ئەم بەشە جەخت دەکاتەوە لەسەر ئەوەی کە مەبەستی سەرەکی خزمەتی پێغەمبەرایەتی هاندانی ژیانێکی ڕاستودروستە لە ئێستادا، نەک تەنها سەرنج خستنە سەر ڕووداوەکانی داهاتوو. هۆشداری دەدات لە گرنگیپێدانێکی فیکری بە پێغەمبەرایەتی بەبێ جێبەجێکردنی کرداری، و نموونەی ئەو گرووپانە دەهێنێتەوە کە فێرکردنە پێغەمبەرایەتییەکان بە هەڵە بەکاردەهێنن. نووسەرەکە ئاماژە بە یەشەیا 56 دەکات وەک بەشێکی کرداری کە داوای دادپەروەری و ڕاستودروستی دەکات، و بەڵێنی بەرەکەت دەدات بە هەموو ئەوانەی بە دڵسۆزی ڕوو لە خودا دەکەن، بەبێ گوێدانە سنووردارکردنەکانی ڕابردوویان.
تێبینییەکانی ئایرۆنساید لەسەر کتێبە هەڵبژێردراوەکان تێبینییەکانی ئایرۆنساید
تێبینییە شیکارییەکان لەسەر
پێغەمبەر ئیشایا
لە لایەن
ھاری ئەی. ئایرۆنساید، دکتۆری ئەدەبیات.
مافی بڵاوکردنەوە @ 1952
دەستکاری کراوە بۆ ٣بی ئێس بی لەلایەن باپتیست باوەڕداری کتێبی پیرۆز بە ڕۆحی خزمەتی بڵاوکردنەوەی کتێبی ئایینی سەدەیەک لەمەوبەر
ئەم بەشانەی خوارەوە سروشتێکی ئەوەندە کردەییان هەیە، کە هەندێک جار لەوانەیە مەیلمان هەبێت بە بێباکییەوە سەیری ئەو بەشانە بکەین و سەرنجمان بخەینە سەر ئەو دەقانەی کە باس لە ڕووداوە گەورەکانی داهاتوو دەکەن یان مامەڵەکانی خودا لەگەڵ گەلەکەیدا لە ڕابردوودا. بەڵام، دووبارەی دەکەینەوە، ئامانجی گەورەی خزمەتی پێغەمبەرایەتی تەنها ئەوە نییە کە خەڵک بە ڕووداوە داهاتووەکانەوە سەرقاڵ بکات، بەڵکو بۆ ئەوەیە کە ڕاستییەکانی داهاتوو لەسەر ویژدان جێگیر بکات بۆ ئەوەی گەلی خودا بتوانن ئێستا لەسەر ڕووناکی داهاتووی پێشبینیکراودا بژین. بە هەمان شێوە بوو بۆ ئیسرائیلی کۆن و بە هەمان شێوەیە بۆ ئێمەش، لەم سەردەمی کڵێسای ئێستایەدا.
زۆر کەس حەزێکی تا ڕادەیەک فیکرییان بە پێشبینی هەیە، و کۆدەبنەوە بۆ گوێگرتن لە زنجیرەیەک پەیامی لەو شێوەیە. ئەوان زۆر گرنگن، و هەر خزمەتکارێکی مەسیح کە بەشە پێشبینییەکانی ووشەی خودا دەخاتەڕوو، دەبینێت کە ژمارەیەکی کەمتر لە مەسیحییە بانگەشەکراوەکان لە ئۆرتۆدۆکسی لادەدەن ئەگەر بانگخوازە ڕزگاربووەکان گرنگی زیاتر بە ووشەی پێشبینی بدەن. خەڵک دەچنە ناو سیستەمەکانی ترەوە چونکە تینووی زانینی داهاتوون. ئەوەیە چۆن "دەنگی پێشبینی" سەرنجی زۆر کەس ڕادەکێشێت کە لە ڕێگەی ڕادیۆوە گوێی لێدەگرن، و نازانن کە ئەوە بەشی ڕادیۆی ئەدڤێنتیستەکانی ڕۆژی حەوتەمە. بە تایبەتی دڵخۆش دەبن کاتێک هەوڵدەدات داهاتوو ئاشکرا بکات. پاشان پێشنیار دەکرێت کە گوێگران یەکێک لە خولەکانی خوێندنی کتێبی پیرۆزیان وەربگرن. هەرگیز لە ڕێگەی ڕادیۆوە ڕاناگەیەنن، "ئەمە پڕوپاگەندەی ئەدڤێنتیستەکانی ڕۆژی حەوتەمە." ئەوە بە نهێنی دەهێڵنەوە، و تا خوێندکارەکە بە باشی لە خولەکانی کتێبی پیرۆزدا پێشناکەوێت، نازانێت کە چییە. بەڵام هەزاران کەس لە سەرانسەری ئەم وڵاتەدا ساڵانە تێکەڵ بە ئەدڤێنتیزمی ڕۆژی حەوتەم بوون تەنها بەهۆی حەزێک بە پێشبینی. ئەگەر بە دروستی لە کتێبی پیرۆزەوە فێرکرابان، لە هەمان مەترسیدا نەدەبوون.
"شایەتحاڵانی یەهۆڤا" بە هەمان بنەما کار دەکەن. ئەوان هەوڵ دەدەن بۆچوونە ڕاستەقینەکانیان بشارنەوە تاوەکو کەم کەم گوێگران گوێ لە بەرنامە گەورەکەیان بۆ داهاتوو دەگرن. ڕاستی سەبارەت بە دووەم هاتنەوەی پەروەردگار، بەتایبەتی لە دوو لایەنەکەیدا، ئەوانی دەپاراست لە فێرکردنە گاڵتەجاڕییەکانی بەناو "قەشە" ڕەسڵ و دادوەر ڕەزەرفۆرد، کە پەروەردگار پێشتر هاتووە و لە ساڵی 1874ەوە لێرە بووە، بەڵام تەنها خۆی بۆ ئەوانە دەردەخات کە ڕۆحییەتی تایبەتیان هەیە، و سەردەمی هەزار ساڵەیی لە ساڵی 1914 دەستی پێکردووە و ئێمە پێشتر تێیداین. سەردەمێکی هەزار ساڵەیی سەرسوڕهێنەرە، وانییە؟ بەڵام کێ کە بە باشی لە فێرکردنی ڕوونی کتێبی پیرۆزدا ڕاهێنرابێت، بەو جۆرە گومڕاییانە ڕاپێچ دەکرێت؟
لە لایەکی ترەوە، گرنگە کە لەگەڵ هەر پەیامێکدا شتێکی کرداریی چڕوپڕی تێدا جێگیر بکرێت بۆ ئەوەی گوێگرەکانی نەبرێن بەلای وێنە درەوشاوەکانی داهاتوو و بینینەکانی ئەو پێشبینییانەی کە لە دانیال و ڕاگەیاندن دا خراونەتەڕوو، لە کاتێکدا زۆر بێباک و ساردوسڕ بن سەبارەت بە ژیانیان.
جارێک کاتێک داوام لێکرا چەند وتارێک دەربارەی دووەم هاتنەوەی پەروەردگار بدەم، وتاربێژێک کە لە تەنیشتمەوە دانیشتبوو، کاتێک کەسێک پێش دەستپێکردنی کۆبوونەوەکە هاتە ژوورەوە، وتی: "ئەوە یەکێکە لە بێدینترین پیاوەکانی کۆمەڵگاکەمان و هێشتا هەمیشە ئامادەیە ئەگەر هەر کەسێک وتارێک لەسەر پێشبینی بدات. زۆر حەزی لەوەیە هەموو شتێک دەربارەی داهاتوو بزانێت."
کاتێک وتارەکەم تەواو کرد، ئەم پیاوە هاتە لام. وتی، "براکەم، دڵخۆشم کە دەزانم تۆ باوەڕت بە هاتنەوەی دووەم هەیە - منیش باوەڕم بەوە هەیە." من پرسیارم کرد، "ئایا تۆ؟ ئایا ئەوە تۆی گرتووەتەوە؟ یەک شتە کە باوەڕت بە هاتنەوەی دووەم هەبێت، شتێکی تەواو جیاوازە کە تۆ لەلایەن ئەوەوە گیرابیتەوە. وشەکە دەڵێت،"
هەر پیاوێک کە ئەم هیوایەی تێدایە، خۆی پاکژ دەکاتەوە، هەروەک چۆن ئەو پاکژە..
ئایا کاریگەریی ئەوەی هەیە لەسەر دڵ و ژیانت؟" ئەو وتی، "کێ باسی منی بۆ کردوویت؟" دیارە شتێک هەڵە بوو. زۆر کەس دەیانەوێت هەموو شتێک بزانن دەربارەی قۆچەکانی دانیال و دڕندەکانی وهحی؛ ئەوان نایانەوێت تۆ ویژدانیان بپشکنیت.
بەڵام ئێمە خزمەتی پێغەمبەرایەتی بە ڕێژەیەکی گونجاو لە کتێبێکی وەک ئەمەی ئیشایادا وەردەگرین. دووبارە و سێبارە، دوای نیشاندانی وێنەی داهاتوو، پێغەمبەرەکە دەگەڕێتەوە سەر بارودۆخی ڕاستەقینەی خەڵکەکە لەو کاتەدا کە قسەی دەکرد.
لە بەشی پەنجا و شەشەمدا، ئیسایا بەشێکی زۆر کردەیی دەستپێدەکات. ئەو ئاماژە بە گرنگیی ژیانێکی خوداپەرستانە دەکات لە ئێستای ئەو کاتەدا، هەروەها ئەوەش کە لە داهاتوودا کاتێک نەتەوەکان فێردەبن بەدوای ڕاستودروستیدا بگەڕێن، بەرەکەتی شانشین هی ئەوان دەبێت.
ئاوا پەروەردگار دەفەرموێت، دادوەری بپارێزن و دادپەروەری بکەن: چونکە ڕزگارییەکەم نزیکە بێت و ڕاستودروستییەکەم ئاشکرا بکرێت.(ئایەتی ١).
"ئەوە بەتەواوی هەمان بنەما دەدات."ڕاستودروستی بپارێزن و دادپەروەری بکەنچونکە ئەم شتانە زوو ڕوودەدەن. بە واتایەکی تر، ئێستا لە ڕووناکی ئەوکاتەدا بژی.
پیرۆزە ئەو پیاوەی ئەمە دەکات، و کوڕی مرۆڤ کە دەستی پێوە دەگرێت؛ کە شەممە دەپارێزێت لە گڵاوکردنی، و دەستی لە خراپە دەپارێزێت. با کوڕی نامۆش، کە خۆی بە یەزدانەوە بەستبێتەوە، قسە نەکات و بڵێت، «یەزدان بە تەواوی لە گەلەکەی خۆی جیاکردوومەتەوە.» با خەسێنراویش نەڵێت، «بڕوانە، من درەختێکی وشکم.» چونکە یەزدان ئاوا دەفەرموێت بەو خەسێنراوانەی کە شەممەکانی من دەپارێزن، و ئەو شتانە هەڵدەبژێرن کە دڵخوازی منن، و پەیمانەکەی من دەگرن؛ تەنانەت بەوانەش دەدەم لە ماڵەکەم و لەناو دیوارەکانمدا شوێنێک و ناوێک باشتر لە کوڕان و کچان: ناوێکی هەتاهەتاییان پێدەدەم، کە بڕناکرێتەوە.(ئایەتەکانی ٢-٥).
ئەو بەردەوام دەبێت لە پیشاندان کە کەس پێویست ناکات لە بەرەکەتە داهاتووەکە بێبەش بێت ئەگەر لە گەڕانەوەی بۆ خودا دڵسۆز بێت. هەندێک کەس قەدەغە کرابوون لەوەی هیچ بەشێکیان لە خزمەتەکانی پەروەردگاردا هەبێت لە سەردەمی پەیمانی کۆندا؛ خەسێنراوێک نەیدەتوانی هیچ بەشێکی لە کاهینایەتیدا هەبێت و نامۆکە هیچ شوێنێکی لەوێ نەبوو. بەڵام لە داهاتوودا، گرنگ نییە باری جەستەیی یان نەتەوەیی کەسێک چی بێت، ئەگەر مەبەستی دڵسۆزانەی دڵی ئەوە بێت کە داوای پەروەردگار بکات و ویستی خودا جێبەجێ بکات، ئەو هەمان شوێنی لە شانشینەکەدا دەبێت کە هەر کەسێکی تر دەتوانێت هەیبێت. بۆ هەمووان کراوە دەبێت. کەواتە ئەم بەشە جەخت لە گرنگی ڕاستودروستی کرداری دەکاتەوە.
هەروەها کوڕانی بێگانە، ئەوانەی خۆیان دەدەنە پاڵ یەزدان، بۆ خزمەتکردنی، و بۆ خۆشویستنی ناوی یەزدان، بۆ ئەوەی ببنە خزمەتکارانی، هەموو ئەوانەی ڕۆژی شەممە دەپارێزن لە گڵاوکردنی، و پەیمانەکەم دەگرن؛ ئەوانیش دەهێنمە سەر کێوە پیرۆزەکەم، و لە ماڵی نوێژەکەم دڵخۆشیان دەکەم؛ قوربانی سووتێنراو و قوربانییەکانیان لەسەر قوربانگاکەم قبوڵ دەکرێن؛ چونکە ماڵەکەم بە ماڵی نوێژ بۆ هەموو گەلان ناودەبرێت.(ئایەتەکانی 6، 7).
ئەمانە ووتەکانی گەورە عیسای مەسیحن، کاتێک کە پارەگۆڕەکانی لە پەرستگا دەرکرد.
ئایا نووسراو نییە، ماڵەکەم بۆ هەموو نەتەوەکان ماڵی نوێژ پێی دەوترێت؟ بەڵام ئێوەتان لێکردووە لانەی دزەکان " (مەرقۆس 11:17).
پەروەردگارمان بەم شێوەیە کلیلەکەمان پێدەدات بۆ جێبەجێکردنی کرداریی ئەم دەقە. ئەوە ووشەی خودا بوو نەک تەنها بۆ ئیسرائیل، بەڵکو بۆ دڵنیاییدان بە نەتەوەکان کە ئەوانیش دەتوانن بێنە ناو بەرەکەتەوە ئەگەر ڕووی ئەویان بگەڕانایە و دەستیان بە پەیمانی ئیبراهیمییەوە بگرتایە: لە تۆدا
و لە نەوەی تۆدا هەموو گەلان...بەرەکەتدار بیت.
تا کاتێک سەردەمی جوولەکە بەردەوام بوو، لە ڕۆژانی تەنگانەی گەورەدا، و تا دەگاتە هەزار ساڵەیی، پاراستنی ڕۆژی شەممە دەبێتە نیشانەیەکی دەرەکی بۆ دڵسۆزی بۆ خودا و ناسینەوەی دەسەڵاتی خودا.
ئێمە، ئەمڕۆ، دان بە شەممەی جوولەکەدا نانێین. بۆچی؟ چونکە بەشێک بوو لەو یاسایەی کە بۆ ئێمە لە خاچی مەسیحدا لابرا. یەزدان لابردی، بە خاچەکەی خۆیەوە کوتای. هەر بۆیە وشەکە دەڵێت،
کەواتە با کەس حوکمتان نەدات لەبارەی خواردن یان خواردنەوە، یان لەبارەی جەژنێک، . . . یان ڕۆژانی شەممە: کە ئەمانە سێبەری شتە داهاتووەکانن؛ بەڵام جەستەکە هی مەسیحە..
ڕووناکی خودای کۆن بەسەر مەسیحدا دەدرەوشایەوە، و مەسیح سێبەری خۆی خستە پێش ئەوەی بێت - و شەممە یەکێک بوو لە لایەنەکانی ئەم سێبەرە - پشوو لە کۆتایی ماوەی شەش ڕۆژ کاری. پەروەردگار عیسا جێبەجێکردنی شکۆدار بوو کاتێک فەرمووی،
وەرن بۆ لای من، ئەی هەموو ئەوانەی ماندوون و بارتان قورسە، من ئاسوودەتان دەکەم..
لهجیاتی ساباتی جوولەکە، ئێستا ڕۆژی خودامان هەیە. ههندێک ناڕهزایی دهردهبڕن بهرامبهر بهکارهێنانی زاراوهی "ڕۆژی خودا" بۆ یهکهم ڕۆژی ههفته. لهو شوێنهی یۆحەننا له کتێبی وهحیدا دهڵێت، "من لە ڕۆحدا بووم لە ڕۆژی یەزداندا.ئەوان پێداگری دەکەن لەسەر ئەوەی کە "ڕۆژی پەروەردگاری" و "ڕۆژی پەروەردگار" هەمان شتن. و لەوانەیە بە شتێکی ئاسایی وەریبگرین کە هەردوو دەربڕینەکە هەمان واتایان هەیە - ڕۆژی پەروەردگار و ڕۆژی پەروەردگاری. ئێستا ئەگەر بەم شێوەیە بە وردی وەرگێڕدرابایە، ئەوا لەوانەیە وابوایە، بەڵام زاراوەی "پەروەردگار" لەوێدا لە حاڵەتی خاوەندارێتیدا نییە، بەڵکوو ئاوەڵناوێک بەکارهاتووە، کە لە وشەی "پەروەردگار" دروستکراوە.
ڕۆژی پەروەردگارە - وەک چۆن وشەی "مەسیحی" لە وشەی "مەسیح" دروستکراوە، کاتێک باس لە ڕۆحێکی "مەسیحی"، کڵێسایەکی مەسیحی، کەشێکی مەسیحی دەکەین.
ئەمە وەرگێڕدراوە بە "گەورەیی"، کە بیرۆکەکە ناگەیەنێت چونکە ئەوە ئاماژە بە ڕۆژێکی باڵاتر لەوانی تر دەکات. ئەوە ڕۆژی پەروەردگارییە – ئەو ڕۆژەی کە هەستانەوەی پەروەردگارە پیرۆزەکەمان لە مردووان دەهێنێتە بەردەممان. مەسیحییە سەرەتاییەکان باشتر لە ئێمە لە سەدەی بیستەمدا واتای هەندێک لەو دەربڕینە نهێنییانەی ناو پەرتووکی بینینیان دەزانی. بە درێژایی سەدەکان لە سەرەتاییترین ڕۆژەکانەوە، یەکەم ڕۆژی هەفتە لەلایەن مەسیحییەکانەوە وەک ڕۆژی پەروەردگار، ڕۆژی پەروەردگاری ناسراوە.
تاکە ناوێک کە یۆنانییەکان بۆی هەیانەپەروەردگاری, ڕۆژی یەزدان؛ لاتینەکان پێیان دەگوت ڕۆژی دۆمینیکاڵ، ڕۆژی یەزدان، کە هەمان شتە. و بەم شێوەیە بە درێژایی سەدەکان ناسراوە. ئەگەر لە کۆشکی سپی بووینایە و سەیری کەلوپەلەکانی ناویمان بکردایە، و پاسەوانەکە گوتی، "ئەوە کورسیی سەرۆکە،" یان، "ئەوە کورسیی سەرۆکە،" وشەکان هەمان مانایان دەبوو. بەڵام ئەگەر باسی "کورسیی سەرۆکایەتی" بکەین، شتێکی تەواو جیاواز هەیە.
"ڕۆژی یەزدان" ئەو ڕۆژەیە کە کەنیسەی مەسیحی، هەر لە سەرەتاوە، ڕایگرتووە و - ئەمە لەبیر مەکە - بە ویستی خۆی، بە ویستی خۆی، لە یادی هەستانەوەی یەزدانمان عیسای مەسیحدا. خودی ویستی خۆی بەهای پێدەبەخشێت لەبەرچاوی یەزدان.
ئەگەر هاوڕێیەکی خۆشەویست دیاری ڕۆژی لەدایکبوونت پێبدات، بەهای تایبەتی ئەوەیە کە بیرکردنەوەی میهرەبانانەی ئەو نیشان دەدات. ئەگەر نووسیبتایە و بگوتیتایە، "ڕۆژی لەدایکبوونم نزیکە و چاوەڕێی دیارییەکم لێت دەبێت،" ئەوا هەموو بەهاکەی لەدەست دەدا. کەواتە ئەدڤێنتیستەکانی ڕۆژی حەوتەم پرسیارمان لێدەکەن، "فەرمانێکمان لە پەیمانی نوێدا نیشان بدەن کە پێمان بڵێت ڕۆژی یەکەمی هەفتە بپارێزین." ئێمە دەڵێین، "هیچ فەرمانێک نییە. ئێمە لەژێر نیعمەتداین، نەک یاسا." ئەوان دەپرسن، "بۆچی ئێوە وای دەکەن؟"
لەبەر سوپاسگوزاریی دڵەکانمان بۆ خوداوەند عیسا کە لە مردووان هەستایەوە لە یەکەم ڕۆژی هەفتەدا.
یەکەم ڕۆژی هەفتە شوێنێکی تایبەتی پێدراوە لە پەڕتووکی کردەوەکاندا، و نامەی یەکەمی پۆڵس بۆ کۆرنسۆس. ئەو شوێنە تایبەتە لە سەرەتای مەسیحییەتەوە تا ئێستا دیاریکراوە.
وەک چۆن ئیسرائیلی کۆن بە ناسینەوەیان بۆ ڕۆژی شەممە خۆشەویستییان بۆ خودا و ڕێزیان بۆ ناوی ئەو نیشاندا، بە هەمان شێوە بە پەیڕەوکردنی ڕۆژی خودا ئێمەش هەمان شت نیشان دەدەین. مەسیحییەکان دەبێت زۆر وریابن سەبارەت بە بەکارهێنانی ڕۆژی خودا، و هەرگیز نابێت ڕێگە بە خۆیان بدەن وەک ڕۆژێکی ئاسایی مامەڵەی لەگەڵ بکەن و بێباک بن بەرامبەر بە داواکارییەکانی. وا دابنێین لێمان وەرگیرایەوە. وا دابنێین ئەم وڵاتە بوو بە وەک ڕووسیا و هەموو ڕۆژێک ڕۆژێکی عەلمانی بوو و هیچ ئیمتیازاتێکی تایبەت نەبوو وەک ئەوانەی ئێمە چێژمان لێ وەرگرتووە. چەندە بیرمان دەکردن! چەندە بە تاڵی پەشیمان دەبووینەوە لە یادەوەریی هەرگیز بە بێباکی مامەڵەکردنمان لەگەڵ ئەو ڕۆژەدا.
لەمەوە وانەیەکی ڕۆحیمان هەیە - کە بۆ ئیسرائیلی کۆن بە تەواوی یاسایی بوو - پێمان وتراوە کە ڕاستودروستیی یاسا لە ئێمەدا جێبەجێ دەبێت کە بەپێی جەستە نا، بەڵکو بەپێی ڕۆح دەڕۆین. لە کاتێکدا کە ئێمە لە جەستەی مەسیحدا مردووین بۆ یاسا، هێشتا هەموو داواکارییە ڕاستودروستەکانی یاسا لە ئێمەدا جێبەجێ دەبێت کاتێک بە هێزی ڕۆحی پیرۆز دەڕۆین.