڕووباری نیل لە ئیتیۆپیاوە دەهاتە خوارەوە، بە ناوەڕاستی میسردا تێدەپەڕی، و خۆی لە دەریای ناوەڕاست لە باکووردا بەتاڵ دەکردەوە. لە دوای زیندووبوونەوەی گرنگیپێدان بە لێکۆڵینەوەی پێشبینی لە ماوەی سەد و نیوی ڕابردوودا، هەندێک پێیان وایە کە هێماکە ئاماژەیە بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکان، لەبەر ئەوەی لەسەر مۆری گەورەی ئێمە هەڵۆیەکی باڵکراوە نیشان دراوە. نەتەوەکانی تر هەڵۆیان لەسەر ئاڵا و نیشانەکانیان بەکارهێناوە، بەڵام نەک بە باڵی سێبەرکەرەوە، وەک چۆن بە فەرمی لە ئەمریکا بەکاردێت. زۆرێکی تر گریمانەیان کردووە کە، لەبەر ئەوەی ئاماژەکە بێ گومان بۆ هێزێکی گەورەی دەریاییە، ئەوە پێشبینییەکی بەریتانیای گەورە بوو کە لە کۆنەوە شانازی بە حوکمڕانی کردنی شەپۆلەکانەوە دەکرد، بەڵام بە دڵنیاییەوە ناتوانرێت وەک ئاماژەدان بە بەریتانیا یان ئەمریکا بناسرێتەوە. ڕەنگە، بەڕاستی، هەردووکیان بگرێتەوە، و لەگەڵیاندا نەتەوەکانی تر کە پێکەوە بەستراونەتەوە لە دوا کۆنفیدراسیۆنی گەورەدا.
ئێف. سی. جێنینگز، لە کارە گەورەکەیدا دەربارەی ئیشایا، ئاماژە بەوە دەکات کە دوو ناوچە هەبوون بە ناوی کوش ناسراو بوون، کە وشەیەکی عیبرییە و لەم دەقەدا وەرگێڕدراوە بۆ "حەبەشە"؛ یەکێکیان لەسەر کەنارەکانی فورات، و ئەوی دیکەیان لەوەی کە ئێمە بە حەبەشە ناسیاومانە تاوەکو ئەم دواییانە ناوی کۆنی بۆ گەڕێندرایەوە.
ئەو زەوییە فراوانەی نێوان ئەم دوو خاکە خرابووە سەر ئەو بەڵێنەی بە ئیبراهیم درابوو، و بۆ ماوەیەک لەلایەن داود و سولەیمانەوە حوکمڕانی دەکرا. لە زۆرێک لە نووسراوە پێغەمبەرایەتییەکانەوە دیارە کە ئیسرائیل لە ڕۆژی هەزار ساڵەدا خاوەنی هەموو ئەم خاکە دەبێت. بەپێی ئەم بۆچوونە، هێزە ئاماژەپێکراوەکان لێرەدا لە دەرەوە و دوورتر لەم دوو ڕووبارە دەبن و بۆیە ڕەنگە زەوییەکانی ڕۆژئاوای ئەوروپا و ناوچەکانی تری نیوەگۆی ڕۆژئاوا بگرێتەوە کە بۆ پێغەمبەرانی کۆن نەناسراو بوون.
ئێمە دەزانین کە دە شانشین، کە لە ئیمپراتۆریەتی ڕۆمانی کۆنەوە سەرهەڵدەدەن، لە ڕۆژانی کۆتاییدا دێنە پێشەوە، پێکەوە بەستراونەتەوە بە هاوپەیمانییەکی هێرشبەرانە و بەرگریکارانە کە تێیدا ئەو کەسایەتییە خراپەکارەی بە "دڕندەکە" ناودێر کراوە سەرۆکایەتی دەکات.دڕندەکەلە وهحی ١٣:٠ فەرمانڕەوایی دەکەن. ئەم یەکێتییە کۆتاییەی نەتەوەکانی غەیرەجووی ڕۆژئاوا بۆ ماوەیەک وەک دۆست و هاوپەیمانی ئیسرائیل کار دەکەن، وەک نەتەوەیەک، کە گەڕاوەتەوە سەر خاکی خۆیان. بۆیە، گونجاوە کە دەرئەنجام بگرین کە ئەمانەن کە ئاماژەیان پێکراوە لە بەشی سەرەتایی ئەم بەشەدا.
"وای لەو خاکەی کە باڵەکانی سێبەر دەکەن، کە لەوپەڕی ڕووبارەکانی ئیتیۆپیایە: کە باڵوێزان بە ڕێگەی دەریاوە دەنێرێت، تەنانەت بە کەشتیی قامیشینیش لەسەر ئاوەکان، دەڵێت: بڕۆن، ئەی نێردراوە خێراکان، بۆ نەتەوەیەک کە پەرشوبڵاو و ڕووتکراوەتەوە، بۆ گەلێک کە لە سەرەتاوە تا ئێستا ترسناک بووە؛ نەتەوەیەک کە پێوراوە و پێشێلکراوە، کە ڕووبارەکان خاکەکەیان وێران کردووە! (ئایەتەکانی ١، ٢).
وشەکە لێرە وەرگێڕدراوە "خەم" هەمان شتە لەگەڵ ئەوەی کە لە ئیشایا ٥٥:١دا وەک "هۆ" وەرگێڕدراوە. ئەوە بانگکردنێکە بۆ سەرنجڕاکێشان. یەزدان ئەو هێزە گەورەیە بانگ دەکات کە لەوپەڕی ڕووبارەکانی ئیتیۆپیاوەیە بۆ ئەوەی بێتە یارمەتی گەلەکەی. بێ گومان گەلی ئیسرائیلە کە مەبەستە چونکە ئەوان، بەڕاستی، بە درێژایی سەدەکان، "گەلێک پەرشوبڵاو و ڕووتێنراو. چ گەلێکی تر وەک ئەوان ئازاریان چەشتووە و هێشتا یەکێتی و بوونی نەتەوەیی خۆیان پاراستووە سەرەڕای هەموو هەوڵێک کە بۆ لەناوبردنیان دراوە. ئەوان "سامناک" بوون، یان"ترسناک," لە سەرەتای سەرەتاوەیانەوە، چونکە کاتێک بە فەرمانی پەروەردگار چوونە دەرەوە، ترسی ئەوان کەوتە سەر هەموو ئەو نەتەوانەی ڕووبەڕوویان بوونەوە و هێزیان بێسنوور دیار بوو، بەڵام کاتێک گوێڕایەڵ نەبوون، ئەوا کارەسات بەدوایدا هات.
"ئەی هەموو دانیشتووانی جیهان، و نیشتەجێبووانی زەوی، ببینن کاتێک ئەو ئاڵایەک لەسەر کێوەکان بەرز دەکاتەوە؛ و کاتێک دەم بە زوڕنا دەکات، گوێ بگرن. چونکە خوداوەند بەم شێوەیە پێی فەرمووم، من پشوو دەدەم، و لە شوێنی نیشتەجێبوونم بیر دەکەمەوە وەک گەرمییەکی ڕووناک لەسەر گیای سەوز، و وەک هەورێکی شەونم لە گەرمای دروێنەدا. چونکە پێش دروێنە، کاتێک گۆپکە تەواو دەبێت، و ترێی ترش لە گوڵدا پێدەگات، ئەو لقە بچووکەکان بە قەڵەمە قڕکەرەکان دەبڕێتەوە، و لقەکان لادەبات و دەیانبڕێتەوە. ئەوان پێکەوە فڕێ دەدرێن بۆ باڵندەکانی کێوەکان، و بۆ گیانلەبەرەکانی زەوی؛ و باڵندەکان لەسەریان هاوین دەکەن، و هەموو گیانلەبەرەکانی زەوی لەسەریان زستان دەکەن.(ئایەتەکانی 3-6).
گەڕانەوەکەی لێرەدا وێناکراوە بەڕوونی ئەوە نییە کە لە شوێنەکانی دیکەدا لەلایەن پێغەمبەرانەوە باسی لێوە کراوە و لەسەر تۆبەکردنی نەتەوەکە و ناسینەوەیان بۆ عیسا وەک مەسیح دامەزراوە. کەشتییەکانی نەتەوەکان دەیانگەڕێننەوە بۆ خاکەکە لە کاتێکدا خودا، وەک بڵێی، سەیری دەکات بەڵام بە هیچ شێوەیەکی تایبەت دەستوەرنادات. ئاڵایەک کە لە خاکەکەدا بەرز دەکرێتەوە دەبێتە نیشانەی گەڕانەوە بۆ فەلەستین بۆ ئەو کەسانەی کە بە درێژایی سەدەکان لەناو نەتەوەکاندا سەرگەردان بوون.
ئێمە لەوانەیە ئێستا ببینین کە ئەمە جێبەجێ دەبێت. ئەوان ئێستا لە خاکەکەدان و لەلایەن نەتەوەکانی ترەوە وەک کۆمارێکی سەربەخۆ ناسراون. کەسێک دەیتوانی هیوای ئەوە بخوازێت کە ئازارەکانیان کۆتایی هاتووە، ئەگەر نەمانزانیایە کە تەنگانەیەکی گەورەتر لە داهاتوودا چاوەڕێیان دەکات کاتێک ترسناکییەکانی تەنگانە گەورەکە بە هەموو توڕەیی خۆیانەوە بەسەریاندا دەتەقێتەوە. پاشان پاشماوەیەک لە جەماوەرەکە جیا دەکرێتەوە و لەگەڵ ئەم پاشماوەیەدا پەروەردگار دەناسرێتەوە.
"لەوە کاتەدا دیارییەکە دەهێنرێت بۆ یەزدانی سوپاسالاران، لە گەلێکی پەرشوبڵاو و ڕووتێنراو، و لە گەلێکەوە کە لە سەرەتاوە تا ئێستا ترسناک بوون؛ نەتەوەیەک پێوانەکراو و ژێرپێخراو، کە ڕووبارەکان خاکەکەیان وێران کردووە، بۆ شوێنی ناوی یەزدانی سوپاسالاران، کێوی سییۆن.(ئایەتی 7).
ئەمە هاوکاتە لەگەڵ گەڕانەوەی ڕاستەقینەی خودا کاتێک هەڵدەستێت بۆ مامەڵەکردن بە دادپەروەری لەگەڵ دوژمنانی ئیسرائیل و پاشماوەکە وەک گەلەکەی خۆی دەناسێتەوە. کەڕەنا گەورەکە لێدەدرێت، و دەرکراوەکانی ئیسرائیل بانگ دەکرێن بۆ گەڕانەوە لە هەموو خاکێکی زەوی بۆ میراتی کۆنی خۆیان. بێگومان دەتوانین لە هەموو ئەوەی ئێستا ڕوودەدات لە پەیوەندیدا لەگەڵ فەلەستین و نەتەوەی نوێی ئیسرائیل کە ئێستا لەوێ دامەزراوە، ببینین چەند بە ئاسانی هەموو ئەم شتانە بە تەواوی جێبەجێ دەبن هەر کە کەنیسەی خودا لەم دیمەنە دەرهێنرا و بەرزکرایەوە بۆ ئەوەی لەگەڵ خودا بێت.
دڵی خودا هەمیشە لەگەڵ ئیسرائیلە و لە کاتێکدا ڕێگەی پێداون بەناو ئازارێکی زۆر سەختدا تێپەڕن بە درێژایی سەدە درێژەکانی بڵاوبوونەوەیان چونکە کاتی سەردانیکردنەکەیان نەدەزانی، ڕۆژێک بە دڵنیاییەوە دێت کاتێک، سەرپێچییەکانیان لێخۆش دەبێت و دڵەکانیان نوێ دەکرێتەوە، بۆ لای خۆی دەگەڕێنرێنەوە و دووبارە لە خاکەکەی خۆیاندا دەچێنرێنەوە - ئەو خاکەی کە زۆر جار ڕووبارەکان تێکیان داوە!
ئەمە ئاماژەیە بۆ هێمایەکی ناسراو لە نووسینە پێغەمبەرایەتییەکاندا. سوپای داگیرکەر زۆرجار وەک ڕووباری پڕاوپڕ و وێرانکەر وێنا دەکرێن. وەها "ڕووبارەکانبەسەر خاکی فەلەستیندا هاتوون و ڕۆیشتوون بە درێژایی نزیکەی دوو هەزار ساڵ لەدوای ڕەتکردنەوەی مەسیح و وێرانکردنی ئۆرشەلیم و پەرستگاکە کە نزیکەی چل ساڵ دواتر ڕوویدا. لە هەموو ئەم فشارانەدا، فەلەستین بەردەوام گۆڕەپانی جەنگ بووە. ئاشوور، بابل، فارس، یۆنان، میسر، ڕۆما، و دواتر تورکەکان و هێزەکانی تر لەسەر ئەم خاکە شەڕیان کردووە، و هەرکەسێک براوە بووبێت، جوولەکە هەمیشە دۆڕاو بووە تا کاتێک، لە کاتی دیاریکراوی خودادا، ژەنەڕاڵ (دواتر لۆرد) ئالێنبی بەبێ تەقەکردن چووە ناو ئۆرشەلیم و سوپای تورک لە دەرەوەی سنوورەکانی خاکەکە هەڵهات. خودا بە شێوەیەکی خودایی کاریکردووە بۆ جێبەجێکردنی مەبەستەکەی بۆ ئیسرائیل. پشت بەستنیان، بەڵام، بەسەر حیکمەت و هێزی خۆیانەوە بووە، هەندێک جار بە یارمەتی گەلان، نەک لەسەر خودا خۆی، و بۆیە زۆر بێهیوابوون هەبووە، و لە داهاتووشدا زیاتر دەبێت پێش ئەوەی بەڵێنەکانی خودا بە تەواوی جێبەجێ ببن.
~ کۆتایی بەشی ١٨ ~
http://www.baptistbiblebelievers.com/
***