دەقی پێشکەش کراو تێبینیی شیکاری لەسەر ئیشایا ٢١:١-١٠ پێشکەش دەکات، تیشک دەخاتە سەر "بارگرانیی بابل"ـی پێغەمبەرایەتی. وردەکاری بینینەکەی ئیشایا دەربارەی وێرانبوونی داهاتووی بابل دەدات، شارە گەشەسەندووەکە وەک "بیابانی دەریا" وەسف دەکات بەهۆی وێرانبوونی کۆتایییەوە. پێغەمبەرایەتییەکە پێشبینیی ڕووخانی بابل لەلایەن ئیلام و میدیاوە دەکات، کە بە ڕاگەیاندنی "بابل ڕووخا" کۆتایی دێت.
تێبینییەکانی ئایرۆنساید لەسەر کتێبە هەڵبژێردراوەکان تێبینییەکانی ئایرۆنساید
تێبینییە شیکارییەکان لەسەر پێغەمبەر ئیشایا لەلایەن هاری ئەی. ئایرۆنساید، لیت.د.
مافی لەبەرگرتنەوە @ 1952 دەستکاری کراوە بۆ 3BSB لەلایەن باوەڕدارانی کتێبی پیرۆزی باپتیستەوە بە ڕۆحی خزمەتی بڵاوکردنەوەی کتێبی پیرۆز کە سەدەیەک لەمەوبەر هەبوو
سێ بار، یان سروش، پێکەوە لەم بەشەدا کۆکراونەتەوە، هەموویان بایەخێکی هاوبەشیان بۆ ئێمە هەیە چونکە هەموو وڵاتێک کە ناوی هاتووە بە نۆرەی خۆی وەک ستەمکارێک یان دوژمنێک بۆ ئیسرائیل و یەهودا دیار بوو.
ئایەتەکانی ١-١٠ پەیوەندییان بە بابِلەوە هەیە، و لێرەدا پێغەمبەرەکە زۆر دوور لە داهاتوو دەڕوانێت، چونکە لە تەمەنی ئەودا بابِل بە زەحمەت دەتوانرا وەک دوژمنێکی ئەگەری بۆ گەلی خودا بناسرێت. دوای چاکبوونەوەی حِزقیال، وەک دواتر لەم کتێبەدا تۆمارکراوە، نێردراوان لە پاشای بابِلەوە هاتن کە بە دۆست دەهاتە پێش چاو، بۆ ئەوەی پیرۆزباییەکانیان بۆ پاشای جوولەکە بهێنن و پرسیار بکەن دەربارەی ئەو سەرسوڕهێنەرەی لە وڵاتەکەدا کرا؛ واتە، گەڕانەوەی سێبەرەکە لەسەر کاتژمێری خۆریی ئاحاز.
حزقیا ئەم نوێنەرایەتییەی وەرگرت بەبێ دوودڵی یان گومان، بەڵام ئیشایا دواتر پێی ڕاگەیاند کە ڕۆژێک دێت هەموو ئەوەی بینیویانە دەبرێت بۆ خاکە دوورەکەیان. خودا پێشتر بۆ خزمەتکارەکەی ڕوونی کردبووەوە کە بابل بە پلەی یەکەم ئەو دوژمنەیە کە دەبوو لێی بترسن. بەڵام لەم بینینەدا، ئەو چارەنووسی ئەم دوژمنە گەورەیە پێشان دەدات، و بە شێوازێکی زۆر وێنەیی کە بە تەواوی لەگەڵ ئەوەدا دەگونجێت کە لە ڕۆژی ڕووخاندنیدا ڕوویدا.
باری بیابانی دەریا. وەک گێژەڵوکەکان لە باشووردا تێدەپەڕن؛ بەو شێوەیە لە بیابانەوە دێت، لە خاکێکی ترسناکەوە. بینینێکی سەخت بۆ من ڕاگەیەندراوە؛ مامەڵەکارە خائینەکە بە خائینانە مامەڵە دەکات، و. تاڵانکەرەکە تاڵان دەکات. سەرکەوە، ئەی ئیلام: گەمارۆ بدە، ئەی میدیا؛ هەموو ئاهو ناڵەکانی ئەوانم وەستاندووە. بۆیە کەمەرم پڕ بووە لە ئازار: ژان گرتیومی، وەک ژانی ژنێک کە منداڵی دەبێت: بە بیستنی ئەوە چەماندمەوە؛ بە بینینی ئەوە شڵەژام. دڵم هەناسەبڕکێی بوو، ترس دامگرت: شەوی خۆشییەکەم بۆ منی کردووە بە ترس.(ئایەتەکان 1-4)
ڕەنگە سەیر بێت وەسفکردنی شاری گەورە و ئاوەدانی بابل بە "بیابانی دەریاکە," بەڵام خودا باسی ئەو شتانە دەکات کە بوونیان نییە وەک ئەوەی هەبن، و ئیشایا بە پێشبینییەوە چاوەڕێی ئەو کاتە بوو کە ئەو ناوەندە گەورە سیاسی، ئایینی و بازرگانییە بە تەواوی وێران دەکرێت و دەبێتە تەنها بەشێک لە زەوییە بیابانە وێرانەکان کە ڕووباری فورات بە ناویاندا تێدەپەڕی.
لە پەیمانی کۆندا شاری ڕاستەقینەی بابل لانکەی سەرەکی بتپەرستی بوو، و لەژێر دەسەڵاتی پاشاکانی دواتردا بوو بە ناوەندە بازرگانییە گەورەکەی جیهانی کۆن. لەبەر دژایەتییەکەی بۆ خودا، لە کۆتاییدا بە تەواوی وێران کرا، وەک لە بەشی ١٣ی ئەم کتێبەدا پێشتر وێنا کراوە؛ هەروەها لە یەرمیا، بەشەکانی ٥٠، ٥١.
بابلی ڕاستەقینە بۆ هەمیشە وێران دەمێنێتەوە؛ هەرگیز ئاوەدان ناکرێتەوە. بەڵام ئەو شارە، جۆرێک بوو لە سیستەمێکی گەورەی ئایینی، سیاسی و بازرگانی کە بە هێواشی بۆ چەندین سەدە بەرز بووەتەوە و دەگاتە تەواوی هێزی خۆی دوای ئەوەی کڵێسای ڕاستەقینە بەرز دەکرێتەوە بۆ لای پەروەردگار. دەربارەی ئەم بابلە لە بینین 17:18 دەخوێنینەوە، و ئەمە ڕاستییەکی گرنگە کە کاتێک فریشتەکە داوای لە یۆحەننا کرد کە بینینێکی ئەم بابلی نهێنییە ببینێت، بردییە دەرەوە بۆ چۆڵەوانییەک، چونکە لە هەر شوێنێک بنەماکانی بابلی زاڵ بن، هەموو ڕۆحانییەتی ڕاستەقینە نامێنێت و چۆڵەوانی وشک و بێ ئاو زۆر دەبێت. بۆیە پێویست ناکات سەرسام بین بە ناونانی بینینەکە لێرە وەک ".
ئیشایا لە بابل پێشبینی دوژمنە خائینەکەی هەموو شتێکی خودایی کرد، و لەگەڵ ئەوەشدا ئەوە ئامرازێکی بێئاگا بوو لە دەستی خودا بۆ سزادانی گەلە یاخییەکەی - گۆچانەکە کە پێی دەکوتران بۆ ئەوەی کا لە گەنم جیا بکرێتەوە.
کاتێک مەبەستی خودا بەم شێوەیە جێبەجێ کرابوو، خودی بابل دادگایی دەکرا، و ئەو حوکمە ئەوەندە ترسناک بوو کە هەموو بوونی پێغەمبەرەکە بە قووڵترین نیگەرانییەوە هەژێنرابوو کاتێک ڕۆحی خودا ترسناکیی کارەساتە وێرانکەرەکەی بۆ ئاشکرا کرد کە بڕیار بوو ئەو شارە خۆبەزلزانە بگەیەنێتە کۆتاییەکی بێ شکۆ. خودا تەنانەت ناوی ئەو وڵاتانەشی ڕاگەیاند کە سوپا بەهێزەکانیان بۆ ئەم مەبەستە بەکار دەهێنران. ئیلام فارسە، و میدیاش دەبوو هاوپەیمانی بێت لەگەڵیدا. پێکەوە شارە سەرەکییەکانی کلدانیان گرت، ئەکباتانا و بۆرسیپا، و لە کۆتاییدا خودی بابل، وەک لە دانیال ٥:٠ دا باسکراوە.
مێزەکە ئامادە بکەن، لە قوللەی چاودێریدا چاودێری بکەن، بخۆن، بخۆنەوە: هەستن، ئەی میرەکان، و قەڵغانەکە چەور بکەن. چونکە خودا بەم شێوەیە پێی فەرمووم: بڕۆ، چاودێرێک دابنێ، با ئەوەی دەیبینێت ڕایبگەیەنێت. و گالیسکەیەکی بینی لەگەڵ دوو سوارچاک، گالیسکەیەکی گوێدرێژ، و گالیسکەیەکی وشتر؛ و بە وردی و بە سەرنجێکی زۆرەوە گوێی گرت. و هاواری کرد، شێرێک: گەورەم، من بەردەوام لە ڕۆژدا لەسەر قوللەی چاودێرییەکەم، و من هەموو شەوێک لە پاسەوانییەکەم دام: و، سەیری بکە، لێرە گالیسکەیەکی پیاوان دێت، لەگەڵ دوو سوارچاک. و وەڵامی دایەوە و گوتی، بابل کەوت، کەوت؛ و هەموو بتە هەڵکەندراوەکانی خوداوەندەکانی شکاندووە بۆ سەر زەوی. ئەی دروێنەکەم، و گەنمی سەر زەویی دروێنەکەم: ئەوەی لە خودای سوپاکان، خودای ئیسرائیلەوە بیستوومە، بۆ ئێوەم ڕاگەیاندووە.(ئایەتەکانی 5.10)
ئیشایا هیچ خۆشییەکی پێنەدەهات کە بتوانێت پێشبینیی ئەو ئازارە ترسناکە بکات کە دوژمنانی ئیسرائیل تووشی دەبوون. دڵی ناسکی زۆر خەمبار بوو لەسەر ئەو وێرانکاری و کاولکارییەی کە بتپەرستی و گەندەڵییەکەیان بەسەریاندا دەهێنا.
نزیکەی وەک شایەتحاڵێک قسە دەکات لەسەر دیمەنی ئاهەنگگێڕانەکە کە لە دوا شەوی بەلشاساردا ڕوویدا. بە چەند وشەیەکی کەم بەڵام ڕوون، دیمەنی ترسناکییەکە وێنا دەکات کە دوای هاتنی هێزەکانی هاوپەیمانان هات کە لە ڕێگەی جۆگەی وشکی ڕووباری فوراتەوە چوونە ناو بابل، بەپێی هێرۆدۆت، دوای ئەوەی کۆرش ئاوی ئەو ڕووبارەی چەند میلێک لەسەرووی شارەکەوە گۆڕیبوو. ڕاستە کە هەندێک مێژوونووسی مۆدێرن ئەم چیرۆکە ڕەت دەکەنەوە، بەڵام جا هێرۆدۆت ڕاست بووبێت یان نا، بە شێوەیەک مادەکان و فارسەکان هەموو بەربەستەکانی گرتنی شارەکەیان تێپەڕاند و شەقامەکانیان پڕ کرد، پیر و گەنجیان سەربڕی، لە کاتێکدا میرەکانی بابل، بە تەواوی ئامادە نەبوون بۆ هێرشێکی لەناکاو، بە ترسەوە هەوڵیاندا بەرگریکارانی شارەکە کۆبکەنەوە. بەڵام زۆر درەنگ بوو:
لەوە شەوەدا بێلشەزار . . . کوژرا. و داریۆسی میدیایی شانشینەکەی گرتە دەست.(دانیال ٥:٣٠، دانیال ٥:٣١).
ئیشایا، خۆی، جێگەی پاسەوانێک دەگرێتەوە و بە چاوێکی پێغەمبەرانە دەڕوانێتە گالیسکەکانی داگیرکەرە سەرکەوتووەکان و گوێی لە هاوارێک دەبێت، کە زۆر لەوە دەچێت کە لە پەیمانی نوێدا هەیە،
بابل کەوت، کەوت؛ و هەموو بتە هەڵکەندراوەکانی خواوەندەکانی شکاندوونی تا سەر زەوی..
و بەم شێوەیە لە کۆتاییدا ئەم سەرچاوە گەورەیەی بتپەرستی دەبوو لەناو ببرێت. پێغەمبەرەکە بە جیددییەتەوە دووپاتی دەکاتەوە کە بینینەکە لەلایەن خوداوە درابوو، تەنانەت لە کاتێکدا هاوار دەکات کاتێک تێدەگات کە وێرانبوونی بابل واتای ڕزگاربوونی ئیسرائیلە، کە ناوی لێدەنێت "گەنمەکەی جۆکەکەم.
بارگرانیی دوما، کە لە دوو ئایەتی داهاتوودا دراوە، شایستەی زۆرترین سەرنجی وردی ئێمەیە. پەیامێکی تێدایە کە بۆ هەر کاتێک دەگونجێت پێش ئەوەی حوکمە کۆتاییەکانی خودا بەسەر زەویدا ببارێن.
بارگرانیی دوما. لە سەعیرەوە بانگم دەکات، پاسەوان، شەو چۆنە؟ پاسەوان، شەو چۆنە؟ پاسەوانەکە وەڵامی دایەوە، بەیانی دێت، و شەویش: ئەگەر پرسیار دەکەن، پرسیار بکەن: بگەڕێنەوە، وەرن.(ئایەتەکانی 11، 12).
دوما واتای "بێدەنگی" دەگەیەنێت و وشەی عیبری نزیکەی تەواو وەک وشەی ئینگلیزیی "کەڕ" ی ئێمەیە. لێرەدا وەک هاوواتایەک بۆ خاکی ئەدۆم وەستاوە، کە بە سەعیر یش ناودەبرێت. ئەمە میراتی عیسۆ بوو، ناوچەیەکی شاخاوی سەخت کە نەتەوەیەکی لە جۆری عیسۆ تێدا نیشتەجێ بوو - پیاوانی بەهێزی دەرەوە، کە حەزیان لە جەنگ و ڕاوکردن بوو. خودی عیسۆ، باوکیان، وەک ڕاوچییەکی گەورە و شەڕکەرێکی بێترس ڕێزی لێدەگیرا. لەبەر ئەوەی زۆر نزیک بوون لە ئیسرائیل، چاوەڕوان دەکرا ببنە هاوپەیمانیان، بەڵام پێچەوانەکەی ڕاست بوو.
ئەو وێنەیەی کە لێرەدا پێدەچێت لەبەردەمماندا بێت، وێنەی دوو پاسەوانە لە دوو لای جیاوازی کەندەڵانێکی گەورەدا. لە لایەکەوە دەکرێت بیر لە شارێک لە بیابانی یەهودا بکەینەوە، لە لایەکی ترەوە قەڵایەکی ئەدۆمی. کاتێک پاسەوانەکان بەسەر دیوارەکانی ئەم شارانەدا هاتوچۆ دەکەن، ئەوان ئەوەندە لە یەکتر نزیکن کە دەنگیان ببیسترێت.
زۆر بوون ئەو پێشبینییانەی کە لەلایەن پێغەمبەرانی جووەوە دەربارەی وێرانبوونی داهاتووی ئەدۆم کراون، بەڵام ئەم پێشبینییانە بە تەواوی لەلایەن ئەدۆمییەکانەوە پشتگوێ خران. ئێستا دەنگێک لە دووماوە بە دەنگێکی گوماناوییەوە بانگ دەکات، "پاسەوان، هەواڵی شەو چییە؟واتە، "چەندێک لە شەو" یان "چەندێک لە شەو ڕۆیشتووە؟" وادیارە مەبەستی ئەوەیە، "چەندێک نزیکە لەو کاتەی کە شکۆمەندیی ئیسرائیل ئاشکرا دەبێت وەک چۆن پێغەمبەرەکانیان پێشبینییان کردبوو؟" وەڵامەکە دێتەوە، "بەیانی دێت.
ئەوە ڕاگەیاندنی باوەڕێکە کە متمانە بە قسەی خودا دەکات و جورئەت دەکات باوەڕ بکات کە ئیسرائیل دواتر دەهێنرێتە ناو پڕیی بەرەکەتەوە، بەڵام پاسەوانەکە زیاد دەکات، "هەروەها شەویش." ڕۆژی شکۆی ئیسرائیل دەبێتە شەوی وێرانبوونی ئەدۆم. پاشان پاڕانەوەیەکی جدی دێت، "ئەگەر دەتانەوێت بپرسن، بپرسن: بگەڕێنەوە، وەرن." ئەوە دەنگی خودایە کە لە ڕێگەی خزمەتکارەکەیەوە قسە دەکات، بانگ لە ئیدۆم دەکات، وەک نوێنەرایەتی پیاوانی بێئاگای جیهانێکی بێخودا، و لێیان دەپاڕێتەوە کە لێکۆڵینەوەیەکی ورد بکەن دەربارەی ئەوەی یەزدان بەڕاستی چی ئاشکرا کردووە و لە گوناه و یاخیبوونەکەیان بگەڕێنەوە بۆ لای ئەوەی کە هێشتا دەڵێت "وەرە," و چاوەڕێ دەکات بۆ پێشوازیکردن لە هەموو ئەوانەی کە بانگهێشتەکەی ئەوی قبوڵ دەکەن.
باری عەرەبستان، هەرچەندە کورتە، زۆر شتی تێدایە کە ڕەنگە نەتوانین بە ڕوونی ڕوونی بکەینەوە بەهۆی زانیارییە سنووردارەکانمانەوە دەربارەی ئەوەی کە چی ڕاستەقینە ڕوویداوە لە پەیوەندیدا لەگەڵ شارەکانی کوڕانی ئیسماعیل.
باری سەر عەرەبستان. لە دارستانەکانی عەرەبستاندا نیشتەجێ دەبن، ئەی کاروانە گەڕۆکەکانی دەدانیم. دانیشتووانی خاکی تیما ئاویان بۆ تینووەکان هێنا، بە نانەکانیان پێشوازییان لەوانە کرد کە هەڵاتبوون. چونکە ئەوان لە شمشێرەکان، لە شمشێری دەرهێنراو، و لە کەوانە چەماوەکان، و لە سەختیی جەنگ هەڵاتبوون. چونکە پەروەردگار بەم شێوەیە پێی فەرمووم: "لە ماوەی ساڵێکدا، بەپێی ساڵەکانی کرێکارێک، هەموو شکۆمەندیی قیدار لەناو دەچێت؛ و پاشماوەی ژمارەی تیرهاوێژەکان، پیاوە بەهێزەکانی نەوەی قیدار، کەم دەکرێنەوە؛ چونکە پەروەردگار خودای ئیسرائیل فەرموویەتی."(ئایەتەکانی 13-17).
جا چ ئێمە بتوانین بەدوای هەموو وردەکارییەکی لێرە تۆمارکراودا بچین یان نا، ئاشکرایە کە عەرەبستان بە شێوەیەکی زۆر دیاریکراو تووشی ئازار دەبوو بە دەستی ئاشوورییەکان. لانیکەم بۆ ماوەیەک، شانازیی هۆزە ئیسماعیلییەکان دەبوو زەلیل بکرێت و شارەکانیان تاڵان بکرێن، بەڵام هیچ ئاماژەیەک نییە بۆ لەناوبردنی یەکجارەکییان، وەک لە حاڵەتی ئەدۆمییەکاندا، چونکە عەرەبستان هێشتا لە ڕۆژی داهاتوودا بەرەکەتدار دەکرێت و بە درێژایی هەموو سەدەکان خودا ئەم نەوەی کوڕەکەی ئیبراهیمی پاراستووە، کە بەپێی جەستە لەدایکبوو، لە کاتێکدا کوڕەکانی ئەو کەسەی کە بەپێی بەڵێن لەدایکبوو، بەهۆی گوناهەکانیانەوە بەسەر هەموو جیهاندا پەرشوبڵاو بوونەتەوە.
~ کۆتایی بەشی 21 ~
http://www.baptistbiblebelievers.com/ ***