بەشی ٣٤ی ئیشایا، بە ناوی "ڕۆژی تۆڵەسەندنەوەی یەهۆڤا،" باسی ئەو سزایە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتاییدا بەسەر دوژمنانی خودا و ئیسرائیلدا دێت. وردەکاریی لەناوچوونی ئەو نەتەوانە دەخاتە ڕوو کە لە دژی ئۆرشەلیم کۆبوونەتەوە، هەڵوەشاندنەوەی ئاسمانەکان، و سزایەکی تایبەت و بێبەزەییانە بەسەر ئیدۆمیا (ئەدۆم)دا. ئەم سزایە وەک جێبەجێبوونێکی ڕاستەقینەی داهاتوو پێشکەش دەکرێت، کە دەبێتە هۆی وێرانکارییەکی هەمیشەیی.
تێبینییەکانی ئایرۆنساید لەسەر کتێبە هەڵبژێردراوەکان تێبینییەکانی ئایرۆنساید
لێکدانەوەکان لەسەر
پێغەمبەر ئیشایا
لە لایەن
ھاری ئەی. ئایرۆنساید، دکتۆری وێژە
مافی بڵاوکردنەوە @ 1952
دەستکاری کراوە بۆ 3BSB لەلایەن باوەڕداری باپتیستی کتێبی پیرۆز بە ڕۆحی خزمەتی بڵاوکردنەوەی کتێبی ئایینی سەدەیەک لەمەوبەر
ئەم بەشە، و ئەوەی دوای دێت، زۆر بە نزیکەوە پەیوەستە بەوەی پێشتر تاوتوێمان کردووە، یەکێکیان حوکمەکە دەخاتەڕوو کە دەکەوێتە سەر دوژمنانی خودا و گەلی هەڵبژاردەی ئەو، ئیسرائیل، و ئەوی دیکە باس لەو بەرەکەتە دەکات کە ئەم گەلە ماوەیەکی درێژە سووکایەتی پێکراوە چێژی لێ وەردەگرێت لەژێر دەسەڵاتی ڕەهای میهرەبانی مەسیحدا. ناتوانین بەشی سی و چوار بخوێنینەوە بەبێ بیرکردنەوە لە زۆر دەقی دیکەی کتێبی پیرۆز کە بە ڕوونی پێمان دەڵێن دەربارەی هەمان ڕووداوە گەورەکان. یەکەم، سزای هەموو ئەو نەتەوانەمان هەیە کە دێنە سەر یەهودا و ئۆرشەلیم لە ڕۆژانی کۆتاییدا.
"نزیک ببنەوە، ئەی گەلان، بۆ گوێگرتن؛ و گوێ بگرن، ئەی خەڵکینە: با زەوی گوێ بگرێت، و هەموو ئەوەی تێیدایە؛ جیهان، و هەموو شتێک کە لێیەوە دێتە دەرەوە. چونکە تووڕەیی یەزدان لەسەر هەموو گەلانە، و تووڕەییەکەی لەسەر هەموو سوپاکانیانە: بە تەواوی وێرانی کردوون، ڕادەستی سەربڕینی کردوون. کوژراوەکانیشیان فڕێ دەدرێنە دەرەوە، و بۆنە ناخۆشەکەیان لە لاشەکانیانەوە بەرز دەبێتەوە، و چیاکان بە خوێنیان دەتوێنەوە.(ئایەتەکانی 1-3).
ئەم پێشبینییە بە تەواوی لەگەڵ پەرتووکی بینین ١٩:١٩-٢١ یەکدەگرێتەوە. لە ڕاستیدا، ئەم وشانەی ئیشایا ڕەنگە وەک لێکدانەوەیەک و ڕوونکردنەوەیەک بۆ بینینەکەی ناو پەرتووکی بینین سەیر بکرێن. هەروەها زۆر نزیکە لەگەڵ بەشی یەکەمی بەشی ١٤ی پەرتووکی زەکەریا. کاتێک هەموو نەتەوەکان لە دژی ئۆرشەلیم کۆدەبنەوە، خودا دەردەچێت و لە دژیان دەجەنگێت، وەک پێمان وتراوە، وەک چۆن لە ڕۆژی جەنگدا جەنگا. لەو ڕۆژەدا، پێیەکانی خودای پیرۆزمان لەسەر کێوی زەیتوون دەوەستن کاتێک دەگەڕێتەوە بۆ ڕزگارکردنی گەلی سەر زەوی خۆی و بۆ سەلماندنی بەڵێنەکانی خودا کە لەلایەن هەموو پێغەمبەرانی کۆنەوە پێیان دراوە.
"و هەموو سوپای ئاسمان لێک هەڵدەوەشێتەوە، و ئاسمان وەک تۆمارێک پێچ دەکرێتەوە: و هەموو سوپاکەیان دەکەوێتە خوارەوە، وەک گەڵا لە ڕەزەوە هەڵدەوەرێت، و وەک هەنجیرێکی کەوتوو لە دار هەنجیرەوە.(ئایەتی ٤).
ئهمهش به نۆرهی خۆی، پهیوهندی ههیه به دادگاییکردنهکهی ژێر مۆری شهشهم له پەرتووکی بینیندا، و ههروهها بیرمان دهباتهوه بۆ کۆتایی زهمان، وهک له زهبور 102:26 و عیبرانییهکان 1:11 پێشبینیکراوه.
پێدەچێت تەواوبوونی یەکەم دەبێت بە واتایەکی شیعری یان هێمایی وەربگیرێت، واتە،
دەبێت لە ئاسمانەکان، خۆر، و ئەستێرەکان تێبگەین، نەک تەنە ئاسمانییە ڕاستەقینەکان بەڵکو دەسەڵاتە مەدەنی و کڵێساییە نەتەوەییە فەرمانڕەواکانی ڕۆژانی کۆتایی. لە کاتێکدا ئەو دوو دەقەکەی تر بە ڕوونی ئاماژە بە کۆتاییهاتنی تەواوی بارودۆخەکانی ئێستا دەکەن، بۆ ئەوەی ئاسمانێکی نوێ و زەوییەکی نوێ بهێنێتە کایەوە کە تێیدا ڕاستودروستی نیشتەجێیە.
هیچ کەسێک پێویست ناکات کێشەیەکی هەبێت سەبارەت بەم دوو جۆرە بەکارهێنانە، چونکە ئێمە هەمان شتمان هەیە لە شوێنی تر لە نووسینە پیرۆزەکاندا و ئەوەش لە چەندین شوێندا. خودا زۆرجار زمانی هێمایی بەکاردێنێت بۆ وەسفکردنی هەندێک ڕووداو کە لەوانەیە دواتر بە شێوەیەکی ڕاستەقینە بێنە دی.
بۆ نموونە، پەروەردگارمان پێمان دەڵێت دەربارەی بوومەلەرزە گەورەکان کە ڕاستەوخۆ پێش دووەم هاتنی خۆی ڕوودەدەن. لە کتێبی بینیندا دەربارەی بوومەلەرزەی وا گەورە دەخوێنینەوە، بەڵام لەوێدا، بەپێی سروشتی هێمایی کتێبەکە، پەیوەندییان هەیە بە لەرزاندن و ڕووخاندنی دامەزراوە هەنووکەییەکان، وێرانکردنی شارستانییەت وەک ئێستا دەیناسین.
ئەم ئایەتانەی خوارەوە بەتایبەتی باس لەو حوکمە دەکەن کە بەسەر ئیدومیا دا دێت، حوکمێک کە تا ئێستا هەرگیز ڕووی نەداوە بەڵام دڵنیاین کە بە شێوەیەکی وشەیی لە ڕۆژانی کۆتاییدا جێبەجێ دەکرێت.
"چونکە شمشێرەکەم لە ئاسماندا دەشۆردرێتەوە: ئەوەتا، بەسەر ئیدومیادا دادەبەزێت، و بەسەر گەلی نەفرەت لێکراوی مندا، بۆ دادگاییکردن. شمشێرەکەی یەزدان پڕە لە خوێن، بە چەوری قەڵەو کراوە، و بە خوێنی بەرخ و بزنەکان، بە چەوری گورچیلەی کاوڕەکان: چونکە یەزدان قوربانییەکی لە بۆزرادا هەیە، و سەربڕینێکی گەورە لە خاکی ئیدومیادا. و کەرکەدەنەکان لەگەڵیاندا دادەبەزن، و گاجووتەکان لەگەڵ گاکاندا؛ و خاکەکەیان بە خوێن تەڕ دەبێت، و تۆزەکەیان بە چەوری قەڵەو دەکرێت. چونکە ڕۆژی تۆڵەسەندنەوەی یەزدانە، و ساڵی پاداشتەکانە بۆ ناکۆکیی سییۆن.(ئایەتەکانی ٥-٨).
خودا ڕایگەیاند کە کۆتایی بە گەلی ئەدۆم دەهێنێت (عۆبەدیا ١:١٨)؛ و لە ڕۆژانی کۆتاییدا گەلێک لە خاکی ئیدۆمیا دەبێت، لەوێیەی جارێک دوکەکانی ئەدۆم فەرمانڕەواییان دەکرد، کە حەسادەت و ڕقەکەیان بەرامبەر کوڕانی یاقوب بەقەد حەسادەت و ڕقی ئەدۆمییەکانی کۆن گەورە دەبێت. لەسەر ئەمانە، دادگاییکردنێکی بێبەزەییانە دەکەوێت. شمشێری خودا لە کێلانەکەی دەردەهێنرێت و ناگەڕێنرێتەوە بۆ کێلانەکە هەتا هەموو دوژمنانی ئیسرائیل لەناو دەبرێن.
ئەمە ڕۆژی قەرەبووکردنەوەی یەزدان دەبێت بۆ هەموو ئەو ئازارانەی کە بەسەر سییۆن و ئەو خەڵکەدا هاتوون کە ئەو شارە نوێنەرایەتییان دەکات، بە درێژایی ئەو سەدەیانەی کە تێپەڕیون لەوەتەی لەنێو نەتەوەکاندا بڵاوەیان پێکراوە، چونکە کاتی سەردانیکردنی خۆیان نەدەزانی.
لەم بەشەدا وەسفی وێرانییەکانی خاکی ئیدۆم دەکرێت، کە دیارە بە درێژایی تەواوی سەردەمی هەزار ساڵەکە بەردەوام دەبێت وەک یادخستنەوەیەک بۆ سزای خودا کە بەسەر گەلێکی یاخیدا سەپێنرا، و بەم شێوەیەش وەک هۆشدارییەک بۆ هەر کەسێک کە، تەنانەت لە ڕۆژی دەسەڵاتی یەزدانیشدا، بیری لە دوورکەوتنەوە بە یاخیبوون لە دژی پاشا حوکمڕانەکەی سیۆن بکاتەوە.
"و ڕووبارەکانی دەبنە قیر، خۆڵەکەی دەبێتە گۆگرد، زەوییەکەشی دەبێتە قیرێکی سووتاو. شەو و ڕۆژ ناکوژێتەوە؛ دووکەڵەکەی بۆ هەتاهەتایە بەرز دەبێتەوە؛ لە نەوەیەکەوە بۆ نەوەیەکی تر وێران دەبێت؛ کەس بەناویا تێناپەڕێت بۆ هەتاهەتایە. بەڵام قازە ڕەشە و قازە تاڵە خاوەندارێتی دەکەن؛ کوندەپەپوو و قەلەڕەشەش تێیدا نیشتەجێ دەبن؛ ئەویش هێڵی شێواوی و بەردەکانی بەتاڵی بەسەردا دەکێشێت. گەورەکانی بۆ شانشینەکە بانگ دەکەن، بەڵام کەس لەوێ نابێت، و هەموو میرەکانی دەبنە هیچ. دڕک لە کۆشکەکانی، گێزەرە و دڕکوداڵ لە قەڵاکانی دەڕوێن: و دەبێتە شوێنی نیشتەجێبوونی ئەژدیهاکان، و حەوشەیەک بۆ کوندەپەپووەکان. دڕندەکانی بیابانیش لەگەڵ دڕندەکانی دوورگە یەک دەگرنەوە، و شەیتانی بزن هاوار بۆ هاوڕێکەی دەکات؛ کوندەپەپووی هاوارکەریش لەوێ پشوو دەدات، و شوێنێکی پشوو بۆ خۆی دەدۆزێتەوە. لەوێ کوندەپەپووی گەورە هێلانە دەکات، و هێلکە دەکات، و هەڵیدێنێت، و لەژێر سێبەرەکەیدا کۆیان دەکاتەوە: لەوێش داڵاشەکان کۆدەبنەوە، هەر یەکەیان لەگەڵ هاوسەرەکەیدا.(ئایەتەکانی 9-15).
زەحمەتە بە دڵنیاییەوە هەموو ئەو دڕندە و باڵندە و خشۆکانەی لێرەدا ناویان هاتووە، بناسرێنەوە. زانایان کۆک نین لەسەر واتای وردی هەر یەکێک لە وشە عیبرییە بەکارهاتووەکان، بەڵام هەرچەندە لەوانەیە لە هەر زاراوەیەک کە بەکارهاتووە تێ نەگەین، دەتوانین واتای تەواوی دەقەکە ببینین، واتە، کە خاکی ئیدۆم، کە جارێک شانشینێکی گەشەسەندوو بوو، بە تەواوی وێران دەبێت و تەنها دەبێتە شوێنی نیشتەجێبوونی گیانلەبەرە کێوییەکانی بیابان.
"لە کتێبی پەروەردگار بگەڕێن و بخوێننەوە: هیچ یەکێک لەمانە ون نابێت، کەسیان بێ هاوژین نابێت: چونکە دەمی من فەرمانی داوە، و ڕۆحی ئەو کۆی کردوونەتەوە. و ئەو تیروپشکی بۆیان فڕێداوە، و دەستی ئەو بە هێڵ دابەشی کردووە بەسەریاندا: بۆ هەتاهەتایە خاوەندارێتی دەکەن، لە نەوەیەکەوە بۆ نەوەیەکی تر تێیدا نیشتەجێ دەبن.(ئایەتەکانی 16، 17).
فەرمایشتی خودا بە تەواوی دڵنیایە. هیچ پێشبینییەکی کتێبی پیرۆز لە جێبەجێبوونی کۆتایی و تەواودا شکست ناهێنێت. وەک چۆن نموونە و دژە-نموونە لە پەیوەندیدا لەگەڵ ڕاستیی کەسایەتیی پەروەردگارمان و کاری ڕزگارکەرانەی ڕێک دەکەون، بە هەمان شێوەش پێشبینی و جێبەجێبوون لە تەواوی هاوئاهەنگیدا دەبن. هیچ شتێک کە خودا فەرموویەتی جێی متمانە دەرناچێت. هەرگیز لە قسەی خۆی پاشگەز نابێتەوە، جا پەیوەندی بە حوکمەوە هەبێت یان بە نیعمەتەوە.