ئەم بەشە مەبەستە جیاوازەکانی چوار ئینجیلەکە ڕوون دەکاتەوە، ئاماژە بەوە دەکات کە مەتا عیسا وەک پاشا پێشکەش دەکات، مەرقۆس وەک خزمەتکار، و لۆقا وەک مرۆڤی تەواو. ئینجیلی یۆحەننا، بە پێچەوانەوە، جەخت لەسەر خوداییبوونی عیسا دەکاتەوە وەک کوڕی هەتاهەتایی و خودا، پێش-هەبوونی، کەسایەتیی جیاواز، و ڕۆڵی لە دروستکردندا نیشان دەدات.
تێبینییەکانی ئایرۆنساید
لە سەرەتاوە وشە هەبوو، و وشە لەگەڵ خودا بوو، و وشە خودا بوو. هەر ئەوە لە سەرەتاوە لەگەڵ خودا بوو. هەموو شتێک بەهۆی ئەوەوە دروست کرا، و بەبێ ئەو هیچ شتێک دروست نەکرا کە دروست کرابێت. تێیدا ژیان هەبوو، و ژیانەکە ڕووناکی مرۆڤەکان بوو. و ڕووناکییەکە لە تاریکیدا دەدرەوشێتەوە، و تاریکییەکە لێی تێنەگەیشت.
لە دەستپێکردنی خوێندنەوەی هەر یەکێک لە ئینجیلەکاندا، شتێکی باشە پرسیارەکە بکەین و هەوڵی وەڵامدانەوەی بدەین، بۆچی چوار ئینجیل هەن و بۆچی وا دیارە جیاوازن لە یەکتر؟ خودای ئێمە بە دڵنیاییەوە دەیتوانی یەکێک لە خزمەتکارەکانی ئیلهامدار بکات بۆ نووسینی تۆمارێکی بەردەوام لەوەی عیسا کردی و گوتی. مرۆڤەکان بەو شێوەیە کتێب دەنووسن، بەڵام باوک پێی خۆش نەبوو ئەمە بکات. لەبری ئەوە، ئەو چوار تۆماری جیاوازی پێداوین، و مرۆڤەکان، لە سەدەی دووەمی سەردەمی مەسیحییەوە، هەوڵیان داوە ئەم تۆمارانە بکەنە یەک، وەک لەو شتانەی پێیان دەوترێت "هاوئاهەنگییەکانی ئینجیل." بەڵام زۆرجار بۆیان قورسە هەموو شتێک پێکەوە بگونجێنن بەهۆی نەزانینی ڕیزبەندیی کات و زۆر شتی ترەوە کە پەیوەندییان بەو کات و نەریتانەوە هەبووە کاتێک عیسا لێرە بووە. ئەم تۆمارانە هەر یەکەیان بە تەواوی خۆیان تەواون. ئەوان ئیلهامی خودایین، و هەرچەندە هەندێک جار وا دیارە بەڵگەی شایەتیی ناکۆک هەیە، ئەوە تەنها بەهۆی کەمی زانیاریی ئێمەیە لەسەر ڕاستییەکان.
لە ئینجیلی مەتیودا هیچ زەحمەتییەکمان نییە لە بینینی ئەوەی کە یەک ئامانجی دیاری ڕۆحی پیرۆز ئەوە بوو کە گەورە عیسای خۆمان وەک پاشا و مەسیحی بەڵێندراو پێشکەش بکات. بۆیە، هەندێک جار ئینجیلی مەتیو بە ئینجیلی جولەکە ناودەبەین. بەڵام، من هەمیشە حەز دەکەم ئەو دەربڕینە بپارێزم، بەهۆی ئەو بەکارهێنانە خراپەی کە تووشی بووە. مەبەستمان ئەوە نییە کە هیچ پەیامێکی بۆ مەسیحییەکان نییە. مەبەستمان ئەوە نییە کە دەتوانین وازی لێ بهێنین، بەڵکو مەبەستمان ئەوەیە کە ئەو ئینجیلەیە کە بە تایبەتی لەلایەن خوداوە دیزاین کراوە بۆ ئەوەی ژیانی گەورە عیسای مەسیح بە شێوەیەک پێشکەش بکات کە سەرنجی مێشکی جولەکە ڕابکێشێت، بەتایبەتی ئەو جولەکەیەی کە ئارەزووی پەیمانی کۆنی خۆی دەکات. هیوادارم جولەکە مۆدێرنەکانمان زیاتر شارەزای کتێبی پیرۆزی خۆیان بن. ئەگەر وابوونایە، زۆر ئاسانتر دەبوو مەسیحیان بۆ بڵاوبکەینەوە. بەداخەوە، بە درێژایی سەدەکان جولەکەکان زۆر زیاتر گرنگییان بە تالمود داوە وەک لە کتێبی پیرۆز، بۆیە قورسە ڕێگایەک بۆ مێشکیان بدۆزینەوە. بەڵام مەتیو پێشوەختە زانیارییەکی پەیمانی کۆن لەلایەن خوێنەرانییەوە دادەنێت، بۆیە بە درێژایی دەقەکە تووشی دەربڕینگەلێک دەبین وەک، "بۆ ئەوەی بەدی بێت،" "وەک نووسرابوو" لەلایەن فڵان و فڵانەوە، و ڕووداو لەدوای ڕووداو لە ژیانی مەسیحدا پێشکەش دەکات کە جێبەجێکردنێکی ڕاستەوخۆی پێشبینییەکانی پەیمانی کۆن بوو. مەتیو عیسا وەک مەسیحی ئیسرائیل پێشکەش دەکات، و پەیامە دیارەکەی بریتییە لە، "سەیری پاشاکەتان بکەن."
مارک، لە لایەکی ترەوە، وادیارە لە گۆشەنیگایەکی جیاوازەوە دەنووسێت. ئەو عیسا وەک خزمەتکار-پێغەمبەرە مەزنەکە نیشان دەدات، لە کاتێکدا لەم جیهانەدا، ویستی خودا جێبەجێ دەکات. ئەوە هۆکاری ئەوەیە کە لەم کتێبەدا هیچ نەژادنامەیەک نەدراوە. نەژادنامەکان لە مەتتا و لۆقادان، بەڵام هیچ جۆرە نەژادنامەیەک لە مارکدا بەدەست ناهێنین. بۆچی؟ چونکە دەزانیت کاتێک ڕیکلام بۆ خزمەتکارێک دەکەیت بۆ ئەوەی بۆت کار بکات، ناڵێیت، "ئێستا با بپرسم، نەژادنامەکەت چییە؟ ئایا تۆ لە کەسایەتییەکی بەناوبانگەوە هاتووی؟" نا، "باوکت کێ بوو؟" بەڵکو، "چی دەتوانیت بکەیت؟" بۆیە لە ئینجیلی مارکدا خوداوەندە پیرۆزەکەمان لە سەرەتاوە بەم شێوەیە ناسێنراوە. ئەو دەڵێت، "سەیری خزمەتکارەکەم بکەن."
کاتێک ڕوو دەکەینە ئینجیلی لوقا دەبینین خوداوەند عیسا وەک مرۆڤە تەواوەکە پێشکەش کراوە – تاکە مرۆڤی تەواو کە بەسەر ئەم زەوییەدا ڕۆیشتووە. کەواتە خوداوەند عیسا دەبینیت کە دەچێتە ناو هەموو جۆرە بارودۆخێکەوە. لە چەندین بۆنەدا دەبینیت لەسەر مێزی نانخواردن دانیشتووە. هیچ شوێنێک ناناسم کە مرۆڤ بتوانرێت باشتر لەسەر مێزی نانخواردن قسەی پێ بکرێت. ئەگەر دەتەوێت قسە لە پیاوێک دەربکێشیت، تەنها لەسەر خوانێکی باش دایبنێ و دەستی پێ بکە با قسە بکات! من زۆر ژیاننامەی مارتن لوتەرم خوێندووەتەوە، بەڵام هەرگیز بەڕاستی نەمدەناسی تا دوای ئەوەی قسەکانی سەر مێزی لوتەرم دەستکەوت. کەواتە بەشێکی زۆری ئینجیلی لوقا لە "قسەکانی سەر مێز"ی خوداوەند عیسای مەسیح پێکدێت. ئەو دەڵێت، "سەیری پیاوەکە بکەن" - "تاکە ناوبژیوان لە نێوان خودا و خەڵکدا، پیاوەکە مەسیح عیسا" (1 تیمۆساوس 2:5).
ئێستا کاتێک دەگەڕێینەوە سەر ئینجیلی یۆحەننا، ئاسمانە کراوەکان دەبینین و کوڕی هەتاهەتایی لە سەرەوە دادەبەزێت، شوێنی خۆی لە سکی پاکیزەدا دەگرێتەوە- خودا و مرۆڤ لە یەک کەسی پیرۆز و شکۆمەنددا- کوڕی هەتاهەتایی لە جەستەدا دەرکەوتووە. یۆحەننا دەڵێت، "ئەوەتا خودای ئێوە." ئینجیلەکەی نووسراوە بۆ دامەزراندنی ڕاستی خوداوەندی و ئیلاهی گەورەمان عیسای مەسیح. لە دوازدە بەشی یەکەمدا کوڕی خودایی بە جیهان ناسێنراوە و بەو کەسایەتییەی کە دەیتوانی داوا لە جیهانێکی گوناهباران بکات. ئێمە ئەم تایبەتمەندییە جیاوازانە تێبینی دەکەین کاتێک بەردەوام دەبین لە خوێندنەوەمان.
لە بەشی ١٣ەوە دەست پێدەکەین و تا کۆتایی، ئاشکراکردنی پەروەردگار عیسامان هەیە وەک کوڕ، بۆ گەلی خۆشەویستی خۆی، وەک ئەوەی کە پێیەکانیان لە گڵاویی دەپارێزێت. ئەمە ئاشکراکردنێکی سەرسوڕهێنەری پارێزگارییەکەی و ڕاستییەکی شکۆداری چاودێرییەکەیەتی بۆ گەلەکەی لەم سەردەمەدا. پاشان بەڵێنی گەڕانەوەی بە شکۆوەمان هەیە لە کۆتایی سەردەمەکەدا، و هاتنی سەرخۆشکەر، کە ڕێنمایی دەکات بۆ هەموو ڕاستییەک.
Mizgîniya Yûhenna, wê demê, bi awayekî tekez ya Xwedayîtiya Xudanê me yê pîroz e. Ew Wî wek Peyva Herheyî pêşkêş dike, yê ku bi keremê ji bo xilasiya me bû goşt. Li vir ne şecereya mirovî heye wek di Metta û Lûqa de, lê em yekser vedigerin paşeroja herheyî. "Di destpêkê de" li vir ji heman îfadeya di Destpêk 1:1 de kevntir e. Li wir ew destpêka afirandinê ye, lê li vir, pir berî ku afirandin dest pê bike, em Kur di sînga Bav de dibînin. Dema ku her tiştê ku qet destpêkek wî hebû dest pê kir ku hebe, Peyv hebû. Heft tiştên ku li ber me têne danîn binihêrin.
با بە وریاییەوە ئەم حەوت خاڵە پەیڕەو بکەین. یەکەم، ئێمە ئاماژە بە هەتاهەتایی بوونی دەکەین. یەکتاپەرستیی بە هەموو جۆرەکانییەوە لێرەدا ڕەت دەکرێتەوە. وشە هەرگیز سەرەتایەکی نەبووە. کوڕ بە ڕاستی هەتاهەتاییە وەک باوک. فێرکردنی پێچەوانەی ئەمە، نکۆڵیکردنە لە خودی بنەماکانی باوەڕەکەمان. ئەو نەیدەتوانی سەرەتایەکی هەبێت، چونکە خۆی "سەرەتا و کۆتاییە" (بینین ٢٢:١٣).
بەڵام تەنها ئەوە نییە کە ئەو هەتاهەتایی لە لاهووتدا بوو. کتێبی پیرۆز بە هەمان شێوە جەخت لەسەر کەسایەتییە جیاوازەکەی دەکاتەوە. ئەمە لە دەربڕینی "وشە لای خودا بوو" دا ئاماژەی پێکراوە. لە پەندی سڵێمان ٨:٢٧ دا سەبارەت بە دانایی پێمان دەوترێت، "کاتێک ئاسمانەکانی ئامادە دەکرد، من لەوێ بووم." و دووبارە لە ئایەتی ٣٠ دا، "من لەلای ئەو بووم، وەک یەکێک کە لەگەڵی گەورە کرابێت." دانایی هەتاهەتایی و وشەی هەتاهەتایی یەک شتن. بە درێژایی هەموو سەردەمەکانی ڕابردوو مەسیح کەسایەتییەکی جیاواز بوو لە لاهووتدا. هاوبەشی لە نێوان باوک و کوڕدا هەبوو.
بەڵام ئەمە بەو مانایە نییە کە کوڕ کەمترە. خودایەتیی تەواو هی ئەوە بوو: "وشەکە خودا بوو." هەروەک چۆن بە ڕاستی باوک خودا بوو و ڕۆحی پیرۆز خودا بوو، بە هەمان شێوە وشەکە خودا بوو. زیاتر لەمە نەدەتوانرا بوترێت.
ڕەنگە ڕستەی داهاتوو وەک دووبارەکردنەوەیەک دەربکەوێت: "هەر ئەوە بوو لە سەرەتادا لەگەڵ خودا." بەڵام لە ڕاستیدا شتێک زیاد دەکات بۆ ئەوەی پێشتر خراوەتە بەردەممان. باس لە کەسایەتییە نەگۆڕەکەی دەکات. ئەو لە هەموو هەتاهەتایەتیدا هەر یەکێک بوو؛ واتە، ئەو کوڕی هەتاهەتایی بوو. ئەو نەبووە کوڕ کاتێک لەدایک بوو بۆ ناو جیهان، بەڵکو "باوک کوڕەکەی نارد بۆ ئەوەی ببێتە ڕزگارکەر" (1 یۆحەننا 4:14). ئەو نەبووە کوڕ دوای ئەوەی نێردرا، ئەو لە سەرەتاوە کوڕ بوو.
دروستکردن دەگەڕێتەوە بۆ هەر یەکێک لە کەسەکانی خوداوەند. لێرە بەتایبەتی دەوترێت، "هەموو شتێک بەهۆی ئەوەوە دروستکرا." لە شوێنێکی تردا دەخوێنینەوە، "ئەو [خودایەی] کە بە دانایی ئاسمانەکانی دروستکرد" (زەبوورەکان ١٣٦:٥). ئیلۆهیم، خودای سێ کەسی، ئاسمان و زەوی دروست کرد. باوک پلانیدانا، وشە بریکار بوو، و ڕۆح جێبەجێکاری ڕاوێژە خوداییەکان بوو، و هەروەک چۆن وشە دروستکردنی یەکەمی بەرهەمهێنا، بە هەمان شێوە ئەویش "سەرەتای دروستکردنی خودا"یە (وهحی ٣:١٤). ئەمە بەو مانایە نییە کە ئەو یەکەم بوونەوەر بوو خودا دروستی کرد، بەڵکوو ئەو کەسەیە کە دروستکردنی خودا بەرهەم دەهێنێت، واتە، دروستکردنی نوێ کە هەموو باوەڕداران سەر بەوێین.
بێجگە لەو ژیان نییە. ئەو کانیی ژیانە، و ئەوەش هەردوو ژیانی سروشتی و ڕۆحی دەگرێتەوە. هەموو ژیانی سروشتی لەو دێت، و سەبارەت بە ژیانی ڕۆحی نووسراوە، "ئەوەی کوڕی هەبێت، ژیانی هەیە؛ و ئەوەی کوڕی خودای نەبێت، ژیانی نییە" (1 یۆحەننا 5:12). ئەو ژیانە بە تەواوی کامڵییەوە لەودا وەک مرۆڤێک لەسەر زەوی بینرا. "ژیانەکە ڕووناکی مرۆڤەکان بوو." کاتێک ئەو لەم دیمەنەدا دەجووڵایەوە، ڕووناکی خستە سەر هەموو مرۆڤێک، شتەکانی بەو شێوەیە نیشان دەدا کە خودا خۆی دەیانبینێت.
ئەمە دەمانگەیەنێتە خاڵی حەوتەم - جەستەوەرگرتنی ئەوی. "وشە [بوو بە] جەستە." "بوو بە" لێرەدا باشترە لە "دروستکرا." بە وردی قسە بکەین، ئەو هەرگیز هیچ شتێکی "لێ دروست نەکرا"، بەڵام بە نیعمەتێکی بێفیزی بوو بە جەستە بۆ ئەوەی باوکی بۆ مرۆڤ ئاشکرا بکات و مرۆڤ بۆ خودا بکڕێتەوە.
ئینجیلی یۆحەننا تەرخانکراوە بۆ ئەم دوو بابەتە. کاتێک لاپەڕە پیرۆزەکانی دەخوێنینەوە، وشەی ھەمیشەیی دەبینین، کە بووە بە جەستە، لەناو خەڵکدا دەجووڵێتەوە، باوکی شکۆدار دەکات بە ھەموو ڕێگا بێگەردەکانییەوە، بیروبۆچوونی خودا بە تەواوی دەردەبڕێت، و لە کۆتاییدا خۆی وەک فیدیە لەسەر خاچ بەخشی بۆ ئەوەی مرۆڤەکان بۆ لای خودا ڕزگار بکرێنەوە و بەشداری شکۆمەندییەکەی بکەن بۆ ھەموو ھەتاھەتایەتییەکەی داھاتوو.
باش ناسراوە کە "وشە" وەرگێڕانی وشەی یۆنانی لۆگۆسە. ئەمە زاراوەیەک بوو کە پێشتر لای خەڵکی بیرکەرەوە ناسراو بوو کاتێک خودای ئێمە لەسەر زەوی دەرکەوت. لە هەموو شوێنێکی جیهانی یۆنانی زماندا نووسینەکانی ئەفلاتوون بڵاوکرابوونەوە. ئەو باسی چارەسەرنەکردنی زۆر نهێنی کردبوو، بەڵام هیوای دەربڕیبوو کە ڕۆژێک "وشەیەک" (لۆگۆس) لە خوداوە دەردەکەوێت کە هەموو شتێک ڕوون دەکاتەوە. یۆحەننا ڕەنگە ئەمەی لە مێشکدا بووبێت کاتێک، بە ڕێنمایی ڕۆحی پیرۆز، ئەو ڕستە سەرسوڕهێنەرانەی نووسی کە ئەم ئینجیلە پێی دەستپێدەکات. وەک ئەوە وایە خودا دەڵێت:
"وشە"کە ئێستا گوتراوە. لە مەسیحدا هزری خودا بە تەواوی ئاشکرا کراوە. ئەوەی گوێی لێ بگرێت، گوێی لە خودایە، چونکە "لە [ئەودا] هەموو گەنجینەکانی دانایی و زانست شاراوەن" (کۆلۆسی 2:3).
کاتێک سەیری ئەم بەشە دەکەین، بە دڵێکی پەرستراوەوە تێبینی زۆرێک لە نازناو و دەربڕینە جۆراوجۆرەکان دەکەین کە دەربارەی ئەو بەکارهاتوون. ئەو "مەسیح"ە، دەستنیشانکراوەکە، مەسیحی ئیسرائیل. یەحیا باپتیست وەک "بەرخی خودا"، هەڵگری گوناه، ئاماژەی پێدەکات، و هەروەها ڕایدەگەیەنێت کە ئەو "کوڕی خودا"یە. قوتابییەکان وەک "مامۆستا" قبووڵی دەکەن. فیلیپ دڵنیایە کە لە عیسای ناسری، کوڕی یوسف، وەک ئەوەی لەو کاتەدا لێی تێگەیشتبوو، ئەو کەسەی دۆزیوەتەوە "کە موسا لە یاسادا، و پێغەمبەران، دەربارەیان نووسیبوو" (ئایەتی ٤٥). ناتانائیل-یش وەک "کوڕی خودا" دەیناسێتەوە و ڕایدەگەیەنێت کە ئەو "پاشای ئیسرائیل"ە. عیسا خۆی ئەو دەربڕینە بەکاردەهێنێت کە لە ڕۆژانی داهاتوودا زۆر باو بوو لەسەر لێوەکانی، "کوڕی مرۆڤ"، و ئەو پێمان نیشان دەدات کە ئەم کوڕی مرۆڤە وەک پەیژەکەی یەعقوبە، بەستەرە پەیوەندییەکە لە نێوان زەوی و ئاسماندا کە فریشتەکانی خودا بەسەریدا سەردەکەون و دادەبەزن.
کاتێک بەم ئینجیلەدا تێدەپەڕین، ئێمە دەبینین ئەو بە هەموو شێوەیەکی گونجاو پێشکەش کراوە کە ڕۆحی خودا دەیانتوانی وێنای بکات و ئەوەی کە مێشکی مرۆڤ، ڕووناک کراوەتەوە بە نیعمەتی ئیلاهی، دەیانتوانی لێی تێبگات.
ئێمە پێشتر بینیومانە کە عیسا وشەی هەتاهەتاییە، یەکێکە لەگەڵ باوک لە هەموو سەردەمەکانی ڕابردووەوە؛ کە کاتێک هەموو شتێک کە دەستی بە بوون کرد، هاتە بوون، ئەو پێشتر لەوێ بوو. ئەو دەستی بە بوون نەکرد، ئەو هەبوو. ئەو وشە بوو. ئەو لەگەڵ خودا بوو. ئەو خودا بوو، و ئەو کوڕ بوو لە سەرەتادا لەگەڵ خودا. ئەو هەرگیز هیچ گۆڕانکارییەکی بەسەردا نەهات لە کەسایەتییەکەیدا. ئەو کوڕ بوو لە هەموو هەتاهەتاییەوە هەروەک چۆن ئەو کوڕ بوو پێش هەموو دروستکراوەکان.
"هەموو شتێک بەهۆی ئەوەوە دروست کرا، و بێ ئەو هیچ شتێک دروست نەکرا کە دروست کرابوو" (1:3).
ئایا ئەوە بەڕاستی کاری تێکردووین؟ ئایا تێدەگەین کە ئەوەی لەسەر خاچ هەڵواسرا دروستکەری زەوی بوو؟
پێموایە خەڵک زۆرجار بە هەڵە تێدەگەن لە قوربانییەکەی کە ئەو کردی، چونکە تێناگەن کێ بوو کە کردی. د. و. پ. مەککەی، لە کتێبەکەیدا "نیعمەت و ڕاستی"، باس دەکات چۆن، لە یەکێک لە بۆنەکاندا، دوای ئەوەی وتاری خودای دا و ڕاستییەکەی خستەڕوو، ژنێک هاتە لای و گوتی،
“ناتوانم قبوڵی بکەم.”
ناتوانی چی قبوڵ بکەیت؟
پرسی دکتۆر مەککەی.
باشە، ئەوەی پێت دەوتین، کە خودا ڕێگەی دا پیاوێکی بێتاوان لەباتی پیاوانی تاوانبار بمرێت. ئەوە دروست نەبوو. دادپەروەرانە نەبوو کە پیاوانی تاوانبار بەو شێوەیە ڕزگار بکرێن.
ئەو گوتی،
خاتوون، تۆ بە هەڵە لە تەواوی واتای ئینجیل تێگەیشتوویت. ئینجیل ئەوە نییە کە پیاوێکی بێتاوان لە پێناو پیاوانی تاوانبار مرد. یەکەم ڕاگەیاندنی ئینجیل ئەوەیە کە خودا بوو بە مرۆڤ. ئەوەی کە گوناهی بەرامبەر کرابوو، بە نیعمەتی خودایی بوو بە مرۆڤ بۆ ئەوەی لە پێناو گوناهی دروستکراوەکانی بمرێت. لەسەر خاچ ئێمە پیاوێکی بێتاوان نابینین لە پێناو پیاوانی تاوانبار بمرێت؛ ئێمە خودای لێی گوناه کراو دەبینین کە خۆی دەبەخشێت، مرۆڤایەتیی ئێمە وەردەگرێت، بۆ ئەوەی تاوانی دروستکراوەکانی لێ ببرێتەوە.
"بەڵام ئایا ئەوە دادپەروەرانەیە؟"
“خاتوون،” وەڵامی دایەوە، “ئەوە خۆشەویستییە. ئەوە خۆشەویستییەکی بێسنوورە کە وای لێکرد خۆی لە پێناوی ئێمەدا ببەخشێت.”
ئەوە فێرکردنی ڕوونی ئینجیلی یۆحەننایە. ئەو کەسەی لەسەر خاچ مرد، دروستکەری هەموو شتێک بوو. ئەو کەسە بوو کە ستەمی لێکرابوو، لەلایەن دروستکراوەکەوە گوناهی بەرامبەر کرابوو، کەچی کاتێک مرۆڤ هیچ ڕێگایەکی نەدۆزییەوە بۆ ئەوەی ژیانی ڕاست بکاتەوە یان لە حوکم ڕزگاری بێت، ئەو بە نیعمەتەوە هات بۆ ڕزگارکردنی ئەوانەی کە متمانەیان پێی دەکەن.
ئێستا لە ئایەتی ٦ دەچینە ناو چیرۆکی جەستەگرتنەکە. سەرەتا، سەرنجمان بۆ پێشڕەوەکەی ڕادەکێشرێت.
"پیاوێک لە خوداوە نێردرا، کە ناوی یۆحەننا بوو" (v. 6).
چەند جارێک ئەمە ڕاست بووە بە درێژایی سەدەکان! کاتێک خودا پیاوێکی بانگ کردووە بۆ ئەوەی مزگێنی بگەیەنێتە گەلێکی ونبوو، چەند جارێک پیاوێکی بە ناوی یۆحەننا هەڵبژاردووە! لە کتێبی پیرۆزدا یۆحەننای لەخۆربوو، یۆحەننای نێردراو، و یۆحەننا مەرقۆسمان هەیە. لەو کاتەوە زۆر یۆحەننا هەبوون کە خودا بانگی کردن بۆ ڕاگەیاندنی وشەکەی. کاتێک دەگەینە سەردەمی چاکسازیی ئایینی، یۆحەننا نۆکس و یۆحەننا کاڵڤینمان هەیە، و دواتر لە بووژانەوە گەورەکەی سەدەی هەژدەیەمدا، یۆحەننا وێسلیمانی هەیە کە لەلایەن خوداوە نێردرا بۆ ئەوەی بانگەواز بکات بۆ ئەوانەی هیچ شتێکیان لەبارەی دڵنیایی ڕزگارییەوە نەدەزانی. پێموایە یەکێک لە هۆکارەکانی زۆریی یۆحەنناکان ئەوەیە کە ئەم ناوە سەرنجی گەلی خودا ڕادەکێشێت.
تۆ دەزانی یۆحەننا چی دەگەیەنێت. واتای «نیعمەتی یەهوڤا»، «نیعمەتی پەروەردگار»ە. یۆحەننا هات بۆ ئەوەی ڕێگا خۆش بکات بۆ هاتنی پەروەردگار عیسای مەسیح. ئەو شوێنێکی زۆر تایبەتی هەبوو لە شایەتی نووسینە پیرۆزەکاندا. دەخوێنینەوە،
"یاسا و پێغەمبەران هەبوون تا یۆحەننا" (لۆقا 16:16).
لەوە کاتەوە پادشایەتی خودا بانگەشەی بۆ کرا، پادشایەتییەک لە نیعمەت و ڕاستی. یۆحەننا دوا پێغەمبەر بوو، و یەکەمین بانگەشەکار بوو بۆ سەردەمی نوێ. خوداوەند عیسای مەسیح دەفەرموێت کە لە نێو لەدایکبووانی ژناندا کەس لە یۆحەننا گەورەتر نەبووە. بە چ واتایەک یۆحەننا گەورەترین لەدایکبووی ژنان بوو؟ چونکە پێی درا، نەک تەنها پێشبینی مەسیح بکات، بەڵکو بە کردەوە پێشوازی لە مەسیح بکات – بۆ ئەوەی لە ئاویدا هەڵکێشێت وەک نیشانەی یەکگرتنی لەگەڵ ئەوانەی کە بۆیان هاتبوو تا بمرێت. وەک ئاو هەڵکێشەری خوداوەند عیسا و وەک ڕاگەیاندنکاری «بەرخی خودا، کە گوناهی جیهان لادەبات» (ئایەتی ٢٩)، یۆحەننا بەرزترین پلەی هەبوو لە نێو هەموو برایەتیی پێغەمبەرایەتیدا. هیچ کامیان ئەو ئیمتیازەیان نەبوو کە پێی درا. سەرەڕای ئەوەش، عیسا پێمان دەڵێت،
“ئەوەی کە بچووکترینە لە پاشایەتی [خودا]، لەو گەورەترە” (مەتتا ١١:١١).
مەبەستی ئەو چییە بەوە؟
باشە، بە یۆحەننا درا پیاوان بانگ بکات بۆ تۆبە بۆ ئەوەی پاشایەتیی خودا لێرە لەسەر زەوی دابمەزرێنێت. ئەو دەرگای بۆ ئەوانی تر کردەوە، بەڵام ڕێگەی پێنەدرا خۆی بچێتە ژوورەوە. سەرەڕای ئەوەش، ئەو شوێنێکی زۆر تایبەتی هەبوو لە پەیوەندیدا لەگەڵ خوداوەند یەسووعی مەسیح.
ئەوەی بووکی هەیە زاواکەیە: بەڵام دۆستی زاواکە، کە وەستاوە و گوێی لێیەتی، زۆر دڵخۆش دەبێت بەهۆی دەنگی زاواکەوە" (3:29).
یۆحەننا هاوڕێی زاوا بوو و بە هاتنی خوداوەند یەسووعی مەسیح شاد بوو. ئەو بەو کارە شکۆمەندەی کە دەبوو ئەنجامی بدات و بەو گەورەییەی کە دەبوو هی ئەو بێت، شاد بوو. ئەو گوتی،
من مەسیح نیم، من تەنها دۆستی زاوام.
چەند شانازییەکی سەرسوڕهێنەر بوو! و هەرگیز خزمەتکارێکی خودا هێندە بێفیزتر و کەم نرختر نەبووە لە یۆحەننای لەئاوباپتایزکەر. کاتێک لێیان پرسی دەربارەی ناسنامەکەی، هەرگیز خۆی بەرز نەدەکردەوە. کاتێک هەر کەسێک داوای بەڵگەنامەکانی لێ دەکرد، دەیگوت،
"من دەنگی یەکێکم کە لە چۆڵەوانی هاوار دەکات، [ئامادە بکەن] ڕێگای پەروەردگار" (1:23).
ناتوانیت دەنگێک ببینیت، تەنها دەتوانیت گوێبیستی بیت. یۆحەننا نەیویست ئەوان سەرقاڵی ئەو بن. خۆشییەکەی ئەوە بوو بە سادەیی ئەو یەکێکە بەرز ڕابگرێت کە ئەو پێشڕەوی بوو، و لەمەدا یۆحەننا دەبێتە نموونە بۆ هەموو خزمەتکارێکی خودا. هەموومان زۆر مەیلمان هەیە کە خەڵک سەرقاڵی ئێمە بن. حەز دەکەین بە باشی بیرمان لێ بکرێتەوە، و کەمێک ئازارمان دەدات ئەگەر خەڵک لێمان تێنەگەن و بە خراپی قسەمان لەسەر بکەن. بەڵام هەموو ئەوانە لە بیرکردنەوەکانی یۆحەننا دوور بوون. ئەو خەمی خۆی نەبوو ئەگەر تەنها مەسیح شکۆدار بکرێت. پۆڵسی نێردراو یەکێک بوو کە چووە ناو ئەو ڕۆحەوە. تەنها خەمی ئەوە بوو کە مەسیح گەورە بکرێت، یان بە ژیان یان بە مردن، و ئەوە مەبەستی تایبەتی یۆحەننای ئاوباپتایزکەر بوو-
"پیاوێک کە لە خوداوە نێردرا" (ئایەتی ٦).
شتێکی گەورەیە کاتێک خودا پیاوێک دەگرێتە دەست و دەڵێت،
من دەمەوێت تۆ بچیت بۆ ئەرکەکەی من.
من زۆر دڵنیام ئەو دەستی خۆی خستە سەرم کاتێک تەمەنم چواردە ساڵ بوو. ئەو وتی،
من ڕۆحی تۆم ڕزگار کردووە. دەمەوێت تۆ بڕۆیت بۆ ئەوەی مزگێنییەکەم ڕابگەیەنیت.
چەندە خۆشییەک بووە بۆ ماوەی پەنجا ساڵ، لە خۆشی و ناخۆشیدا، بۆ ڕاگەیاندنی ئەو پەیامە خۆشە! هەندێک جار پیاوێک بۆ چەند ساڵێک بەردەوام دەبێت پێش ئەوەی خودا دەستی بخاتە سەری. شاولى تارسوس پیاوێکی پێگەیشتوو بوو، لە سەرووی سی ساڵییەوە، کاتێک گەورەی پیرۆز بۆی دەرکەوت لەسەر ڕێگای دیمەشق و گوتى،
"من بۆ ئەم مەبەستە خۆم بە تۆ نیشانداوە، بۆ ئەوەی تۆ بکەمە خزمەتکار و شایەت... ڕزگارکردنت لە خەڵکەکە و لە نەجوولەکەکان، ئەوانەی کە ئێستا تۆیان بۆ دەنێرم." (کردارەکان ٢٦:١٦-١٧)
هاتە لای پیتەر کاتێک پیاوێکی کاری ماسیگرتن بوو. گوتی،
پیتەر، ماسییەکانت جێبهێڵە، و من تۆ دەکەمە ڕاوچیی پیاوان.
ئەو هات بۆ لای مەتیو کاتێک لەسەر مێزی باجگرەکە دانیشتبوو. کەسێک وتوویەتی کە مەتیو ڕەنگە ئەو پیاوە بووبێت کە فێری پیتەری کردووە جنێو بدات. مەتیو باجگرێکی ڕۆمانی بوو و جوو بوو، باجی قورسی دەخستە سەر گەلەکەی خۆی. هەموو جارێک پیتەر بەلەمێک ماسی دەهێنا، کاری مەتیو بوو بچێتە خوارەوە و بڵێت،
بیست لەسەد لەو ماسییانەم بدە.
دەتوانم وێنا بکەم پیتەر و مەتتا مشتومڕ دەکەن لەسەر ئەو هەڵبژاردنەی کە حکومەت دەبوو بیکات، و پیتەر نەفرەت دەکات و سوێند دەخوات لەبەر داواکارییە زۆرەکانی باجگرەکە! بەڵام پەروەردگار هاتە لای مەتتا باجگرەکە، و فەرمووی،
شوێنم بکەوە.
مەتتا بۆ هەمیشە مێزی باجگری جێهێشت، و هەڵبژێردرا بۆ نووسینی یەکەمین ئینجیل.
ئایا کەسێک هەیە ئەم دێڕانە بخوێنێتەوە کە خودا قسەی لەگەڵ دەکات؟ زۆرجار لە کاتە بێدەنگەکانی شەودا ڕەنگە دەنگێکت بیستبێت کە دەڵێت، "من تۆم دەوێت وەک خزمەتکارم، وەک میسیۆنەرم. من دەمەوێت بە شێوەیەکی تایبەت بۆ من کار بکەیت." ئایا تۆ دەڵێیت،
«لێرەم، [خوداوەند]؛ بمنێرە» (ئیشایا ٦:٨)؟
مەترسە ملکەچی بکەیت بۆی. ڕۆژێک خەڵک دەربارەی تۆ دەڵێن، "پیاوێک یان ژنێک هەبوو، لەلایەن خوداوە نێردرا بوو." ئەمە ڕاست بوو دەربارەی یۆحەننا، و پاداشتی خۆی وەردەگرێت لەبەر ئەوەی گوێی لە بانگەوازەکە گرت کاتێک لەسەر تەختی دادگای مەسیح ڕادەوەستێت.
ئێستا یۆحەننا وەک شایەتێک هات. ئەوەیە کە هەر خزمەتکارێک دەبێت بێت - شایەتێک. شایەتێک ئەو شتانە ناڵێت کە بیریان لێدەکاتەوە، بەڵکو ئەو شتانە دەڵێت کە دەیزانێت. ئەو وەک شایەتێک هات - بۆ شایەتیدان لەسەر ڕۆشنایی. ئایا ڕۆشنایی پێویستی بە شایەتێکە؟ بەڵێ، لە جیهانێکی تاریکدا وەک ئەمە، کە مرۆڤەکان کوێرن. ناتوانن ببینن، و پێویستیان بە شایەتێکە بۆ ئەو ڕاستییەی کە ڕۆشنایی هاتووە. یۆحەننا دەیزانی کە جیهان کوێرە و ئەو هات بۆ ئەوەی بە پیاوان بڵێت دەربارەی ڕۆشنایی. شتە سەرسوڕهێنەرەکە ئەمە بوو: کاتێک پیاوان پەیامەکەیان وەرگرت و باوەڕیان پێهێنا، کوێرییەکەیان لەدەستدا و توانیان ببینن. ئەوان مەسیحیان بینی، ڕۆشناییەکە،
“بۆ ئەوەی هەموو مرۆڤەکان لە ڕێگەی ئەو باوەڕ بهێنن” (ئایەتی ٧).
کێ بوو ڕووناکییەکە؟ گەورەمان عیسای مەسیح خۆی.
ئەوە ڕووناکی ڕاستەقینە بوو.
ئۆه، ڕووناکی درۆینەی زۆر زۆر هەن. ڕووناکی درۆینە و لەرزۆکی زۆر زۆر هەن کە مرۆڤەکان شوێنی دەکەون بەرەو وێرانییان.
ئەوە ڕووناکیی ڕاستەقینە بوو، کە هەموو مرۆڤێک ڕووناک دەکاتەوە کە دێتە ناو جیهان (v. 9).
ئەمە چی دەگەیەنێت؟ ئایا مەسیح ڕووناکیی ڕۆحی دەداتە هەموو مرۆڤێک کە دێتە ناو جیهانەوە؟ باشە، بەشێکی. ئەو ڕووناکی دەدات لە ڕێگەی ویژدانەکانمانەوە، و هێشتا، پێموایە زیاتر لەوە لەم دەقەدا هەیە. من پێموایە بەڕاستی ئەمەیە:
ئەوە ڕووناکییە ڕاستەقینەکە بوو، کە هاتە ناو جیهانەوە، ڕووناکی دەداتە سەر هەموو مرۆڤێک.
واتە، ڕووناکی لە مرۆڤدا نییە، بەڵکو ڕووناکی بەسەر مرۆڤدا دەدرەوشێتەوە. مەبەستم ئەوەیە، پەروەردگار عیسای مەسیح هاتە ناو جیهانێکەوە کە پڕ بوو لە خراپەکاری – پڕ بوو لە پیاوانی گوناهبار کە گوناهیان وەک پاروویەکی شیرین لەژێر زمانەکانیاندا دەسوڕاندەوە. ئەو وەک تاکە پیاوی پیرۆز هات کە تا ئێستا بەسەر ئەم زەوییەدا ڕۆیشتبێت، و کاتێک ئەو لەناو پیاواندا دەهات و دەچوو، هەموو پیاوانی تر بە پێچەوانەوە دەرکەوتن. ئەو ڕووناکی خستە سەر هەموو مرۆڤێک.
سەیرم دێت ئایا لەنێو خوێنەرەکانمدا کەسێک هەیە کە بە خۆی وتووە،
"من پێویستم بەم ئینجیلە نییە. من گوناهبارێکی گەورە نیم. من کەسم نەکوشتووە. من دزیی نەکردووە. من نە جنێو دەدەم و نە سوێند دەخۆم. من گوناهبار نیم."
کەمێک بوەستە، هاوڕێم! ئایا دێیت و لەپاڵ گەورە عیسای مەسیح دەوەستیت؟ لێرەدا تۆ مرۆڤێکی تەواوت هەیە. ژیانی تۆ چۆن بەراورد دەکرێت بە هی ئەوەوە؟ ڕۆحی تۆ، قسەکانت، و شێوازی سەیرکردنت بۆ شتەکان چۆن بەراورد دەکرێت بە هی ئەوەوە؟ ئۆه، کاتێک لەپاڵ ئەودا دەوەستین، ئەو ڕووناکی دەخاتە سەرمان، و ئەو ڕووناکییە هەموو کەموکوڕییە ڕۆحی و ڕەوشتییەکانمان دەردەخات.
"ئەوە ئەو ڕووناکییە بوو کە بە هاتنی بۆ جیهان، ڕووناکی دەداتە سەر هەر مرۆڤێک."
یاسا بە یەک نەتەوە و یەک گەل درا. عامۆس پێی دەڵێت داوێکی ڕاستکەرەوە، کە پێی دەتوانرا هەموو لاروخوارییەک بدۆزرێتەوە. مەبەستی دروستکردنی دیوارێکە. یەکێک سەیری دەکات و دەڵێت، "ئەو دیوارە ڕاست نییە." بیناسازەکە پێی ناخۆشە، بەڵام کاتێک داوێکی ڕاستکەرەوە دەگرێت و لە تەنیشت دیوارەکە دەیخاتە خوارەوە، ناتەواوییەکەی دەردەخات.
لێرە پیاوێک هەیە کە بانگەشە دەکات کامڵە و خودا دەڵێت،
تاقیبکەرەوەی بە یاساکەم و دەدۆزیتەوە کە ئەو خوارە.
پەرتووکی پیرۆز دەڵێت کە ئەگەر پیاوێک
"ئەگەر کەسێک هەموو یاساکە بپارێزێت، بەڵام لە یەک خاڵدا سەرپێچی بکات، ئەوا تاوانباری هەموویەتی." (یاقوب ٢:١)
بەڵام عیسا وەڵامی هەموو بانگەشەکانی دایەوە؛ ئەو هەموو داواکارییەکانی بەجێهێنا.
"هیچ گوناهێکی تێدا نییە" (1 یۆحەننا 3:5)."ئەو... گوناهی نەناسی" (2 کۆرنسۆس 5:21)."[ئەو] هیچ گوناهێکی نەکرد" (1 پەترۆس 2:22).
ئەوەیە مرۆڤ دەبێت بۆ خودا چۆن بێت. کاتێک تۆ شوێنی خۆت لەلای ئەودا دەگریت، دەستبەجێ هەموو ناتەواوییەکەت ئاشکرا دەبێت. ئەو ڕووناکیت دەخاتە سەر.
"ئەوە نوورە ڕاستەقینەکەیە کە هاتە ناو جیهان، ڕووناکی دەداتە سەر هەموو مرۆڤێک."
باشە، ئایا ئەو تەنها هاتووە بۆ ئەوەی گوناهەکەم دەربخات؟ ئایا ئەو تەنها هاتووە بۆ ئەوەی ناتەواوییەکەم ئاشکرا بکات؟ نەخێر، بە دڵنیاییەوە. ئەو دەبێت سەرەتا وام لێبکات پێویستییەکەم ببینم، بەڵام تەنها بۆ ئەوەیە کە خۆی وەک ڕزگارکەرم ئاشکرا بکات!
"ئەو لە جیهاندا بوو، و جیهان بەهۆی ئەوەوە دروست کرا، و جیهان نەی ناسییەوە" (v. 10).
هیچ یەکێک لە هاوشارییەکانی خەونی نەدەبینی کە خودا خۆی هاتبووە خوارەوە بۆ ئەوەی لە ناویان بژی.
بیرم دێت کاتێک من و خێزانەکەم بە شەقامەکانی ناسرەدا دەڕۆیشتین، تووشی شۆک بووین بەهۆی پیسی و چڵکنبوونەوە – منداڵە پیسەکان لە دەوروبەری ئاوەڕۆ کراوەکاندا یارییان دەکرد کە بە هەردوو لای شەقامەکەدا دەڕۆیشتن. کاتێک بەڕێوە بووین، خێزانەکەم دەستی کرد بە گریان. فرمێسک بەسەر ڕوومەتیدا دەهاتە خوارەوە. من وتم، "خۆشەویستم، چی بووە؟ نەخۆشیت؟" ئەو وتی، "نەخێر." "بەڵام بیرم لە مریەم و عیسا دەکردەوە – مریەم منداڵە پیرۆزەکەی لە شوێنێکی وادا پەروەردە دەکرد، چونکە دەبێت ئەوکاتە خراپتر بووبێت لە ئێستا." دەزانن چەندێک شارەکانی ڕۆژهەڵات قێزەون و ترسناکن. هەندێکتان پێتان وایە شتی زۆر ناخۆشتان لە ئەمریکا بۆن کردووە، بەڵام ئەگەر سەردانی هەندێک شوێنی ڕۆژهەڵاتتان نەکردبێت، هێشتا هیچتان بۆن نەکردووە! بەڵام عیسا لەناو هەموو ئەو پیسی و قێزەونییەدا گەورە بوو وەک گوڵێکی زەنبەقی سپی پاک کە لەناو ئاوی قوڕاوی و پیسبووی بنی دەریاچەکەدا سەری هەڵدابێت. عیسا، پاکەکە؛ عیسا، پیرۆزەکە. ئەو لە جیهاندا بوو و دروستکەری هەموو شتێک بوو، و ئەوان
“نەیانناسی” (ئایەتی ١٠)
ئەو مێز و کورسییەکانی دروستکرد و دەرگا و پەنجەرەکانی لە ماڵەکانیاندا جێگیر کرد، و کەس نەیزانی کە خودا خۆی لەنێوانیاندا دەڕۆیشت هەتا دواتر چووە سەر خاچ و لە پێناوی گوناهەکانماندا مرد. ئەوان لە گۆڕدا ناشتیان، و لە بەیانی سێیەمدا ئەو کۆت و بەندەکانی مردنی پچڕاند و بە سەرکەوتنەوە هەستایەوە. ئەو هەرگیز جارێکی تر سووکایەتی پێناکرێتەوە. ئەو سەرۆکی دروستکراوە نوێیەکەیە –ی ئەوانەی کە متمانەیان پێکردووە و لە ژیانی هەستانەوەدا لەگەڵیدا یەکن.
"بۆ لای هی خۆی هات، و هی خۆی وەرینەگرت" (ئایەتی 11).
یەکەم "هی خۆی" لە ڕەگەزی بێلایەندایە؛ دووەمەکە کەسییە. لەوانەیە بخوێنینەوە،
ئەو هاتە لای هی خۆی، و گەلی خۆی وەرناگریان.
بەڵێ، ئەو هاتە ناو جیهانی خۆی. ئەو ئەم جیهانەی دروست کرد. ئەو هاتە ناو ئەو جیهانەی کە دەستەکانی دروستیان کردبوو. ئەو هاتە وڵاتی خۆی، شاری خۆی، شاری قودس. ئەو هاتە پەرستگای خۆی-
"لە پیرۆزگاکەتدا، هەموو بەشێکی شکۆمەندییەکەی ڕادەگەیەنێت."
داود وتی. ئەو هاتە لای خۆی، بەڵام گەلەکەی خۆی، جولەکەکان، ئەو گەلەی کە پێشبینی دەکرا بۆ سەدان ساڵ چاوەڕێی ئەویان کردبێت، نەیانناسییەوە و ئەوان
وەرینەگرت.
ئایا تۆ ئەوت وەرگرتووە؟ کەسانێک هەبوون کە گوێیان لە قسەکردنی بوو و دڵیان بۆی کردەوە.
"هەرچەندە کەسێک وەرگرتی، پێی دان دەسەڵات بۆ ئەوەی ببنە کوڕانی خودا، تەنانەت ئەوانەی باوەڕ بە ناوی دێنن" (ئایەتی ١٢).
ئێمە تەواوی ڕاستیی ڕێگای ڕزگاریمان هەر لێرەدا هەیە، تا ئەو شوێنەی پەیوەندی بە بەشی ئێمەوە هەیە. خودا ئەوی وەک میرێک و ڕزگارکەرێک داناوە، و کاتێک ئێمە ئەومان وەردەگرین، دەبینە هی ئەو. ئایا دەڵێیت،
چۆن دەتوانم بەهرەمەند بم لە نیعمەتی ڕزگارکەری ئەوی؟
ئەوەتا بۆت.
“هەموو ئەوانەی کە وەرگریان.”
وەرگرتنی ئەو ئەوەیە کە متمانەی پێ بکەیت، دڵت بۆی بکەیتەوە. ئایا تۆ ئەوت وەرگرتووە؟
“هەرکەسێک کە ئەویان قبوڵ کرد.”
شتێکی وا سادە، قورس مەکەن. خودا سادەترین دەستەواژەی بەکارهێناوە. عیسا دەڵێت،
“وەرن بۆ لای من،… و من ئارامیتان پێ دەدەم” (مەتتا ١١:٢٨).
باوەڕم پێ بکە، و ژیانی هەتاهەتاییت دەبێت. ڕوو بکەرە من، و رزگار دەبیت. قبووڵم بکە، و من تۆ دەکەمە هی خۆم. بۆ قبووڵکردنی ئەو، دەرگای دڵت بە فراوانی بکەرەوە و ئەو دێتە ژوورەوە.
“ئەوەتا، من لەبەر دەرگا وەستاوم و لێدەدەم: ئەگەر هەر کەسێک گوێی لە دەنگی من بێت و دەرگاکە بکاتەوە، من دەچمە ژوورەوە بۆ لای و لەگەڵی نان دەخۆم، ئەویش لەگەڵ من.” (بینین 3:20)
گۆرانییەکی جوانی ئینجیلی هەیە کە دەڵێت،
"تۆ دەبێت دەرگاکە بکەیتەوە."
دەبێت دەرگاکە بکەیتەوە. عیسا خۆی بە زۆر ناخاتە ژوورەوە. ئایا دەرگاکە دەکەیتەوە؟ ئایا ڕێگەی پێدەدەیت بێتە ژوورەوە؟ لەم ساتەدا دەتوانیت سەرت دانەوێنیت، دڵت بکەیتەوە، و بڵێیت،
من دەمەوێت تۆ بێیتە ژوورەوە و ببیتە گەورەی ژیانم.
ئایا تۆ ئەو وەرناگریت؟
بۆ هەموو ئەوانەی کە وەرگرتیان، دەسەڵاتی پێدان بۆ ئەوەی ببنە منداڵانی خودا.
وەک دەزانیت، مرۆڤەکان بە سروشتی منداڵەکانی خودا نین. عیسا بە گرووپێکی دیاریکراوی سەردەمی خۆی فەرمووی،
“ئێوە هی باوکتانن، شەیتان” (یۆحەننا ٨:٤٤)،
و لە هەموو ڕزگاربووان، نێردراو دەڵێت،
"[کە جارێک] منداڵانی تووڕەیی بووین" (ئەفەسۆس 2:3).
ئێمە لە گۆشتی گوناهبارەوە لەدایک بووین. بۆ ئەوەی ببینە منداڵانی خودا، پێویستە نوێ بینەوە. "هەرکەسێک وەرگری بوو." وەرگرتنی ئەو واتە باوەڕهێنان بە ناوی، قبوڵکردنی قسەکانی. واتە متمانەکردن پێی. هەوڵ مەدە باوەڕ بکەیتە نهێنییەکی گەورە. باوەڕ بە سادەیی دانانی "ئامین"ی تۆیە لەسەر ئەوەی خودا دەیڵێت. ئێمە شایەتی پیاوان وەردەگرین. پیاوێک دێتە لامان کە متمانەمان پێیەتی. ئێمە باوەڕ بەوە دەکەین کە ئەو پێمان دەڵێت. ئێمە شایەتی پیاوان وەردەگرین. زۆر باشە، خودا شایەتی خۆی سەبارەت بە کوڕەکەی پێداوین. ئایا شایەتی ئەوی بۆ دڵت وەردەگریت؟ ئایا جورئەت دەکەیت خودا بە درۆزن دابنێیت بە ڕەتکردنەوەی باوەڕهێنان بەو شایەتییەی کە ئەو سەبارەت بە کوڕەکەی داویەتی؟
سەرنج بدە لەوەی دەربارەی ئەوانە دەگوترێت کە باوەڕ بە ناوی ئەودا دەهێنن:
[بۆ] هەموو ئەوانەی کە وەرگرتیان، پێی دان [ئەو] دەسەڵاتەی [“یان دەسەڵات”] بۆ ئەوەی ببنە [منداڵانی] خودا.
سێ ڕێگا هەیە کە ناتوانیت بەهۆیانەوە ببیتە منداڵی خودا.
یەکەم،
“کە لەدایکبوون، نەک لە خوێن” (v. 13a).
ئەوە بەو واتایەیە کە تەنانەت ئەگەر دایک و باوکت دوو لە باشترین مەسیحییەکان بووبن کە تا ئێستا ژیابن، ناتوانن ژیانی خودایی پێت ببەخشن. ناتوانن سروشتی نوێی خۆیان پێت بگەیەنن. تەنها خودایە کە دەتوانێت ئەوە بکات. تۆ بە خوێن منداڵی خودا نیت.
دووەم،
نە لە ویستی جەستە" (ئایەتی ١٣ب).
ناتوانی بە سادەیی خۆت بکەیتە مەسیحی بە ویستی خۆت:
نە بە ویستی مرۆڤە، نە بە هەوڵی مرۆڤە، بەڵکو بە بەزەیی خودایە.» (ڕۆما ٩:١٦)
ئەمە پیاوێکە کە دەڵێت،
باشە، من هیچ کارێکم نییە، بۆیە دەبمە سەرباز.
ئەو دەبینێت کە دەبێت یونیفۆرمێکی هەبێت، بۆیە دەچێتە دوکانی جلوبەرگ و یونیفۆرمەکە دەکڕێت. ئەو بە شەقامەکەدا دێتە خوارەوە لەکاتێکدا لەبەری کردووە و خەیاڵ دەکات کە سەربازە. ڕەنگە بپرسین، "چۆن بوویتە سەرباز؟" "باشە، من یونیفۆرمێکم لەبەر کرد، و من سەربازم." ئایا ئەوە وای لێدەکات ببێتە سەرباز؟ بێگومان نا. دەبێت ناوی تۆمار بکرێت. هیچ کەسێک ناتوانێت ببێتە مەسیحی بە تەنها گوتن،
"لەمەودوا، من مەسیحیم."
ئەوە تۆ ناکاتە مەسیحی. دەبێت وەک گوناهبارێک بێیتە لای خودا و مەسیح وەرگریت. ئەو تۆ دەکاتە مەسیحی. ئەو ژیانێکی نوێت پێدەبەخشێت. تەنها بە هەوڵدان بۆ باشتربوون نییە، بەڵکو بە ڕێگەدانە بە خودا کە تۆ بکاتە بوونەوەرێکی نوێ.
سێیەم،
“نە لە ویستی پیاو” (ئایەتی ١٣ج).
هیچ کەسێک لەسەر زەوی ناتوانێت تۆ بکات بە مەسیحی. خەڵک وا بیر دەکەنەوە هەندێک قەشە یان پیاوی ئایینی دەتوانن بە لەئاوباپتیزەکردن یان ڕێوڕەسمە پیرۆزەکان ئەوان بکەن بە مەسیحی. بەڵام ئەمانە ناتوانن تۆ ڕزگار بکەن.
“دەبێ لەنوێ لەدایک ببنەوە” (یۆحەننا 3:7).“کە لەدایکبوون، نە لە خوێنەوە، نە لە ویستی جەستەوە، نە لە ویستی مرۆڤەوە، بەڵکو لە خوداوە.”
تەنها خودا ئەو ژیانە نوێیە لە ڕۆحی هەموو باوەڕدارێکدا بەرهەم دەهێنێت کە بە کوڕە پیرۆزەکەی باوەڕی هەیە.
ئێستا کۆتا ئایەت لەم بەشەدا:
“و کلام بوو بە جەستە” (ئایەتی ١٤).
ئەوە باشترین وەرگێڕان نییە. لە ڕاستیدا، وەک پێشتر ئاماژەمان پێداوە، وشە هەرگیز نەبووە هیچ شتێک. وشە بوو بە گۆشت. ئەوە ببەستەوە بە ئایەتی یەکەمەوە،
“لە سەرەتادا وشە هەبوو، و وشە لەگەڵ خودا بوو، و وشە خودا بوو.”“و وشە بوو بە جەستە.”
ئەوەی لە هەموو هەتاهەتایەکەوە لەگەڵ باوک یەک بوو، بوو بە مرۆڤ. واتە مرۆڤایەتیی ئێمەی لە خۆ گرت، جەستە و گیان و ڕۆح. بوو بە مرۆڤ، و لەگەڵ ئەوەشدا خودا بوو،
و لە ناوماندا نیشتەجێ بوو.
وشەی "نیشتەجێ بوو" دەکرێت وەرگێڕدرێت بە "خێمەی لێدا" لە نێوانماندا. لە کۆندا خودا لە خێمەی پەرستندا لە چۆڵەوانیدا نیشتەجێ بوو. ئێستا ئەو لە کوڕەکەیدا دەرکەوتووە.
“وشە جەستەی وەرگرت، و لە ناوماندا نیشتەجێ بوو، و ئێمەش شکۆی ئەومان بینی،”
شکۆمەندیی خودایی کە دەدرەوشایەوە. یۆحەننا لەگەڵی ژیا، لەگەڵی ڕۆیشت، لەگەڵی نوێژی کرد. ئەو لە ژیانە پیرۆزەکەیدا بینی
شکۆمەندی وەک هی تاکە کوڕی لەدایکبووی باوک، پڕ لە نیعمەت و ڕاستی.
ئەم وشانە لەلایەن کەسێکەوە نووسراون کە نزیکەی تەواوی ژیانی عیسای دەناسی. ئەو بە پەیوەندی خێزانییەوە خزمایەتی لەگەڵیدا هەبوو، و دەبێت ناسیبێتی کاتێک لەوێ لە ناسرە گەورە دەبوو. یەکێک لە مێژوونووسە سەرەتاییەکانی کەنیسە پێمان دەڵێت کە یۆحەننا هەرزەکار بوو کاتێک مەسیح بانگی کرد بۆ ئەوەی ببێتە ڕاوچیی پیاوان. ئەو سێ و نیو ساڵی لە هاوڕێیەتییەکی زۆر نزیکدا لەگەڵ عیسا بەسەر برد، و ئەو کەسە بوو کە پشتی بە سنگی عیساوە دابوو لە دواخواردنەکەدا. ئەو لەوانەیە نزیکەی نەوەد ساڵ بووبێت کاتێک ئەم کتێبەی نووسی، و کاتێک سەیری ساڵانی ڕابردووی دەکرد، دەیگوت: "ئێمە شکۆمەندیی ئەومان بینی، شکۆمەندییەک وەک هی کوڕی تاقانەی باوک، پڕ لە نیعمەت و ڕاستی." ئەو وەحییە لەگەڵماندا بەشی دەکات کاتێک ئەم بەشانە نایابانە دەنووسێت.
ئەم چوار ئایەتە دڵنیام بەس دەبن بۆ تێڕامانمان لەم کاتەدا. ئەوان زۆر دەوڵەمەند و پڕن. سەرەتا سەرنج دەدەینە شایەتیی یۆحەننای لەئاوباپتيزكەر، کە بەیانیی ڕۆژی یەزدانی ڕابردوو سەیریمان دەکرد. دەبیستین پێشڕەوی مەزنی مەسیح ڕایدەگەیەنێت،
“ئەمە ئەو بوو کە من باسی کردم، ئەوەی دوای من دێت لەپێش منە: چونکە ئەو پێش من بوو” (ئایەتی ١٥).
یۆحەننا هاتبوو بە ئاو لەئاوهەڵکێشێت، بەڵام ئەو گوتی،
"یەکێک لەنێوتاندا وەستاوە، کە ئێوە نایناسن؛ ئەو کەسەیە کە دوای من دێت و لەپێش منەوەیە، من شایانی ئەوە نیم قایشی پێڵاوەکەی بکەمەوە" (ئایەتەکانی ٢٦-٢٧).
لە شوێنێکی تر پێمان وتراوە کە ئەو دەبوو بە ڕۆحی پیرۆز و بە ئاگر لەئاوبدات.
بیرت بێت کە یۆحەننا لەو کاتەدا قسەی لەگەڵ کۆمەڵێکی جۆراوجۆر دەکرد. لەناو ئەو ژمارە زۆرەدا کەسانێک هەبوون کە دەبوو بە ڕۆحی پیرۆز لەئاوبارە بکرێن، و ئەوانەشی کە چونکە پەیامەکەیان ڕەتکردەوە، دەبوو بە ئاگر لەئاوبارە بکرێن. یەکێکیان نیعمەتە بە تەواوی خۆیەوە – ئەوی دیکەیان حوکمدانە.
"کە گاسنی لە دەستیدایە، و جۆینەکەی بە تەواوی پاک دەکاتەوە، و گەنمەکەی کۆ دەکاتەوە بۆ کۆگاکەی؛ بەڵام کا و بێژینگ بە ئاگرێکی نەکوژاوە دەسووتێنێت" (مەتتا ٣:١٢).
کۆتاییهاتنی دادگاییکردن لە دەریاچەی ئاگردا لەسەر تەختی سپی گەورە ڕادەگەیەنرێت، بەڵام ئەو کەسەی لەسەر تەختی سپی گەورە دادەنیشێت هەمان کەسایەتی سەرسوڕهێنەر دەبێت کە لە خاچی گۆلگۆتا هەڵواسرا و لە پێناوی گوناهەکانماندا مرد. با هەرگیز لەبیرمان نەچێت کە ئەو فەرمانی کردووە،
بۆ ئەوەی هەموو خەڵک ڕێز لە کوڕەکە بگرن، وەک چۆن ڕێز لە باوکەکە دەگرن. ئەوەی ڕێز لە کوڕەکە نەگرێت، ڕێز لەو باوکە ناگرێت کە ناردوویەتی. (یۆحەننا ٥:٢٣)
ڕەنگە بڵێم بە هەر کەسێک کە ئەمە دەخوێنێتەوە، کە ئەگەر ئێستا لە دەرەوەی مەسیح بیت، ئەگەر لە دەرەوەی مەسیح بژیت و بمرێت، ئەوا لە هەستانەوەی ناڕەواکاندا لە دەرەوەی مەسیح هەڵدەستێنرێیتەوە. دەبێت وەک ڕۆحێکی بێمەسیح لەسەر تەختی سپی گەورە بوەستیت، و لەوێ ڕووبەڕووی ئەو یەکێک دەبیتەوە کە جارێک مرد بۆ ڕزگارکردنت، کە ڕزگاری دەکردیت ئەگەر متمانەت پێی کردبا، کە ئارەزووی ڕزگارکردنی تۆی دەکرد، کە ڕۆحی پیرۆزی نارد بۆ ئەوەی لێت بپاڕێتەوە، بۆ ئەوەی داوات لێ بکات خۆتی تەسلیم بەو بکەیت و نیعمەتی ئەوی بزانیت. بەڵام لەو ڕۆژەدا زۆر درەنگ دەبێت بۆ ئەوەی وەک ڕزگارکەر بیزانیت. هی تۆ مەعمودییەتی ترسناکی ئاگر دەبێت. سوپاس بۆ خودا، پێویست ناکات وا بێت. ئەو بە نیعمەتەوە هات بۆ ڕزگارکردنت، ئەو دەیەوێت ڕزگار بکات.
یۆحەننا بە دڵنیاییەوە ئاماژەی پێ دەکات و دەڵێت،
"ئەمە ئەو کەسە بوو کە من قسەم لەبارەیەوە کرد، ئەوەی دوای من دێت لە من پێشترە: چونکە ئەو پێش من بوو."
یۆحەننا دڵخۆشە بە بەخشینی ڕێز، وەک چۆن هەموو خزمەتکارێکی ڕاستەقینەی مەسیح وایە، بە خوداوەند یەسووع خۆی. ئەو پاشەکشەی دەکرد بۆ پاشخان بۆ ئەوەی مەسیح گەورە دەربکەوێت لەبەرچاوی خەڵک، بۆ ئەوەی ئەو ببێتە ئەو کەسەی سەرنجی هەموو ڕۆحێک ڕادەکێشێت.
"ئەو لە من پێشترە،" یۆحەننا دەڵێت، "چونکە ئەو لە من پێشتر بوو."
ئەوە لێدوانێکی زۆر گرنگە. ئەوە لە خۆیدا ئاماژەیە بۆ پێشبوونی خودای گەورە یەسووعی مەسیحمان. ئەگەر ئەم وشانە بە واتای وشەیی وەربگریت و تەنها ئاماژەیان پێبدەیت بۆ ژیانی مەسیح لێرە لەسەر زەوی، ئەوا ڕاست نین. لەو ڕووەوە ئەو پێش یۆحەننای لەئاوباپتایزکەر نەبوو. یۆحەننای لەئاوباپتایزکەر نزیکەی سێ مانگ پێش لەدایکبوونی خودای گەورە یەسووعی مەسیح لە مریەمی پاکیزەی پیرۆز لەدایکبوو.
بەڵام یۆحەننا دەڵێت،
ئەو پێش من بوو.
مەبەستی چییە؟ مەبەستی ئەمەیە: یۆحەننا کاتێک لەسەر زەوی لەدایک بوو، دەستی بە بوون کرد، بەڵام مەسیح عیسا کاتێک لەسەر زەوی لەدایک بوو، دەستی بە بوون نەکرد. ئەو ئەو کەسەیە کە لە ميكا 5:2؛ ميكا 5:4 پێشبینی کراوە:
“چوونەدەرەوەکانی لە کۆنەوە بووە، لە ئەزەلەوە... و ئەو ڕادەوەستێت و شوانایەتی دەکات بە هێزی پەروەردگار، بە شکۆمەندیی ناوی پەروەردگاری خودای خۆی؛ و ئەوان دەمێننەوە: چونکە ئێستا ئەو گەورە دەبێت تا کۆتاییەکانی زەوی.”
بۆیە یۆحەننا بە دروستی دەڵێت،
ئەو پێش من بوو.
ئینجا بیرتان دێتەوە قسەکانی خوداوەندمان لە یەکێک لە بۆنەکاندا کاتێک زۆر بە نزیکی باسی ئیبراهیمی کرد. فەرمووی،
"ئیبراهیم شاد بوو بۆ بینینی ڕۆژی من" (یۆحەننا ٨:٥٦).
بەڵام جوولەکەکان بە سەرسوڕمان و تووڕەییەوە سەیری ئەویان کرد و گوتیان،
"تۆ هێشتا پەنجا ساڵ نیت، و ئایا ئیبراهیمت بینیوە؟" (v. 57).
ئەوان وا تێگەیشتن کە ئەو ئیبراهیمی بینیبوو، بەڵام ئەوە نەبوو کە ئەو گوتی. ئەو گوتی ئیبراهیم ئەوی بینیبوو و دڵخۆش بوو.
بەڵام وتیان،
“تۆ هێشتا تەمەنت نەگەیشتووەتە پەنجا ساڵ،”
و شتێکی گرنگ هەیە لەو قۆناغە تەمەنییەی کە باسی دەکەن. ئەوان قسەیان لەگەڵ یەکێک دەکرد کە، بەپێی ساڵانی زەمینی، لە سەرەتای سییەکانی تەمەنیدا بوو. ئایا شتێکی سەرسوڕهێنەر نەبوو کە ئەوان بڵێن، "تۆ هێشتا تەمەنت نەگەیشتووەتە پەنجا ساڵ"؟ ئایا چاوەڕێمان نەدەکرد ئەوان بڵێن سی و پێنج ساڵ، یان لەوپەڕی، چل ساڵ؟ کەواتە بۆچی، ئەوان پێیان گوت، "تۆ هێشتا تەمەنت نەگەیشتووەتە پەنجا ساڵ"؟ ئایا ئەوە بە خۆیەوە باس لە هێڵە قووڵەکانی خەم و پەژارە ناکات کە پێشتر ڕوخساری ئەویان داپۆشیبوو؟ ئەو بوو
"شێوێندراو زیاتر لە هەر مرۆڤێک، و شێوەی زیاتر لە کوڕانی مرۆڤ" (ئیشایا ٥٢:١٤).
وە ڕەنگە بەو شێوەیە بووبێت کە کاتێک ئەو بەو دیمەنەدا تێپەڕی، ئەو ئازارە تاڵەی کە ئەوکات هەڵیگرتبوو، و ئەو ژان و ناخۆشییەی کە گوناهەکانی مرۆڤ پێشتر پێی گەیاندبوو، ڕوخساری ئەوی ئەوەندە چرچ کردبوو کە لای ئەوان زیاتر وەک پیاوێک دەردەکەوت کە کەمێک لە تەمەنی ناوەڕاست تێپەڕاندبێت، نەک وەک یەکێک کە تەنها دەستی بە باشترین ڕۆژەکانی ژیانی کردبێت. "بۆچی، تۆ هێشتا نەگەیشتوویتە پەنجا ساڵ-گەیشتوویت؟-کەچی دەڵێیت ئیبراهیمت بینیوە." عیسا وەڵامی دایەوە،
"پێش ئەوەی ئیبراهیم هەبێت، من هەم" (یۆحەننا ٨:٥٨).
پێش ئیبراهیم بوو؟ ئەوە دەگەڕێتەوە بۆ دوو هەزار ساڵ و زیاتر.
پێش ئەوەی ئیبراهیم هەبێت، من هەم.
ئەو ناوی نەگواستراوەی خودا وەردەگرێت،
منم.
بە واتایەکی تر، ئەو دەڵێت،
من پێش ئیبراهیم هەم.
ئەو نەک تەنها پێش یەحیا مەعمەدان ژیاوە، بەڵکو پێش ئیبراهیمیش.
لە بەشی یەکەمی کۆلۆسییەکاندا ڕۆحی پیرۆز دەربارەی ئەو دەفەرموێت،
"چونکە بەهۆی ئەوەوە هەموو شتێک دروست کرا، ئەوانەی لە ئاسمان و ئەوانەی لەسەر زەوین، بینراو و نەبینراو، جا تەختەکان بن، یان دەسەڵاتەکان، یان سەرۆکایەتییەکان، یان هێزەکان بن. هەموو شتێک بەهۆی ئەوەوە و بۆ ئەو دروست کرا. ئەو پێش هەموو شتێکە، و بەهۆی ئەوەوە هەموو شتێک پێکەوە دەمێنێتەوە" (ئایەتەکانی ١٦-١٧).
ئێستا سەیری ئەوە بکە. یۆحەننا دەڵێت، «ئەو پێش من بوو.» عیسا دەڵێت، «من پێش ئیبراھیمم.» ڕۆحی پیرۆز دەڵێت، «ئەو پێش ھەموو شتێکە،» ئەوی ھەمیشەیی.
نێردراو یۆحەننا درێژە دەدات بەوەی پێمان بڵێت،
"چونکە لە پڕییەکەی ئەوەوە هەموومان وەرگرتووە، نیعمەت لەسەر نیعمەت" (ئایەتی 16).
لە شوێنێکی تر دەخوێنینەوە کە
“تێیدا هەموو پڕی خوداوەندییەکە بە جەستەیی نیشتەجێیە” (کۆلۆسی 2:9).
هەموو پڕیی خودایی لە ئەودا نیشتەجێیە، و لەو سروشتە خوداییەوە ژیانی خۆی ڕژاوەتە ناومان.
Yûhenna gelek, gelek sal piştî ku Mesîh vegeriyabû biheştê nivîsî, û di hemû sedsalên ji wê demê ve, her gava ku gunehkarên belengaz bi tobe berê xwe dane Wî, ew tijebûna bereketa Xwedê rijiyaye nav giyanên wan.
لە پڕییەکەی ئەوەوە هەموومان وەرگرتووە، و نیعمەت لەسەر نیعمەت.
لێرە وشەی وەرگێڕدراو بۆ واتای "دژ بە" یان "لە جێگەی" دەگەیەنێت. نیعمەت لە جێگەی نیعمەت، نیعمەت لە دوای نیعمەت. بانگ نەکراوین لەسەر ئەزموونەکانی ڕابردوو بژین. زۆربەمان بیرمان دێت کاتێک یەکەم جار ڕزگار کراین لەو نیعمەتەی کە ڕژایە ناو ڕۆحمان کاتێک ئەوە ڕوویدا. سەیری دواوە دەکەین و گۆرانی دەڵێین،
ئۆ ڕۆژی خۆش، کە هەڵبژاردەی منی چەسپاند، بە تۆ، ڕزگارکەری من، و خودای من!
بەڵام ئەوە ئەزموونی ئێمە نییە ئەمڕۆ. ئەوە بەڕاستی نیعمەت بوو، نیعمەتێکی سەرسوڕهێنەر! ئەوەی ئێستا هەیە دەبێت نیعمەت بێت لەسەر نیعمەت، نیعمەت دوای نیعمەت، بەدرێژایی ساڵان. خەڵک هەندێک جار لێم دەپرسن ئایا هەرگیز "بەرەکەتی دووەم"م وەرگرتووە. ئای، هاوڕێ خۆشەویستەکان، ئێستا نزیکەی پەنجا ساڵە جگە لە بەرەکەت لەسەر بەرەکەت هیچی تر نەبووە، لەکاتێکدا من زیاتر و زیاتر فێری پڕیی سەرسوڕهێنەری مەسیح بوومە. کەواتە، ئەگەر هەرگیز متمانەت پێنەکردووە، نازانیت چی لەدەست دەدەیت. بیرت دێت ژنە سکۆتلەندییە پیرەکە کە لێی پرسیرا چی عیسا بۆی دەگەیەنێت، و ئەو گوتی،
“باشە، دەزانی؛ باشترە هەست پێ بکرێت نەک باس بکرێت.”
ئەگەر تۆ لە هاوبەشیدا لەگەڵ ئەودا بڕۆیت، نیعمەت لەسەر نیعمەت، بەرەکەت لەدوای بەرەکەت، بە درێژایی ساڵەکان بە تەواوی وەردەگریت.
“چونکە یاسا بەهۆی موساوە درا، بەڵام نیعمەت و ڕاستی بەهۆی عیسای مەسیحەوە هات” (ئایەتی ١٧).
لێرەدا دوو سەردەممان هەیە. یاسا لەلایەن موساوە درا، و یاسا تا مەسیح باڵادەست بوو. ئێستا نیعمەت و ڕاستی بەهۆی عیسای مەسیحەوە هاتوون. یاسا ڕاستی بوو، بەڵام ڕاستی بوو بەبێ نیعمەت. لە ئینجیلەکاندا یاسامان هەیە کە پارێزراوە و لەگەڵ ئەوەشدا نیعمەت بۆ هەموو مرۆڤێک لە هەموو شوێنێکدا ڕاگەیەندراوە کە متمانە بەم ڕزگارکەرە دەکەن.
ئێستا، لە ئایەتی 18دا، لێدوانێکی زۆر سەرنجڕاکێشمان هەیە:
هیچ کەسێک لە هیچ کاتێکدا خودای نەبینیوە؛ کوڕی تاقانە، کە لە باوەشی باوکدایە، ئەو ڕایگەیاندووە.
ڕەنگە ئێمە ئەمە بخوێنینەوە وەک چۆن بە شێوەیەکی تر وەرگێڕدراوە:
هیچ کەسێک لە هیچ کاتێکدا خودای نەبینیوە؛ کوڕە تاقانەکە، کە لە باوەشی باوکدایە، ئەو ئەوی ناساندووە.
واتە، ئەو پێی داوین کە خودا بە هەموو تەواویەتییەکەی بناسین.
ئایا تا ئێستا بە خۆت وتووتە،
خۆزگە خودام باشتر بناسیایە. خۆزگە لە بیری خودا تەواوتر تێبگەیشتمایە – چۆن خودا سەیری شتەکان دەکات، چۆن ئەو هەندێک بابەت هەڵدەسەنگێنێت کە سەرم لێ دەشێوێنن و بێزاریشم دەکەن؟
با ئەمە بڵێم، هاوڕێی خۆشەویست، ئەگەر دەتەوێت خودا باشتر بناسیت، تەنها ئەوەی پێویستە بیکەیت ئەوەیە کە باشتر لەگەڵ عیسای مەسیح ئاشنا بیت، چونکە گەورە عیسای مەسیح بە تەواوی خودای ڕاگەیاندووە یان دەرخستووە. خودا- با بە وریاییەوە بڵێم- خودا بە تەواوی وەک عیسایە. هیچ خودایەکی تر نییە جگە لەو خودایەی کە لە مەسیحدا دەرکەوتووە. پیرۆزیی خودا ئەو پیرۆزییەیە کە لە عیسادا دەبینرێت. ڕاستودروستیی خودا ئەو ڕاستودروستییەیە کە عیسا پاراستوویەتی. پاکیی خودا ئەو پاکییەیە کە لە عیسادا دەرکەوتووە. بەزەیی خودا ئەو بەزەییەیە کە عیسا نیشانی داوە. خۆشەویستیی خودا خۆشەویستیی عیسایە، و ڕق و کینەی خودا ئەو ڕق و کینەیەیە کە لە عیسادا دەبینرێت. بۆچی، تۆ دەڵێیت، ئایا خودا ڕقی لە هیچ شتێک دەبێتەوە؟ ئایا عیسا هەرگیز ڕقی لێبووە؟ بەڵێ! بە ڕق و کینەیەکی تەواو خودا ڕقی لە گوناهە. ئەو دەڵێت،
"ئەم کارە قێزەونە مەکەن کە من ڕقم لێیەتی" (یەرمیا ٤٤:٤).
ئەو ڕقی لە هەموو دووڕووییەک، هەموو پیسییەک، هەموو ناپاکییەک هەیە، و عیسا بە تەواوی ڕقی لە هەموو ئەم شتانە بوو. تۆ و من بە ناتەواوی ڕقمان لێیانە.
پاشان، تووڕەیی خودا تووڕەیی عیسا نیشان دەدات. ئایا خودا هەرگیز تووڕە بووە؟
"خودا هەموو ڕۆژێک لە خراپەکاران تووڕەیە" (زەبوورەکان ٧:١١)
بۆچی، دەڵێیت، من وامدەزانی خودا هەموو مرۆڤەکانی خۆشدەوێت. ئەو بەڕاستی هەموو مرۆڤەکانی خۆشدەوێت، بەڵام ئەوە ڕێگر نییە لەوەی کە ئەو تووڕە دەبێت. تۆ ڕەنگە منداڵەکانی خۆت خۆشبوێت، و لەگەڵ ئەوەشدا ڕەنگە زۆر تووڕە بیت لە هەندێک لەو کارە هەڵانەی کە دەیکەن. و بەم شێوەیە خودا، لە کاتێکدا خۆشەویستی خۆی نیشانداوە بە ناردنی کوڕە تاقانەکەی بۆ جیهان بۆ ئەوەی لە پێناوی گوناهباراندا بمرێت، هەموو ڕۆژێک لە خراپەکاران تووڕەیە. کاتێک خودا مامەڵە لەگەڵ گوناهبارانی تۆبەنەکەردا دەکات، مرۆڤەکان ئەوە دەزانن،
"شتێکی ترسناکە بکەویتە دەستی خودای زیندوو" (عیبرانییەکان 10:31).
ئایا عیسا هەرگیز تووڕە بووە؟ بەڵێ، بووە. ئەو لە دووڕووەکان تووڕە بوو. ئەو تووڕە بوو کاتێک بینی هەندێک بانگەشەکارانی ئایینی کە دڵیان ڕەق و دڵڕەق بوو لە مامەڵەکردنیان لەگەڵ هەژاران و نەداران. بیر لەو وشانە بکەرەوە کە ئەو بەکاری هێنا دەربارەی نووسەران و فەریسییەکان کە ماڵی بێوەژنەکانیان دەخوارد، و بیر لە تووڕەییەکەی بکەرەوە کاتێک بینی خەڵک ئەوەندە خەمی ڕێوڕەسم و ئاهەنگەکانیان بوو کە کاتیان بۆ شتەکانی خودا نەبوو. بیر لەو کاتە بکەرەوە کە ئەو لە کەنیسەدا بوو، کە ژنێکی بچووکی هەژاری خوار بوو هەبوو کە بۆ ماوەی هەژدە ساڵ بەهۆی ئەو کۆیلایەتییە ترسناکەوە چەماوە بوو. عیسا لەوێ بینی، و دڵی بەزەیی پێدا هاتەوە. کاتێک عیسا تووشی پیاوێکی ئیفلیج بوو، ڕووی لە خەڵکەکە کرد و گوتی،
ئایا شیفادان لە ڕۆژانی شەممەدا حەڵاڵە؟
و ئەوان یەک وشەشیان وەڵام نەدایەوە. ئەوان ئەوەندە پەرۆشی ڕۆژی شەممەکەیان بوون و ئەوەندە بێخەم بوون لە پێداویستییەکانی مرۆڤایەتی، کە عیسا ڕووی کردە ئەم ژنە هەژارە و لێیانی پرسی،
“ئایا نابێت ئەم ژنە،… کە شەیتان وا هەژدە ساڵە بەستوویەتی، لەم بەستنە ئازاد بکرێت لە ڕۆژی شەممەدا؟” (لۆقا ١٣:١٦).
فەرمانی دا و چاک بووەوە، و بە تووڕەیی سەیری دەوروبەریانی کرد. تووڕەیی عیسا تووڕەیی خودایە.
"هیچ کەسێک لە هیچ کاتێکدا خودای نەبینیوە؛ کوڕە تاقانەکە، کە لە باوەشی باوکدایە، ئەو ئاشکرای کردووە" (ئایەتی ١٨).
ئەو بە تەواوی سروشتی خودای دەرخستووە.
بەڵام ئێستا سەیری بەندی یەکەمی ئەم ئایەتە بکە،
هیچ کەسێک هەرگیز خودای نەبینیوە.
ئەمە چی دەگەیەنێت؟ ئایا ئێمە لە پەیمانی کۆندا دووبارە و سێبارە ناخوێنینەوە دەربارەی ئەو کەسانەی خودایان بینی؟ ئایا بە شتێکی ئاسایی دانانرێت کە کاتێک ئادەم و حەوا لە باخچەکەدا بە تەواوی پاکییانەوە دەژیان و دەنگی ئەویان بیست کاتێک لە باخچەکەدا دەڕۆیشتن لە کاتی فێنکی ڕۆژدا کاتێک بانگی ئادەمی کرد، کە بە چەشنێک خودایان بینی و خۆیان لە نێو درەختەکانی باخچەکەدا شاردەوە، ویژدانە تاوانبارەکانیان مەحکومی دەکردن؟
ئیبراهیم ئەو یەکێکە نهێنییەی بینی لەو سێ کەسەی کە هاتنە لای کاتێک لە دەرگای خێمەکەدا دانیشتبوو، و وەک خوداوەند یەهۆڤا قسەی لەگەڵیدا کرد. موسا گوتی: "شکۆمەندیت نیشان بدە" (دەرچوون ٣٣:١٨)، و خوداوەند گوتی،
"تۆ ناتوانی ڕوخسارم ببینیت: چونکە هیچ مرۆڤێک ناتوانێت بمبینێت و بژی... ببینە، شوێنێک لەلام هەیە، و تۆ لەسەر بەردێک ڕادەوەستیت: و کاتێک شکۆمەندییەکەم تێدەپەڕێت، من تۆ دەخەمە ناو کەلێنێکی بەردەکە، و بە دەستم دەتشارمەوە کاتێک تێدەپەڕم" (ئایەتەکانی ٢٠-٢٢).
وە ئێمە دەخوێنینەوە کە موسا خودای بینی.
یەحزەقیل بینینی خودای هەبوو. دووبارە و دووبارە لە پەیمانی کۆندا ئەم بڕگە سەرسوڕهێنەرانەی کتێبی پیرۆزمان هەیە کە باس لەوە دەکەن پیاوان خودا دەبینن، و هێشتا لێرە دەڵێت،
هیچ کەسێک هەرگیز خودای نەبینیوە.
ئەمە چی دەگەیەنێت؟ واتای ئەمەیە: کە هەموو ئەوانەی ئاماژەم پێدان تەنها دەرکەوتنەکانی خودا بوون. مرۆڤەکان لە ڕاستیدا خودایان بە شێوەی بوونی سەرەکی خۆی نەبینی، بەڵام ئەو خۆی بۆ ئەوان دەرخست- وەک پیاوێک بۆ ئیبراهیم، وەک فریشتەیەک بۆ دانیال، وەک دەرکەوتنێکی سەرسوڕهێنەر بۆ حزقێل. هیچ مرۆڤێک لە هیچ کاتێکدا خودای نەبینیوە.
”خودا ڕۆحە: و ئەوانەی دەیپەرستن دەبێت بە ڕۆح و بە ڕاستی بیپەرستن” (یۆحەننا ٤:٢٤)
و ڕۆحێک بە چاوی مرۆڤ دیار نییە.
بەڵام ئەی ئەم وشانە چی دەگەیەنن:
“هیچ کەسێک خودای هەرگیز نەبینیوە”؟
ئەگەر ئەمە تاکە بڕگەیەک بووایە کە ئەم وشانەی تێدا دۆزرابایەوە، ئەوا دەمانگوت کە واتاکەی ئەوەیە کە تا عیسای مەسیح نەهاتبووە جیهانەوە هیچ کەسێک خودای نەبینیبوو، بەڵام کاتێک ئەوان ئەویان بینی، خودایان بینیبوو چونکە ئەو "کوڕی تاک و تەنیا بوو، کە لە باوەشی باوکدایە." بەڵام کاتێک دەچینە سەر 1 یۆحەننا 4:12، هەمان وشەکان بە تەواوی دەدۆزینەوە، و ئەم وشانە چەندین ساڵ دوای ئەوە نووسراون کە گەورە عیسای مەسیح گەڕابووەوە بۆ بەهەشت. لێرەدا دەخوێنینەوە،
هیچ کەسێک هەرگیز خودای نەبینیوە.
ئێستا سەرنج بدە، ئەم وشانە نووسران کاتێک یوحەننا پیاوێکی پیر بوو، و دووبارە دەڵێت،
هیچ کەسێک هەرگیز خودای نەبینیوە.
ئەی، کەواتە، ئێمە چی لەمە وەردەگرین؟ تەنها ئەوەی کە خودا وەک خۆی نادیارە.
کاتێک عیسا لێرە بوو، پیاوان بە بینینی ئەو خوداوەندایەتییان نەدەبینی. ئەوەی کە بینییان پیاوێک بوو وەک خۆیان، بەپێی ئەوەی کە بۆیان دەرکەوت. بەڵام ئەو گوناهبار نەبوو وەک ئەوان؛ ئەو پیرۆزی خودا بوو. بەڵام خوداوەندایەتی لەناو ئەو پیاوەدا نیشتەجێ ببوو، چونکە
"خودا لە مەسیحدا بوو، جیهانی لەگەڵ خۆی ئاشت دەکردەوە" (2 کۆرنسۆس 5:19).
بەڵام مرۆڤەکان تەنها دەتوانن مرۆڤایەتییەکەی ببینن. ئێستا ئەو گەڕاوەتەوە بۆ ئاسمان و وشەکە دووبارە دێتەوە لامان، "هیچ کەسێک لە هیچ کاتێکدا خودای نەبینیوە." خودا هێشتا خۆی بە مرۆڤ دەناسێنێت، بەڵام ئەو خۆی دەناسێنێت لە ڕێگەی ئەوانەی کە لە هاوبەشییەکدا لەگەڵیدا دەڕۆن. ئەگەر تۆ لە خۆشەویستیدا دەڕۆیت، تۆ خودا دەردەخەیت.
شتێکی زۆر جدییە کە مرۆڤ تێبگات کە من وەک باوەڕدارێک لێرەم لەم جیهانەدا بۆ ئەوەی خودا بناسێنم، هەم بە ژیانم و هەم بە شایەتیدانم. عیسا ئەمەی بە تەواوی و بە شێوەیەکی کامڵ ئەنجامدا. هەرچەندە زیاتر لەگەڵی بڕۆم، زیاتر خودا لە مندا دەبینرێت.
ئەمەش شایەتیی یۆحەننا بوو، کاتێک جوولەکەکان کاهین و لێڤییەکانیان لە ئۆرشەلیمەوە نارد بۆ ئەوەی لێی بپرسن: «تۆ کێیت؟» ئەویش دانی نا و نکۆڵی نەکرد، بەڵکو دانی نا کە من مەسیح نیم. ئەوانیش لێیان پرسی: «کەواتە چی؟ تۆ ئیلیاسیت؟» ئەویش گوتی: «نیم.» «تۆ ئەو پێغەمبەرەیت؟» ئەویش وەڵامی دایەوە: «نەخێر.» ئینجا پێیان گوت: «کێیت؟ بۆ ئەوەی وەڵامێک بدەینەوە بەوانەی ناردوویانین. دەربارەی خۆت چی دەڵێیت؟» ئەویش گوتی: «من دەنگی یەکێکم لە چۆڵەوانی هاوار دەکات، ڕێگای خودا ڕاست بکەنەوە، وەک پێغەمبەر ئیسایا فەرمووی.» ئەوانەی نێردرابوون لە فەریسییەکان بوون. ئەوانیش لێیان پرسی و پێیان گوت: «کەواتە بۆچی لەئاودا هەڵدەکێشیت، ئەگەر تۆ نە مەسیح بیت، نە ئیلیاس، نە ئەو پێغەمبەرە؟» یۆحەننا وەڵامی دانەوە و گوتی: «من لەئاودا هەڵدەکێشم، بەڵام یەکێک لەنێو ئێوەدا وەستاوە کە ئێوە نایزانن؛ ئەو کەسەیە کە دوای من دێت و لەپێش منەوەیە، من شایانی ئەوە نیم قایشی پێڵاوەکانی بکەمەوە.» ئەم شتانە لە بێتابارا، لەوپەڕی ڕووباری ئوردون ڕوویاندا، لەوێ یۆحەننا لەئاودا هەڵی دەکێشا. ڕۆژی دواتر یۆحەننا عیسای بینی کە بەرەو لای دێت، گوتی: «سەیری بەرخی خودا بکەن، ئەوەی گوناهی جیهان لادەبات! ئەمە ئەو کەسەیە کە من دەربارەی گوتم: دوای من پیاوێک دێت کە لەپێش منەوەیە، چونکە ئەو پێش من بوو. منیش نەمدەناسی، بەڵام بۆ ئەوەی بۆ ئیسرائیل ئاشکرا بکرێت، لەبەر ئەوە من هاتووم لەئاودا هەڵدەکێشم.» یۆحەننا شایەتی دا و گوتی: «من ڕۆحم بینی وەک کۆترێک لە ئاسمانەوە هاتە خوارەوە و لەسەری نیشتەوە. منیش نەمدەناسی، بەڵام ئەوەی منی ناردبوو لەئاودا هەڵبکێشم، ئەو پێی گوتم: ئەوەی ڕۆحی لەسەر دەبینیت دێتە خوارەوە و لەسەری دەمێنێتەوە، ئەوە ئەو کەسەیە کە بە ڕۆحی پیرۆز لەئاودا هەڵدەکێشێت. منیش بینیم و شایەتی دەدەم کە ئەمە کوڕی خودایە.»
لە دوو پەیامی ڕابردوودا، ئێمە سەرقاڵی شایەتیی یۆحەننای لەئاوباپتایزکەرەوە بووین. من دەترسم کە زۆرێک لە مەسیحییەکان ناتوانن تێبگەن چەندە خودا، بەهۆی ڕۆحی پیرۆزەوە، سپاردوویەتی بە خزمەتکارەکەی یۆحەننا. زۆرێک لە ئێمە وای لێدەڕوانین کە کەسێک بووە کە ڕووناکییەکی زۆر کەمی ئینجیلی یان تێگەیشتنێکی کەمی هەبووە لە کەسایەتیی عیسای خاوەن شکۆی ئێمە. بەڵام ئێمە پێشتر بینیومانە کە ئەو لە عیسای خاوەن شکۆدا ئەوەی ناسییەوە کە پێشتر هەبووە. ئەو لە ئایەتی ١٥دا دەڵێت،
ئەو لەپێش من بوو،
و ئەو وشانە لە ئایەتی 30دا دووبارە دەبنەوە. کەواتە یۆحەننا لە خوداوەند عیسای ئێمەدا کەسێکی ناسییەوە کە دەستی بە ژیان نەکرد کاتێک لێرە لەسەر زەوی لەدایک بوو، بەڵکو یەکێک کە ژیانی لەگەڵ باوک هەبوو پێش ئەوەی بە فەزڵەوە ڕازی بێت بێتە خوارەوە بۆ ئەم جیهانە و لاهووتی خۆی بە مرۆڤایەتیی ئێمەوە ببەستێتەوە، بەدوور لە گوناهەکەی، و وەک منداڵی مریەم لەدایک بێت.
ئەگەر ئایەتەکانی 16-18 بە گوتەی یۆحەننا وەربگرین، ئەوا بەڕاستی گەشەسەندنێکی سەرسوڕهێنەری ڕاستیمان دەبێت. بەڵام زۆر زیاتر ئەگەری هەیە کە ئەم وشانە لێکدانەوەی ڕۆح بن لە ڕێگەی نێردراوەکەوە. ئەوان کەوانەیەکیان پێکهێناوە، و پاشان تۆمارەکەی یۆحەننا لە ئایەتی 19دا دەستپێدەکاتەوە.
"کاتێک جوولەکەکان قەشە و لێڤییەکانیان لە ئۆرشەلیمەوە ناردیان بۆ ئەوەی لێی بپرسن: "تۆ کێیت؟""
با بە وردیتر بەشی کەوانەییەکە تاوتوێ بکەین. لەوپەڕی پڕیی نیعمەتەوە کە لە عیسادا دەرکەوت، ئێمەی باوەڕداران دابینکردنی زۆرمان وەرگرتووە بۆ هەموو پێویستییەک – تەنانەت نیعمەت لەسەر نیعمەت، یان وەک دەکرێت بیخوێنینەوە، نیعمەت لەسەر نیعمەت. تەنها بەڵگەیەکە لەدوای بەڵگەیەکی تر لە نیعمەتی دەوڵەمەندی خودا، کاتێک بەردەوام دەبین لە ناسین و چێژوەرگرتن لە هاوبەشی لەگەڵ گەورەی پیرۆزمان، کە خزمەتەکەی زۆر جیاواز بوو لە هی موسا، نێوەنگیر و پەیامبەری پەیمانی کۆن. لەرێگەی ئەوەوە یاسا درا، و ئەو یاسایە دەرخستنی مێشکی خودا بوو، بەپێی ئەوەی پیاوان (لە ئیسرائیل) بەرپرسیار بوون لەسەری بڕۆن، تا عیسا هات.
"یاسا،" پۆڵس دەڵێت، "پەروەردەکارمان بوو بۆ مەسیح" (گالاتییەکان ٣:٢٤).
ئێستا نیعمەت و ڕاستی لە عیسادا ئاشکرا کراون، کەواتە
"ئێمە چیتر لەژێر [پەروەردەکاری منداڵان] نین" (ئایەتی ٢٥)-
ئێمە لە مەسیحدا ئاشکرابوونەوەی تەواوی باوک دەبینین: نیعمەت و ڕاستی لە پیاوێکدا لێرە لەسەر زەوی دەرکەوتووە، و ئەو پیاوە خۆشی دڵی باوک بوو. یاسا، وەک چۆن ئاماژەمان پێداوە، ڕاستی بوو، بەڵام ڕاستی بوو بێ نیعمەت. خودا ڕووناکی و خودا خۆشەویستییە، بۆیەش هەردوو پیرۆزییەکە، کە بەپێی ڕاستییە، و نیعمەتەکە، کە هەموو گوناهێک دادەپۆشێت و هەموو پێویستییەک پڕ دەکاتەوە، لە عیسادا دەبینرێن. ئەو، کوڕی تاقانە، کە هەمیشە لە باوەشی باوکدا نیشتەجێیە، خودای بە هەموو شکۆمەندییە سەرەکییەکەیەوە ڕاگەیاندووە. خەڵک باس لەوە دەکەن کە عیسا باوەشی باوکی جێهێشتووە. بەڵام ئەوە زمانی کتێبی پیرۆز نییە. باوەش شوێنی خۆشەویستییە. ئەو هەرگیز ئەوەی جێ نەهێشت. ئەو لە باوەشی باوکدا بوونی هەیە. کاتێک لێرە لەسەر زەوی بوو، ئەو بە ڕاستی بابەتی خۆشەویستی باوک بوو، وەک چۆن لەو شکۆمەندییەدا بوو کە لێیەوە هات بۆ ئەوەی بە مردنە کەفارەتەکەی ڕزگارمان بکات.
ئەگەر یۆحەننای لەخۆبۆرکەر هەموو ئەمانەی بینیبێت و ئەم وشانەی گوتبێت، ئەوا زانیارییەکەی ئەو دەربارەی مەسیح زۆر لەوە زیاتر بووە کە بە گشتی پێی دەناسرێت. بەڵام ئەگەر، وەک دیارە، لێرەدا لێدوانی دواتری ڕۆحی پیرۆزمان هەیە، ئەوا نابێت لەبیرمان بچێتەوە کە هەموو شتێک دەربارەی عیسا ڕاست بوو تەنانەت لە سەردەمی یۆحەنناشدا.
با ئێستا شوێنی شایەتیی زیاتری باپتیست بکەوین.
ئەو سەرنجێکی زۆری دروستکردبوو بەهۆی بانگەواز و لەئاوهەڵکێشانەکەیەوە. لە سەرانسەری خاکی فەلەستیندا خەڵک باسی ئەم پێغەمبەرە نوێ و سەیرەیان دەکرد کە لە چۆڵەوانییەکەدا دەرکەوتبوو و خەڵکێکی زۆری بەدوای خۆیدا ڕادەکێشا. ئەو بە توندی سەرزەنشتی گوناه و خراپەی دەکرد، پیاوانی بانگ دەکرد بۆ لەئاوهەڵکێشانی تۆبەکردن، و نزیکبوونەوەی هاتنی شانشینی خودای لەسەر زەوی ڕادەگەیاند. زۆر کەس پەیامەکەیان بڕوا پێکرد و باوەڕیان نیشاندا بە وەرگرتنی شوێنی خۆیان لە لەئاوهەڵکێشاندا وەک ئەوانەی شایەنی مردن بوون. لە هەموو شوێنێک خەڵک وروژابوون.
جوولەکەکان هەندێک لە سەرکردە گرنگەکانیان ناردیانە خوارەوە بۆ ئۆرشەلیم تا لێی بپرسن،
"تۆ کێیت؟" ئەویش دانی نا و نکۆڵی نەکرد؛ بەڵکو دانی نا، من مەسیح نیم." (ئایەتەکانی ١٩-٢٠)
ئەو دەیزانی کە زۆر کەس بیریان دەکردەوە کە ڕەنگە ئەو مەسیحی بەڵێندراو بێت کە ماوەیەکی زۆر بوو چاوەڕوان دەکرا و دەبوو سەردەمی ئاشتی بهێنێت. بەڵام ئەو وتی،
من مەسیح نیم. من بەڵێندراو نیم.
ئەوان وتیان،
"کێیت کەواتە؟ تۆ ئیلیاسیت؟"
ئیلیاس، دەزانی، تەنها شێوەی یۆنانییە بۆ وشەی عیبری، ئیلیا. بۆچی ئەو پرسیارەیان لێی کرد؟ یەکێک کە چوارسەد ساڵ پێش ئەوەی یۆحەننا بێتە دنیا، پێشبینی کردبوو، ئەم پێشبینییەی ڕاگەیاند،
"بڕوانن، من ئێلیای پێغەمبەر بۆ ئێوە دەنێرم... ئەو دڵی باوکان بۆ لای منداڵان وەردەگێڕێت" (مەلاخی ٤:٥-٦).
ئیتر پێیان وت،
"تۆ ئیلیاسیت؟ ئایا تۆ ئەویت کە دەبوو پەیامی جدیی هۆشداریی لەسەر حوکم بهێنیت؟"
یۆحەننا دەڵێت،
نەخێر، نیم.
کەچی ئێوە لەبیرتانە کە یەزدان عیسای مەسیح خۆی، کاتێک قوتابییەکان پرسیاریان لێکرد کە ئایا ئیلیا پێویست ناکات یەکەم جار بێت، وەڵامی دایەوە و فەرمووی،
"ئیلیاس بەڕاستی هاتووە، و ئەوان هەرچییەکیان ویست پێیان کرد." (مەرقۆس ٩:١٣)
و ئەوان تێگەیشتن کە باسی یۆحەننای دەکرد. ئەو بە هێز و ڕۆحی ئیلیاوە هات.
بەڵام یۆحەننا نکۆڵی لەوە کرد کە خۆی ئیلیا بوو. نەیویست سەرنج بۆ لای خۆی ڕاکێشێت. ئەو هاتبوو خەڵک بە یەکێکی ترەوە سەرقاڵ بکات. ئینجا لێیان پرسی،
«ئایا تۆ ئەو پێغەمبەرەیت؟» (ئایەت ٢١).
مەبەستیان چی بوو؟ ئاماژەیان بە کێ دەکرد؟ لە پهرتووکی تهسنیهدا نووسراوە کە موسا گوتی،
"یەزدان خودای تۆ پێغەمبەرێک... وەک من بۆ تۆ هەڵدەستێنێت" (دێوتێرۆنۆمی ١٨:١٥).
خودا گوتبو،
"من پێغەمبەرێکیان بۆ هەڵدەستێنم لەناو براکانیانەوە، وەک تۆ، و قسەکانی خۆم دەخەمە دەمییەوە؛ و ئەویش هەموو ئەوەیان پێ دەڵێت کە من فەرمانی پێ دەکەم. و وا دەبێت، هەرکەسێک گوێڕایەڵی قسەکانی من نەکات کە ئەو بە ناوی منەوە دەیانکات، [لەناو دەبرێت]" (ئایەتەکانی ١٨-١٩).
ئەم وشانە ئاماژە دەکەن بە مەسیح، نەک بۆ یۆحەننا. بۆیە دووبارە ئەو نکۆڵی لە هەر بانگەشەیەکی لەو جۆرە کرد.
ئەوان پرسیاریان کرد،
“تۆ کێیت؟ ... دەربارەی خۆت چی دەڵێیت؟” (v. 22).
ئەو بە هیچ شێوەیەک قسەی لەسەر خۆی نەدەکرد. ئێمە حەزمان لەوەیە قسە لەسەر خۆمان بکەین، بەڵام یۆحەننا وەک ئێمە نەبوو. ئەو قسەی لەسەر خۆی نەدەکرد. هەوڵی نەدەدا سەرنجی خەڵک بۆ لای خۆی ڕابکێشێت. ئەو هات بۆ ئەوەی ئەوان بە هاتووەکە سەرقاڵ بکات. کەواتە کاتێک پرسیاریان لێکرد، ”تۆ دەربارەی خۆت چی دەڵێیت؟“ ئەو وەڵامی دایەوە،
"من دەنگی یەکێکم کە لە چۆڵەوانی هاوار دەکات، ڕێگای پەروەردگار ڕاست بکەنەوە" (ئایەتی ٢٣).
تۆ ناتوانیت دەنگێک ببینیت. دەتوانیت بیبیستی، بەڵام ناتوانیت بیبینیت.
"من تەنها لێرەم وەک دەنگێک کە لە چۆڵەوانی هاوار دەکات، ڕێگای پەروەردگار ڕاست بکەنەوە، وەک پێغەمبەر ئیشایا فەرمووی.”
بەشی چلەمی ئیشایا بەم وشانە دەست پێدەکات،
دڵنەوایی بکەن، دڵنەوایی بکەن گەلەکەم، خوداکەتان دەفەرموێت. بە دڵنەوایی قسە بۆ ئۆرشەلیم بکەن و پێی ڕابگەیەنن کە جەنگەکەی تەواو بووە، کە تاوانەکەی لێ خۆش بووە: چونکە لە دەستی پەروەردگار دوو ئەوەندەی هەموو گوناهەکانی وەرگرتووە" (ئایەتەکانی ١-٢).
واتە، گوناهەکانی قەرەبوو کراونەتەوە، ئاماژەیە بۆ کاری کەفارەتکردنی پەروەردگارمان عیسای مەسیح. بۆیە پێغەمبەرەکە پاشان مزگێنی ڕادەگەیەنێت بۆ دڵنەوایی کردنی گەلی خودا. لە ئایەتی 3 دەخوێنینەوە،
دەنگی ئەوەی لە چۆڵەوانی هاوار دەکات: «ڕێگای یەزدان ئامادە بکەن، لە بیابان ڕێگایەکی ڕاست بۆ خودامان دروست بکەن.»
ڕێگای کێ دەبوو ئامادە بکرێت؟ ڕێگای پەروەردگار. کێ بوو پەروەردگار؟
شاڕێگایەک بۆ خودای ئێمە.
کەواتە یۆحەننا بە تەواوی دانپێدانان بەو ڕاستییەی کە ئەوەی دەهات خودا بوو، کە لە جەستەدا دەرکەوتووە، قسەی کرد. چونکە کاتێک وتی،
"من دەنگی یەکێکم کە لە چۆڵەوانی هاوار دەکات، ڕێگای پەروەردگار ئامادە بکەن، لە بیاباندا ڕێگایەکی گەورە بۆ خودامان ڕاست بکەنەوە،"
ئەو وشەی بەکارهێنا کە بە واتای "یەهوە" دێت. ئەم پیاوە بێفیزە، عیسای ناسری کە لەناو خەڵکدا دەرکەوت، کەس نەبوو جگە لە خودی یەهوە خۆی کە هات بۆ ڕزگارکردنی گوناهبارە هەژارەکان. بەڵام با شوێن ڕاگەیاندنەکەی ئیشایا بکەوین.
“دەنگەکە وتی، هاوار بکە.”
ئەو پرسی، «چی هاوار بکەم؟» و یەزدان وەڵامی دایەوە،
"هەموو جەستە گیايە، و هەموو جوانییەکەی وەک گوڵی کێڵگەیە: گیا وشک دەبێت، گوڵ سیس دەبێت: چونکە ڕۆحی یەزدان پێیدا دەکات: بە دڵنیاییەوە خەڵک گیايە. گیا وشک دەبێت، گوڵ سیس دەبێت: بەڵام وشەی خودامان بۆ هەتاهەتایە دەمێنێتەوە" (یەشایا 40:6-8).
“بۆچی،” تۆ دەڵێیت، “ئەوەندە دڵنەوایی تێدا نییە.”
نەخێر، دیارە نا. بەڵام هەمیشە خودا بەم شێوەیە دەست دەکات بە دڵنەوایی خەڵک. پیاوان زۆر لووتبەرزن و زۆر لەبیرکەری گوناهەکانی خۆیانن. ویژدانەکانیان ئەوەندە بێکارن کە ئەگەر خودا بیەوێت شتێک بۆ پیاوان بکات، دەبێت وایان لێبکات کە بچووکی و گوناهەکانی خۆیان تێبگەن. هەر بۆیە نێردراو پیتەر ئەم دەقەی بە مزگێنی و لەدایکبوونەوەی نوێوە بەستەوە.
"چونکە هەموو گۆشت وەک گیا و هەموو شکۆی مرۆڤ وەک گوڵی گیایە. گیا وشک دەبێت و گوڵەکەشی هەڵدەوەرێت، بەڵام وشەی یەزدان بۆ هەتاهەتایە دەمێنێتەوە. ئەمەش ئەو وشەیەیە کە بە مزگێنییەکە پێتانی ڕاگەیەندراوە" (1 پەترۆس 1:24-25).
بۆچی پێویستە لەدایکبینەوە؟ چونکە
„ئەوەی لە گۆشتەوە لەدایک دەبێت گۆشتە“ (یۆحەننا 3:6)،
و
“هەموو گۆشت وەک گیا وایە.”
بۆچی پێویستمان بە ژیانێکی نوێیە؟ چونکە ئێمە لەژێر دادگاییداین و ئەم ژیانە زوو کۆتایی دێت و دەبێت خودا ببینین.
"بۆ مرۆڤەکان دیاریکراوە یەکجار بمرن، بەڵام لەدوای ئەمە دادگاییکردنە" (عیبرانییەکان ٩:٢٧).
با ئەم وشەیە بچێتە ناخی ڕۆحەکانمانەوە. با سەرزەنشتی لووتبەرزی و خۆبەسەربوونمان بکات. هەموو شکۆمەندیی مرۆڤ – ئەو شتانەی کە مرۆڤ زۆرترین دڵخۆشی پێیانە – تەنها وەک گوڵێکە کە بە زوویی نامێنێت. چەندە پێویستمان بە ژیانێکە لە خوداوە!
"ئەوەی کوڕی هەیە، ژیانی هەیە" (1 یۆحەننا 5:12).
کەواتە، یۆحەننا لە بەشی چلەمی ئیشایادا پێشبینییەک دەبینێت کە ئاماژە بە خۆی دەکات. ئەو دەڵێت،
"ئەمە منم. تەنها دەنگێکم کە لە چۆڵەوانی هاوار دەکات."
ئەوانەی نێردرابوون لە فاریسییەکان بوون، و بەردەوام بوون لە پرسیارکردن. ئەوان تێر نەبوون. ئەوان تەنها لە پرسیارێکەوە بۆ یەکێکی تر دەچوون و نەوەستان بۆ بیرکردنەوە لە وەڵامەکان. ئەوان حەزیان لە فێربوونی ڕاستیی خودا نەبوو. ئەوان دەستیان کرد بە پرسیارکردن لێی بە شێوازێکی تر.
“بۆچی مەعمودییەت دەکەیت، ئەگەر تۆ مەسیح نەبیت، نە ئیلیاس، نە ئەو پێغەمبەرە؟” (ئایەتی ٢٥).
یۆحەننا هەوڵی نەدا بەرگری لە خۆی بکات یان بۆیان ڕوون بکاتەوە، چونکە دەیزانی هەڵوێستی بێباوەڕییان. بە سادەیی گوتی،
من بە ئاو مەعمودییەت دەدەم: بەڵام یەکێک لە ئێوە لەناوتاندایە، کە ئێوە نایناسن؛ ئەوە ئەو کەسەیە کە دوای من دێت و لەپێش منەوەیە، کە من شایانی ئەوە نیم قایشی پێڵاوەکەی بکەمەوە” (ئایەتەکانی ٢٦-٢٧).
دیارە بەوە، ئەم فەریسییانە ڕۆیشتن. ئەوان هیچ گرنگییەکی ڕاستەقینەیان بەم بابەتە نەبوو کە مێشک و ویژدانی خەڵکی دیکەی سەرقاڵ کردبوو.
بەڵام ئێستا لە لێدوانی داهاتووی ئەو دەقەدا، یۆحەننا دەبینین کە یەکێک لە گەورەترین ڕاستییەکانی ئینجیل دەردەبڕێت.
“ڕۆژی دواتر یۆحەننا عیسای بینی کە دێتە لای. (ئایەتی ٢٩أ)”
بێگومان ئەو زۆرجار سەیری ئەو قەرەباڵغییە گەورەیەی کردبوو و لە دڵی خۆیدا بیریکردبووەوە، "ئایا ئەو هێشتا لێرەیە؟ ئایا کاتی دەرکەوتنی ئەو هاتووە؟" بەڵام ڕۆژ لە دوای ڕۆژ هیچ دەنگێکی وەڵامدەرەوە بۆ پرسیاری دڵی نەبوو. بەڵام ئێستا ئەو عیسا دەبینێت کە بەرەو لای دێت و ڕۆحی خودا دەڵێت،
"ئەوەتا ئەو، جۆن،"
و یۆحەننا دەستبەجێ هاوار دەکات،
"ئەوەتا بەرخی خودا، کە گوناهی جیهان لادەبات" (ئایەتی ٢٩ب).
ئایا هیچ کات بیرت لەوە کردووەتەوە کە چی لە پشت ئەوەوە بووە؟ بە درێژایی سەدەکان، ئیسرائیل ئاگاداری بەرخی قوربانیکراو بوو. ئەوان دەیانزانی کە ساڵانێکی زۆر لەمەوبەر کاتێک ئیبراهیم و ئیسحاق بەسەر شاخەکەدا دەچوون، ئیسحاق ڕووی لە باوکی کرد و گوتی،
باوکە، ئاگرەکە و دارەکە لێرەیە، بەڵام بەرخەکە کوا؟
و ئیبراهیم گوتی،
"کوڕم، خودا خۆی بەرخێک بۆ قوربانی سووتاندن دابین دەکات."
ئینجا ئەوان زانییان کە کاتێک ئیسرائیل خەریک بوو لە میسر بێتە دەرەوە خودا فەرمووی،
دەبێت بەرخێک ببەن و بیکوژن و خوێنەکە بپرژێنن. فریشتەی مەرگ لە نیوەشەودا بە میسردا تێدەپەڕێت، بەڵام کاتێک خوێنەکە دەبینێت، بەسەرتاندا تێدەپەڕێت.
ئەوانیش دەیانزانی کە لە خزمەتی پەرستگادا، هەموو بەیانییەک و هەموو ئێوارەیەک بەرخێک لەسەر قوربانگا دادەنرا بۆ قوربانی سووتاندن. ئیشایا پێشبینی ئەوەی کردبوو کە وەک بەرخێک بۆ سەربڕین دەبرێت، بۆ ئەوەی ببێتە قوربانی بۆ گوناهەکان. لە کۆتاییدا ئەو هاتبوو کە پێغەمبەران باسیان کردبوو، و یۆحەننا هاواری کرد،
"سەیری بەرخی خودا بکەن، کە گوناهی جیهان لادەبات!"
ئەو لە عیسادا بابەتی هەموو شایەتی پێغەمبەرایەتی و تەواوکردنی هەموو نموونەکانی یاسای ناسییەوە. سەرنج بدە چۆن ئەو جەخت دەکاتەوە لەسەر کەفارەتی جێگرەوە:
ئەوەتا بەرخی خودا، کە گوناهی جیهان لادەبات.
ئەیزانی کە لە ئیشایا ٥٣:٠ دا دەربارەی بەرخی خودا نووسرابوو،
"ئەو لەبەر سەرپێچییەکانمان بریندار کرا، لەبەر تاوانەکانمان لێی درا: سزای ئاشتیی ئێمە لەسەر ئەو بوو؛ و بە زەبرەکانی ئەو ئێمە چاک بووینەوە" (v. 5).
لە کۆتاییدا ئەو هاتبوو بەپێی وشەی خودا!
وە تۆ ئەمە تێبینی دەکەیت. ئەو تەنها ناڵێت
گوناهەکان."
ئەوەیە
"گوناه،"
بە تاک. پێموایە کە دەبینیت کاتێک خەڵک هەوڵ دەدەن ئەم ئایەتە بگێڕنەوە، بە گشتی دەڵێن گوناهەکان. گوناهەکان تەنها کاریگەریی هۆکارێکن، و بەرخی خودا هات، نەک تەنها بۆ لابردنی گوناهەکانی تاک، بەڵکو بۆ لابردن یان مامەڵەکردن لەگەڵ پرسی گوناه بە گشتی. نێردراو پۆڵس وتی،
"[خودا] ئەوی کردووە بە گوناه لەبەر ئێمە، کە هیچ گوناهێکی نەدەزانی" (2 کۆرنسۆس 5:21).
ئەو نەک تەنها هەڵگری تاوانەکانمانە، نەک تەنها کەفارەتی دا بۆ هەموو گوناهەکانمان، بەڵکو ئەو مرد لەبەر ئەوەی ئێمە چین وەک گوناهبار بە سروشت. وە با شتێکت پێ بڵێم کە ڕەنگە وات لێ بکات وا بیر بکەیتەوە کە هەرگیز ناتوانیت دووبارە متمانەم پێ بکەیت:
من گوناهبار بووم بە زۆر گوناهـ کە دەبوو بچمە لای خودا و دانیان پێدا بنێم، و دەزانم هەموو ئەو گوناهانە لێم خۆش بوون. بەڵام من پیاوێکی خراپترم لە هەر شتێک کە تا ئێستا کردوومە!
ئایا ئێستا دەتەوێت متمانەم پێ بکەیت؟ من ئەمە دەڵێم. لەناو ئەم دڵەی مندا، مەیلی گوناهکردن هەیە کە خراپترە لە هەر کردەوەیەکی گوناه کە تا ئێستا کردبێتم. ئەمە بۆ هەموومان ڕاستە. ئێمە بە سروشت گوناهکارین. گوناه لە ناوماندا دەژی. مەسیح مرد بۆ ئەوەی گوناه لەناوبەرێت، نەک تەنها گوناهەکان، بە قوربانیکردنی خۆی. ئێمە لە ناوماندا ئەو شتەمان هەیە کە خودا پێی دەڵێت
گوناه لە جەستەدا.
خودا هەموو ئەوەی لەبەرچاو گرت کاتێک مەسیح لەسەر خاچ هەڵواسرابوو. ئەو مرد لەبەر ئەوەی ئێمە چی بووین. ئەو شوێنی ئێمەی گرتەوە. ئەو لەبەر ئێمە کرا بە گوناه، و گوناه، وەک بەربەستێک، لابرا. ئێستا گوناهبارترین کەس دەتوانێت بێتە ناو ئامادەبوونی خودا و لێخۆشبوون بدۆزێتەوە. ئایا تۆ ئەمە دەزانیت؟
"بەرخی خودا، کە گوناهی جیهان لادەبات"؟
پاشان یۆحەننا دەڵێت،
“ئەمە ئەوەیە کە من دەربارەی وتم، دوای من پیاوێک دێت کە لەپێش منەوەیە: چونکە ئەو پێش من هەبوو. و من نەمدەناسی.” (vv. 30-31a)
دیارە ئەو لە کۆمەڵێکدا بووە کە عیسا تێیدا بووە، بەڵام تا ئێستا تێنەگەیشتبوو کە ئەمە مەسیحە. ئەو
«نەمدەناسی: بەڵام بۆ ئەوەی بۆ ئیسرائیل ئاشکرا بێت، لەبەر ئەوە من هاتووم بە ئاو مەعمودییەت دەدەم. و یۆحەننا شایەتی دا و گوتی: «ڕۆحم بینی لە ئاسمانەوە وەک کۆترێک هاتە خوارەوە»»-
دەبینیت ئەم ڕووداوە دوای تەعمید ڕوودەدات، کە لێرە ئاماژەی پێنەکراوە، بەڵام لە ئینجیلەکانی تردا باس کراوە-
من ڕۆحەکەم بینی وەک کۆترێک لە ئاسمانەوە دادەبەزی، و لەسەری مایەوە. و من نەمدەناسی، بەڵام ئەوەی منی نارد بۆ ئەوەی بە ئاو مەعمودییەت بدەم، هەر ئەوە پێی گوتم، هەرکەسێک تۆ بینی ڕۆحەکە لەسەری دادەبەزێت و لەسەری دەمێنێتەوە، هەر ئەوەیە کە بە ڕۆحی پیرۆز مەعمودییەت دەدات” (ئایەتەکانی ٣١-٣٣).
کاری گەورەی کە یۆحەننا نێردرابوو بۆ ئەنجامدانی، نزیک دەبووەوە لە کۆتایی. ئێستا لێرەدا لووتکەکەیە:
من بینیم و گەواهیم دا کە ئەمە کوڕی خودایە.
ئایا جۆن بەڕاستی ئەوەی زانی؟ بەڵێ، ئەو زانی-
"من بینیم و شایەتییم دا کە ئەمە کوڕی خودایە" (v. 34).
ئایا ئەوە دەزانیت، هاوڕێی خۆشەویست؟ ئایا متمانەت پێی کردووە بۆ خۆت؟ ئۆه، ئەگەر هەرگیز پێشتر متمانەت پێی نەکردووە، ئایا نایەیت بۆ لای خودا، دان بە گوناهەکەتدا بنێیت؟
"بڕوانن، بەرخی خودا، کە گوناھی جیھان لادەبات."
دوای ئەوەی یۆحەننا وەستابوو، ڕۆژی دواتر دوو لە قوتابییەکانیشی لەگەڵیدا بوون؛ کاتێک سەیری عیسای کرد کە دەڕۆیشت، گوتی: «سەیری بەرخی خودا بکەن!» ئەو دوو قوتابییەش گوێیان لە قسەکانی بوو، دوای عیسا کەوتن. ئینجا عیسا ئاوڕی دایەوە و بینی دوای دەکەون، پێی گوتن: «چی دەوێت؟» ئەوانیش پێیان گوت: «ڕابی (کە بە واتای مامۆستا دێت)، لەکوێ نیشتەجێیت؟» ئەویش پێی گوتن: «وەرن و ببینن.» ئەوانیش چوون و بینییان لەکوێ نیشتەجێیە، ئەو ڕۆژە لەلای مایەوە، چونکە نزیکەی کاتژمێری دەیەم بوو. یەکێک لەو دووانەی گوێیان لە قسەی یۆحەننا بوو و دوای کەوتن، ئەندرۆس برای شیمۆن پەترۆس بوو. ئەو یەکەم جار برای خۆی شیمۆنی دۆزییەوە و پێی گوت: «ئێمە ماسیحمان دۆزییەوە، کە بە واتای مەسیح دێت.» ئەویش هێنایە لای عیسا. کاتێک عیسا سەیری کرد، فەرمووی: «تۆ شیمۆنی کوڕی یۆنایت، پێت دەگوترێت کێفا، کە بە واتای بەرد دێت.» ڕۆژی دواتر عیسا ویستی بچێتە جەلیل، فیلیپسی دۆزییەوە و پێی گوت: «دوام بکەوە.» فیلیپس خەڵکی بێتسەیدا بوو، شاری ئەندرۆس و پەترۆس. فیلیپس نەسنائیلی دۆزییەوە و پێی گوت: «ئەوەمان دۆزییەوە کە موسا لە تەورات و پێغەمبەران لەبارەیەوە نووسیویانە، عیسای ناسیرە، کوڕی یوسف.» نەسنائیلیش پێی گوت: «ئایا شتێکی باش لە ناسیرەوە دێت؟» فیلیپس پێی گوت: «وەرە و ببینە.» عیسا بینی نەسنائیل دێتە لای، لەبارەیەوە فەرمووی: «سەیری ئیسرائیلییەکی ڕاستەقینە بکەن، کە هیچ فێڵێکی تێدا نییە!» نەسنائیل پێی گوت: «لەکوێوە من دەناسیت؟» عیسا وەڵامی دایەوە و پێی گوت: «پێش ئەوەی فیلیپس بانگت بکات، کاتێک لەژێر دار هەنجیرەکەدا بوویت، منت بینی.» نەسنائیل وەڵامی دایەوە و پێی گوت: «ڕابی، تۆ کوڕی خودایت؛ تۆ پاشای ئیسرائیلیت.» عیسا وەڵامی دایەوە و پێی گوت: «چونکە پێم گوتی منت لەژێر دار هەنجیرەکەدا بینی، باوەڕت هێنا؟ شتی گەورەتر لەمانە دەبینیت.» هەروەها پێی گوت: «ڕاستی ڕاستی پێتان دەڵێم، لەمەودوا ئاسمان دەبینن کراوەتەوە، فریشتەکانی خوداش بەسەر کوڕی مرۆڤدا سەردەکەون و دادەبەزن.»
سەرنجی ئێمە پێشتر ئاڕاستەی شایەتی یۆحەننا کراوە دەربارەی ڕزگارکەرەکەمان وەک بەرخی خودا. ئێمە ئایەتی ٢٩مان تاوتوێ کردووە کە تێیدا دەخوێنینەوە:
ڕۆژی دواتر یۆحەننا یەسووعی بینی کە بەرەو لای دێت، و گوتی، ئەوەتا بەرخی خودا، کە گوناهی جیهان لادەبات.
ئەم ڕاگەیاندنە پەیوەندی بە خودانی ئێمەوە هەبوو وەک قوربانییە گەورەکەی گوناه. بە درێژایی سەردەمی پەیمانی کۆن، نموونە و سێبەرەکان و پەیامە ڕاستەوخۆ پێشبینییەکان ئاماژەیان بە کاتێک دەکرد کە خودا بەرخی قوربانی ڕاستەقینە دەنێرێت، و ئێستا یۆحەننا ڕایدەگەیەنێت، "ئەو هاتووە."
ڕۆژی دواتر، دووبارە هاوار دەکات، "ئەوەتا بەرخی خودا." ئێستا ئەوە نییە "بەرخی خودا، کە گوناهی جیهان لادەبات" -ئەوە دوێنێ بوو- بەڵام ئێستا ئەوەیە،
سەیری ڕۆیشتنی بەرخی خودا بکە.
عیسا بەڕێوە بەسەر دەشتەکاندا هات، و سەرنجی یۆحەننا بە شێوەیەکی نوێ ئاڕاستەی ئەو کرا. شتێک هەبوو دەربارەی ڕۆیشتنەکەی کوڕە پیرۆزەکەی خودا کە پێشڕەویکەی هاندا هاوار بکات،
“بڕوانە بەرخی خودا!”
چەند جیاواز بوو ڕێچکەی ئەو لە هی هەر کەسێکی تر، و بە "ڕێچکە"، بێگومان، مەبەستمان ڕەفتارە. کاتێک بیر لە ڕەفتاری پیرۆزی کوڕی خودا دەکەینەوە، ناتوانین تێبینی ئەوە نەکەین کە چۆن بە پێچەوانەی ڕێگا خوار و خێچەکانی خۆمانەوە دەردەکەوێت. جیاوازییە گەورەکە ئەمەیە: ڕەفتارمان زۆر بە خۆپەرستی زاڵە بەسەریدا. ئێمە وەک ئەوەی دەکەین، چونکە زۆر خۆپەرستین. سەرقاڵی خۆمانین. خەمی خۆشکردنی خۆمان و ئەوەمانە کە خزمەتی خۆمان دەکات. بەڵام خوداوەند عیسا دەیگوت،
من هاتم... نەک بۆ ئەوەی ویستی خۆم بکەم، بەڵکو ویستی ئەوەی کە منی ناردووە (یۆحەننا ٦:٣٨).
تاکە پیاوێک کە تا ئێستا بەناو ئەم جیهانەدا تێپەڕیوە و هەرگیز یەک بیرۆکەی خۆپەرستانەی نەبووە، بەڵکو هەموو خۆشییەکەی لە جێبەجێکردنی ویستی باوکدا دۆزییەوە، خوداوەندە پیرۆز و خۆشەویستەکەمان بوو. ڕەنگە ئێمەش
ئەوەتا بەرخی خودا
بەم مانایە. ئەگەر، هەندێک جار، ئێمە تاقیدەکرێینەوە کە شتەکان لە خۆماندا پاساو بدەینەوە کە دژی بیروبۆچوونی خودان، تەنها پێویستە بە باوەڕەوە سەیری بەرخی خودا بکەین وەک چۆن ئەو لێرە بوو، و سەیری ڕێچکەی بێخۆپەرستییەکەی بکەین، بۆ ئەوەی دەستبەجێ تێبگەین چەندە کەمین لەو تەواوییەی کە لێیدا دەرکەوت. ئەنجامەکە ئەوە دەبێت کە ئێمە هەوڵدەدەین زیاتر و زیاتر وەک ئەو بین.
بەڵام هەموومان، بە ڕووی ئاشکراوە وەک لە ئاوێنەیەکدا سەیری شکۆمەندیی یەزدان دەکەین، دەگۆڕدرێین بۆ هەمان وێنە، لە شکۆمەندییەوە بۆ شکۆمەندیی، وەک بە ڕۆحی یەزدان.
کاتێک ئەم وشەیە دەخوێنینەوە، کاتێک ڕزگارکەری پیرۆز دەبینین بە بێگەردی بەناو ئەو دیمەنە قێزەونانەدا تێدەپەڕێت کە ڕۆحی پیرۆز بۆمانی وێنا کردووە، کاتێک دەبینین چەندە نەرمونیان و وریایانە و بەڕێز بووە بەرامبەر بە خەڵکی تر، بێگومان دەبێت سەرزەنشتی خراپەکاری و خۆپەرستی خۆمان بکات و ڕێنماییمان بکات بۆ داننان بە شکستەکانمان لەبەردەم خودا و ئارەزووی ئەوە بکەین زیاتر لەو بچین.
"ئەوەتا بەرخی خودا!"
تێڕامێنە لە ڕێگا جوانەکانی و قووڵ ببنەوە لەسەر ڕۆحی ملکەچییەکەی. پێمان وتراوە کە کاتێک یۆحەننا ئەم هاوارەی کرد، "ئەوەتا بەرخی خودا،" ئەوەندە سەرنجی دوو لە قوتابییەکانی ڕاکێشا کە لەگەڵی وەستابوون کە
“دوو قوتابییەکە گوێیان لێبوو قسەی دەکرد، و دوای عیسا کەوتن” (ئایەتی ٣٧).
لە کۆتاییدا، ئەمە ئامانجی ڕاستەقینەی خزمەتەکەی یۆحەننا بوو. ئەو نەهاتبوو خەڵک بە خۆیەوە یان بە خزمەتەکەیەوە سەرقاڵ بکات، بەڵکو وەک
“دەنگی یەکێک کە لە چۆڵەوانی هاوار دەکات.”
ئەو گوتی،
"ئەو دەبێت زیاد بێت، بەڵام من دەبێت کەم بێمەوە" (3:30). "ئەمە ئەوە، کە دوای من دێت، لە پێش منە."
کەواتە دەتوانیت بە باشی تێبگەیت چۆن دڵی یۆحەننا بە شادی پڕ بوو کاتێک ئەوان بەدوای عیسادا کەوتن. ئەمە خودی ئەو مەبەستە بوو کە ئەو بۆی هاتبوو بە ئاو خەڵکی لەئاوبدات. ئەمە دەبێت مەبەستی هەموو خزمەتکارێکی مەسیح بێت. ئەو دەبێت هەمیشە خەڵکی تر ئاماژە پێ بکات بۆ ئەم بەرخی خودایە—بەرخی خودا، هەڵگری گوناه؛ بەرخی خودا، نموونەی تەواو.
دوو قوتابییەکە گوێیان لە یۆحەننا گرت کە قسەی دەکرد و دوای عیسا کەوتن. لەوانە، دەخوێنینەوە، یەکێکیان ئەندرۆس بوو، برای شیمۆن پەترۆس. ئەوی دیکە ناوی خۆی بە درێژایی ئەم ئینجیلە شاردووەتەوە، بەڵام ئەو قوتابییە بوو کە لەسەر سنگی عیسا پاڵی دابووەوە، ئەو قوتابییەی کە عیسا خۆشی دەویست، واتە، بێگومان، یۆحەننای نێردراو. کەواتە ئەم دووانە، ئەندرۆس و یۆحەننا، دوای عیسا کەوتن.
“ئینجا عیسا سوڕایەوە و بینی کە بەدوایدا دێن، و پێی گوتن: چی دەگەرێن؟” (v. 38a).
پێموایە پەروەردگار عیسا لەوانەیە ئەو پرسیارە ئاراستەی زۆر کەس بکات ئەمڕۆ کە وا گریمانە دەکرێت بەدوای ڕووی ئەودا دەگەڕێن. زۆر کەس دێنە لای عیسا، پێموایە، چونکە هیوادارن سوودیان پێ بگات لەلایەن ئەوەوە. هەندێک دێن بە هیوای ئاسوودەیی جەستەیی. چی لە مێشکتدایە کاتێک دێیتە لای ئەو؟
چی دەخوازن؟
چی دەتەوێت عیسا بۆت بکات؟
زۆرجار خەمبار دەبم کاتێک بانگهێشتی ئەو کەسانە دەکەم کە دەیانەوێت مەسیح وەک ڕزگارکەریان بناسن بۆ ئەوەی بێنە ژووری نوێژەکەمان تا هاوڕێکانمان لەوێ لەگەڵیاندا نوێژ بکەن و ڕێگای ژیان ڕوون بکەنەوە، و هەندێک بە ڕواڵەت دێن چونکە دڵەڕاوکێیان هەیە و پەرۆشن بۆ ناسینی خودا. بەڵام زوو دیار دەبێت کە ئەوان زۆر زیاتر خەمی پێداویستییە کاتییەکانیانە وەک لە بارودۆخی ڕۆحییان. من پێم باشترە پیاوێک بێتە لام و بە ڕاستگۆیی بڵێت،
من خەمی ڕۆحم نییە، بەڵام زۆر خەمی جەستەمە. پێویستم بە شوێنێکە بۆ خەوتن، یان پێویستم بە خواردنە.
دڵخۆشم ئەوەی لە دەستم دێت بیکەم بۆ پیاوێک کە بەو شێوەیە دێتە لام. بەڵام زۆر ئازاربەخشە کە خەڵک بێن و بانگەشەی ئەوە بکەن کە حەزیان بە شتە ڕۆحییەکانە، لە کاتێکدا تەنها خەمی یارمەتی کاتییانە.
باشە، عیسا ڕووی کردە ئەم پیاوانە و فەرمووی، "بۆچی بەدوای مندا دەگەڕێن؟" و وا دیارە کەمێک شەرمەزار بوون.
“ئەوان پێیان گوت، ڕابی، (کە بە واتای مامۆستا دێت،) لە کوێ نیشتەجێیت؟” (ئایەتی ٣٨ب)،
وەک ئەوەی بڵێی،
پێمان خۆشە لەگەڵ تۆ بچین بۆ ماڵەکەت.
ئەو بەڕاستی لە کوێ نیشتەجێ بوو؟ ئەو هیچ ماڵێکی لێرە لەسەر زەوی نەبوو. ئەو دەیفەرموو،
ڕێوی کونجی هەیە، و باڵندەکانی ئاسمان هێلانەیان هەیە؛ بەڵام کوڕی مرۆڤ شوێنی نییە سەری لێ دابنێت" (مەتا ٨:٢٠).
ئە و گەڕیدەیەکی بێ ماڵ بوو کاتێک خزمەتەکەی دەستپێکرد، دوای جێهێشتنی دوکانی دارتاشییەکە لە نازرەت. بەڵام ئە و ماڵێکی هەبوو لە باوەشی باوکدا، چونکە ئێمە دەخوێنینەوە،
"هیچ کەسێک لە هیچ کاتێکدا خودای نەبینیوە؛ کوڕی تاقانە، کە لە باوەشی باوکدایە، ئەو ڕایگەیاندووە” (یۆحەننا ١:١٨).
هەر لەوێ عیسا دەژیا. ئەو لە خۆشەویستیی باوکدا دەژیا و هەرگیز ئەو شوێنەی جێ نەهێشت. ئەو هەمیشە جێگەی دڵخۆشیی باوک بوو و هەمیشە چێژی لە هاوبەشیی باوک وەردەگرت، جگە لە کاتێک کە لەسەر خاچ، ڕووی خودا لێی شاردرایەوە کاتێک بوو بە جێگرەوە بۆ گوناهەکانمان. ئینجا لە ئازاری ڕۆحیدا هاواری کرد،
"خودای من، خودای من، بۆچی جێت هێشتووم؟" (مەتا ٢٧:٤٦؛ مەرقۆس ١٥:٣٤).
کەچی ئەو هەرگیز لە دڵی باوکدا خۆشەویستتر نەبوو وەک لەو کاتە تاریکانەدا کاتێک ئەو بوو
کردی بە گوناه
بۆ ئێمە.
بەڵام لێرە ئەو شوێنێکی کاتی بۆ مانەوەی هەبوو. تەواو لە کوێ بوو، پێمان نەوتراوە، بەڵام ئەو پێیانی وت،
وەرە و ببینە.
جا ئەوان لەگەڵی ڕۆیشتن
“و لەو ڕۆژەدا لەگەڵی مانەوە: چونکە نزیکەی کاتژمێری دەیەم بوو” (٣٩).
ئەوە نزیکەی کاتژمێر چواری دوای نیوەڕۆ بوو، و ئۆه، چ کاتێکی پیرۆز بووبێت! بێگومان پرسیاری زۆریان لێ دەکرد، و ئەویش وەڵامی دەدانەوە و ئاشکراکردنی خۆشەویستی و نیعمەتی خۆی پێ بەخشین، و لەو کاتەوە هەرگیز وەک جاران نەبوون. هەرگیز نەیانتوانی لەسەر زەوی نیشتەجێ ببنەوە یان بە تەواوی خۆیان تەرخان بکەن بۆ کارەکانی زەوی. دڵیان بۆ خۆی بردەوە، و ئارەزوویان دەکرد ئەم بەرەکەتە لەگەڵ ئەوانی تردا هاوبەش بکەن.
ئایا ئەو دڵی تۆی بەدەست هێناوە؟ ئایا تۆ بەڕاستی وەک نێردراوی باوک دەیناسیت؟ ئایا خۆشەویستی و نیعمەت و پیرۆزییەکەی ئەوەندە بە ڕۆحی تۆ ئاشکرا بووە کە ئەو خۆشەویستیی تۆی بۆ خۆی بەدەست هێناوە؟ ئەوا بێگومان تۆ دەتەوێت کەسانی تر بیناسن. پێم وایە ئەمە یەکێکە لە دڵنیاترین بەڵگەکانی گۆڕانکارییەکی ڕاستەقینە. یەکێک لە یەکەمین نیشانەکان کە خەڵک بەڕاستی مەسیح دەناسن ئەوەیە کە ڕوو لە کەسانی تر دەکەن و دەڵێن، "وەرن، دەمەوێت ئێوەش بیناسن وەک چۆن من دەیناسم." پاشماوەی ئەم بەشە تەرخان کراوە بۆ خزمەتکردن لە هەوڵدان بۆ بردنەوەی کەسانی تر بۆ لای مەسیح.
یەکێک لەو دووانە ئەندرۆ بوو.
"ئەو یەکەم جار براکەی خۆی شیمۆن دەدۆزێتەوە" (ئایەتی ٤١أ).
لەوانەیە بە سادەیی وا دەربکەوێت کە یەکەم شت ئەندرۆ کردی دۆزینەوەی براکەی بوو. بەڵام، زانایان پێمان دەڵێن، ئەوەی لێرەدا بەڕاستی مەبەستە ئەوەیە کە یۆحەننا ڕۆیشت بۆ دۆزینەوەی براکەی یەعقوب، بەڵام ئەندرۆ یەکەم کەس بوو کە براکەی دۆزییەوە. ئەوە تایبەتمەندیی نێردراو یۆحەننایە کە خۆی بشارێتەوە. دوو لە نووسەرانی پەیمانی نوێ، یۆحەننا و لۆقا، دوو پیاوی زۆر خۆنەویست، هەرگیز باسی خۆیان ناکەن، و لەگەڵ ئەوەشدا پەیوەندییەکی زۆر نزیکیان لەگەڵ عیسا هەیە. هەمیشە خۆیان دەشارنەوە. بەڵام، خودا دەیەوێت ئێمە بزانین کە، دوای ئەوەی خۆیان پەیوەندییەکی گرنگیان لەگەڵ مەسیحدا هەبوو، یۆحەننا دەستبەجێ بیری لە براکەی کردەوە، و ئەندرۆش بیری لە براکەی کردەوە. ئایا برایەکت هەیە کە هێشتا لە دەرەوەی مەسیح بێت؟ ئایا خۆت ڕزگارکراویت؟ ئایا برایەک، خوشکێک، هاوڕێیەک هەیە کە هێشتا ڕزگارکەری نەناسیوە؟ ئایا هەوڵت داوە بیان دۆزیتەوە؟ ڕەنگە نامەیەکت نووسیبێت. ڕەنگە تەنها بتوانیت چەند بڵاوکراوەیەکی مزگێنی بنێریت. ڕەنگە تەنها بتوانیت قسەیەکیان لەگەڵ بکەیت، بەڵام نیگەرانییان بوویت. ئایا وانەبوویت؟ ناتوانم تێبگەم چۆن دەتوانیت بەڕاستی مەسیح بناسیت و خۆشت بوێت و بێباک بیت بەرامبەر بە داواکارییەکانی ئەوانەی کە هێشتا نامۆن بەو. با هەوڵ بدەین لاسایی ئەم پیاوانە بکەینەوە.
ئەندرو یەکەم کەس بوو کە براکەی خۆی سیمۆنی دۆزییەوە. هەردووکیان گوێیان لە یۆحەننا گرتبوو. لە بەشی یەکەمی کردارەکاندا، پەترۆس باس لەوانە دەکات کە لەگەڵیان بوون.
“لە دەستپێکی مەعمودیەتی یۆحەنناوە” (ئایەتی ٢٢).
بەم شێوەیە ئامادە بوون بۆ وەرگرتنی مەسیح کاتێک خۆی دەرخست. بۆیە ئەندرو بە پەلە ڕۆیشت بۆ دۆزینەوەی پیتەر و گوتی،
“ئێمە [مەسیح]مان دۆزیوەتەوە، کە لێکدەدرێتەوە، مەسیحە” (ئایەتی ٤١ب).
پاشان لە ئایەتەکەی دواتردا دەخوێنینەوە،
"ئەو هێنای بۆ عیسا" (v. 42a).
ئایا تۆ هەرگیز ئەوەت بۆ هیچ کەسێک کردووە؟ سەرنج بدە کە ئەو نەچووە دەرەوە بۆ مشتومڕکردن لەگەڵ براکەی، بەڵکوو بە سادەیی ڕۆیشت و پێی وت دەربارەی ئەوەی کە دڵ تێر دەکات. ئەو ڕەنگە بە سایمۆنی وتبێت دەربارەی ئەزموونی خۆی و پاشان وتی،
ئێستا، سایمۆن، منیش دەمەوێت تۆش ئەوی بناسیت. ئایا نایەیت بۆ لای ئەو؟
ئۆه، زۆر دڵێکی پەرۆش هەیە کە دەتوانیت بیانبەیتە لای مەسیح. زۆربەمان ڕازین ئەمە بەجێبهێڵین بۆ بانگخوازەکە، یان ڕەنگە بۆ ئەوانەی کە لە قوتابخانەی یەکشەممە یان لە شوێنێکی گشتیی تر وانە دەڵێنەوە. بەڵام هەموو باوەڕدارێک بانگکراوە بۆ ئەوەی ببێتە نوێنەری مەسیح، بۆ ئەوەی بچێتە لای پیاوان و ژنان بەم پەیامەوە،
ئێمە عیسامان دۆزیوەتەوە، ڕزگارکەری گوناهباران، کە هەموو پێویستییەکانی ونبووان و بێچارەکان پڕ دەکاتەوە.
کاتێک عیسا پەترۆسی بینی کە دەهات، ڕووی تێکرد و فەرمووی،
"تۆیت شیمۆنی کوڕی یۆنا: پێت دەگوترێت کێفا، کە بە واتای بەردێکە” (ئایەتی ٤٢ب)."
عیسا حەزی دەکرد ناوی نوێ بە خەڵک بدات. هێشتا دەیکات. هەر کاتێک متمانەت پێی کرد، ئەو ناوێکی نوێت پێ دەدات.
"ئێستا، پیتەر، تۆ دەبیتە پیاوێکی وەک بەرد، و لە ڕۆژانی دواتردا بە توندی لەسەر ڕاستی دەوەستیت. ناوی تۆ کیفاسە. ناوی تۆ بەردە."
بیرتە چۆن لە مەتتا ١٦:٠ ئەمەمان خوێندەوە:
"وە منیش پێت دەڵێم، کە تۆ پەترۆسی، و لەسەر ئەم بەردە کەنیسەکەم بنیاد دەنێم؛ و دەروازەکانی دۆزەخ بەسەریدا زاڵ نابن" (v. 18).
و لە یەکەمین نامەی خۆیدا، پەترۆس باسی هەموو باوەڕداران دەکات وەک بەردی زیندوو کە لەسەر بناغەی بەردین، مەسیح، بنیات نراون. ئۆه، ئایا دەترسیت دان بە مەسیحدا بنێیت، دەترسیت متمانەی پێ بکەیت لەوەی نەتوانیت خۆڕاگر بیت؟ وەرە لای! خۆتی پێ بناسێنە، و ئەو تۆ دەکاتە پیاو یان ژنێکی وەک بەرد. بەڵام، تۆ پێم دەڵێیت، پەترۆس خۆی شکستی هێنا. بەڵێ، لە کاتێکدا ئەو جۆرە بەردێکی زۆر لەرزۆک بوو. وانییە؟ بەڵام دوای ئەوەی ڕۆحی پیرۆزی وەرگرت شتەکان جیاواز بوون. ئۆه، چۆن پەترۆس لەو ڕۆژگارە سەرەتاییانەی کەنیسەدا لەپێناو مەسیحدا وەستا، و دوای ساڵانێک لە شایەتی و ئازارکێشان پەترۆس شایەتییەکەی بە خوێنی خۆی مۆر کرد. ئەو بەڕاستی بوو بە پیاوە وەک بەردەکە وەک چۆن عیسا، بە پێدانی ئەم ناوەی پێی، ئاماژەی پێدابوو کە وا دەبێت.
تەنها ئەندرۆ و یۆحەننا نین کە بەدوای براکانیاندا دەچن، بەڵکو دەبینین عیسا پیاوێکی دیکە بانگ دەکات.
ڕۆژی دواتر عیسا چوو بۆ جەلیل، و فیلیپسی دۆزییەوە و پێی گوت: "دوام بکەوە." فیلیپس خەڵکی بێتسەیدا بوو، شاری ئەندرۆس و پەترۆس (ئایەتەکانی ٤٣-٤٤).
گوێمان لە هیچ دانپێدانێکی گەورە نییە کە کردی، بەڵام ئەو گوێی لە وشەکان بوو،
شوێنم بکەوە.
دەستبەجێ دەیدۆزینەوە کە بەدوای هاوڕێیەکدا دەچێت.
“فیلیپس نەسانائیلی دۆزییەوە و پێی گوت: ئێمە ئەومان دۆزیوەتەوە” (ئایەت 45أ).
ئەو وتارێکی درێژی نەدا. وتی،
«ئێمە ئەومان دۆزییەوە، ناتانائیل.»«ئێمە ئەومان دۆزییەوە، ئەوەی موسا لە تەوراتدا، و پێغەمبەران، لەبارەیەوە نووسیبوویان، عیسای ناسری، کوڕی یوسف» (آ. ٤٥ب).
تۆ دەڵێیت، بۆچی بە کوڕی یوسف ناوی دەبات؟ ئەو لە ڕاستیدا کوڕی خودا بوو. بەڵام یوسف، وەک دەبینیت، بە هاوسەرگیریکردن لەگەڵ مریەمدا ببووە باوکی یاسایی عیسا، و فیلیپس ئەمەی دەناسێتەوە. ئەو دەڵێت، وەک بڵێی، "بۆچی ئەو هەموو ساڵانە لەگەڵماندا بووە، و ئێمە نەمانزانی کە ئەو دارتاشە لە دوکانەکەی ناسرەدا مەسیح بوو." فیلیپس دەڵێت،
"من دەمەوێت تۆش خودا بناسیت، ناتانائیل."
و ناتانائیل پێی وتی،
“ئایا هیچ شتێکی باش لە ناسرەوە دێت؟” (v. 46).“ئایا هیچ شتێکی باش لەو شارەوە دێت؟”
ئەگەر ناسرەی ئەمڕۆ بە شەقامە پیسەکانییەوە لە ناسرەی کۆن دەچێت، سەیر نییە کە ناتانائیل ئەوەی پرسی. کاتی ئەوە بوو فیلیپس دەست بە مشتومڕێک بکات، بەڵام ئەو زۆر ژیر بوو بۆ ئەوەی ئەوە بکات. ئەو بە سادەیی پێی وت،
وەرە و ببینە. ئەگەر تەنها وەک چۆن من دەیناسم، تۆش بناسیت، قایل دەبیت.
و ئەمە پەیامەکەمە بۆ ئێوە ئەوانەی ڕزگار نەکراون. بیر لە هەندێکتان دەکەمەوە، پڕ لە گومان، نیگەران، و سەرلێشێواو. ئێوە دەڵێن،
"ئایا دەکرێت وا بێت کە یەسووع بەڕاستی کوڕی خودای پیرۆز، ڕزگارکەری گوناهباران بێت؟"
من بەوپەڕی جدییەتەوە پێتان دەڵێم،
وەرە و ببینە.
وەرە بۆ پێیەکانی. با قسەت لەگەڵ بکات، وشەی ئاشتی و لێخۆشبوون. نایەیت؟ ئەو دەڵێت،
"وەرن بۆ لای من، ئەی هەموو ئەوانەی ماندوون و بارگرانیتان لەسەرە، منیش ئارامیتان پێدەدەم" (مەتتا ١١:٢٨)."وەرە و ببینە."
ناتانائیل بڕیاری دا بڕوات. عیسا بینی کە دێت - کەس هەرگیز بەرەو لای ئەو نەهاتووە مەگەر ئەو بینیبێتی کە دێت؛ ئەو ئەمڕۆ تۆ دەبینێت ئەگەر تۆ بەرەو لای ئەو دەجوڵێیتەوە - و عیسا فەرمووی،
“ئەوەتا ئیسرائیلییەکی ڕاستەقینە، کە هیچ فێڵێکی تێدا نییە!” (v. 47).
ئەو دەیگوت،
“من دەزانم کە ئەو ڕاستگۆیە، کە قسەکانی ڕاستن.”“ئەوەتا ئیسرائیلییەکی ڕاستەقینە، کە هیچ فێڵێکی تێدا نییە.”
ناتانائیل وشەکە دەبیستێت و دەڵێت،
“من لە کوێوە دەناسی؟” (ئایەت ٤٨ا).
یەسووع گوت،
"پێش ئەوەی فیلیپ بانگی کردیت، کاتێک لەژێر دار هەنجیرەکەدا بوویت، منت بینی" (ئایەتی 48ب).
مەبەستی چی بوو؟ بۆچی، پێم وایە ناتانائیل دار هەنجیرێکی لە باخچەکەی هەبوو لە پشت دیوارەکە. ڕەنگە ئەو لە ژێر ئەو دار هەنجیرەدا خەریکی خوێندنەوەی وشەی خودا بووبێت یان نوێژی بۆ ڕووناکی دەکرد، و عیسا زۆر پێش ئەوەی فیلیپ بانگی بکات، لەوێ بینی. لە هەر شوێنێک بیت ئەمڕۆ، هاوڕێ، عیسا تۆ دەبینێت، و ئەگەر دڵت تامەزرۆی ڕووناکی و ئاشتی بێت، ئەو چاوەڕێیە تا پێتیان بدات.
پێش ئەوەی فیلیپ بانگت بکات، کاتێک لەژێر دار هەنجیرەکە بوویت.
ئەمە هێندە دڵی ناتانائیلی وروژاند کە وتی،
"ئەمە دەبێت ئەو بێت."
ئەو دەستبەجێ هاواری کرد،
“من باوەڕم وایە کە 'تۆ کوڕی خودای؛ تۆ پاشای ئیسرائیلی'” (ئایەت ٤٩).
دەبینی،
باوەڕ دێت بە بیستن و بیستنیش بە ووشەی خودا،
کەواتە نەسانائیل بە باوەڕەوە زیاد کرا بۆ ئەو کۆمەڵە بچووکە.
"عیسا وەڵامی دایەوە و پێی گوت، «چونکە پێم گوتی لەژێر دار هەنجیرەکەدا تۆم بینی، باوەڕ دەکەیت؟»" (ئایەتی ٥٠).
کاتێک تۆ پێت وابوو من ناتبینم، من دەمزانی - ئایا ئەوە بۆت ڕوون دەکاتەوە کە من لە مرۆڤ زیاترم؟
"ڕاستی، ڕاستی، پێتان دەڵێم، لەمەودوا ئاسمان کراوە دەبینن، و فریشتەکانی خودا بەسەر کوڕی مرۆڤدا سەردەکەون و دادەبەزن" (v. 51).
ئەو ئاماژەی بە دووەم هاتنەوەی خۆی دەکرد بە هێز و شکۆوە. مێشکی نەسانائیل گەڕایەوە بۆ پەرتووکی پەیدایش کاتێک یاقوب لە بێتئیل پاڵکەوت بۆ خەوتن، و لەوێ لە خەونیدا پەیژەیەکی بینی (بەرزبوونەوەیەک، لە ڕاستیدا) کە دەگەیشتە ئاسمان، و فریشتەکان سەردەکەوتن و دادەهاتن. عیسا بە کردەوە بە نەسانائیل دەڵێت، "من ئەوەم کە مرۆڤ بەهۆی منەوە لە زەوییەوە بۆ ئاسمان بەرز دەبێتەوە، و ڕۆژێک کاتێک بە هێز و شکۆوە دێمەوە، لەگەڵ فریشتەکانی خودا دێم." ئەو خۆی بەستەرە پەیوەندییەکەیە لە نێوان زەوی و ئاسمان، کە بەم زووانە بە هێز و شکۆوە دەردەکەوێت!