ئەم کورتەی بەشە جەخت لەوە دەکاتەوە کە نامەی یاقوب جەخت لە باوەڕ دەکاتەوە، کە هەمیشە بە ژیانێکی خوداپەرستییەوە هاوڕێیە. تیشک دەخاتە سەر سڵاوەکەی یاقوب وەک خزمەتکارێکی خودا و عیسای مەسیح، کە ئاراستەی دوازدە هۆزە پەرتەوازەکان کراوە، و ئامۆژگاری خوێنەران دەکات بۆ ئەوەی لە تاقیکردنەوەکاندا دڵخۆشی و ئارامگرتن بدۆزنەوە، بە بینینیان وەک تاقیکردنەوەی باوەڕ کە کەسایەتییەکی مەسیحی بەهێز پەرەپێدەدەن. دەقەکە هانیش دەدات داوای دانایی لە خودا بکەن بە باوەڕەوە، بەبێ دوودڵی، بۆ تێپەڕاندنی ئاڵنگارییەکانی ژیان.
تێبینییەکانی ئایرۆنساید
هەڵەیەکی گەورەیە، وەک هەندێک کردوویانە، وا لێکدانەوە بکرێت کە ئەم نامەیە جەخت لەسەر کردارەکان دەکاتەوە نەک باوەڕ. بە درێژایی نامەکە جەخت لەسەر گرنگیی باوەڕ دەکاتەوە، بەڵام نیشان دەدات کە باوەڕی ڕاستەقینە هەرگیز لە ژیانێکی خواناسی جیا نابێتەوە.
لە ئایەتی ١ (یاقوب ١:١) سڵاوکردنەکەمان تێدایە. ئەگەر ڕاست بین لەوەی نووسینی ئەم نامەیە دەدەینە پاڵ یاقوب، براکەی خوداوەند، شێوازی قسەکردنی لەسەر خۆی زۆر سەرنجڕاکێشتر دەبێت، "یاقوب، خزمەتکاری خودا و خوداوەند یەسووعی مەسیح!" ئەگەر مەسیحی بەپێی جەستە ناسیبێت، ئیتر بەو شێوەیە نەی دەناسی. ئەو ڕێزی لێ دەگرێت وەک خوداوەند و مەسیح، و ناوی ئەو دەبەستێتەوە بە ناوی خودای باوکەوە. هەر گومانێک کە یاقوب لەوانەیە هەبووبێت سەبارەت بە بانگەشەکانی یەسووع لە ڕۆژانی جەستەییدا، ئێستا هیچ گومانێکی نییە. هەموویان ڕەوینەوە بەهۆی زیندووبوونەوەی ئەو یەکێکەوە کە پەیوەندییەکی ئەوەندە نزیکی لەگەڵیدا هەبوو لە ماڵی ناسرە.
ئەو دەنووسێت "بۆ دوازدە هۆزەکە کە بەسەر جیهاندا بڵاوبوونەتەوە." وەک جوولەکەیەک خۆی، بەڵام جوولەکەیەک کە گەورەی دەناسێت بە تەواوی ژیانی هەستانەوە، ئێستا قسە لەگەڵ هەموو براکانی لە ئیسرائیل دەکات کە باوکانیان بۆ سەدان ساڵ لە نێو نەتەوەکاندا پەرشوبڵاو بوون، و خۆشیان بە فراوانی بڵاوبوونەتەوە. زۆرێک لەمانە عیسایان وەک مەسیح دەناسی. ئەگەر هەر کەسێک ئەم نامەیە بخوێنێتەوە کە ئەم زانیارییەی نەبوو، ئەوا ئارەزووی ئەو بوو کە بیانناسێنێت بەو کە خۆی جێبەجێکردنی هەموو هیواکانی ئیسرائیلە.
نابێت ئێمە کە مەسیحییە ناجولەکەکانین، ئەم بەشەی نووسینە پیرۆزە پشتگوێ بخەین وەک ئەوەی، چونکە ئیسرائیلی نین، هیچ پەیامێکی بۆ ئێمە نەبێت. بەڵام وەک چۆن ئەو نامانەی پۆڵس بۆ مەسیحییە ناجولەکەکان نووسیونی بە گشتی بۆ هەموو باوەڕداران بوون، هەر نەتەوە یان پەیوەندییەکی پێشوویان هەبووبێت، بە هەمان شێوە ئەم نامەیەش ڕاستییەکی بەنرخ و گرنگی تێدایە بۆ بنیادنان و پیرۆزکردنی هەموو ئەوانەی، وەک نووسەرەکەی، کۆیلەی خودا و مەسیحن.
لە ئایەتەکانی 3 تا 5 (یاقوب 1:3-5) لێرەدا ئامۆژگارییەکمان هەیە بۆ ئارامگرتن لە تەنگانەدا، کە زۆر بە توندی پەیوەستە بەوەی پۆڵس لە ڕۆما 5:1-5 نووسیویەتی.
برایانم، بە تەواوی بە خۆشی دابنێن کاتێک تووشی تاقیکردنەوەی جۆراوجۆر دەبن؛ ئەمە بزانن، کە تاقیکردنەوەی باوەڕتان ئارامگری دروست دەکات. بەڵام با ئارامگری کارە تەواوەکەی خۆی بکات، تاکو ئێوە تەواو و بێ کەموکوڕی بن، هیچتان کەم نەبێت" (یهعقووب 1:2-4).
کاتێک گەلی خودا بانگ دەکرێن بۆ ئەوەی بە تاقیکردنەوە گەورەکاندا تێپەڕن، ئەمە نیشانەی ناڕەزایی خودا نییە. ئەگەر کەسێک بانگەشەی ئەوە بکات کە باوەڕی بە خودا هەیە، دەتوانێت دڵنیا بێت کە بانگەشەکەی درەنگ یان زوو تاقی دەکرێتەوە. بەداخەوە، زۆر جار لە کاتی تاقیکردنەوەدا ورەمان بەردەدەین و بێ هیوا دەبین، لە جیاتی ئەوەی تێبگەین کە ئەمە ئەو کاتەیە کە دەبێت "بە متمانەوە سەیری ڕووی باوک بکەین، بە زانینی ئەوەی کە ئەو مەبەستێک لە ئێمەدا جێبەجێ دەکات کە بە هیچ شێوەیەکی تر ناتوانرێت جێبەجێ بکرێت." داوامان لێکراوە کە کاتێک تووشی زۆر تاقیکردنەوە دەبین، هەمووی بە خۆشی بزانین. وشەی "تاقیکردنەوە" لێرەدا، ئاماژە بەوە ناکات کە ئێمە بۆ گوناه تاقی بکرێینەوە، بەڵکو وەک کاتێک خودا ئیبراهیمی تاقی کردەوە، بۆ تاقیکردنەوەی باوەڕمان. پۆڵس پێمان دەڵێت کە تەنگانە ئارامگری دروست دەکات، و یاقوبیش هەمان شت پشتڕاست دەکاتەوە: "تاقیکردنەوەی باوەڕتان ئارامگری دروست دەکات." بە سروشت، ئێمە مەیلمان هەیە کە بێزار و بێ ئارام بین. تەنانەت مەسیحییەکانیش هەندێک جار دژی ڕێگاکانی خودا یاخی دەبن کاتێک ئەوانە پێچەوانەی ئارەزووەکانی خۆیانن. بەڵام ئەو کەسەی فێر دەبێت ملکەچ بێت بۆ هەر شتێک کە خودا ڕێگەی پێدەدات، شکۆمەندی دەدات بەو کەسەی کە هەموو شتێک بەپێی ڕاوێژی ویستی خۆی ڕێکدەخات. داود گوتی ڕۆحی وەک منداڵێکی لە شیر بڕاو ئارام بووەوە (زەبوورەکان ١٣١:٢). ئەمە نموونەی ئارامگرییە. کاتێک خۆراکی سروشتی لە منداڵێک وەردەگیرێت، و بە خۆراکی تر کە گونجاوترە بۆ تەمەنی، دەدرێت، تووڕە و بێزار دەبێت. بەڵام کاتێک بە تەواوی لە شیر دەبڕدرێت، هەموو ئەمانە کۆتایی دێت، و بە سوپاسەوە ئەو خواردنەوە پێشکەشکراوە وەردەگرێت.
کاتێک ئێمە لەم نیعمەتی ئارامگرتنەدا گەشە دەکەین تاوەکو چیتر هیچ یاخیبوونێک لە ویستی خودا نەمێنێت، کەسایەتییەکی بەهێزی مەسیحی پەرەدەسێنێت. ئێمە پێگەیشتوو و تەواو دەبین، چیتر ئارەزووی ئەوە ناکەین کە خودا بە گونجاوی دەزانێت نەیدات. ئەمە سەرکەوتنی ڕاستەقینەیە. بۆ بەدەستهێنانی، داناییەکی سەروو مرۆیی پێویستە، بەڵام خودا چاوەڕێیە ئەمە ببەخشێت لە وەڵامی نوێژدا.
"ئەگەر یەکێک لە ئێوە دانایی کەم بێت، با داوا لە خودا بکات، کە بە فراوانی بە هەموو کەسێک دەدات و سەرزەنشت ناکات؛ و پێی دەدرێت. بەڵام با بە باوەڕەوە داوا بکات، بەبێ دوودڵی. چونکە ئەوەی دوودڵ بێت وەک شەپۆلی دەریا وایە کە بە با دەجوڵێنرێت و فڕێ دەدرێت. با ئەو کەسە وا بیر نەکاتەوە کە هیچ شتێک لە خودا وەردەگرێت. کەسێکی دوودڵ لە هەموو ڕێگاکانیدا جێگیر نییە" (یاقوب 1:5-8).
بێگومان نیعمەت بوو کە لە ڕۆحی خۆیدا کاری دەکرد و وای لە یەکوب کرد ئەمە بنووسێت. هەموومان دانایی کەممانە. کەچی ئەو بە نەزانیمان تۆمەتبارمان ناکات، بەڵکو دەمانخاتە سەر ئەو بنەمایەی کە لەوانەیە لەم بوارەدا پێویستمان بە یارمەتی خودا بێت. "ئەگەر یەکێک لە ئێوە دانایی کەم بێت!" کێیە کە ئەم کەمییە لە ژیانی خۆیدا درک پێنەکات ئەگەر بە ڕۆحی خۆبەزلنەزانینەوە تایبەتمەند بێت؟
بەڵام زانینی پێویستییەکەمان یەکەم هەنگاوە بەرەو وەرگرتنی ئەوەی کە پێویستییەکە پڕ دەکاتەوە. بۆیە داوامان لێدەکرێت داوا لە خودا بکەین—ئەو کە بێسنوورە لە داناییدا، و دڵخۆشە بەوەی پێمان بدات بەپێی پێویستییەکەمان کاتێک وەک منداڵێک بۆ باوکێک دەچینە لای.
خودا پێی خۆشە دانایی بدات بەوانەی بە باوەڕەوە داوا دەکەن، بەڵام ئەگەر داواکارییەکەمان بە شێوەیەکی فەرمی بێت و متمانەی تەواومان بە ئامادەیی ئەو نەبێت بۆ وەڵامدانەوە، تەنها بێڕێزی پێی دەکەین و بۆیە هیچ وەڵامێک نییە. داواکردن بە باوەڕەوە پێویستی بەوەیە بزانین کە داواکارییەکەمان لەگەڵ ویستی ئەودایە. بەڵام دەتوانین دڵنیا بین کە هەمیشە ویستی ئەوەیە دانایی پێویست ببەخشێت بە گەلەکەی، کە یارمەتییان دەدات ڕێگای ڕاست بگرنەبەر لەم ژیانەدا.
نوێژکردن بە دوودڵی یان گومانەوە، واتە لە دەستدانی بەرەکەت. کەسێکی وا وەک شەپۆلەکانی دەریا ناجێگیرە کە بەهۆی بای دژەوە بەملا و ئەولادا دەبرێن. پیاوی خودا نابێت گۆڕانکاری بەسەردا بێت (پەندەکان ٢٤:٢١). ئەو کەسەی بەردەوام لە ڕێگایەکەوە بۆ ڕێگایەکی تر لادەدات، تەنها ناجێگیری خۆی و نەبوونی هەستێکی ژێر کۆنترۆڵی خودایی دەردەخات. پۆڵس بۆ گالاتییەکان نووسی (گالاتییەکان ٥:٨)، "ئەم قایلکردنە لەو کەسەوە نییە کە بانگت دەکات" (وەرگێڕانی وشە بە وشە). ئەو پیاوەی کە بە شێوەیەکی هەمیشەیی بۆ ڕێنمایی سەیری خودا دەکات، دڵنیا دەبێت لە ڕێگاکەی.
پیاوێکی دوودڵ هەرگیز دڵنیا نییە لە هیچ شتێک. ئەو لە بانگەوازێکەوە بۆ بانگەوازێکی تر و لە یەک جۆر خزمەتگوزارییەوە بۆ یەکێکی تر دەڕوات، وەک هەنگ یان پەپوولەیەک کە لە گوڵێکەوە بۆ گوڵێکی تر دەفڕێت، بەڵام هەمیشە بێجێگیرە و پێیوایە ڕێگایەکی تر لەوەی گرتوویەتی باشتر بێت. "نەرمونیانەکان ڕێنمایی دەکات لە دادوەریدا: و نەرمونیانەکان فێری ڕێگای خۆی دەکات" (زەبوورەکان 25:9). ناجێگیری بەڵگەی ویستێکی ملکەچنەکراوە و بە گشتیش، بەڵگەی خۆبەزلزانینێکی زیادەیە، کە وادەکات مرۆڤ بە شێوەیەکی ناڕەوا سەرقاڵی گرنگیی کاروباری خۆی بێت.
“با براى بێدەسەڵات دڵخۆش بێت کە بەرز کراوەتەوە: بەڵام دەوڵەمەند، بەوەی کە نزم کراوەتەوە: چونکە وەک گوڵی گیا تێدەپەڕێت. چونکە هەر کە خۆر بە گەرمییەکی سووتێنەرەوە هەڵدێت، گیاکە وشک دەکات و گوڵەکەی دەکەوێت، و جوانیی شێوەکەی لەناو دەچێت: هەروەها پیاوی دەوڵەمەندیش لە ڕێگاکانیدا کاڵ دەبێتەوە. خۆزگە بەو پیاوەی کە بەرگەی تاقیکردنەوە دەگرێت: چونکە کاتێک تاقی دەکرێتەوە، تاجی ژیان وەردەگرێت، کە پەروەردگار بەڵێنی داوە بەوانەی کە خۆشیان دەوێت” (یەعقوب 1:9-12).
دڵنەرمی هەمیشە شیاوە بۆ ئەوانەی بانگەشەی شوێنکەوتنی ئەو دەکەن کە فەرمووی: "من دڵنەرم و بێفیزم" (مەتتا ١١:٢٩). ئەگەر ئەو پلەبەرزکردنەوەی پێدا، دەتوانرێت دڵخۆش بێت بە چاکەی ئەو، هەمووی وەک نیعمەتی پاک بناسێت، بەڵام ئەگەر ئەو ڕێگە بدات بارودۆخ بگۆڕێت بە شێوەیەک کە ئەوەی دەوڵەمەند بوو خۆی لە هەژارییەکی ڕێژەییدا ببینێتەوە، با هەمووی قبوڵ بکات وەک لە دەستی ئەو کە هەڵە ناکات. مرۆڤ، لە کۆتاییدا، تەنها وەک گیا و گوڵی کێڵگەیە؛ زوو لەم دیمەنە دەڕوات، گرنگ نییە چارەنووسی چەند بەرز یان نزم بێت بۆ ئەو ساتە. گوڵەکە ڕەنگە بۆ چەند ڕۆژێک گەشە بکات و لەلایەن هەموو ئەوانەی دەیبینن سەرسام بێت پێی، بەڵام گەرمای خۆر زوو وشکی دەکاتەوە، و سیس دەبێت و دەکەوێت؛ بە هەمان شێوە پیاوان ڕەنگە کاتەکانی بەرزبوونەوەیان هەبێت، خۆشی ببینن لە سامانەکانیان و ئەو ئیمتیازاتانەی کە سامان دەتوانێت بیدات، بەڵام زوو هەموو ئەمانە دەبێت کۆتایی بێت؛ و مەگەر سامانی هەتاهەتاییان لە ئاسماندا هەبێت، ئەوا بە تەواوی بێبەش دەبن.
ئایەتی ١٢ (یهعقوب ١:١٢) ئاماژە بەو باوەڕدارە تاقیکراو و سەلمێنراوە دەکات کە دڵنیاکراوە لە بەرەکەت کاتێک خەم و ناخۆشی دەچێژێت لە پێناوی مەسیح. کاتێک تاقیکردنەوەکە کۆتایی دێت و ئەو تا کۆتایی جێگیر و نەگۆڕ ماوەتەوە، تاجی ژیانی پێ بەخشراوە کە خودا دەیداتە هەموو ئەوانەی کە بە دڵسۆزییان بۆی نیشانیانداوە کە بەڕاستی خۆشیان ویستووە. ئەمە نابێت لەگەڵ ژیانی هەتاهەتایی تێکەڵ بکرێت، کە دیارییەکی بێبەرامبەری خودایە، بەشی هەموو ئەوانەی باوەڕیان بە خودا عیسای مەسیح هەیە. تاجی ژیان پاداشتێکە بۆ خۆڕاگریی دڵسۆزانە لە خۆشەویستی بۆ ڕزگارکەر. ئەوە تاجی شەهیدە، وەک لە وهحی ٢:١٠دا دەبینین: "دڵسۆز بە تا مردن، منیش تاجی ژیانت پێ دەبەخشم."
ژیانی هەتاهەتایی هەرگیز ناتوانرێت لەدەست بدرێت. ئەوە ژیانی هاوبەشی هەموو ڕزگاربووانە. ئەوانەی خاوەنی ئەون هەرگیز لەناو ناچن (یۆحەننا ١٠:٢٥-٢٩). بەڵام تاجی ژیان لەوانەیە لەدەست بچێت؛ بەڵێ، لەدەست دەچێت ئەگەر کەسێک ناپاکی بکات لەو متمانەیەی پێی سپێردراوە. بۆیە ئاگادار کراوینەتەوە، "ئەوەی هەتە بە توندی بیگرە، با کەس تاجەکەت نەبات" (بینین ٣:١١).
"با هیچ کەسێک کاتێک تاقیدەکرێتەوە نەڵێت، من لەلایەن خوداوە تاقیدەکرێمەوە: چونکە خودا بە خراپە تاقیناکرێتەوە، و نە ئەویش هیچ کەسێک تاقیدەکاتەوە: بەڵکو هەموو کەسێک تاقیدەکرێتەوە کاتێک بە ئارەزووی خراپی خۆی ڕادەکێشرێت و فریودەدرێت. پاشان کاتێک ئارەزووی خراپ دووگیان دەبێت، گوناه دەهێنێتە کایەوە: و گوناهیش، کاتێک تەواو دەبێت، مردن دەهێنێتە کایەوە. هەڵەمەکەن، برایانی خۆشەویستم" (یاقوب 1:13-16)
یەعقوب باسی تاقیکردنەوەی کردووە بە واتای تاقیکردنەوە یان هەوڵدان. ئێستا ئەو دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی باسی بکات وەک هاندانێک بۆ گوناه. هەرگیز ڕاست نییە کە ئەو جۆرە تاقیکردنەوەیە بخرێتە پاڵ خودا پیرۆزە بێسنوورەکە، خودای ئێمە کە بانگی کردووین بۆ ژیانێکی پیرۆز. ئەو ناتوانرێت بە خراپە تاقی بکرێتەوە؛ هەمیشە قێزەونە لای ئەو. نە ئەو هەرگیز کەس تاقی دەکاتەوە. بەڵکو بە چەندین شێوە هەوڵ دەدات هانمان بدات بۆ ئەوەی لە تاقیکردنەوە ڕابکەین و ڕێگای ملکەچبوونی پیرۆز بۆ ویستی ئەو بگرینەبەر. عیسا فێری قوتابییەکانی کرد نوێژ بکەن، "نەمانخەیتە ناو تاقیکردنەوە." واتە، وازمان لێمەهێنە بە ڕێگای مەترسیداری خۆماندا بڕۆین کە تووشمان دەکات بە فشارێکی قورس لە دوژمنی ڕۆحەکانمانەوە، کە لە ساتێکی لاوازیدا، ڕەنگە ببێتە هۆی ئەوەی بکەوینە گوناهێکی گەورەوە، هەروەک چۆن داود کردی "کاتێک لە ماڵەوە کات بەفیڕۆ دەدا لەبری ئەوەی ئیسرائیل بەرەو شەڕ لە دژی دوژمنەکانیان ببات." ئێمە تاقی دەکرێینەوە، نەک لەلایەن خوداوە، بەڵکو بەهۆی هێزی ئارەزووە گوناهکارەکانی خۆمانەوە. بەهۆی فریودان بە ئارەزووی خۆڕازی کردنەوە هەمیشە مەترسیی ملکەچبوون بۆ تاقیکردنەوە هەیە ئەگەر خۆمان بە مردوو نەزانین بۆ گوناه بەڵکو بە زیندوو بۆ خودا، وەک پۆڵس لە ڕۆما ٦:٠ پێمان دەڵێت.
بیرکردنەوەی بەردەوام لە ئارەزووی خراپ گوناهی کردەیی بەرهەم دەهێنێت، چونکە مرۆڤ چۆن لە دڵی خۆیدا بیر دەکاتەوە، ئاواشە (پەندەکان ٢٣:٧). خۆ نوقم کردن لە گوناهدا بەرەو مردن دەبات، چونکە «ئەو گیانەی گوناه دەکات، دەمرێت» (یەحزەقیل ١٨:٤).
ئەمە ئەو بنەمایەیە کە لێرەدا دایدەمەزرێنێت، وەک چۆن لە ڕۆما ٨:٦ دەخوێنینەوە، "بیرکردنەوەی گۆشتی (یان، بیرکردنەوەی گۆشت) مردنە." پێویستە وریابین کە هیچ هەڵەیەک سەبارەت بەمە نەکەین. هەرگیز سەلامەت نییە گاڵتە کردن بە گوناهـ.
“هەموو دیارییەکی باش و هەموو دیارییەکی تەواو لە سەرەوەیە، و لە باوکی ڕووناکییەکانەوە دێتە خوارەوە، کە لەگەڵیدا گۆڕانکاری نییە، نە سێبەری گۆڕان. بە ویستی خۆی ئێمەی بە وشەی ڕاستی لەدایک کرد، بۆ ئەوەی جۆرێک بین لە یەکەم بەرهەمەکانی دروستکراوەکانی. بۆیە، برایانی خۆشەویستم، با هەموو پیاوێک خێرا بێت بۆ بیستن، هێواش بێت بۆ قسەکردن، هێواش بێت بۆ تووڕەیی: چونکە تووڕەیی مرۆڤ دادپەروەریی خودا بەدی ناهێنێت. بۆیە هەموو گڵاویی و زیادەڕۆیی خراپە فڕێ بدەن، و بە دڵنەرمی وشەی چێنراو وەربگرن، کە دەتوانێت ڕۆحەکانتان ڕزگار بکات” (یاقوب 1:17-21).
دڵی سوپاسگوزار هەموو شتێک وەک لە خوداوە وەردەگرێت، دەزانێت کە هەموو دیارییەکی باش و تەواو (هەموو شتێک کە ئەو دەیدات وەڵامی ئەم وەسفە دەداتەوە) لە ئاسمانەوە دێتە خوارەوە، لە باوکی ڕووناکییەکانەوە. ئەو دەزانێت چی لە تاریکیدا هەیە، بەڵام ڕووناکی لەگەڵ ئەودا نیشتەجێیە (دانیال ٢:٢٢)، کە لەگەڵ ئەودا نە گۆڕانکاری هەیە و نە سێبەرێک بەهۆی سووڕانەوە دروست دەبێت. هەموو بەرەکەتێک بۆ کات و هەتاهەتایە قەرزاری چاکەی بێ کۆتایی و مەبەستی نەگۆڕی نیعمەتین.
لەدایکبوونمان لە کڵێسادا، خۆی دەربڕینی ویستی باشی ئەوە بوو. ئەو وشەی ڕاستیی هێنا بۆ سەر ویژدانمان، کە وای لێکردین دان بە گوناهەکانماندا بنێین و متمانە بەو ڕزگارکەرە بکەین کە ئەو دابینی کردبوو. بۆیە ئێمە بووینە قوربانییەکی نوێی بەرهەمی یەکەم، کە بەڵێنی دروێنەیەکی گەورەیە کە لە کاتی خۆیدا دەکرێت. مەسیح خۆی، لە هەستانەوەیدا، بە بەرهەمی یەکەمی ئەوانە ناودەبرێت کە نوستوون، و هەموو ڕزگارکراوەکانی لەم سەردەمی نیعمەتەدا پێشکەشکردنی تەواوی قوربانیی دروستکراوی نوێ پێکدەهێنن، پێش کۆکردنەوەی گەورەی هەزار ساڵەیی.
وەک ئامانجی نیعمەتی بێوێنە، بێگومان شایستەیە کە ئێمە وریابین لەوەی بە شێوەیەکی دروست نوێنەرایەتی ئەو کەسە بکەین کە زۆر قەرزاری ئەوین. بۆیە وەک برایانی خۆشەویست ئامۆژگاری کراوین کە خێرا بین لە بیستن و گوێڕایەڵیکردنی وشەکە، هێواش بین لە دەربڕینی خۆمان، مەگەر بە ڕێنمایی ڕۆحی خودا بێت. و لە هەمووی گرنگتر، هێواش بین لە تووڕەیی یان قین، با هۆکاری وروژاندنەکە هەرچییەک بێت؛ چونکە تووڕەییەکەمان کە دەبێتە هۆی هەوڵدان بۆ تۆڵەکردنەوە لە نەیارەکانمان بە هەمان شێوە، هەرگیز لەگەڵ ڕاستودروستی خودا ناگونجێت. ئەم دەربڕینە لێرەدا وەک ئەوەی پاوڵ لە ڕۆماکان و شوێنەکانی تردا بەکاری هێناوە، بەکارنەهاتووە. پەیوەندی بەو ڕاستودروستییەوە نییە کە ڕۆحی ڕەواکراو لەبەردەم خودادا پێی دەوەستێت، بەڵکو زیاتر پەیوەندی بە سروشتی ڕاستودروستی خوداوە هەیە کە وای لێدەکات مامەڵە لەگەڵ گوناهدا بکات بەپێی شایستەییەکانی.
بۆیە پێویستە لەسەرمان، وەک ئەوانەی لە خودا لەدایکبووین، لە خۆماندا حوکم بدەین بەسەر هەموو لایەنگرییەک بۆ پیسی یان زۆریی خراپە (کە دڵە سروشتییەکانمان پڕن لێی)، و بە سادەیی وشەی خودای کارپێکراو وەربگرین کە لە ڕێگەیەوە رزگاربوونێکی کردەیی دەدۆزینەوە لەو لایەنگرییە ناپیرۆزانەی کە خۆمان لە ململانێدا دەبینینەوە لەگەڵیان. رزگاریی گیان لێرەدا رزگاربوونمان نییە لەو حوکمەی کە گوناهەکانمان شایەنین، بەڵکو ئاماژەیە بۆ پاککردنەوەی هەستەکانمان کە دەربڕینی چالاکییەکانی گیانمانن.
"بەڵام ببنە جێبەجێکارانی وشەکە، نەک تەنها گوێگر، خۆتان هەڵدەخەڵەتێنن. چونکە ئەگەر یەکێک گوێگری وشەکە بێت و جێبەجێکار نەبێت، وەک پیاوێک وایە کە سەیری ڕوخساری خۆی لە ئاوێنەدا دەکات؛ چونکە سەیری خۆی کرد و ڕۆیشت، دەستبەجێ لەبیری دەکات چ جۆرە پیاوێک بوو. بەڵام هەرکەسێک سەیری یاسای تەواوی ئازادی بکات و تێیدا بەردەوام بێت، ئەو کەسە گوێگرێکی لەبیرکەر نییە، بەڵکو جێبەجێکاری کارەکەیە، ئەم پیاوە لە کردارەکانی پیرۆز دەبێت" (یاقوب 1:22-25).
بە وشەکە دووبارە لەدایکبووینەتەوە، وەک پیتەریش پێمان دەڵێت (1 پیتەر 1:23)، بانگکراوین بۆ ئەوەی بە گوێڕایەڵی بۆ باوەڕەکە بڕۆین وەک لە نووسراوە پیرۆزەکاندا ئاشکرا کراوە؛ نەک تەنها گوێگرتن لەوەی کە لەوێ نووسراوە، بەڵکو کردنی ئەو وشەیە بە پیاوی ڕاوێژکارمان. کردنی بە پێچەوانەوە تەنها خۆفریودانە، بەو خەیاڵەی کە تەنها ئاشنابوونێکی فیکری بە ڕاستییەکانی کتێبی پیرۆز هەموو ئەوەیە کە پێویستە.
بیستن و زانینی ویستی خودا لە کاتێکدا گوێڕایەڵی ناکەیت، وەک کەسێک وایە کە سەیری ڕوخساری خۆی دەکات لە ئاوێنەیەکدا و پاشان دەڕوات و شێوە ڕاستەقینەکەی خۆی لەبیر دەکات. وشەی خودا ئاوێنەیەکی لەو جۆرەیە. بۆ ئەوە دروست کراوە کە نیشانمان بدات ئێمە چین، و بەم شێوەیە پێویستیمان بە پاککردنەوەیەکی کرداری پێ نیشان دەدات!
ئەم وشەیە لێرەدا پێی دەوترێت "یاسای ئازادی"، چونکە بنەماکانی ڕەفتار دەخاتە ڕوو کە مرۆڤی لەنوێ لەدایکبوو تێیدا چێژ وەردەگرێت. ئەو دڵخۆشە بە جێبەجێکردنی ویستی خودا. کەواتە، خزمەتێکی مەحکومکردن نییە، وەک چۆن یاساکە بۆ ئیسرائیلی نۆژەننەکراوە بوو، بەڵکو یاسایەکی ئازادییە، چونکە ئەوەی بەڕاستی گەورە دەناسێت، لە خزمەتەکەیدا دڵخۆش دەبێت. کەواتە، ئەو تەنها گوێگر نییە بەڵکو جێبەجێکاری وشەکەیە، و لە ڕێگەی گوێڕایەڵیدا بەرەکەت دەدۆزێتەوە.
ئەگەر هەر کەسێک لە نێوتاندا وا دەربکەوێت کە دیندارە، و زمانی خۆی کۆنتڕۆڵ نەکات، بەڵکو دڵی خۆی بخەڵەتێنێت، ئایینی ئەم پیاوە پووچە. ئایینی پاک و بێگەرد لەبەردەم خودا و باوکدا ئەمەیە: سەردانی هەتیوان و بێوەژنان بکات لە تەنگانەیاندا، و خۆی بێگەرد ڕابگرێت لە جیهان." (یەعقوب 1:26-27).
وشەی "ئایین" تەنها پێنج جار لە پەیمانی نوێدا دۆزراوەتەوە، و "ئایینی" تەنها دوو جار. جگە لەو حاڵەتانەی لێرەدا تۆمارکراون، دەبینین پۆڵس سێ جار وشەی "ئایین"ی بەکارهێناوە (کردارەکان ٢٦:٥؛ گەلاتیا ١:١٣-١٤)، و لۆقا یەک جار وشەی "ئایینی"ی بەکارهێناوە (کردارەکان ١٣:٤٣). وشەی ئینگلیزیی ئێمە "religion" لە زمانی لاتینییەوە هاتووە و بە واتای وشەیی "بەستنەوەی دووبارە" دێت؛ واتە، دووبارە بەستنەوەی مرۆڤ بە خوداوە. وەک بە شێوەیەکی باو بەکاردێت، بە واتای سیستەمێکی باوەڕ و پڕاکتیک دێت. سێ وشەی جیاوازی یۆنانی هەن کە بەم شێوەیە وەرگێڕدراون، یەکێکیان بە کردەوە هاوواتای وەرگێڕانەکەی ئێمەیە، بەڵام کاتێک پۆڵس باسی ئایینی جولەکەکان دەکات، لە ڕاستیدا دەڵێت "جوولەکایەتی"، و دەبوو بەو شێوەیە وەرگێڕدرابایە. پاشان کاتێک لۆقا باسی "پەرستکارانی ئایینی" دەکات، وشەیەکی بەکارهێناوە کە بە واتای پەرستکارانی پابەند دێت.
لەو ئایەتانەدا یاقوب وشەی ثرێسکیا بەکاردەهێنێت، کە ئاماژەیە بۆ باوەڕی ئایینی، شێواز و ڕێوڕەسمەکان. وردبینبوون لەسەر ئەمانە لە کاتێکدا کە زمان کۆنەکرێتەوە، و بەم شێوەیە خۆی لە قسەی بێسەروبەر یان ناژیرانە نەپارێزێت، تەنها خۆهەڵخەڵەتاندنە. ئەو ئایینە تەنها خۆنواندنێکی پووچە.
ئایینی ڕاستەقینە-یان خوداپەرستی-لەبەردەم خودا و باوکدا ئەمەیە: بایەخێکی ڕاستەقینە بە هەژاران بدات، وەک هەتیوان و بێوەژنەکان، و بە پیرۆزی لە هەموو گڵاوییەک جیا بێتەوە، بەم شێوەیە جلوبەرگی خۆی لە دنیا بێگەرد ڕابگرێت. ئەمە ئەو باوەڕە سەرکەوتووەیە کە یاقوب پێداگری لەسەر دەکات-باوەڕێک کە مرۆڤ توانا دەداتێ بەسەر دنیادا زاڵ بێت و بەسەر گەمژەییەکانی پڕ لە گوناهیدا بەرز بێتەوە.