لێکدانەوەی یەرمیا 31:1-9 جەخت دەکاتەوە لەسەر بەڵێنی خودا بۆ نۆژەنکردنەوەی ئیسرائیل، جەختکردنەوە لەسەر خۆشەویستیی هەتاهەتایی خۆی و دووبارە دامەزراندنەوەی پەیمانەکەی لەگەڵیاندا. باس لە کۆبوونەوەی پاشماوەیەکی دڵسۆز دەکات دوای ناخۆشی، گەڕانەوەیان بۆ خاکەکە، و دووبارە بنیاتنانەوەی نەتەوە و پەرستگاکەیان. دەقەکە هەروەها لێکۆڵینەوە لە ڕۆڵی خودا وەک باوک بۆ ئیسرائیل لەسەر ئاستی نەتەوەیی دەکات، بە بەراورد لەگەڵ ئاشکرابوونی تاکەکەسیی باوکایەتی لە پەیمانی نوێدا.
بەشی 31 بەردەوامە لەسەر بابەتی گشتی، زیاتر بەتایبەتی جەخت دەکاتەوە لەسەر ڕزگارکردنی پاشماوەی ڕاستودروست، و دامەزراندنی پەیمانی نوێ لەگەڵیاندا.
"لەوە کاتەدا، پەروەردگار دەفەرموێت، من دەبمە خودای هەموو بنەماڵەکانی ئیسرائیل، و ئەوان دەبنە گەلی من" (یەرمیا 31:1).
بڕیاری لۆعەممیی هۆشەع ١:٩ بۆ هەمیشە هەڵدەوەشێتەوە، چونکە نووسراوە:
بەڵام ژمارەی نەوەکانی ئیسرائیل وەک لمەکانی دەریا دەبێت، کە نە دەپێورێت و نە دەژمێردرێت؛ و وا دەبێت، کە لەو شوێنەی پێیان گوترا، «ئێوە گەلی من نین»، لەوێ پێیان دەگوترێت، «ئێوە کوڕانی خودای زیندوون» (هۆشەع ١:١٠).
"یەزدان ئاوا دەفەرموێت: ئەو گەلەی لە شمشێر مابووەوە لە چۆڵەوانییەکاندا نیعمەتی دۆزییەوە؛ تەنانەت ئیسرائیلیش، کاتێک چووم بۆ ئەوەی ئاسوودەی بکەم" (یەرمیا 31:2).
پاشماوەی دڵسۆز لە ڕۆژانی کۆتاییدا بێگومان ئاماژەیان پێکراوە. لەلایەن حزقیالەوە پەیامێکی هاوشێوە دراوە:
من ئێوە لەناو گەلان دەردەهێنم و لەو وڵاتانەی کە تێیدا بڵاوبوونەتەوە کۆتان دەکەمەوە، بە دەستێکی بەهێز و بە بازوویەکی درێژکراوە و بە تووڕەییەکی ڕژاوەوە. و دەتانهێنمە بیابانی گەلان (یان نەتەوەکان)، و لەوێ ڕووبەڕوو لەگەڵتان دادگایی دەکەم. وەک چۆن لەگەڵ باوباپیرانتان لە بیابانی خاکی میسر دادگاییم کرد، ئاواش لەگەڵ ئێوە دادگایی دەکەم، پەروەردگار خودا دەفەرموێت. و وا دەکەم بەژێر گۆچانەکەدا تێپەڕن و دەتانهێنمە ناو پەیمانی بەستراو: و یاخیبووان و ئەوانەی لە دژم سەرپێچی دەکەن، لەناوتان دەردەکەم: لەو وڵاتەی کە تێیدا نیشتەجێن دەریان دەهێنم، و ناچنە ناو خاکی ئیسرائیلەوە: و دەزانن کە من پەروەردگارم" (یەحزقێل 20:34-38).
لەو ماوەی تەنگانەی بێوێنەدا، کە لە مەتتا 24:21 ئاماژەی پێکراوە، هەڵگەڕاوەکانی ئیسرائیل بە سزای یەزدان لەناودەبرێن؛ دوای ئەوە، ئەوانەی بە دڵسۆزی هەوڵیان داوە بە ڕێگاکانی ئەودا بڕۆن، لە خاکەکەدا جێگیر دەکرێن.
بەڵام هەموو ئەمانە، تەواو نیعمەتە؛ چونکە میهرەبانیی خۆیەتی کە دڵەکانیان بەرەو خۆی ڕادەکێشێت. بۆیە دەخوێنینەوە:
پەروەردگار لە کۆنەوە بۆ من دەرکەوتووە و فەرمووی: "بەڵێ، من تۆم خۆشویستووە بە خۆشەویستییەکی هەتاهەتایی، بۆیە بە میهرەبانییەوە ڕامکێشاویت." (یەرمیا 31:3)
خۆشەویستیی هەتاهەتایی ئەو بۆ ئەوانە، نەک خۆشەویستیی ئەوان بۆ ئەو، کە بەرەکەتداربوونی کۆتاییان مسۆگەر دەکات. هەروەها لەگەڵ ئێمەشدا:
لێرەدا خۆشەویستییە، نەک ئەوەی ئێمە خودامان خۆشویستبێت، بەڵکو ئەوەی ئەو ئێمەی خۆشویست و کوڕەکەی نارد بۆ ئەوەی ببێتە کەفارەت بۆ گوناهەکانمان (1 یۆحەننا 4:10).
کاتێک لە ئێمەدا، وەک لە ئیسرائیلدا، هیچ شتێک نەبوو ئەو خۆشەویستییە ڕابکێشێت، جگە لە، بەڕاستی، پێویستییە قووڵ و تاڵەکەمان، ئەو دڵی خستە سەرمان و بۆ خۆی ڕایکا کێشاین. بەم شێوەیە مامەڵەی لەگەڵ گەلە زەمینییەکەی کردبوو؛ و کاتێک خۆشەویستیی خۆی خستە سەریان، هەرگیز وازیان لێ ناهێنێت.
"دووبارە دروستت دەکەمەوە، و تۆ دروست دەکرێیتەوە، ئەی کچە پاکیزەکەی ئیسرائیل: دووبارە خۆت دەڕازێنیتەوە بە دەفەکانی خۆت، و دەچیتە دەرەوە لە سەماکانی ئەوانەی شادن" (یەرمیا 31:4).
بۆ سەدان ساڵ قیسارەکانیان بەسەر بییەکانەوە هەڵواسراون، چونکە
"چۆن دەتوانن گۆرانیی پەروەردگار لە خاکێکی نامۆدا بڵێن؟" (زەبوورەکان ١٣٧:٤)
بەڵام بەم زووانە دیمەنی سەما و گۆرانییەکە کە مریەم سەرۆکایەتی دەکرد لە کەنارەکانی دەریای سوور، بە شێوەیەکی گەورەتر و پڕتر دووبارە دەبێتەوە، کاتێک هەموو دوژمنەکانیان بۆ هەمیشە تێکدەشکێنرێن. لەو ڕۆژەشدا ئەوانیش
"هێشتا ڕەز لەسەر کێوەکانی سامیریا دەچێنن: چێنەرەکان دەچێنن، و وەک شتی ئاسایی دەیانخۆن" (یەرمیا 31:5).
پەرستگاکەی قودس بە شکۆیەکی بێوێنە کە پێشتر نەبینراوە، دووبارە دروست دەکرێتەوە، و هۆزەکان جارێکی تر لەوێ کۆدەبنەوە بۆ جەژن گێڕانی جەژنەکانی یەزدان.
چونکە ڕۆژێک دێت کە پاسەوانەکان لەسەر کێوی ئەفرایم هاوار دەکەن، هەستن، با بچینە سیۆن بۆ لای پەروەردگار خودامان. چونکە پەروەردگار ئاوا دەفەرموێت: بە خۆشییەوە بۆ یەعقوب گۆرانی بڵێن، و لەنێو سەرکردەی نەتەوەکان هاوار بکەن: ڕایبگەیەنن، ستایشی بکەن، و بڵێن، ئەی پەروەردگار، گەلەکەت، پاشماوەی ئیسرائیل ڕزگار بکە" (یەرمیا 31:6-7).
ئەو "کاتی سروود وتن (گۆرانی سولەیمان ٢:١٢) بەڕاستی دێتە دی، کاتێک پەروەردگار دیلی گەلەکەی دەگەڕێنێتەوە.
ئەوەتا، من لە وڵاتی باکوورەوە دەیانهێنم، و لە کەنارەکانی زەوییەوە کۆیان دەکەمەوە، و لەگەڵیاندا کوێر و شەلەکان، ئەو ژنەی دووگیانە و ئەوەی کە منداڵی دەبێت پێکەوە: کۆمەڵێکی زۆر بۆ ئەوێ دەگەڕێنەوە. ئەوان بە گریانەوە دێن، و بە پاڕانەوەوە ڕێنماییان دەکەم: وا دەکەم بەلای ڕووبارەکاندا بە ڕێگایەکی ڕاستدا بڕۆن، کە تێیدا هەڵناخلیسکێن: چونکە من باوکم بۆ ئیسرائیل، و ئەفرایم نۆبەرەی منە" (یەرمیا 31:8-9).
خودا وەک باوک بە شێوەیەکی تاکەکەسی لە پەیمانی کۆندا ئاشکرا نەکرابوو.
پەروەردگار عیسا بوو کە باوکی بۆ ئێمە ئاشکرا کرد -
"باوکی من و باوکی تۆ،" (یۆحەننا ٢٠:١٧)
ئەو دەڵێت. ئەمە بە شێوەیەکی پیرۆز تاکەکەسییە. هەر قەدیسێک منداڵێکە، و دەتوانێت بە ڕۆح بگریێت،
ئاببا، باوک. (غەلاتییەکان ٤:٦)
لەسەر ئاستی نەتەوەیی، ئیسرائیل کوڕی ئەو بوو. بەو پێیەی کە بەم شێوەیە ناساندوونی، پێی دەوترێت باوک، بەڵام نەک بە هیچ مانایەکی نزیکتر.
بێگومان تۆ باوکمانی،
پاشماوەی ئایندە مافیان هەیە بڵێن،
هەرچەندە ئیبراهیم بێئاگا بێت لە ئێمە، و ئیسرائیل دانمان پێنەنێت: تۆ، ئەی پەروەردگار، باوکمان و ڕزگارکەرەکەمانى؛ ناوت لە ئەزەلەوەیە" (ئیشایا ٦٣:١٦).
لەو کتێبەی کە لێکۆڵینەوەی لێ دەکەین، پێشتر تێبینیمان کردووە داواکارییە بەسۆزەکەی پەروەردگار:
"ئایا لەم کاتەوە هاوار ناکەیت بۆ من، باوکم، تۆ ڕێنماییکاری گەنجێتیمیت؟" (یەرمیا 3:4).
وەک باوکێک، زۆرجار خەمبار بووە بەڵام هێشتا خۆشەویستە، ئەو بەسەریاندا شاد دەبێت کاتێک جارێکی تر ڕێگای سیۆن دەپرسن.
ببیستن وشەی خوداوەند، ئەی گەلان، و ڕایبگەیەنن لە دوورگە دوورەکاندا، و بڵێن، ئەوەی ئیسرائیلی پەرشوبڵاو کرد، کۆی دەکاتەوە و دەیپارێزێت، وەک شوانێک مێگەلەکەی. (ئیریمیا 31:10)
هیچ گەڕاندنەوەیەکی کاتی لێرەدا بیر لێناکرێتەوە؛ هیچ کۆکردنەوەیەک نییە بۆ ئەوەی ڕێگە بە بڵاوبوونەوەی دووبارە بدات؛ بەڵکو ئەوان دەگەڕێنرێنەوە بۆ ئەوەی لەلایەن "دڵسۆزانەوە " بپارێزرێن.شوانى ئیسرائیل," هەرگیز چیتر لە مێگەلەکە لانەدات.
چونکە خودا یەعقوبی کڕییەوە و لە دەستی ئەوەی کە لەو بەهێزتر بوو، ڕزگاری کرد (یەرمیا 31:11).
ئەو هەرگیز دەستی لە مەبەستی کڕینەوەکەی هەڵنەگرتووە. وەک نەتەوەیەک، ئەوان بە خوێن لە سزا پارێزران و بە هێز لە کۆیلایەتی فیرعەون کڕدرانەوە، کاتێک ئەو لە میسر دەریهێنان. ئەو هەر لەو کاتەوە لەو ڕوانگەیەوە لێیانی ڕوانیوە.
نیعمەتی ئەوە ناتوانێت ڕێگە بە شکست بدات لەوەی کە لە کۆتاییدا بیانخاتە ناو پڕیی بەرەکەتەوە، هەرچەندە ڕێگاکانیان لەو نێوەندەدا پێویستیان بە سزادان هەبووبێت. کاتێک بە سەلامەتی بە کاتی تەنگانەی یەکوبدا تێپەڕێنران، گۆرانی موسا و بەرخەکە دەڵێن (بینین ١٥:٠). ڕزگارکردنی کۆتاییان بە شێوەیەکی زۆر نزیک پەیوەستە بە ڕزگاربوونیان لە کۆیلایەتی لە ڕابردوودا.
بۆیە دێن و لە بەرزایی سەیۆن گۆرانی دەڵێن، و پێکەوە بەرەو چاکەی یەزدان دەڕژێن، بۆ گەنم، بۆ شەراب، بۆ زەیت، و بۆ بێچووی مێگەل و ڕانەکان: و گیانیان وەک باخچەیەکی ئاودێراو دەبێت؛ و چیتر بە هیچ شێوەیەک خەمبار نابن. ئینجا کچە پاکیزەکان لە سەماکردندا دڵخۆش دەبن، گەنج و پیر پێکەوە: چونکە من شیوەنیان دەکەمە خۆشی، و دڵنەواییان دەکەم، و لە خەمەکانیانەوە دڵخۆشیان دەکەم. و گیانی کاهینەکان بە چەوری تێر دەکەم، و گەلەکەم بە چاکەی من تێر دەبن، یەزدان دەفەرموێت" (ئیرمیا 31:12-14).
ئەوە سیستەمێکی لێکدانەوەی بە تەواوی درۆیە کە هەموو ئەمانە ڕۆحانی بکات، و پاشان لەم سەردەمەدا بەسەر کڵێسادا جێبەجێی بکات. زمانەکە سادە و ڕوونە. ئەوە وێنەیەکی هەزار ساڵییە، کە وەسفی خۆشی شانشینی مەسیح دەکات کاتێک لەم جیهانەدا دادەمەزرێت.
لە یەرمیا ٣١:١٥-١٧ جارێکی تر ئاماژە بە سەردەمی تەنگانە کراوە، لەگەڵ دڵنیایی ئاسوودەبەخشی بەرەکەت لە کۆتاییدا. ئێمە باش دەزانین کە وشەکانی ئایەتی ١٥ لەلایەن ڕۆحی پیرۆزەوە ئاماژەی پێکراوە بۆ سەربڕینی کۆرپەکان لە بەیتلەحم، لەژێر فەرمانی دڵڕەقانەی ھیرۆددا.
دەنگێک لە ڕامە بیسترا، شیوەن و گریانێکی تاڵ؛ ڕاحێل دەگریا، لەبەر منداڵەکانی ڕەتی کردەوە دڵنەوایی بکرێت لەبەر منداڵەکانی، چونکە ئەوان نەمابوون." (بڕوانە مەتتا ٢:١٧-١٨).
ئەوە حاڵەتێکی هاوشێوە بوو و جێبەجێبوونێکی گونجاوی ئەو دەقە بوو، بەڵام دوو ئایەتەکەی دواتر ئەوە ڕوون دەکەنەوە کە جێبەجێبوونێکی دووەم و تەواوتر لەبەرچاو گیراوە؛ چونکە بە ڕوونی باس کراوە کە ئەو منداڵانەی ڕاحێل لێیان بێبەش کراوە دەبێت
"دووبارە لە خاکی دوژمن بگەڕێوە،" (یەرمیا 31:16)
و کە ئەوان
"دێنەوە بۆ سنووری خۆیان." (یەرمیا 31:17)
ئەوە دیلێتییە، و تەنها سەربڕین نییە، کە بیر لێدەکرێتەوە. ئەم جێبەجێکردنە دوولایەنەیەی پێشبینی زۆر باوە لە نووسینە پیرۆزەکاندا، وەک شایەت ئاماژەکەی پەترۆس لە پێغەمبەر یۆئیلەوە لە ڕۆژی پەنتیکۆستدا (کردارەکان 2:0). ئەم وشانە جێبەجێکردنێکی تەواوتر و فراوانتریان دەبێت لە ڕۆژانی کۆتاییدا لەگەڵ هێنانە ناوەوەی پاشایەتییەکە.
لە ئایەتەکانی 18 تا 21 تۆبەکردنی دە هۆزەکە (زۆرجار بە ناوی ئەفرایم ئاماژەی پێدەکرێت، چونکە هەردوو هۆزەکە لە زاراوەی یەهودا دا جێگەیان دەبێتەوە) بە ڕوونی وێنەکێشراوە.
"بە دڵنیاییەوە گوێم لە ئەفرایم بوو کە بەم شێوەیە خۆی دەناڵاند: «تۆ سزات دام، و سزا درام، وەک گاجووتێک کە ڕانەهاتبوو بە جووت: بمگەڕێنەوە، و منیش دەگەڕێمەوە؛ چونکە تۆ یەزدانی خودای منی»" (یەرمیا ٣١:١٨).
هۆشەع ڕایگەیاندبوو کە
"ئیسرائیل پاشەکشەی کرد وەک گۆلکێکی پاشەکشەکەر" (هۆشەع ٤:١٦).
ئەمە لێرە وەک دانپێدانانی خۆیان وەرگیراوە، بەڵام ئەوان ڕوو دەکەنە ئەو خودایەی کە ماوەیەکی زۆر ڕەتکرابووەوە و گوناهیان دژی کردبوو. لە دادگاییکردنی ڕاستەقینەی خۆیاندا، ئەفرایم دەبیسترێت کە هاوار دەکات،
بێگومان پاش ئەوەی گەڕامەوە، تۆبەم کرد؛ و پاش ئەوەی فێرکرام، لە ڕانم دام: شەرمەزار بووم، بەڵێ، تەنانەت سەرلێشێواو بووم، چونکە سووکایەتیی گەنجێتیم هەڵگرت (یەرەمیا 31:19).
ئەمە دانپێدانانە بە نیعمەتی پەروەردگار لە گەڕاندنەوەیاندا. لێدان لە ڕان، بە بڕوای من، دەربڕینێکە کە هێمایە بۆ دووبارە چوونە ناو پەیمانەوە. ئەم هەناسەدانە لەدوای خۆی دەستبەجێ لەلایەن پەروەردگارەوە وەڵام دەدرێتەوە، کە هاوار دەکات:
"ئایا ئیفڕایم کوڕە خۆشەویستەکەمە؟ ئایا منداڵێکی دڵخوازە؟ چونکە لەو کاتەوەی قسەم لە دژی کردووە، هێشتا بە دڵسۆزییەوە بیرم لێ دێتەوە: بۆیە هەناوم بۆی دەجووڵێت؛ بە دڵنیاییەوە بەزەییم پێیدا دێتەوە، یەزدان دەفەرموێت" (یەرمیا 31:20).
بۆیە بانگەوازەکە بۆ گرتنەبەری ئەو ڕێگا سەرەکییەیە کە لە خاکەکانی نەتەوەکانەوە دەگەڕێتەوە بۆ نیشتمانی باوباپیرانیان لە فەلەستین.
"نیشانە دابنێ بۆ خۆت، کۆمەڵە بەرزەکان دروست بکە بۆ خۆت: دڵت ڕوو بکەرە ڕێگای گەورە، تەنانەت ئەو ڕێگایەی کە پێیدا ڕۆیشتی: بگەڕێوە، ئەی کچە پاکیزەکەی ئیسرائیل، بگەڕێوە بۆ ئەم شارانەت" (یەرمیا 31:21).
چەند بێسنوورە ئەو نیعمەتەی کە ئەو گەلە بە پاکیزە دادەنێت، کە بەو شێوەیە بە ترسناکی پیس کرابوو!
تا کەی دەسووڕێیتەوە، ئەی کچی لادەر؟ چونکە پەروەردگار شتێکی نوێی لە زەویدا دروست کردووە، ژنێک پیاوێک دەور دەدات" (یەرمیا ٣١:٢٢).
باوکان"ی ناسراو حەزیان لەوە بوو ئەم ئایەتە بۆ جەستەوەرگرتن بەکاربهێنن. ژنەکە، لای ئەوان، مریەمی پاکیزە بوو: پیاوەکەش، کوڕە پیرۆزەکەی. بەڵام، ئەمە وەک لێکدانەوەیەک زۆر بێ بنەما و گوماناوی خەیاڵی دەردەکەوێت. ئایا ئەگەری ئەوە زیاتر نییە کە ئەو ژنەی ئاماژەی پێکراوە پاکیزەکەی ئیسرائیل بێت لە دەقەکەی پێشوو؟ لەو حاڵەتەدا پیاوەکە ڕەنگە هێمای دەسەڵات بێت لە دەستی نەتەوەکاندا. (بڕوانە خەونەکەی نەبووخەدنەسەر لە دانیال 2:0). ئیسرائیل، لاواز وەک ژنێک، دەور بداتەوە، یان زاڵ بێت، بەسەر دەسەڵاتی نەتەوەکاندا. ئەمە لەگەڵ چوارچێوەکەدا یەک دەگرێتەوە. ئایەتەکە دانپێدانراوە کە قورسە و واتاکەی ناڕوونە.
ئاوا دەفەرموێت خودای سوپاسالاران، خودای ئیسرائیل: هێشتا ئەم قسەیە دەکەن لە خاکی یەهودا و لە شارەکانی، کاتێک دیلییەکەیان دەگەڕێنمەوە؛ خودا بەرەکەتدارت بکات، ئەی نیشتەجێگەی دادپەروەری، و کێوی پیرۆزی. و لە خودی یەهودا و لە هەموو شارەکانی پێکەوە، جووتیاران و ئەوانەی لەگەڵ مێگەلەکان دەچنە دەرەوە، نیشتەجێ دەبن. چونکە گیانی ماندووم تێر کردووە و هەموو گیانێکی خەمبارم پڕ کردووەتەوە" (یەرمیا 31:23-25).
کەی دەتوانرا قودس وەک
شوێنی ڕاستودروستی و کێوی پیرۆز
لە پێنج سەدەی دوای گەڕانەوەکە بە مۆڵەتی کۆرش؟ بێ هیچ گومانێک، ئەمانە بەڵێنن کە هێشتا بەدی نەهاتوون. ئەوان ئاماژە بە یەهودا دەکەن، نەک کڵێسا؛ بۆیە دەبێت جوولەکەکان بگەڕێندرێنەوە سەر خاکەکەیان و لەوێ لە ترسی یەزدان جێگیر بکرێن، ئەگەر ئەم قسەیە جێبەجێ بکرێت.
"نووسراو ناتوانرێت بشکێنرێت." (یۆحەننا ١٠:٣٥)
پێغەمبەرەکەمان وەک پیاوێکی خەوتوو بووە لە کاتێکدا ئەم بینینەی شکۆمەندی و حەوانەوەی داهاتوو بۆی ئاشکرا کرا. ئێستا بەئاگا هاتووە و دڵی پڕ بووە لە ئاشتییەکی شیرین و متمانەبەخش کاتێک دەچێتە ناو مەبەستی خودا بۆ گەلەکەی.
پاش ئەمە خەبەرم بۆوە و بینیم؛ و خەوەکەم شیرین بوو بۆم" (یەرمیا 31:26).
ئەو چەند ئایەتەی دواتر یەکسەر مەسەلی ترێی ترشەکە بیر دەهێنێتەوە کە حزقیال نزیکەی لە هەمان کاتدا فەرمووی.
بڕوانە، ڕۆژان دێن، خودان دەفەرموێت، کە من ماڵی ئیسرائیل و ماڵی یەهودا بە تۆوی مرۆڤ و بە تۆوی ئاژەڵ دەچێنم. . . و من چاودێرییان دەکەم، بۆ بنیاتنان و بۆ چاندن، خودان دەفەرموێت. لەو ڕۆژانەدا ئیتر ناڵێن، باوکان ترێی تاڵیان خواردووە و ددانی منداڵان کز بووە. بەڵکو هەموو کەسێک بەهۆی گوناهی خۆیەوە دەمرێت: هەر پیاوێک ترێی تاڵ بخوات، ددانی کز دەبێت" (یەرمیا 31:27-30).
لە حزقیال ١٨:٠ دەبینین کە ئەم پەندە بووبووە پەندێکی باو لەسەر زمانی خەڵکی یەهودا. کوێر بوون لەسەر گوناهەکانی خۆیان، ئەوان بەدبەختییەکانی خۆیان دەگەڕاندەوە بۆ تووڕەیی پەروەردگار لەبەر کارە خراپەکانی باوکانیان. ئەمە زۆر دوور بوو لە ڕاستی، وەک حزقیال و یەرمیا هەردووکیان شایەتی دەدەن. گوناهەکانی خۆیان سزای شایستەی هێنابوویە خوارەوە. ئەوان ترێی ترشیان خواردبوو، بۆیە ددانەکانیان تیژ ببوون.
ئەو گیانەی گوناه دەکات، دەمرێت. (یەحزەقیال 18:20)
ئەوە ناچار دەبن لە کاتی گەورەترین خەم و پەژارەیاندا دانی پێدا بنێن؛ و لە ئەنجامدا، دەبینین پەروەردگار جارێکی تر لە خاکەکەیاندا دەیانچێنێتەوە؛ بنیات دەنێت و دەچێنێت، لە کاتێکدا پێشتر ناچار بوو هەڵیانکەنێت و ئازاریان بدات.
لەسەر ئەمە، پەیمانی نوێ لەگەڵیاندا دەبەسترێت. گرنگە ئاماژە بەوە بکرێت کە لە کاتێکدا بەرەکەتەکانی پەیمانی نوێ هی ئێمەن، بەڵام هەرگیز نەگوتراوە کە لەگەڵ کەنیسەدا بەستراوە. لە نامەی عیبرانییەکاندا، وەک لەم دەقەی بەردەمماندا، بە ڕوونی باس کراوە کە دەبێت لەگەڵ
ماڵی ئیسرائیل و ماڵی یەهودا" (عیبرانییەکان ٨:٨-١٣).
نێوەندگیری ئەو پەیمانە پەروەردگار عیسای مەسیحە. خوێنی پەیمانی نوێ ئەوەیە کە ئەو لە پێناوی گوناهەکانمان ڕشتی. بۆیە باوەڕداران ئێستا دڵخۆشن بەو بەرەکەتە تایبەتانەی کە دڵنیایان دەکاتەوە؛ بەڵام لەگەڵ خەڵکی زەمینییە، نەک لەگەڵ خەڵکی ئاسمانی، کە پەیمانەکە خۆی دەبەسترێت.
ئەوەتا، ڕۆژان دێن، یەزدان دەفەرموێت، کە پەیمانێکی نوێ دەبەستم لەگەڵ بنەماڵەی ئیسرائیل، و لەگەڵ بنەماڵەی یەهودا: نەک بەپێی ئەو پەیمانەی کە لەگەڵ باوباپیرانیان بەستم، لەو ڕۆژەی کە بە دەستیان گرتم بۆ ئەوەی لە خاکی میسر دەریانبهێنم؛ کە ئەوان پەیمانەکەی منی شکاند، هەرچەندە من مێردیان بووم، یەزدان دەفەرموێت" (یەرمیا 31:31-32).
گەمژەیی دەبوو قسە لەسەر پەیمانێکی نوێ لەگەڵ کڵێسا بکەین، کاتێک هیچ پەیمانێکی پێشوو لەگەڵمان نەبەسترابوو. لە حاڵەتی ئیسرائیل و یەهودا جیاوازە. ئەوان لە سینا چوونە ناو پەیمانی کارەکانەوە. ئەو پەیمانە دوو لایەنی هەبوو. ئەگەر ئەوان بەشی خۆیان جێبەجێ بکردایە، خودا بەشی خۆی جێبەجێ دەکرد. بەداخەوە، لەسەر ئەو بنەمایە هەموو شتێکیان لەدەستدا پێش ئەوەی هەرگیز تابلۆکانی پەیمان لە کێوەکە بهێنرێنە خوارەوە! ڕاستودروستیی یاساییان هیچی نەبوو.
لە پەیمانی نوێدا تەنها خودا بەرپرسیارە؛ بۆیە ئەوان لە پێگەی وەرگرتندان. ئەمە نیعمەتی پاکە. وەک چۆن ئێمەش لەسەر ئەم بنەمایە ڕزگارکراوین، ڕوونە کە هەمان بنەما لە هەردوو حاڵەتەکەدا کارایە؛ بەڵام پەیمانی نوێ، وەک خۆی، تەنها لە پەیوەندیدا بە ئەوانەوە جێگەی خۆی هەیە.
مەرجەکانی لە دوو ئایەتی داهاتوودا وەردەگرین:
"بەڵام ئەمە ئەو پەیمانە دەبێت کە من لەگەڵ بنەماڵەی ئیسرائیل دەیبەستم: لەدوای ئەو ڕۆژانە، پەروەردگار دەفەرموێت، یاساکەم دەخەمە ناخیانەوە و لەسەر دڵیان دەینووسم؛ منیش دەبمە خودایان و ئەوانیش دەبنە گەلەکەم. ئیتر کەس دراوسێکەی و براکەی فێر ناکات و ناڵێت: «پەروەردگار بناسە،» چونکە هەموویان دەمناسن، لە بچووکترینیانەوە هەتا گەورەترینیان، پەروەردگار دەفەرموێت: چونکە لە گوناهەکانیان خۆش دەبم و چیتر تاوانەکانیان ناهێنمەوە یاد." (یەرمیا 31:33-34).
لێرەدا هیچ ئەگەرێکی شکست نییە، چونکە هەموو بەڵێنەکان لەلای خودان.
ئەم پەیمانە، کەواتە، کاتێک بەسترا، هەرگیز هەڵناوەشێنرێتەوە. ئەمە
پەیمانێکی هەتاهەتایی، لە هەموو شتێکدا ڕێکخراو و دڵنیا. (2 ساموئێل 23:5)
ئیسرائیل و یەهودا، یەک نەتەوە لەو خاکەدا - پاککراو، تۆبەکەر و لێخۆشبوو - هەرگیز چیتر ڕەزامەندی پەروەردگار لەدەست نادەن. بۆ هەمیشە قەرزاری فەزڵی ئەوی دەبن.
یەزدان ئاوا دەفەرموێت، کە خۆر دەدات بۆ ڕووناکی ڕۆژ، و یاساکانی مانگ و ئەستێرەکان بۆ ڕووناکی شەو، کە دەریا دابەش دەکات کاتێک شەپۆلەکانی دەزریکێنن؛ یەزدانی سوپاسالار ناویەتی: ئەگەر ئەو یاسایانە لەبەردەممدا نەمێنن، یەزدان دەفەرموێت، ئەوا نەوەی ئیسرائیلیش بۆ هەتاهەتایە لەبەردەممدا لە بوون بە نەتەوە دەوەستێت. یەزدان ئاوا دەفەرموێت: ئەگەر ئاسمانی سەرەوە پێوانە بکرێت، و بناغەکانی زەوی لە خوارەوە بدۆزرێنەوە، منیش هەموو نەوەی ئیسرائیل فڕێ دەدەم لەبەر هەموو ئەوەی کردوویانە، یەزدان دەفەرموێت" (یەرمیا 31:35-37).
فراوانیی ئاسمانەکانی سەرەوە و زەویی خوارەوە ئەم بەزەیییە بێئەندازەیەی بۆ ئیسرائیل خستەڕوو. لە ڕووی ئەم دەقەوە، چ بنەمایەکی گونجاو ماوەتەوە بۆ ئەوانەی بوەستن لەسەری کە فێری ڕەتکردنەوەی کۆتایی نەتەوەی جارێک پەسەندکراو دەکەن؟
مارک: لێرەدا بەڵێنێک نییە بۆ هێنانی ئیسرائیل بۆ ناو بەرەکەت لەلایەن کڵێساوە، و بە تێکەڵکردنیان تێیدا. بوونی نەتەوەیی ئەوانە کە بەڵێنی پێدراوە، و بەرەکەتەکانیان وەک ئیسرائیلییەکان - نەک وەک مەسیحییەکان. دەبێت بگەڕێندرێنەوە سەر خاکەکەیان، جارێکی تر وەک نەتەوەیەک بناسرێنەوە، و بە تەواوی بخرێنە ژێر دەسەڵاتی خوداوەندەوە، دان بە مەسیحەکەیاندا بنێن کە جارێک ڕەتیان کردەوە وەک پاشا و ڕزگارکەر، یان پێشبینییەکانی ئەم بەشە پووچەڵ دەبنەوە. هەموو شتێک لێرەدا زۆر بە مانای وشەییە.
هیچ شتێک ناتوانێت لە ئایەتەکانی ماوەتەوە زیاتر ڕوون بێت، کە پێویستیان بە هیچ لێدوانێک نییە.
ئەوەتا ڕۆژگار دێن، خودا دەفەرموێت، کە شارەکە بۆ خودا دروست دەکرێتەوە لە بورجی حەنەنئیلەوە هەتا دەروازەی گۆشەکە. و هێڵی پێوانە هێشتا دەڕوات بەرامبەری لەسەر گردی گارێب، و دەسوڕێتەوە بۆ گۆئاس. و هەموو دۆڵی لاشە مردووەکان، و خۆڵەمێشەکان، و هەموو کێڵگەکان هەتا جۆگەی قیدرۆن، هەتا گۆشەی دەروازەی ئەسپەکان بەرەو ڕۆژهەڵات، پیرۆز دەبێت بۆ خودا؛ هەرگیز چیتر هەڵناکێشرێت و وێران ناکرێت بۆ هەتاهەتایە" (یەرمیا 31:38-40).
هیچ سەردەمێکی ڕابردوو ناتوانێت ئەم وشانە بگرێتەوە. لە سەردەمی پەروەردگارماندا، بۆنی گەنیو و پیسی دۆڵی هینۆم هێشتا کەشوهەوای پیس دەکرد. بە هیچ شێوەیەک پیرۆز نەبوو بۆ پەروەردگار. تەنها بۆ داهاتوو دەتوانین بڕوانین بۆ بەدیهاتنێک کە لەگەڵ بەڵێنەکەدا بگونجێت و لێی تێپەڕێت.
پەرۆشی خوداوەندی سوپاسالاران ئەمە جێبەجێ دەکات. (ئیشایا ٩:٧)