ئەم لێکدانەوەی بەشە لەسەر ئیشایا ٩ ئایەتەکانی ١-٥ لێکدەداتەوە وەک پێشبینییەک بۆ هاتنی مەسیح وەک "ڕووناکییەکی گەورە" بۆ جەلیل، کە ڕزگاری دەهێنێت و پێشوەختە ئاماژەیە بۆ گەڕانەوەی داهاتوو بۆ ئیسرائیل و کۆتاییهاتن بە ململانێی جیهانی. ئایەتەکانی ٦-٧ وەک پێشبینییەکی گشتگیر دەربارەی مەسیح پێشکەش دەکرێن، کە مرۆڤایەتی و خودایەتییەکەی دەردەخات. نازناوی وەک "سەرسوڕهێنەر، ڕاوێژکار، خودای بەهێز، باوکی هەتاهەتایی، میری ئاشتی" پێدەدرێت، کە حکومەتە هەتاهەتاییەکەی بە ئاشتی و دادپەروەری دیار دەکرێت.
تێبینییە شیکارییەکان لەسەر
پێغەمبەر ئیشایا
لە لایەن
هاری ئەی. ئایرۆنساید، لیت.دی.
مافی بڵاوکردنەوە @ 1952
دەستکاری کراوە بۆ ٣بی ئێس بی لەلایەن باپتیست باوەڕدار بە کتێبی پیرۆز بە ڕۆحی خزمەتی بڵاوکردنەوەی کتێبی پیرۆز سەدەیەک لەمەوبەر
یەشەعیا بەشی نۆ
ڕزگارکەری بەڵێندراو
کاتێک ئەم بەشی نۆهەمە دەخوێنینەوە، باشە ئاماژە بەوە بکەین کە چۆن بە دڵنیاییەوە پەیوەستە بەو بەڵێنەی کە بە ئاحاز درا لە بەشی حەوتەمدا، چونکە لێرەدا جارێکی تر دەربارەی ئەو یەکێکە دەخوێنینەوە کە تەواوکەری هەموو ڕێگاکانی خودایە لەگەڵ مرۆڤەکاندا، پیاوی ڕاوێژی ئەو کە بە نیعمەت هات بۆ ئەوەی باوک ئاشکرا بکات، بۆ هێنانی ڕاستودروستیی هەتاهەتایی.
بەڵام تاریکییەکە وەک ئەو ناڕەحەتییە نابێت کە تێیدا بوو، کاتێک لە سەرەتادا بە سووکی ئازاری خاکی زەبولون و خاکی نەفتالی دا، و دواتر بە توندی زیاتر ئازاری دا بە ڕێگای دەریاوە، لەوپەڕی ئوردن، لە جەلیلی نەتەوەکان. ئەو گەلەی لە تاریکیدا ڕۆیشتن، ڕووناکییەکی گەورەیان بینیوە: ئەوانەی لە خاکی سێبەری مەرگدا نیشتەجێن، ڕووناکی لەسەریان درەوشایەوە. تۆ نەتەوەکەت زۆر کرد، و خۆشیت زیاد نەکرد: ئەوان لەبەردەمتدا دڵخۆشن بەپێی خۆشیی دروێنە، وەک چۆن پیاوان دڵخۆش دەبن کاتێک تاڵانی دابەش دەکەن. چونکە تۆ نیرەی باری ئەوت شکاند، و گۆچانی سەر شانی، گۆچانی ستەمکارەکەی، وەک لە ڕۆژی میدیان. چونکە هەموو جەنگێکی جەنگاوەر بە ژاوەژاوی تێکەڵ، و جلوبەرگی بە خوێن سوورکراوە؛ بەڵام ئەمە بە سووتان و سووتەمەنیی ئاگر دەبێت (ئایەتەکانی 1-5).
ئایەتە سەرەتاییەکانی ئەم بەشە بەردەوامیدانە بەوەی کە پێشتر لە بەشی هەشتەمدا هاتووە. کاتێک تاریکی بەسەر خاکی فەلەستیندا بڵاوبووبووەوە و خەڵک بەدوای ڕووناکیدا دەگەڕان، مەسیح بە نیعمەتی بێسنوورەوە هات، ڕووناکی جیهان، بە ڕێگەی دەریاوە لەوپەڕی ئوردن لە جەلیلەی گەلانی بێگانە. بە پێشبینییەوە، ئیشایا وادیاربوو کە دەیبینی لەناو خەڵکدا دەجووڵێتەوە و ئامۆژگاری خودای ڕادەگەیاند و نیعمەتی خۆی دەردەخست بەرەو ئەوانەی کە لە تاریکیدا دەڕۆیشتن، بۆ ئەوەی ئەوان ڕووناکییەکی گەورە ببینن کە لە سێبەری مردندا نیشتەجێ بوو؛ ڕووناکییەکە بەسەریاندا درەوشایەوە.
وەک ئەوە وایە ئیشایا بتوانێت بەناو سەردەمەکاندا بڕوانێت و پەروەردگار عیسا ببینێت کە پڕە لە نیعمەت و ڕاستی، سەرسوڕهێنەرەکانی خۆشەویستیی ڕزگارکەری خودا ئاشکرا دەکات بۆ ئەوانەی بە خۆشحاڵییەوە گوێیان لێی گرت و ئەویان بە ڕووناکی ژیان زانی. ئەمە ئەو دەقەیە کە مەتتا (٤:١٥، ١٦) گێڕاویەتییەوە، جیاوازییەکان لە دەربڕیندا سەرچاوەیان لەوەوە دێت کە لە پەیمانی نوێدا گێڕانەوەکە لە سێپتۆجینت وەرگیراوە لەبری عیبری.
بەڵام لە ئێستادا پێغەمبەرەکە تێدەپەڕێت بەسەر ڕەتکردنەوەی ئەو و ئەو ساڵە درێژانەی دواتر کە تێیدا گەلی ئیسرائیل، خۆیان، ڕەتکرانەوە. لە ئایەتی 3دا، ئەو چاوەڕێی ئەو ڕۆژە دەکات کە جارێکی تر نەتەوەکە لەلایەن خوداوە دەناسرێتەوە وەک لە پەیوەندی پەیماندا لەگەڵ خۆیدا. ئەم دەقە چاوەڕێی بەرەکەتێکی داهاتووی نەتەوەی هەڵبژێردراو دەکات کاتێک بۆ لای خوداوەند و بۆ سەر خاکەکەیان دەگەڕێنرێنەوە، و فێردەبن عیسا وەک مەسیحی خۆیان بناسن – ئەوەی باوباپیرانیان ڕەتیانکردەوە بەڵام لای ئەوەوە هەموو بەرەکەتێک دەدۆزرێتەوە.
ئایەتەکانی ٤ و ٥ بیر لەو بارودۆخانە دەکەنەوە کە بڕیار بوو لە جیهاندا زاڵ بن بە درێژایی سەدە درێژەکانی بڵاوبوونەوەی ئیسرائیل. لە کاتێکدا کە ئەوان جێبەجێکردنێکی ناوخۆییان هەبوو بۆ لەناوبردنی سوپای ئاشووری کە گەمارۆی ئۆرشەلیمی دابوو، جێبەجێکردنێکی تەواو دەبێت کاتێک مەسیح دەگەڕێتەوە بۆ ڕزگارکردنی گەلەکە لە هەموو دوژمنەکانیان.
هەموو جەنگێکی جەنگاوەرەکە بە ژاوەژاوی تێکەڵ و جلوبەرگی بە خوێن پێچراوە.
بێگومان، پێغەمبەرەکە وەسفی ئەو بارودۆخە خەمناکانە دەکات کە بڕیارە بەشی نەتەوەکان بێت هەتا مەسیح دێتەوە بۆ هێنانی ئاشتی. ئەمە لەگەڵ قسەکانی گەورەمان یەسووعدا یەکدەگرێتەوە وەک لە مەتتا ٢٤:٦، مەتتا ٢٤:٧، تۆمارکراوە.
گوێتان لە جەنگ و دەنگوباسی جەنگ دەبێت. ئاگادار بن دڵتەنگ نەبن، چونکە هەموو ئەمانە دەبێت ڕووبدەن، بەڵام هێشتا کۆتایی نییە. چونکە گەل لە دژی گەل هەڵدەستێت و شانشین لە دژی شانشین. هەروەها قاتوقڕی و پەتا و بوومەلەرزە لە چەندین شوێن ڕوودەدەن.
ئەمە ئەو بارودۆخانەیە کە بە درێژایی هەموو سەدەکان زاڵ بوون، لەوەتەی مەسیح ڕەتکرایەوە. ئەو کە جارێک وەک شازادەی ئاشتی پێشکەش بە جیهان کرا، لە لایەن هەردوو ئیسرائیل و نەتەوەکانەوە ڕەتکرایەوە، و بۆیە، فەرمووی پێش ئەوەی ئەم دیمەنە جێبهێڵێت،
وا دەزانن من هاتووم ئاشتی لەسەر زەوی دابنێم؟ پێتان دەڵێم، نا؛ بەڵکو دووبەرەکی.
لە دوو ئایەتی داهاتوودا یەکێک لە تەواوترین پێشبینییەکانمان هەیە دەربارەی پەروەردگارمان کە لە پەیمانی کۆندا دەدۆزرێتەوە.
چونکە منداڵێکمان بۆ لەدایک دەبێت، کوڕێکمان پێ دەدرێت: و فەرمانڕەوایی لەسەر شانی دەبێت: و ناوی لێ دەنرێت سەرسوڕهێنەر، ڕاوێژکار، خودای بەهێز، باوکی هەتاهەتایی، میری ئاشتی. لە زیادبوونی فەرمانڕەوایی و ئاشتییەکەیدا کۆتایی نایەت، لەسەر تەختی داود و لەسەر شانشینەکەی، بۆ ئەوەی ڕێکی بخات و بە دادوەری و دادپەروەری لە ئێستاوە هەتاهەتایە جێگیری بکات. غیرەتی پەروەردگاری سوپاسالاران ئەمە دەکات" (ئایەتەکانی ٦، ٧).
منداڵێکمان بۆ لەدایک بوو، کوڕێکمان پێ بەخشرا.
لەو دوو دەربڕینەدا مرۆڤایەتی و خوداوەندی ڕزگارکەرەکەمان دەبینین. منداڵە لەدایکبووەکە ئاماژەیە بۆ مرۆڤایەتییەکەی. وەک پێشتر بینیمان، بڕیار بوو وەک کوڕی پاکیزەکە بێتە ناو جیهان. ئەو پیاوێکی ڕاستەقینە بوو، ڕۆح، گیان، و جەستە، وەک لە مریەم لەدایکبوو، بەڵام بەبێ باوکێکی مرۆڤ.
هەروەها ئەویش کوڕی هەتاهەتایی باوک بوو کە لە شکۆمەندییەوە هاتبوو کە لەگەڵ باوکدا هەیبوو لە هەموو ئەزەلیەتی ڕابردووەوە، بە فەزڵ درابوو بۆ ڕزگاریمان، کە خوداوەندیی خۆی بە مرۆڤایەتیی ئێمەوە بەستەوە دوور لە گوناهەکەی، و، بەم شێوەیە خودا و مرۆڤ بوو لە یەک کەسایەتیی پیرۆز و پەرستراودا.
حکومەت لەسەر شانی دەبێت.
ئەو مەبەست لێی ئەوەیە کە حوکمڕانی باڵا بەسەر هەموو گەردووندا بکات. زۆرجار سەرنج دراوە کە کاتێک شوانە چاکەکە مەڕە ونبووەکە دەدۆزێتەوە، دەیخاتە سەر شانی خۆی، بەڵام لێرەدا دەوترێت حوکمڕانی هەموو جیهان لەسەر شانی ئەوە. بێگومان پێشنیارێکی جوان هەیە لەم فرەییەدا لە لوقا 15:0 سەبارەت بە ئاسایشی ئەوانەی متمانەیان پێی کردووە.
ناوی سەرسوڕهێنەر دەبێت.
ڕەنگە پێویست بێت ئەو دوو وشەیە پێکەوە ببەستینەوە.نایابوڕاوێژکار، بەڵام ئەگەر جیایان بکەینەوە، لەم یەکەم وشەیەدا ئاماژەیەک بە نهێنیی کوڕێتییەکەی دەبینین، کە هیچ مرۆڤێک ناتوانێت لێی تێبگات، وەک خۆی لە مەتتا ١١:٢٧ پێمان دەڵێت، و وەک لە بینین ١٩:١٢یشەوە فێر دەبین. لەم ناوەدانایابئەو لە کۆنەوە بۆ دایک و باوکی سامسۆن دەرکەوتنهێنی] (دادوەران 13:18).
تەنها باوک لەم نهێنییەی خوداپەرستی تێدەگات (1 تیمۆساوس 3:16). لە دەرەوەی تێگەیشتنی مرۆڤە. سەرەڕای ئەوەش، کاتێک تۆمارە ئیلهامپێدراوە خوداییەکان دەخوێنینەوە لەبارەی لەدایکبوونە سادەکەی، ژیانە بێ گوناهەکەی، مردنە قوربانیدانەکەی و هەستانەوە شکۆدارەکەی، دڵەکانمان دەبینینەوە کە دووبارە و سێبارە هاوار دەکەن: ئایا ئەو سەرسوڕهێنەر نییە! ئەو باڵادەستە، لەسەرووی هەموو کوڕانی مرۆڤەوە، کوڕی خودای پیرۆز و پەرستراو، دڵی بە هەستی لاوازییەکانمانەوە دەجوڵێتەوە؛ نیعمەتەکەی لە هەزاران بۆچیدا دەرکەوتووە؛ خۆشەویستی و میهرەبانییەکەی دەگاتە ئەوانەی بە تەواوی ونبوون و گەندەڵن. ناوی سەرسوڕهێنەرە چونکە خۆی سەرسوڕهێنەرە و هەروەها بەهۆی ئەو کارەی کە ئەنجامی دا.
ئەو پێی دەگوترێت ڕاوێژکار چونکە ئەو وەک ئاشکراکەری ویستی باوک دێتە لای ئێمە. ئەوەیە کە لە ناونیشانی خودایی ئەودا ئاماژەی پێکراوە،
وشە.
بەهۆی وشەوە خودا بیر و هۆشی خۆی ئاشکرا دەکات؛ و خوداوەند یەسووع، کە لە سەرەتاوە لەگەڵ باوک بوو - واتە، کاتێک هەموو شتێک کە هەرگیز سەرەتایەکی هەبوو، دەستی پێکرد - هاتە ئەم دیمەنەوە بۆ ئەوەی خودا بناسێنێت، و بەم شێوەیە لە ڕێگەی ئەوەوە باوک هەموو ئەوەی لە دڵیدایە دەری بڕیوە.
قسەکانی ڕێگای ژیانمان پێ دەناسێنن و تاکە ڕێگای سەلامەتمان نیشان دەدەن بۆ گەلێکی ڕێبوار تا بە جیهانێکی پڕ لە گوناهدا گەشت بکەن. وەک ووشەی هەتاهەتایی، ئەو ئاشکراکەری مێشک و دڵی خودایە، هاتووەتە سەر زەوی نەک تەنها بۆ ئەوەی ڕێگای باوکمان نیشان بدات، بەڵکو بۆ ئەوەش هێزمان پێ ببەخشێت تا بە شێوەیەک بڕۆین کە زۆر دڵخۆشکەر بێت بۆ ئەو کەسەی کە ئێمەی کڕیوەتەوە.
تێبینی ئەوە بکە کە هەروەها پێی دەوترێت ئەو
خودای بەهێز.
هەندێک هەوڵ دەدەن ئەمە کەم بکەنەوە بۆ ئەوەی بیکەن بە کەمتر لەوەی وشەکان ئاماژەی پێدەکەن، بەڵام ئەو بەو شێوەیە ناوی لێبراوە لە ڕۆما ٩:٥ و لە ١ یۆحەننا ٥:٢٠. تەنانەت کاتێک لێرە لەسەر زەوی بوو، ئەو بە ڕاستی خودا بوو وەک چۆن بە ڕاستی مرۆڤ بوو، و بە ڕاستی مرۆڤ بوو وەک چۆن بە ڕاستی خودا بوو. ئەگەر نا، نەیدەتوانی کەفارەتی گوناه بکات. دەبوو ئەو بێت کە بوو بۆ ئەوەی ئەوە بکات کە کردی.
باوکی ئەبەدی
ئەو ئەوەیە "باوکی هەتاهەتایی," یان، "باوکی سەردەمی داهاتوو." کوڕ نابێت لەگەڵ باوک تێکەڵ بکرێت، هەرچەندە ئەو و باوک یەکن (یۆحەننا ١٠:٣٠). بەڵام ئەو کەسەیە کە هەموو سەردەمەکان تێیدا کۆدەبنەوە (عیبرانییەکان ١:٢، پەراوێز)، بۆیە، بە شێوەیەکی ڕاست دیاریکراوە، "باوکی هەتاهەتایی," یان "باوکی هەتاهەتایی.
شازادەی ئاشتی
بەم شێوەیە ئەو بە جیهان ناسێندرا و فریشتەکان مژدەیان پێدا (لوقا ٢:١٤)؛ بەڵام لەبەر ڕەتکردنەوەی ئەو، هیچ ئاشتییەکی بەردەوام نابێت بۆ ئیسرائیل یان نەتەوەکان هەتا ئەو دیسانەوە دێتەوە. ئینجا ئەو وەک ئەوەی کە ئاشتی بۆ هەموو گەلان دەهێنێت، خۆی دەردەخات (ئیشایا ٣٢:١-١٨). لەم نێوەندەدا، دوای ئەوەی بە خوێنی خاچەکەی ئاشتی دروست کرد، هەموو ئەوانەی متمانەیان پێی هەیە، ئاشتییان لەگەڵ خودا هەیە؛ و کاتێک فێر دەبین هەموو ئەوەی بە سروشتی نیگەرانمان دەکات یان بێزاری دەکات، لە نوێژدا ڕادەستی خودای بکەین، ئاشتی دڵەکانمان پڕ دەکات و ژیانمان کۆنترۆڵ دەکات.
لە ئایەتی 7 پێمان دەوترێت کە
لە زیادبوونی حوکمڕانییەکەی و ئاشتییەکەیدا کۆتایی نایەت، لەسەر تەختی داود، و لەسەر شانشینەکەی، بۆ ڕێکخستنی و بۆ دامەزراندنی بە دادوەری و بە دادپەروەری لە ئێستاوە هەتاهەتایە. گەرمی و دڵگەرمی خودای سوپاسالارەکان ئەمە جێبەجێ دەکات.
خودا پەیمانێکی لەگەڵ داود بەست کە کوڕەکەی لەسەر تەختەکەی دابنیشێت و بە ڕاستودروستی بۆ هەتاهەتایە فەرمانڕەوایی بکات. ئەمە هێشتا جێبەجێ نەکراوە. کاتێک پێشڕەوی پەروەردگارمان لەدایک بوو، باوکی، زەکەریا، ڕایگەیاند کە خودا قۆچێکی ڕزگاری بۆ ئێمە لە ماڵی خزمەتکارەکەی داود بەرزیکردبووەوە (لۆقا ١:٦٩).
ئەم ڕاگەیاندنە پێغەمبەرایەتییانە ڕوونی دەکەنەوە کە تەختی داود بۆ هەمیشە جێگیر دەکرێت، و هەرگیز بێ پیاوێک نابێت بۆ دانیشتن لەسەر ئەو تەختە. پەروەردگارمان، لەلایەن دایکییەوە، لە نەوەی داود بوو، وەک دەزانین، و لەبەر هاوسەرگیرییەکەی لەگەڵ یوسف، کە میراتگری تەختەکە بوو، مافەکانی تەختەکە گوازرایەوە بۆ عیسا. بەڵام ئەو هەرگیز لەسەر تەختی داود دانەنیشتووە: ئەمە چاوەڕێی دووەم هاتنەوەی دەکات. هەر وەک ئەو لە ڕێگەی خزمەتکارەکەیەوە، یۆحەننا، ڕایگەیاند،
بۆ ئەوەی سەردەکەوێت، پێی دەبەخشم لەگەڵم لەسەر تەختەکەم دابنیشێت، هەروەک چۆن منیش سەرکەوتم و لەگەڵ باوکم لەسەر تەختەکەی دانیشتووم (وهحی 3:21).
ئێستا ئەو لە دەستە ڕاستی گەورەیی لە بەرزایی، لەسەر تەختی لاهووت دانیشتووە. بەم زووانە ئەو بە شکۆمەندییەوە دەگەڕێتەوە و تەختی خۆی وەردەگرێت، کە لە ڕاستیدا تەختی داودە، و بە ڕاستودروستییەوە بەسەر هەموو زەویدا فەرمانڕەوایی دەکات. ئەم ئایەتە حەوتەمە بە شێوەیەکی وشەیی جێبەجێ دەبێت، چونکە گەرموگوڕیی یەزدانی سوپاسالاران ئەوە ئەنجام دەدات.
خودا پەیامێکی بۆ یاقووب نارد، و گەیشتە سەر ئیسراێل. و هەموو گەل دەزانن، تەنانەت ئەفرایم و دانیشتووانی سامیراش، کە بە شانازی و دڵڕەقییەوە دەڵێن: «خشتەکان ڕووخان، بەڵام بە بەردی تاشراو دروستی دەکەینەوە؛ دار تووەکان بڕاونەتەوە، بەڵام دەیانکەینە دار ئەرزی.» لەبەر ئەوە خودا دوژمنانی ڕەزین لە دژی ئیسراێل هەڵدەستێنێت، و دوژمنانی یەکدەخات؛ سورییەکان لە پێشەوە، و فەلەستینییەکان لە دواوە؛ و بە دەمی کراوەوە ئیسراێل دەخۆن. سەرەڕای هەموو ئەمانە تووڕەییەکەی نەگەڕاوەتەوە، بەڵام دەستی هێشتا درێژکراوەتەوە" (ئایەتەکانی ٨-١٢).
پێغەمبەر ئێستا دەگەڕێتەوە سەر بارودۆخی ناوخۆیی. ئەوانەی شانشینی باکوور خۆیان بە گەورە دەزانی. سەرەڕای ئەو کارەساتانەی کە بەسەریاندا دەهات، ئەوان بەسەریاندا زاڵ دەبوون و جارێکی تر دەبوونەوە بە گەلێکی بەهێز و پارێزراو، بەڵام پەروەردگار ڕایگەیاند کە ئەو نەیارانێک لەناو سوورییەکاندا هەڵدەستێنێت کە هاوپەیمانیان بوون، و فەلەستینییەکان، دوژمنانی کۆنی گەلەکەی کە دەبوو ئیسرائیل بە دەمی کراوەوە قوت بدەن؛ ئەمەش لەبەر ئەوەی تووڕەیی ئەو تەنها لەسەر گوناهەکانیان بوو، و دەستی بۆ سزادان درێژ کرابوو. هیچ گەڕانەوەیەک بۆ لای ئەو نەبوو تەنانەت کاتێک ناخۆشیش هات، وەک لە قسەکانی داهاتووی پێغەمبەرەوە دەیبینین:
چونکە گەلەکە ڕوو ناکەنە ئەوەی لێیان دەدات، نە بەدوای یەزدانی سوپاسالاراندا دەگەڕێن. لەبەر ئەوە یەزدان لە ئیسرائیل سەر و کلک، لق و قامیش لە یەک ڕۆژدا دەبڕێتەوە. پیر و بەڕێز، ئەو سەرە؛ و پێغەمبەرێک کە درۆ فێردەکات، ئەو کلکە. چونکە سەرکردەکانی ئەم گەلە وایان لێدەکەن گومڕا ببن؛ و ئەوانەی بەدوایاندا دەڕۆن لەناودەبرێن. لەبەر ئەوە یەزدان دڵخۆش نابێت بە گەنجەکانیان، نە بەزەیی بە هەتیو و بێوەژنەکانیاندا دێتەوە: چونکە هەموو کەسێک دووڕوو و خراپەکارە، و هەموو دەمێک گەمژەیی دەڵێت. سەرەڕای هەموو ئەمانەش تووڕەییەکەی لانەچووە، بەڵکو دەستی هێشتا درێژکراوەتەوە (ئایەتەکانی 13-17).
لە نامەی عیبرانییەکاندا پێمان وتراوە،
تەمبێکردن لە ئێستادا بە خۆشی نایەتە بەرچاو، بەڵکو بە ناخۆشی؛ بەڵام دواتر بەرهەمی ئاشتییانەی ڕاستودروستی دەدات بەوانەی کە پێی ڕاهێنراون (12:11,12).
لە لایەن ئیسرائیلەوە هیچ خۆڕێکخستنێک نەبوو بەهۆی دەستی سزادانی خودا لەسەریان؛ بەڵکو لووتبەرزیی ناڕازی هەبوو. ئەوان بوێریان کرد شانازی بە خۆیانەوە بکەن تەنانەت دژی خودا و دژی خزمەتکارەکانی کە هاتبوون بۆ ئەوەی لە ڕاستییەکەی ئەودا فێریان بکەن. سەرکردەکانی مەڕەکان زۆر تاوانبار بوون چونکە ئەوانەیان گومڕا کرد کە لەژێر دەسەڵاتیاندا بوون، وایان لێکردن هەڵە بکەن، و بەم شێوەیە بەرەو لەناوچوونیان بردن بەهۆی بارودۆخی بێ تۆبەکردنیانەوە. یەزدان نەیدەتوانی دڵخۆشیی خۆی تێیاندا بدۆزێتەوە؛ و نە بەزەییەکانیشی ئازاد بوون بۆ ئەوەی بەرەو ئەوان بڕژێن. لادانی بەردەوامیان داوای سزای زیاتری دەکرد. ئەمە لە دواتردا جەختی لەسەر دەکرێتەوە:
"چونکە خراپەکاری وەک ئاگر دەسووتێت: گژوگیا و دڕک و داڵ دەخوات، و لە دارستانە چڕەکاندا گڕ دەگرێت، وەک بەرزبوونەوەی دووکەڵ بەرز دەبنەوە. بەهۆی تووڕەیی خوداوەندی سوپاسالارانەوە خاکەکە تاریک دەبێت، و گەل وەک سووتەمەنی ئاگر دەبێت: هیچ کەسێک براکەی خۆی ناپارێزێت. و بە دەستی ڕاست دەڕفێنێت، و برسی دەبێت؛ و بە دەستی چەپ دەخوات، و تێر نابن: هەموو پیاوێک گۆشتی قۆڵی خۆی دەخوات: مەنەسە، ئەفرایم؛ و ئەفرایم، مەنەسە؛ و ئەوان پێکەوە دژی یەهودا دەبن. سەرەڕای هەموو ئەمانەش تووڕەییەکەی لانەچووە، بەڵکو دەستی هێشتا درێژکراوەتەوە" (ئایەتەکانی 18-21).
خراپە وەک ئاگر دەسووتێت: دڕک و داڵ دەخواتەوە.
مرۆڤەکان ڕەنگە بە کەم سەیری گوناهـ بکەن و کەم یان هیچ گرنگی بەو هۆشدارییە قورسانە نەدەن کە خودا دەیدات سەبارەت بە کاریگەرییە خراپەکانی، بەڵام ئەگەر بەردەوام بن لە یاخیبوون دژی خودا، ئەوا دەبینن کە بەڕاستی خراپە وەک ئاگر دەسووتێنێت و ئەوانەی ڕەتیدەکەنەوە بە تۆبەکردن بگەڕێنەوە لای خودا، دەبێت بەرگەی ئەو سزایە بگرن کە خۆیان هێناویانەتە سەر خۆیان. سروشتی پیرۆزی خودا ڕێگەی پێنادات چاوپۆشی لە خراپە بکات. بۆیە،
بەهۆی تووڕەیی خودانی سوپا، زەوی تاریک دەبێت، و خەڵکەکە وەک سووتەمەنی ئاگر دەبن.
برسێتی و تاعون خستیانە سەر بەدبەختی و نەهامەتییەکانیان. کەچی، لە جیاتی ئەوەی ڕوو بکەنە لای ئەو و دان بە تاوانەکانیاندا بنێن و داوای لێخۆشبوون بکەن، یەکتریان تاوانبار کرد لەسەر ئەو ناخۆشییانەی کە بەسەریاندا هاتبوون. مەنەشە دژی ئەفرایم وەستایەوە و ئەفرایمیش دژی مەنەشە، و هەردووکیان پێکەوە دژی یەهودا وەستانەوە. هەموو ئەمانە ئەنجامێکی خەمناک بوو لە وازهێنان لە ڕێگای پەروەردگار.
بەشەکە کۆتایی دێت بەو پەیامە جیدییەی کە بۆ جاری سێیەم دووبارە کراوەتەوە:
سەرەڕای هەموو ئەمانە تووڕەییەکەی نەگەڕاوەتەوە، بەڵام دەستی هێشتا درێژکراوەتەوە.