ئەم بەشە باس لە ڕووبەڕووبوونەوەی یەرمیا دەکات لەگەڵ ڕێکابەکان، کە فەرمانی پێکرابوو شەرابیان پێشکەش بکات لە پەرستگادا. ئەوان بە توندی ڕەتیان کردەوە، بە ڕوونکردنەوەی گوێڕایەڵیی سەد ساڵەیان بۆ فەرمانی باپیرەیان یەهۆناداب بۆ دوورکەوتنەوە لە شەراب و ژیانی نیشتەجێبوون. ئەم پابەندبوونە نەگۆڕە بە فەرمانێکی مرۆیی پاشان وەک جیاوازییەکی زۆر نیشان دەدرێت لەگەڵ ناگوێڕایەڵیی بەردەوامی یەهودا بەرامبەر بە یاسا خوداییەکانی خودا.
بە پێچەوانەیەکی زۆر بەرچاو لە چیرۆکی دوودڵی و ناپاکیی، کە لەو بەشەدا تۆمارکراوە کە تازە تاوتوێمان کرد، ڕووداوێکی زۆر فێرکەرە کە ئێستا خرایە بەردەستمان.
پێغەمبەرەکە فەرمانی پێدەکرێت بچێتە ماڵی ڕێکابییەکان، و، دوای سڵاوکردن لێیان، بۆ
"بیانهێننە ماڵی یەزدان، بۆ یەکێک لە ژوورەکان، و شەرابیان بدەنێ بۆ خواردنەوە" (یەرمیا 35:1-2).
ئەمە کاتێک بوو لە سەردەمی فەرمانڕەوایی یەهۆیاقیم؛ کەواتە چەند ساڵێک پێش پەیمانە شکاوەکەی بەشی پێشوو. بەڵام، ڕێکخستنێکی ئەخلاقی جوان هەیە لە خستنەڕووی لەم پەیوەندییەدا، بە تەواوی ڕێگری دەکات لەو گریمانە بێڕێزانەی کە بەشە جیاوازەکانی ئەم کتێبە بە شێوەیەکی هەڕەمەکی لەلایەن سەرنووسەرێکی دواترەوە پێکەوە خراون.
ئەم ڕێکابەکانە لە بنەڕەتدا لە نەوەی ئیسرائیل نەبوون. ئەوان قەینییەکان بوون، هۆزێک بوون کە بنەچەیان بە نهێنی داپۆشراوە. بە گشتی وا گومان دەکرێت کە ئەوان لە بنەچەدا میدیانی بوون، چونکە یەترۆ، خەزووری موسا، سەر بە قەینییەکان بوو (دادوەران 4:11). حەبەر قەینییەکە، لەگەڵ ژنەکەی، یاعێل، لایەنگری ئیسرائیلیان کرد لە جەنگەکەدا لەگەڵ کەنعانییەکان بە سەرۆکایەتی سیسەرا، کە لەلایەن یاعێلەوە کوژرا کاتێک پەنای بردە بەر خێمەکەی.
لە 1 ساڵنامەکان 2:55 دەبینین ڕێکابییەکان لەگەڵ منداڵانی یەهودا هەژمارکراون.
ئەمانە قێنییەکانن کە لە حەماتەوە هاتبوون، باوکی بنەماڵەی ڕێکاب.
لەم ڕێگەی نوێنەرە دلێرەکەیانەوە، یەهۆناداب، کوڕی ڕێکاب، ئەوان بۆ یەکەمجار ناوبانگێکی تایبەتیان بەدەستهێنا.
ئەو بوو کە چوو بۆ پێشوازی یێهوو دوای ئەوەی وەک پاشای ئیسرائیل مەسیح کرابوو لەلایەن پێغەمبەرە بێناوەکەوە کە ئەلیشا ناردبووی بۆ ڕامۆس-گیلعاد. دوای ئەوەی ماڵی قێزەونی ئەحەبی وێران کردبوو، و بە هەمان شێوە زۆرێک لە ماڵی ئەحەزیای پاشای یەهودایشی وێران کردبوو، یێهوو بە سواری بەرەو سامیریا دەڕۆیشت کاتێک
ئەو تووشی یەهۆنادابی کوڕی ڕێکاب بوو کە دەهات بۆ پێشوازییەکەی؛ و سڵاوی لێکرد و پێی گوت: «ئایا دڵت ڕاستە، وەک چۆن دڵی من لەگەڵ دڵی تۆدایە؟» یەهۆناداب وەڵامی دایەوە: «بەڵێ.» (2 پاشایان 10:15).
بە شێوەیەکی دراماتیکی یەهو هاواری کرد،
ئەگەر وایە، دەستت بدەرێ. کاتێک ئەو وای کرد، لەگەڵ خۆی بردییە ناو گالیسکەکە، وتی"وەرە لەگەڵم، و غیرەتم بۆ پەروەردگار ببینە."
ئەنجامەکە حەتمییە کە یێهو پێشتر یەهۆنادابی باش دەناسی وەک پیاوێک کە خۆی تەرخان کردبوو بۆ پەرستنی پەروەردگار، و ڕق لێبوو لە بتپەرستی. خواناسیی باوکی، ڕێکاب، لەو ناوەدا دەردەکەوێت کە بە کوڕەکەی دراوە، کە واتاکەی بریتییە لە،خودا بەخۆڕایی بەخشی. لەگەڵ پاشا دڵگەرم و دڵڕەقەکەدا، یەهۆناداب دەبینرێت کە فەرمانی گەڕان دەدات بۆ ئەوەی دڵنیا بێت کە هیچ خزمەتکارێکی یەزدان تێکەڵ بە پەرستکارانی بەعل نەبوون لە پەرستگای سامیریا، پێش کۆمەڵکوژییەکەیان بە فەرمانی یەهو. دووبارە ناوی ناهێنرێتەوە تاوەکو دەگەینە ئەم بەشەی ئێستامان.
بەپێی فەرمایشتی پەروەردگار، یەرمیا یەعەزانیا، کوڕی یەرمیایەکی دیکە، و براکانی، و هەموو بنەماڵەی ڕێکابییەکانی برد، و بردیانییە ژووری کوڕەکانی حەنان، پیاوێکی خودا، لە پەرستگاکە. لێرەدا قاپگەلێکی پڕ لە شەرابی لەبەردەمیان دانا و گوتی:
"شەراب بخۆن" (یەرمیا 35:3-5).
بە شێوەیەکی شکۆمەندانە بانگهێشتەکەیان ڕەتکردەوە، هۆکاری ڕەفتارەکەیان ئەوە بوو کە هەر ئەم یەهۆنادابە (لێرەدا ناوی یۆنادابی کوڕی ڕێکابە) نزیکەی سێ سەد ساڵ پێش ئێستا فەرمانی پێکردبوون نە شەراب بخۆنەوە، نە خانووبنیات بنێن، نە تۆو بچێنن، نە ڕەز دابنێن و نە خاوەنداریەتی بکەن، بەڵکو هەمیشە لە خێمەدا بژین، بۆ ئەوەی ڕۆژگارێکی زۆر لەو خاکەدا بژین کە تێیدا نامۆ بوون. ئەم فەرمانەیان بە تەواوی جێبەجێ کردبوو لە ڕۆژگاری ئەوەوە تا داگیرکردنی وڵاتەکە لەلایەن نەبووخەدنەسسارەوە.
بوونی سەربازەکانی وای لێکردبوون کە نەتوانن بە شێوەی پێشوویان، بێ پارێزگاری بژین؛ بۆیە، بۆ ڕزگارکردنی ژیانیان، ڕوویان کردبووە قودس: بەڵام هەرچەندە ناچار بوون لە شارێکی قەڵابەنددا بژین، ئەوان فەرمانەکەیان پێشێل نەکرد کە قەدەغەی خواردنەوەی شەرابی لێ دەکردن (یەرمیا 35:6-11). ڕێزگرتن و گوێڕایەڵییان بۆ باپیرە گەورەکەیان زۆر زیاتر جێی سەرنجە کاتێک باری بێڕەوشتیی ئیسرائیل و یەهودا لەبەرچاو دەگیرێت.
ئەوان وتارێکی زیندوو بوون دەربارەی ملکەچبوون بۆ یاسا، بۆ هەر کەسێک کە لێیان تێبگات. لەبەر ئەوە فەرمانی پێدەکرێت بە یەرەمیا کە
"بڕۆن و بە پیاوانی یەهودا و دانیشتووانی ئۆرشەلیم بڵێن: ئایا ئێوە فێرکاری وەرناگرن بۆ گوێگرتن لە قسەکانم؟ پەروەردگار دەفەرموێت" (ئیریمیا 35:12-13).
داخەکەم، تۆمارەکەیان هەمیشە وابووە کە ئەوان تەنها یاساکەی ئەویان دەزانی بۆ ئەوەی پێشێلی بکەن. لەو ڕۆژەوەی کە گوێرەکەیان دروست کرد لە چۆڵەوانی تا ئەو کاتەی کە یەرمیا خزمەتی کردن، مێژووەکەیان بووبوو بە یەک چیرۆکی درێژ و شەرمەزارکەر لە سەرپێچی و ڕەتکردنەوەی بە ئەنقەستی وشەکەی. زۆر پێش ئەمە، ئەو، لە ڕێگەی ئیشایاوە، هاواری کردبوو،
"گوێ بگرن، ئەی ئاسمانەکان، و گوێ ڕاگرن، ئەی زەوی: چونکە خودا قسەی کردووە؛ من منداڵانم بەخێو کردووە و گەورەم کردوون، و ئەوان لە دژی من یاخی بوون. گا خاوەنەکەی خۆی دەناسێت، و کەر ئاخوڕی گەورەکەی خۆی دەناسێت: بەڵام ئیسرائیل نایناسێت، گەلەکەم بیر ناکاتەوە" (ئیشایا 1:2-3).
کەمتر گوێڕایەڵ بوون لەو ئاژەڵانەی کە دەفەوتێن، گوێیەکانیان لە یاساکەی خودا وەرچەرخاندبوو، و ڕەتیان کردبووەوە بە ڕێگای فەرمانەکانی خودادا بڕۆن.
ئایا ئەم تۆمەتبارکردنە ترسناکە پەیامێکی جدی بۆ مەسیحییەکان نییە؟ چەند بڵاوە هەمان ڕۆحی خۆسەری تەنانەت لەنێو ئەوانەشدا کە "بە نرخێک کڕدراون،" (1 کۆرنسۆس 6:20، 1 کۆرنسۆس 7:23) تەنانەت بە خوێنی گرانبەهای مەسیحیش! چەندێک لە ئێمە وەک ئەوەی بەڕاستی خاوەنەکەمان بناسین ڕەفتار دەکەین؟ ئێمە هی خۆمان نین، بەڵکو هی ئەوین کە هەموو ئەوەی هەیبوو فرۆشتی بۆ ئەوەی ئێمە بکڕێت! چ جۆرە مامەڵەیەکی کردووە؟
لانکەی پەروەردگارمان چییە جگە لە وشەی پیرۆزی خودا، کە زۆر جار لە ماڵە مەسیحییەکاندا پشتگوێ دەخرێت و گرنگی پێنادرێت! چەندە خۆراکی باشی زۆری تێدایە، و هەمووی بۆ مەڕەکانی مەسیحە! کەچی چۆن لێی وەرگەڕاوە، لە کاتێکدا توێکڵی ئەم جیهانە لە جێگەی ئەودا دەگەڕێندرێت! جێگەی ترسە کە جیاوازییەکی ڕەوشتی زۆر کەم هەیە لە نێوان دۆخی یەهودا لە ڕۆژانی ڕووخانی و ماڵی خودا ئەمڕۆ. با دڵنیا بین کە وانەی ئەم ڕێکابییە دڵسۆزانە فێر دەبین.
شەراب، لە کتێبی پیرۆزدا، هێمای خۆشییە (دادوەران ٩:١٣؛ زەبوورەکان ١٠٤:١٥).
نەزیری کۆن دەبوو خۆی لێ بپارێزێت، چونکە ئەو دڵخۆشیی خۆی لە دروستکراوێکی وێرانکراودا نەدەدۆزییەوە. کوڕانی ڕێکاب، وەک بێگانە و ڕێبوار، دەست نادەن لەوەی کە لە ڕەزی زەوییەوە دێت. ئەوان، بە شێوەیەکی نموونەیی، باس لەوانە دەکەن کە بەدوای دڵخۆشییەکی بەرزتر، قووڵتر، و هەمیشەییتردا دەگەڕێن لەوەی کە ئەم جیهانە هەرگیز دەتوانێت پێشکەشی بکات. لێرە شارێکی هەمیشەییان نییە، لە خێمەی ڕێبواردا دەژین، هیچ بناغەیەک لەم دیمەنە زەمینییەدا دانانێن، ئەوان دەست درێژ دەکەن بۆ ئەوەی کە دێت.
چەند جیاوازە لەگەڵ خۆشخزمەتکارانی سەردەمی ئێستا، هەروەها لەگەڵ گەلی بێباوەڕ و میرەکانی سەردەمی یەرمیا!
یەزدان بەردەوام دەبێت لە گوتن کە قسەکانی یۆناداب لە لایەن نەوەکانییەوە بەوپەڕی دڵسۆزییەوە جێبەجێ کران؛ بەڵام هەرچەندە ئەو وشەکەی خۆی دابوو،
"زوو هەستان و قسەکردن،" (یەرەمیا 35:14) گەلەکەی گوێیان نەگرتبوو. پێغەمبەران، یەک لە دوای یەک، نێردرابوون، داوایان لێدەکردن واز لە ڕێگا خراپەکانیان بهێنن و کردەوەکانیان چاک بکەن بەوەی بە ڕاستی ڕوو بکەنە خۆی لە هەموو خوداوەندە درۆینەکانیانەوە. ئەگەر بەم شێوەیە گوێڕایەڵی دەنگی بکەن، ئەوا هێشتا سەرکەوتوویان دەکات و لە خاکەکەیاندا دەیانپارێزێت. بەڵام هیچ وەڵامێک نەبوو. گوێیان نەگرت، و گوێڕایەڵی پاڕانەوەکانی نەبوون.
کەواتە جارێکی تر، دەبێتە ئەرکێکی بەئازاری ئەو پیاوەی کە ئەوانی زۆر خۆشدەویست و دڵی بۆیان دەسوتا، بۆ ئەوەی ئەو سزایە ڕابگەیەنێت کە دەبێت بەم زووانە بەسەریاندا بسەپێنرێت. هەموو ئەو خراپەیەی کە خودا لە دژیان ڕایگەیاندبوو دەبێت بەم زووانە بەسەر شار و وڵاتدا بێت، چونکە کاتێک ئەو قسەی کرد، گوێیان نەگرت؛ کاتێک بانگی کردن، وەڵامیان نەدایەوە (یەرەمیا ٣٥:١٦-١٧).
ئەمە پێچەوانەی ئەوەیە کە لە پەندەکانی سلێمان 1:28دا بەدەستی دەهێنین. لەوێدا گومڕاکان ئاگادار دەکرێنەوە لە کاتێک کە دێت و خودا دەڵێت،
"ئینجا بانگم دەکەن، بەڵام وەڵام نادەمەوە؛ بە پەلە بە دوامدا دەگەڕێن، بەڵام نامدۆزنەوە." ئەمە ئەنجامە ترسناکەکەیەتی ئەو ڕێچکەیەی کە یەهودای ناپاک گرتوویەتیەبەر، و مەسیحییەتیش کە بە هەمان شێوە ناپاکە.
سەبارەت بە ماڵی ڕێکابییەکان، بە دەسەڵاتی خودی گەورە خۆی، پێیان ڕاگەیەندرا کە لەبەر پابەندبوونی دڵسۆزانەیان بە فەرمانەکانی یۆنادابی باوکیان، پیاوێکیان کەم نایەت بۆ ئەوەی هەتاهەتایە لەبەردەم گەورەدا بوەستێت (یەرمیا 35:18-19).
بنەماڵەی ئەم پیاوە دڵسۆزە ماوەیەکی زۆرە لە مێژوودا ون بووە، چ پیرۆز بێت و چ دنیایی، بەڵام لەم بەڵێنەوە تێدەگەین کە لە شوێنێک لەم جیهانەدا نەوەکانی هێشتا ماون؛ و، بێگومان، لە هەزار ساڵەییدا، کاتێک هەموو پێشبینییەکانی پەیوەست بە ئیسرائیل و یەهودا دێنە دی، بنەماڵەی ڕێکاب جارێکی تر دەردەکەوێتەوە، وەک شایەتییەک بۆ دڵسۆزیی ئەو خودایەی کە هەیە.
مرۆڤ نییە، تا درۆ بکات؛ نە کوڕی مرۆڤە، تا پەشیمان بێتەوە: ئایا فەرموویەتی و نایکات؟ یان قسەی کردووە و بەجێی ناهێنێت؟ (ژمارەکان 23:19).
لەو ڕۆژەدا ڕێکابییەکان شادییە پاکەکان دەخۆنەوە کە بەناو دیمەنی ئامادەبوونی عیممانوێلدا دەڕژێن؛ و وەک سەختییەک دەرناکەوێت کە بەری مێویان لێ قەدەغە کرابوو لە کاتێکدا نەفرەت لەسەر زەوی مابووەوە لەبەر مرۆڤ.