بەش 19: بەشی 19 خاچکردن و مردنی عیسا

ئێستا پیلاتۆس لە دادگایی دایە. چی دەربارەی ئەم دادوەرە ڕۆمانییە؟ هەڵوێستی ئەو چییە؟ بیری خودا دەربارەی ئەو چییە؟ ئەم دیمەنە چی دەربارەی ئەو ئاشکرا دەکات؟

سەرەتا، پیلاتۆس وەک کەسێکی لاواز دەردەخات کە دەیزانی چی ڕاستە و نەییکرد. ئەو دەیزانی دەبوو خوداوەند یەشوعی مەسیح ئازاد بکردایە. ئەو دەیزانی دوای لێکۆڵینەوە و بە بێتاوان ناساندنی، دەبوو لەوێدا کۆتایی بە کەیسەکە بهێنایە. بەڵام ئەو کاری نەکرد بەپێی قووڵترین باوەڕەکانی خۆی چونکە دڵسۆز نەبوو بۆ ویژدانی خۆی. ئێمە دەتوانین لە پێنج ئایەتی یەکەمدا ببینین چۆن دەنگی ویژدانی خنکاند. پێمان دەوترێت کە

"بۆیە پیلاتۆس عیسای گرت و قامچی لێدا" (ئایەتی ١).

بۆچی دەبوو قامچی لێبدات؟ ئەو تازە بە بێتاوان ڕایگەیاندبوو، کەچی ڕێگەی پێدەدات خۆی بداتە دەست سزایەکی زۆر شەرمەزارکەر کە ئازارێکی جەستەیی زۆر قورسی تێدایە. چونکە ئەو قامچییە ڕۆمانییە لە چەندین قایش دروستکرابوو کە پارچەی تیژی کانزایی تێدا دانرابوو لە هەر چەند ئینجێکدا، بە شێوەیەک کاتێک قامچییەکە بەسەر پشتی ڕووتی قوربانییەکەدا دەهێنرایە خوارەوە، گۆشتەکەی بە تەواوی دەبووە پارچەپارچە و خوێن دەڕژا. بۆچی پیاوێکی بێتاوان، پیاوێک کە بە بێتاوان ناسراوە، ناچار بکرێت خۆی بداتە دەست ئازارێکی لەو شێوەیە؟ هۆکارەکەی ئەوە بوو کە پیلاتۆس دەیویست جوولەکەکان ڕازی بکات. دەیویست دڵسۆزی ئەوان بەدەست بهێنێت، هەرچەندە ئەمەش بەو واتایە بوو کە ئەو پیاوەی بە بێتاوان ڕایگەیاندبوو، دەبوو ئازار بچێژێت. لە لایەکی ترەوە، هیوای خواست کە تۆمەتبارکەرانی مەسیح بەم سزایە ڕازی بن.

سەربازەکان قامچیلێدانیان ئەنجامدا

"تاجێکی دڕکاویان چنی، و خستیانە سەر سەری، و کەوایەکی مۆریان لەبەر کرد" (ئایەت 2)

-some old discarded garment. Thus they decked Him up as a pretended king and said,

“سڵاو، پاشای جوولەکەکان!” (ئایەتی ٣)

و ئەوان بە دەستەکانیان لێیان دا. چەند کەم تێگەیشتبوون کە هەرچەندە ئەوەی کردیان بە گاڵتە بوو، ڕۆژێک دێت کە لەبەردەم ئەو پیرۆزەدا هەموو ئەژنۆیەک چەمێتەوە و هەموو زمانێک دان بەوەدا بنێت کە ئەو خوداوەندی هەمووانە، و کاتێک بەڕاستی وەک پاشای جولەکەکان و هەروەها پاشای هەموو نەتەوەکانی زەوی ستایش دەکرێت. چونکە لە مەبەستی خودادا ڕاگەیەندراوە کە لە کۆتاییدا جولەکە و نەتەوەکان لەو کەسەدا دەیناسنەوە کە پاشای پاشاکان و خوداوەندی خوداوەندەکانە.

“پیلاتۆس،” پێمان دەوترێت، “کەواتە دووبارە چووە دەرەوە و پێی گوتن: ئەوەتا، ئەوم بۆ دەردەکەم، بۆ ئەوەی بزانن کە هیچ تاوانێکی تێدا نابینم” (v. 4).

ئەمە دووپاتی ئەو بڕیارەی کردەوە کە پێشتر درابوو.

“پاشان عیسا هاتە دەرەوە، تاجی دڕکی لەسەر بوو و کەوای مۆری لەبەردا بوو. پیلاتۆسیش پێی گوتن: «ئەوەتا پیاوەکە!»” (v. 5).

لە ویژدانی خۆیدا دەزانێت کە مەسیح دەبێت ئازاد بکرێت، بەڵام لە ناخی خۆیدا مشتومڕ دەکات کە چی بکرێت، چۆن ئەم چەوسێنەرە بێبەزەییانە ڕازی بکات! و، بێگومان، لە پشت هەموو ئەمانەوە بیری نائارامیی پێگەی خۆی بوو. پیلاتۆس زۆر شتی کردبوو کە دوژمنایەتیی جوولەکەکانی وروژاندبوو، و هەمیشە پارتێک کاری لە دژی دەکرد بۆ ئەوەی لە پۆستی حاکمی یەهودیا لایبەرێت. بۆیە مەسیح دووبارە پێشکەش دەکات و هاوار دەکات، "سەیری پیاوەکە بکەن!" دەبوو مرۆڤ وا بیری کردبایەوە کە بینینی ئەو یەکێکە ئارامگر و ئازارچێشتووە کە لەوێ وەستاوە و تاجی دڕکاوی لەسەر نێوچاوانی پاڵپێوەنرابوو، جلی ئەرخەوانی لەبەردابوو و قامیشێک لە دەستیدا بوو، و خوێن بەسەر ڕوخساریدا دەڕژا، بەس بووایە بۆ نەرمکردنی دڵە ڕەقترینەکان و تێکشکاندنی بەهێزترین بەرگری. بەڵام شتێک لە دڵی مرۆڤی سروشتیدا هەیە کە وای لێدەکات ڕقی لەوە بێتەوە کە پیرۆزە، ڕقی لە ڕاستودروستیی تەواو بێتەوە.

چەندین ساڵ لەمەوبەر لە کۆبوونەوەیەکی گەورەی سینۆدی کەنیسەی ئازادی سکۆتلەندا، داوا لە قەشەیەک کرا کە وتاری سینۆدەکە لە بەیانی یەکشەممەدا بدات. ئەو وتارێکی زۆر جوان و سەرنجڕاکێشی لەسەر جوانیی فەزیلەت پێشکەش کرد و بە وتارێکی کۆتایی گەورە کۆتایی پێهێنا کە تێیدا هاواری کرد، "ئۆه، هاوڕێیانم، ئەگەر فەزیلەتی جەستەدار بتوانێت لەسەر زەوی دەربکەوێت، پیاوان ئەوەندە سەرسام دەبوون بە جوانییەکەی کە دەکەوتنە سەر زەوی و دەیانپەرست." خەڵکەکە ڕۆیشتن و دەیانگوت، "چ وتارێکی بڵند و ناوازە بوو!"

بەڵام لە شەوی هەمان ڕۆژی یەزدان، وەزیرێکی تر لەو مینبەرەدا وه‌ستا و مزگێنی مەسیح و خاچکرانی ئەوی دا. ئەو وتارەکەی بەم وشانە کۆتایی پێهێنا:

هاوڕێیانم، چاکەی بەرجەستەکراو لەسەر زەوی دەرکەوتووە، و خەڵک لە جیاتی ئەوەی بە جوانییەکەی سەرسام بن و بکەونە سەر زەوی و پەرستشی بکەن، هاواریان کرد، 'لابەرن، لە خاچی بدەن!' (یۆحەننا ١٩:١٥). 'نامانەوێت ئەم پیاوە حوکمڕانیی بەسەرمانەوە بکات' (لۆقا ١٩:١٤)!

ئەوە خراپەی دڵی سروشتی دەردەخات –دڵی تۆ، دڵی من– چونکە ئەو جوولەکانەی ئەو ڕۆژە تەنها پیاوی نوێنەر بوون. ئەوان هیچ جیاواز نەبوون لە هیچ کامێکمان.

“There is no difference: for all have sinned and come short of the glory of God” (Romans 3:22-23).

بەڵام ئەوان ڕقی مرۆڤی سروشتییان بەرامبەر بە پیرۆزی خودا دەربڕی.

“کاتێک سەرۆک کاهینەکان و کاربەدەستان ئەویان بینی، هاواریان کرد و گوتیان: «لە خاچی بدەن، لە خاچی بدەن!» پیلاتۆس پێی گوتن: «خۆتان بیبەن و لە خاچی بدەن، چونکە من هیچ تاوانێکی تێدا نابینم.»” (یۆحەننا ١٩:٦).

بیری لێ بکەوە! بۆ سێیەم جار ئەم دادوەرە بێتاوانیی ئەو زیندانییەی کە لەبەردەمی وەستابوو ڕادەگەیەنێت، و لەگەڵ ئەوەشدا خۆی بە تەواوی دوودڵ بوو. لەبری ئەوەی وەک دادپەروەری پێویستە، پشتگیری لە بێتاوان بکات، ئەو دەیخاتە دەستی دوژمنانی.

“جولەکەکان وەڵامیان دایەوە، ئێمە یاسایەکمان هەیە، و بەپێی یاساکەمان دەبێت بمرێت، چونکە خۆی کردووە بە کوڕی خودا” (ئایەتی ٧).

ئەمە شتێکە باشە بۆ ئێمە بیری بێتەوە – ئەوان هیچ گومانێکیان نەبوو سەبارەت بە بانگەشەکانی خودای گەورە عیسای مەسیح. ئەوان بە تەواوی لەو شتانە تێگەیشتن کە ئەو دەیگوت، کە مەبەستی ئەوە بوو پیاوان بزانن کە ئەو بەڕاستی کوڕی خودای زیندووە. وە لەبەر ئەوە، بە کفرکردن تۆمەتباریان کرد. ئەگەر تەنها مەبەستی ئەوە بووایە کە لەبەر ئەوەی هەموو مرۆڤەکان لەلایەن خوداوە دروستکراون، بە واتایەکی دیاریکراو هەموویان نەوەی ئەون، ئەوا بەپێی پێوەرەکانی خۆیان هیچ کفرێک لەوەدا نەدەبوو. بەڵام ئەوان زانییان، تێگەیشتن کە ئەو بانگەشەی یەکسانی لەگەڵ خودا دەکرد وەک کوڕی باوک کە لە ئاسمانەوە هات و لێرە لەسەر زەوی جەستەی وەرگرت. کەواتە، ئەوان بە کفرکردن دژی یەکێتیی خودایی تۆمەتباریان کرد.

“کاتێک پیلاتۆس ئەو قسەیەی بیست، زیاتر ترسا” (v. 8).

پێمان گوتراوە کە

“ترسی مرۆڤ دەبێتە تەڵە” (پەندەکان ٢٩:٢٥)

و ئەم پیاوە، هەمیشە ژیرانە، هەمیشە نیگەران بوو لەوەی خەڵکی چی بیر لێدەکەنەوە و خەڵکی چی دەکەن، و چ کاریگەرییەک لەسەری دەبێت، زیاتر دەترسا

“و دووبارە چووەوە ناو هۆڵی دادگا، و بە عیسا دەڵێت، تۆ خەڵکی کوێیت؟” (ئایەتی ٩).

ئایا ئێستا بەڕاستی نیگەران بوو؟ کەمێک پێشتر پرسیارەکەی کردبوو، "ڕاستی چییە؟" و تەنانەت چاوەڕێی وەڵامیشی نەکرد. ئێستا کاتێک ئەو تۆمەتە دەبیستێت، "خۆی کردووە بە کوڕی خودا،" ئایا ئەو بەڕاستی کەمێک نیگەرانە؟ ئایا لە دڵی خۆیدا دەڵێت، "ئایا دەکرێت ئەم پیاوە سەیرەی بەردەمم لە مرۆڤ زیاتر بێت، کە شتێکی سەروو سروشتی تێدایە؟" ئایا بۆ ساتێک بە جدی بوو کاتێک پرسیارەکەی کرد، "تۆ لە کوێوە هاتووی؟"

بەهەر حاڵ، هیچ بەڵگەیەک بۆ تۆبەکردن، هیچ بەڵگەیەک بۆ خۆ-دادگاییکردن، هیچ بەڵگەیەک بۆ پاکی دڵ نەبوو. بۆیە عیسا هیچ وەڵامێکی نەدایەوە. ئەگەر بە جددی خوازیاری فێربوونی ڕاستی بوایە، دەتوانین بە تەواوی دڵنیا بین مەسیح وەڵامی پرسیارەکەی دەدایەوە بە شێوەیەک کە بۆی ڕوون بکاتەوە ئەو بە ڕاستی کێیە. بەڵام عیسا هەرگیز وەڵامی گومانکەر ناداتەوە. ئەو هەرگیز هەوڵ نادات ڕوون بکاتەوە بۆ ئەو پیاوەی کە سوورە لەسەر ڕەتکردنەوەی ڕاستی. ئەو هەوڵ نادات ئەو شتانە ڕوون بکاتەوە کە تاریکن بۆ ئەوانەی هیچ ئارەزوویەکیان نییە خۆیان بە خواستی خودا بسپێرن. ئەو دەڵێت،

"ئەگەر هەر کەسێک بیەوێت ویستی ئەو بکات، ئەوا لە فێرکردنەکە تێدەگات، ئایا لە خوداوەیە، یان من لە خۆمەوە قسە دەکەم" (7:17).

He knew that Pilate did not will to do the will of God. And Pilate was irritated because Jesus did not reply, because He stood there as predicted in Isaiah 53:0 where we read,

“He is [led] as a lamb to the slaughter, and as a sheep before her shearers is dumb, so he openeth not his mouth” (v. 7).

ئینجا پیلاتۆس پێی وت،

“ئایا قسەم لەگەڵ ناکەیت؟ ئایا نازانی کە من دەسەڵاتم هەیە خاچت بدەم و دەسەڵاتم هەیە ئازادت بکەم؟” (یۆحەننا 19:10),

و بەوەی حوکمی خۆی دایە. بەڵام عیسا وەڵامی دایەوە،

"تۆ هیچ دەسەڵاتێکت بەسەر مندا نەدەبوو، مەگەر لەسەرەوە پێت درابێت" (v. 11a).

ئەو دانی نا بەوەی کە دەسەڵاتە باڵاکان لەلایەن خوداوە دانراون، و پیلاتۆسیش، بۆیە، لەو پۆستەدا وەک پارێزگار دانرابوو بۆ ئەوەی ویستی خودا جێبەجێ بکات و دادپەروەری بەڕێوە ببات.

“Thou couldest have no power at all against me, except it were given thee from above: therefore he that delivered me unto thee hath the greater sin” (v. lib).

کەواتە، جیاوازی لە تاوانباریدا هەیە، و عیسا دەڵێت کە سەرۆک کاهینەکان، یەهودا، و ئەوانەی پەیوەندییان بە ڕادەستکردنی عیساوە هەبوو بۆ دادگاییکردن لەبەردەم پیلاتۆسدا تاوانبارتر بوون.

“ئەوەی منی دایە دەست تۆ گوناهی گەورەتری هەیە. و هەر لەو کاتەوە پیلاتۆس هەوڵی دا ئازادی بکات.” (vv. 11-12a)

بەڵام ئەو هەوڵ دەدات ئەوی ئازاد بکات بە شێوەیەک کە خەڵک لێی ڕازی بێت. ئەو ئامادە نییە ئەو کارە بکات کە دەزانێت ڕاستە چونکە ڕاستە.

من و تۆ پێویستە ڕووبەڕووی ئەو پرسیارە ببینەوە: ئایا ئێمە کارێکی ڕاست دەکەین چونکە دەزانین ڕاستە؟ لێرە پیاوێک هەیە کە بە درێژایی ژیانی خودای گەورە عیسای مەسیحی ناسیوە. ئەو دەزانێت کە دەبێت دڵی بکاتەوە بۆ ئەوەی ئەو مەسیحە وەک ڕزگارکەری تایبەتی خۆی وەربگرێت. بەڵام ساڵەکان تێدەپەڕن و ئەو بەپێی بڕواکانی کار ناکات. بە چ واتایەک ئەو جیاوازە لە پیلاتۆس، ئەم پیاوە دوودڵە، ئەم پیاوەی کە بوێری بڕواکانی خۆی نەبوو، ئەم پیاوەی کە دەیزانی دەبێت عیسا بێتاوان بکات و لە کۆتاییدا حوکمی مردنی بەسەردا دا؟ ئایا ئێمە ناتوانین ئەم پرسیارە لە خۆمان بکەین: هەڵوێستی من بەرامبەر خودای گەورە عیسای مەسیح ئەمڕۆ چییە؟ ئایا من ئەوم وەرگرتووە؟ ئایا من دان بەوەدا دەنێم کە ئەو ڕزگارکەر و خودای گەورەیە؟ کتێبی پیرۆز دەڵێت:

"ئەگەر بە دەمت دان بە گەورە عیسادا بنێیت، و لە دڵتدا باوەڕ بکەیت کە خودا لە مردووان هەڵیستاندەوە، ئەوا ڕزگار دەبیت" (ڕۆما ١٠:٩).

ئایا تۆ دانی پێداناوە؟

“Whosoever … shall confess me,” He says, “before men, him will I confess also before my Father which is in heaven” (Matthew 10:32).

و ئەو بە جیددی زیاد دەکات،

"بەڵام هەرکەسێک لەبەردەم خەڵکدا نکۆڵیم لێ بکات، منیش لەبەردەم باوکم کە لە ئاسمانە نکۆڵی لێ دەکەم." (ئایەتی ٣٣).

پیلاتۆس نکۆڵی لێکرد، و پیلاتۆس دەبێت بۆ هەتاهەتایە ڕووبەڕووی ئەوە ببێتەوە. هەڵوێستی ئێمە چییە؟ هەڵوێستی تۆ چییە؟ ئایا تۆ دانی پیا ناوە؟ ئایا ئەمڕۆ دانی پیا دەنێیت وەک ڕزگارکەر و خوداوەندی خۆت؟

"لەو کاتەوە پیلاتۆس هەوڵی دا ئازادی بکات، بەڵام جوولەکەکان هاواریان کرد و گوتیان: «ئەگەر ئەم پیاوە ئازاد بکەیت، تۆ دۆستی قەیسەر نیت: هەرکەسێک خۆی بکاتە پاشا، دژی قەیسەر قسە دەکات»" (یۆحەننا ١٩:١٢).

ئایا ئەوان هێندە پەرۆشی و سەرسامی قەیسەر بوون وەک ئەوەی قسەکانیان ئاماژەی پێدەکرد؟ بە هیچ شێوەیەک. ئەوان ڕقیان لە خودی ناوی قەیسەر بوو و لە ژێر دەسەڵاتی حاکمی ڕۆمانی بوون. ئەوان خاڵی لاوازی پیلاتۆسیان دەزانی. ئەوان دەزانیان کە ئەو دەیویست لەلای قەیسەر خۆشەویست بێت. "ئەم پیاوە خائینێکە دژی حکومەتی ڕۆمانییە. ئەگەر تۆ ئەم پیاوە ئازاد بکەیت، تۆ دۆستی قەیسەر نیت." و

"کاتێک پیلاتۆس ئەو قسەیەی بیست،" چونکە ئەو کەسێکی هەلپەرستی سیاسی بوو نەک دادوەرێکی ویژدانپاک، "یەساى هێنایە دەرەوە و لەسەر کورسیی دادوەری دانیشت لە شوێنێک کە پێی دەوترێت ڕێڕەوی بەردین، بەڵام بە عیبری، گەباثا. و ڕۆژی ئامادەکاری جەژنی فەسح بوو، نزیکەی کاتژمێر شەش بوو: و بە جوولەکەکانى گوت، سەیری پاشاکەتان بکەن! بەڵام ئەوان هاواریان کرد، لایببەن، لایببەن، لە خاچی بدەن!" (یۆحەننا ١٩:١٣-١٥أ).

ئێستا بە شێوەیەکی گاڵتەجاڕانە پیلاتۆس دەپرسێت،

“Shall I crucify your King?” (v. 15b)

وەک ئەوەی بیەوێت لەبەرچاوی خۆیان سووکایەتییان پێ بکات، چونکە لە قووڵایی دڵیدا ڕقی لێیان بوو بە ئەندازەی ئەوەی ئەوانیش ڕقیان لێی بوو. و سەرۆک کاهینەکان، نزیکەی بێ بیرکردنەوە بۆ ئەو ساتە، دڵنیام، خۆیان خستە سەر تۆمار،

“هیچ پاشایەکمان نییە جگە لە قەیسەر” (ئایەت ١٥ج).

و، ئای، چەندە ئازاریان چەشتووە لەژێر دەستی قەیسەرەکاندا بە درێژایی سەدەکان لەو کاتەوە.

ئیتر دوایین هەوڵی پیلاتۆس بۆ ڕزگارکردنی عیسا کۆتایی هات.

“ئینجا بۆیە ئەو ئەوی ڕادەستی کردن تا لە خاچ بدرێت” (v. 16a).

پیلاتۆس گیانی خۆی لە پێناو ڕەزامەندیی جیهان فرۆشتووە. وریابە کە تۆش هەمان شت نەکەیت. چونکە یەسووع خۆی داوای کردووە،

"چ سوودێکی هەیە بۆ مرۆڤ ئەگەر هەموو جیهان بەدەست بهێنێت و گیانی خۆی لەدەست بدات؟" (مەرقۆس ٨:٣٦).

"و عیسایان گرت، و بردیان" (v. 16ب).

وە بەم شێوەیە دەیبینین کە دەچێتە دەرەوە بۆ مردن، بۆ ئەوەی وەک بەرخی خودا لە پێناوی گوناهەکانماندا بمرێت. بەڵام، ئۆه، سوپاس بۆ خودا، بۆ ئەو ملیۆنانە بێشومارەی کە لەو سەدەکانی دواتردا لەو ڕزگارکەرێکیان دۆزیوەتەوە، لە مردنەکەیدا کفارەتیان دۆزیوەتەوە، و لە خوێنەکەیدا پاکبوونەوەیان لە هەموو گوناهێک دۆزیوەتەوە. کۆمەڵێکی گەورە پێشتر لەو شکۆمەندییەدا لە دەوری ئەو کۆکراونەتەوە بۆ ئەوەی وەک پادشای پادشاکان و گەورەی گەورەکان ستایشی بکەن. هەزاران کەسی دیکە لەسەر زەوی خۆشیان دەوێت و ڕێزی لێدەگرن.

بەڵام، ئای، ئای، پیلاتۆس لە دەرەوەیە! ئەگەر بتوانین مێژووی سەرەتایی باوەڕپێبکەین، ئەو بە خۆکوژی مرد، هێشتا ڕەتیدەکردەوە ئەو یەکێکەی کە لەو ڕۆژەدا لە قودس حوکمی مەرگی دابوو ماوەیەکی زۆر لەوەوپێش.

ئایەتەکانی 17-30

و ئەو خاچەکەی هەڵگرت و چوو بۆ شوێنێک کە پێی دەگوترا شوێنی کەللەسەر، کە بە عیبری پێی دەگوترا گۆلگۆسا: لەوێ لە خاچیان دا، و دوو کەسی دیکەش لەگەڵی، لە هەردوو لای یەکێک، و عیسا لە ناوەڕاستدا. و پیلاتۆس ناونیشانێکی نووسی و خستییە سەر خاچەکە. و نووسینەکە ئەمە بوو: عیسای ناسیرە پاشای جوولەکەکان. ئینجا زۆرێک لە جوولەکەکان ئەو ناونیشانەیان خوێندەوە: چونکە ئەو شوێنەی عیسا لە خاچ درا نزیک بوو لە شارەکە: و بە عیبری و یۆنانی و لاتینی نووسرابوو. ئینجا سەرۆک کاهینەکانی جوولەکە بە پیلاتۆسیان گوت، مەنووسە، پاشای جوولەکەکان؛ بەڵکو ئەوەی کە ئەو گوتی، من پاشای جوولەکەکانم. پیلاتۆس وەڵامی دایەوە، ئەوەی نووسیومە، نووسیومە. ئینجا سەربازەکان، کاتێک عیسایان لە خاچ دا، جلەکانیان برد و کردیان بە چوار بەشەوە، بۆ هەر سەربازێک بەشێک؛ و هەروەها کراسەکەشی: ئێستا کراسەکە بێ دروومان بوو، لە سەرەوە تا خوارەوە بە یەک پارچە چنرابوو. بۆیە لە نێو خۆیاندا گوتیان، با نەیپچڕین، بەڵکو تیروپشکی بۆ بکەین، هی کێ دەبێت: بۆ ئەوەی نووسراوەکە بەدی بێت، کە دەڵێت، جلەکانیان لە نێو خۆیاندا دابەش کرد، و بۆ پۆشاکەکەم تیروپشکیان کرد. بۆیە سەربازەکان ئەم کارانەیان کرد. ئێستا لەلای خاچی عیسا دایکی وەستابوو، و خوشکی دایکی، مریەم ژنی کلێۆفاس، و مریەمی مەجدەلەنی. کاتێک عیسا دایکی بینی، و قوتابییەکەش لەلای وەستابوو، کە خۆشی دەویست، بە دایکی گوت، ئەی ژن، سەیری کوڕەکەت بکە! ئینجا بە قوتابییەکە گوت، سەیری دایکت بکە! و لەو کاتەوە ئەو قوتابییە بردییە ماڵی خۆی. لەدوای ئەمە، عیسا زانی کە هەموو شتێک ئێستا تەواو بووە، بۆ ئەوەی نووسراوەکە بەدی بێت، گوتی، تینووم. ئێستا دەفرێک پڕ لە سرکە دانرابوو: و ئیسفەنجێکیان پڕ کرد لە سرکە، و خستیانە سەر زووفا، و خستیانە دەمی. کاتێک عیسا سرکەکەی وەرگرت، گوتی، تەواو بوو: و سەری دانەواند، و گیانی سپارد.

زۆر سەرنجڕاکێشە تێبینی ئەو شێوازە بکرێت کە خاچ کێشانی خوداوەند عیسای مەسیحی ئێمە لە هەر یەکێک لە چوار ئینجیلەکەدا خراوەتەڕوو. لە ڕێوڕەسمی پەیمانی کۆندا چوار قوربانی خوێناوی هەبوون کە گەلی ئیسرائیل فەرمانیان پێکرابوو بۆ خودا بیهێنن، و هەر یەکێک لەمانە کاری خاچەکەیان لە گۆشەنیگایەکی جیاوازەوە خستەڕوو. کاتێک دەگەڕێیتەوە بۆ بەشە سەرەتاییەکانی لێڤییەکان، دەربارەی قوربانی سووتاندن، قوربانی ئاشتی، قوربانی گوناه، و قوربانی سەرپێچی دەخوێنیتەوە. هەروەها قوربانی دانەوێڵەش هەیە، بەڵام قوربانی دانەوێڵە قوربانی خوێناوی نەبوو. پێکهاتبوو لە پێشکەشکردنی هەندێک کێکی ئاردێکی باش و ڕۆن لەبەردەم خودا. هێمای بوو بۆ مرۆڤایەتییە تەواوەکەی خوداوەند عیسای مەسیحی ئێمە و، بێگومان، ئەوە لە هەموو چوار ئینجیلەکەدا دەردەکەوێت. کاتێک شوێنپێی خوداوەندە پیرۆزەکە بەناو ئەم دیمەنەدا هەڵدەگریت، وەک چۆن چوار نووسەرە جیاوازەکە، مەتتا، مەرقۆس، لۆقا، و یۆحەننا، بۆمانیان وێنا کردووە، لە عیسادا بێ کەموکوڕییەکی ڕەها دەبینیت. ئەو تاکە پیاو بوو کە تا ئێستا پێی خستبێتە سەر ئەم زەوییە کە هەرگیز یەک وشەی نەبووە بۆ ئەوەی لێی پاشگەز بێتەوە، هەرگیز یەک گوناهی نەبووە بۆ دانپێدانان. ژیانێکی هەبوو کە هیچ شتێک نەبوو پەشیمانی لێ بێتەوە—پیاوەکە مەسیح عیسا، کوڕە تەواو و بێگەردەکەی خودا، کە دەیتوانی دەربارەی بڵێت، "ئەمە کوڕە خۆشەویستەکەمە، کە هەموو دڵخۆشییەکەم تێدا دۆزیوەتەوە."

قوربانیی ژەمەخۆراکی باس لە کەسایەتیی یەسووع دەکات، و جەخت لەسەر ئەو ڕاستییە دەکاتەوە کە دەبوو ئەو بێت کە بوو بۆ ئەوەی ئەوە بکات کە کردی. کەسێکی تر نەیدەتوانی جێگەی بگرێتەوە، کەسێکی تر نەیدەتوانی کەفارەتی گوناهەکانمان بکات، بەڵام ئەو قوربانییانەی خوێنیان تێدا ڕژا، کاری خاچیان لە چوار ڕووی جیاوازەوە وێنا دەکرد. قوربانیی سووتێنراو یەسووعی خاوەن شکۆی نیشان دەدا کە دەمرد بۆ شکۆدارکردنی خودا لەو شوێنەی کە زۆر بە خراپی بێڕێزی پێکرابوو.

لە ئینجیلی یۆحەننادا ئەم بیرۆکەیەمان دەست دەکەوێت لە قسەکانی ئەودا کاتێک دەچووە دەرەوە بۆ مردن:

“بەڵام بۆ ئەوەی جیهان بزانێت کە من باوکم خۆش دەوێت؛ وەک چۆن باوک فەرمانی پێدام، بە هەمان شێوە منیش دەیکەم. هەستن، با بڕۆین.” (یۆحەننا 14:31)

ئەو ڕێگای خاچی گرتەبەر، و لەسەر خاچەکە لە ڕێگەی مردنە قوربانییەکەیەوە خودا شکۆمەندییەکی زیاتری وەرگرتووە لەوەی کە هەرگیز لەدەستی دابوو بەهۆی کەوتنی ئادەمەوە و بەهۆی هەموو ئەو گوناهانەی کە لەو کاتەوە هاتوونەتە ناو جیهانەوە. بۆیە دەتوانین بڵێین کە ئەگەر یەک ڕۆحی مرۆڤیش هەرگیز ڕزگار نەکرابێت لە ئەنجامی مردنی گەورە عیسا، هێشتا کەسایەتی خودا سەلمێنراوە، شکۆمەندی خودا پارێزراوە، خودا بە تەواوی شکۆمەند کراوە.

بەڵام لە سێ ئینجیلەکەی تردا ئەو قوربانییانەمان هەیە کە زیاتر پەیوەندییان بە مرۆڤ و گوناهەکەیەوە هەیە. قوربانی ئاشتی مەسیح نیشان دەدات کە بە خوێنی خاچەکەی ئاشتی دروست دەکات. ئەوە ئەو شێوازەیە کە مەسیح لە ئینجیلی لۆقادا نیشان دراوە. قوربانی گوناه خوداوەند عیسای مەسیح نیشان دەدات کە بۆ ئێمە کرایە گوناه، کە نەک تەنها لەبەر ئەوەی کردوومانە مرد، بەڵکو لەبەر ئەوەی کە کێین. کردارەکانمان تەنها سروشتی ڕاستەقینەی خۆمان وەک گوناهباران دەردەخەن. وەک زۆر جار وتراوە، من گوناهبار نیم چونکە گوناه دەکەم، بەڵکو گوناه دەکەم چونکە گوناهبارم. بۆیە، قوربانی گوناه تەنها بۆ ئەو کارانە نییە کە کردوومن، بەڵکو لەبەر سروشتێکی خراپ و گەندەڵە کە من بۆ هاوبەشی لەگەڵ خودا ناشیاو دەکات. کەواتە،

"ئەوی کرد ببێتە گوناهـ لەباتی ئێمە، ئەوەی گوناهـی نەناسیبوو" (2 کۆرنسۆس 5:21).

بەوە شێوەیە کاری خاچەکە لە ئینجیلی مەرقۆسدا خراوەتەڕوو. بەڵام شتێکی تر هەیە.

پەروەردگار عیسا نەک تەنها لە پێناوی گوناهی ئێمەدا مرد، بەڵکو لە پێناوی گوناهەکانماندا مرد. تاوانی ڕاستەقینەی ئێمە دەبوو کەفارەتی بۆ بکرێت. دەبوو قەرەبووی شکۆمەندی خودایی بکاتەوە لە پێناوی ئەو هەڵەیەی کە کردوومانە، و ئەوەش قوربانیی تاوانە. ئەوەیە کە لە ئینجیلی مەتتادا خراوەتەڕوو.

کەواتە، لێرەدا لەو تۆمارەی یۆحەننا پێی داوین، بەتایبەتی قوربانی سووتێنراوی پەروەردگارمانە، کە مرد بۆ شکۆدارکردنی باوک، کە خراوەتەڕوو، و ئەوە ڕوونیدەکاتەوە بۆچی سێ کاتژمێر تاریکییەکە لێرەدا باس نەکراوە. وشەی خودا بە وردبینییەکی سەرسوڕهێنەر نووسراوە. لە ئینجیلەکانی تردا ئەو سێ کاتژمێرە تاریکەمان هەیە کە تێیدا ڕۆحی پەروەردگار عیسا کرا بە قوربانی بۆ گوناه، و هاوارە ترسناکەکەی ئەومان دەبیستین،

"خودای من، خودای من، بۆچی وازم لێ هێناویت؟" (مەتا 27:46؛ مەرقۆس 15:34).

وەڵامی ئەو هاوارە ئەوەیە کە ئەو جێهێڵدرا بۆ ئەوەی ئێمە جێهێڵنەکرێین. ئەو شوێنی منی گرتەوە،

بۆ مرۆڤ-ئۆ، موعجیزەی نیعمەت!-بۆ مرۆڤ ڕزگارکەر مرد.

بەڵام ئەو هاوارە پڕ ئازارە لە ئینجیلی یۆحەننادا تۆمار نەکراوە. تەنها خوداوەندە پیرۆزەکە دەبینین کە بە ملکەچییەکی تەواوەوە بۆ ویستی باوکی، خۆی بێ گەرد ڕادەستی خودا کرد لە مردنەکەیدا لەسەر دارەکە.

ئەویش خاچەکەی خۆی هەڵگرت و چووە دەرەوە بۆ شوێنێک کە پێی دەگوترا شوێنی کەللەسەر (یۆحەننا ١٩:١٧).

زۆر کەس پێیان وایە کە ئەوە گردە بچووکە شێوە کەللەسەرەکەیە لە دەرەوەی دەروازەی دیمەشق. ئەوانەی لە قودس بووین و لەسەر یان تەنیشت ئەو گردە وەستاوین، دڵمان زۆرتر جووڵاوە ڕەنگە زیاتر لە هەر دیمەنێکی تر، مەگەر گۆڕی باخچە بێت لەسەر لای گردەکە. لەسەر ئەو گردە شێوە کەللەسەرە بوو کە، وەک زۆرێک لە زانایانی پرۆتستانت پێیان وایە، خوداوەند یەسووعی مەسیحمان لە پێناوی ئێمەدا مرد.

"شوێنی کەللەسەرێک،... لەوێ لە خاچیان دا، و دوو کەسی تریشیان لەگەڵیدا، لە هەردوو لای یەکێکیان، و عیسا لە ناوەڕاستدا بوو" (vv. 17-18).

نووسرابوو لە ئیشایا ٥٣:١٢:

ئەو لەگەڵ تاوانباران هەژمار کرا،

و بەم شێوەیە ئێمە ئەومان لەسەر ئەو خاچە ناوەندییە دەبینین، لە نێوان تاوانباراندا. دوو دز لەگەڵیدا خاچدرابوون – ئەو لە ناوەڕاستدا بوو، وەک ئەوەی لە هەموویان خراپترین بێت! ئەوە شوێنی گەورەترین گوناهبارە.

“و پیلاتۆس نووسراوێکی نووسی،… عیسای ناسرە پاشای جوولەکەکان” (یۆحەننا 19:19).

تۆمەتەکە کە کاهینە گەورەکانی قودس لێیان دابوویە پاڵ، ئەوە بوو کە خۆی بە پاشای جولەکەکان ڕاگەیاندبوو. پیلاتۆس لێی پرسیبوو،

"ئایا تۆ پاشای جوولەکەکان (یەهودییەکان)ی؟" (مەتا 27:11؛ مەرقۆس 15:2؛ لۆقا 23:3؛ یۆحەننا 18:33).

پێویست بوو پیلاتۆس، وەک ئەو کەسەی عیسای مەحکوم کرد بە مردن، تابلۆیەک دروست بکات کە تاوانەکەی ئەو کەسە خاچدراوە دیاری بکات. بۆیە لەسەر ئەم تابلۆیە نووسی، "عیسای ناسیرە پاشای جوولەکەکان." بە عیبری نووسی، زمانی ئایین؛ بە یۆنانی، زمانی کلتوور؛ و بە لاتینی، زمانی حکومەت. تۆمەتەکە دژی عیسا ئەوە بوو: "ئەمە عیسای ناسیرەیە، پاشای جوولەکەکان." مەبەست لەوە ئەوە بوو بڵێت، "وەک یاخیبوویەک، وەک شۆڕشگێڕێک دژی حکومەتی ڕۆمانی خاچ دەدرێت." پیلاتۆس بۆ یەک ساتیش باوەڕی بەوە نەبوو، وەک لە بەشی پێشوودا بە ڕوونی بینیمان، بەڵام لەلایەن ئەوەوە شتێکی گاڵتەجاڕانە و تەنزئامێز بوو. دەیویست گاڵتە بەو سەرۆک کاهین و نووسەرانە بکات کە فشارێکی زۆریان خستبووە سەری تا لە کۆتاییدا پیاوێکی بێتاوانی مەحکوم کرد بە مردن.

سەرسوڕهێنەرە چۆن خاچی مەسیح هەموو ئەوەی لە دڵی مرۆڤدایە دەردەخات، مرۆڤەکان وەک ئەوەی کە هەن نیشان دەدات. لەژێر ڕۆشنایی ئەو خاچەدا پیلاتۆس بە هەموو گومانگەرایی و بێویژدانییەکەیەوە دێتە بەردەممان. لەژێر ڕۆشنایی ئەو خاچەدا سەرۆک کاهینەکان بە هەموو دووڕوویی و تاڵی و ڕقیانەوە بەرامبەر کوڕی خودای پیرۆز و بێگەرد دەرکەوتن. وە کاتێک چیرۆکەکە لەژێر ڕۆشنایی ئەو خاچەدا بەدوادا دەچین، بێهەستی، بێباکی، چاوچنۆکی، و تەماحی ئەو سەربازانە دەبینین کە لە بنی خاچەکەدا قوماریان لەسەر جلوبەرگی خاچدراوەکە دەکرد. بەڵام، سوپاس بۆ خودا، بە شێوەیەکی جوان دڵسۆزی، وەفاداری، خۆشەویستی ناسکی مریەم، دایکی عیسا، و ژنەکانی تر، هاوڕێیانی، کە لە ڕێگەی خزمەتی مەسیحەوە بەرەکەتدار کرابوون، و هەروەها دڵسۆزی شوێنکەوتووە دڵسۆزەکەی، نێردراو یۆحەننا، نووسەری ئەم کتێبە، دەبینین. نێردراوەکانی تر لە کوێ بوون؟ ئەوان وشەکەیان بەجێهێنا کە دەڵێت،

"ئەوان هەموویان دەستیان لێبەردایە و هەڵهاتن" (مەرقۆس 14:50).

بەڵام یۆحەننا لە خاچەکەدا بوو. مریەم، دایکەکە، لەوێ بوو، و مریەمی مەجدەلی و مریەم ژنی کلێۆفاس، لەوێ بوون، بە چاوی پڕ خۆشەویستی و دڵێکی شکاوەوە سەیریان دەکرد کاتێک ڕزگارکەرەکەیان بینی لەسەر ئەو دارە دەمرێت بۆ ئەوەی باوک شکۆدار بکات و جیهانێکی تاوانبار ڕزگار بکات.

بۆیە پیلاتۆس ئەوی وەک پاشای جولەکەکان دیاری دەکات، و ڕۆژێک لە ڕۆژان دەردەکەوێت کە ئەو نازناوەی پیلاتۆس لەسەر خاچەکە نووسیبووی، ڕاستتر بوو لەوەی ئەو یان جیهان درکیان پێکردبوو. چونکە ئەم یەکێکە کە چووەتە سەر تەختی باوکی لە ئاسمان، دووبارە دەگەڕێتەوە. کاتێک دەگەڕێتەوە، لەلایەن هەندێک لەو گەلەوە پێشوازی لێدەکرێت کە ڕەتیان کردەوە، چونکە پاشماوەیەک لە ئۆرشەلیم دەدۆزرێتەوە کە دڵیان بۆ ئەو، مەسیحەکە، بەدەست دەهێنرێت. پێمان وتراوە کە

“سەیری ئەوی دەکەن کە لێیان داوە” (زەکەریا 12:10)

ئەوان کاتێک کە ئەو دێتەوە، وەک پاشای ڕاستەقینەی جولەکەکان، "کوڕە گەورەترەکەی داودی مەزن"، دەیناسنەوە، کە هەموو پێشبینییەکانی پەیمانی کۆن بەدی دەهێنێت و ئەو شانشینییە ڕاستودروستە دەهێنێتە کایەوە کە ماوەیەکی زۆر پێشبینی کرابوو.

بەڵام کاتێک پیلاتۆس ئەم ناونیشانەی نووسی-پاشای جولەکەکان-سەرۆک کاهینەکانی تووڕە کرد، و ئەوان هاتنە لای و گوتیان،

“مەنووسە، پاشای جوولەکەکان؛ بەڵکوو ئەوەی کە فەرمووی، «من پاشای جوولەکەکانم»” (یۆحەننا 19:21).

بەڵام پیلاتۆس، بە زەردەخەنەیەکی ڕەق و گاڵتەجاڕانەوە سەیری کردن، دەڵێت،

"ئەوەی نووسیومە، نووسیومە" (ئایەتی ٢٢).

وەک ئەوەی بڵێت، "تۆ بەسەرمدا زۆرت کرد، من چیتر لەگەڵت نایەم. ئەو تابلۆیە هەر وەک ئەوەی نووسیومە دەمێنێتەوە."

جا ئەو مرد، پاشایەک لە خاچ درا، بۆ ئەوەی گوناهبارێکی هەژار وەک من ڕزگار بکات.

بەڵام سەرنج بدە، هەرچەندە پیلاتۆس تابلۆیەکی لەسەر سەری دانا کە تاوانە گریمانەکراوەکەی دیاری دەکرد—کە خۆی کردبووە پاشای جولەکەکان—لە ڕاستیدا خودا تابلۆیەکی دیکەی لەسەر ئەو خاچە بینی. ئەو تابلۆ دیکەیە بە چاوی مرۆڤ نەدەبینرا. لە کۆلۆسی 2:13-17 ئاماژەی پێکراوە:

ئێوەش کە لە گوناهەکانتاندا و خەتەنەنەکراوی جەستەتاندا مردوو بوون، ئەو لەگەڵ خۆیدا زیندووی کردنەوە، هەموو سەرپێچییەکانی لێ خۆشبوون؛ نووسراوی فەرمانەکانی سڕییەوە کە دژی ئێمە بوو، کە لە دژمان بوو، و لایبرد و بە خاچەکەی خۆیەوە کوتای؛ و دەسەڵات و هێزەکانی ڕووتاندەوە، بە ئاشکرا نیشانی دان، بەسەریاندا سەرکەوت. کەواتە با هیچ کەسێک حوکمتان نەدات لە خواردن یان خواردنەوەدا، یان سەبارەت بە جەژنێک، یان مانگی نوێ، یان ڕۆژانی شەممە: کە ئەمانە سێبەری شتە داهاتووەکانن؛ بەڵام جەستەکە هی مەسیحە.

پۆڵسی نێردراو لێرە چی پێمان دەڵێت؟ مرۆڤ لەبەردەم خودا تاوانبار بوو، ئەو یاسا پیرۆزەی پێشێل کرد کە ئەو لە سینا پێیدا،

"چونکە نووسراوە، نەفرەت لێکراوە هەر یەکێک کە بەردەوام نابێت لە هەموو شتێکدا کە نووسراون لە پەرتووکی یاسادا بۆ ئەوەی جێبەجێیان بکات" (غەلاتییەکان ٣:١٠).

بەڵام لەوێ لەسەر ئەو خاچە، عیسا وەک جێگرەوەی سەرپێچیکارەکە دەبینرێت، و خودا دەبینێت، لەسەر ئەو خاچە کوتراوە، ئەو دە فەرمانەی کە لە سینا دراون – ئەو یاسایەی کە خودا لەسەر ئەو کێوەی دا، ئەو یاسایەی کە دادپەروەر و باش بوو، بەڵام مرۆڤ پێشێلی کردبوو. لەبەر پێشێلکردنی ئەو یاسایە عیسا مرد. بەڵام ئایا ئەو پێشێلی کردبوو؟ نەخێر! ئەو یاسایە دژی ئێمە بوو چونکە ئێمە سەرپێچیکار بووین، بەڵام عیسا لەسەر ئەو خاچە لەژێر حوکمی ئەو یاسا شکاوەدا مرد. لەبەر ئەوەی کە ئەو بەرگەی گرت کاتێک لە حوکمدا جێگەی منی گرتەوە، خودا ئێستا دەتوانێت پێم بڵێت: "تۆ ئازاد دەبیت،" و لە ڕێگەی باوەڕەوە بە کوڕە پیرۆزەکەی، من لە هەموو شتێک بێتاوان دەکرێم. و بەم شێوەیە ئێمە کە باوەڕدارین

ئازاد لە یاسا! ئۆه، بارودۆخێکی دڵخۆشکەر! عیسا خوێنی ڕژاندووە، و لێخۆشبوون هەیە، نەفرەتکراو بە یاسا و بریندارکراو بە کەوتن، مەسیح ئێمەی کڕیوەتەوە یەکجار بۆ هەمووان.

بەڵام ئێستا ئێمە دەچینە سەر ئەم نایابترین چیرۆکە کە تا ئێستا نووسراوە.

"ئینجا سەربازەکان، کاتێک عیسایان لە خاچ دا، جلەکانیان برد و کردیان بە چوار بەش، بۆ هەر سەربازێک بەشێک؛ و هەروەها [کراس]ەکەی: ئێستا [کراس]ەکە بێ دروومان بوو، لە سەرەوە تا خوارەوە چنرابوو. کەواتە لە نێو خۆیاندا وتیان: با نەیدڕێنین، بەڵکو تیروپشکی بۆ بکەین، هی کێ دەبێت” (یۆحەننا ١٩:٢٣-٢٤).

They had no idea when they said this, when they gambled for His clothing, when they determined not to tear the tunic in four places that every one should have a part, that they were actually fulfilling a prophetic utterance made a thousand years before in Psalms 22:18:

ئەوان جلوبەرگەکانم بەسەر خۆیاندا دابەش دەکەن، و تیروپشک دەکەن لەسەر پۆشاکەکەم.

“کەواتە سەربازەکان ئەم شتانەیان کرد.” (یۆحەننا 19:24)

زەبوورەکان ٢٢:٠ پێشبینییەکە لەبارەی ئازارەکانی ڕزگارکەرەکەمان لەسەر ئەو خاچە و لەبارەی ئەو شکۆمەندییانەی کە دەبوو دوای ئەوە بێن. کاتێک دەگەڕێینەوە بۆی دەبینین بە هاواری خەمبارییەوە دەست پێدەکات و بە هاوارێکی سەرکەوتن کۆتایی دێت. وێنەی ڕزگارکەرەکە دەکێشێت کە لەسەر ئەو خاچە هەڵواسراوە-

"دەتوانم هەموو ئێسکەکانم بژمێرم: ئەوان سەیری من دەکەن و تێم دەڕوانن. جلەکانم لە نێوان خۆیاندا دابەش دەکەن، و بەسەر کراسەکەشمدا تیروپشک دەکەن" (مەزموور ٢٢:١٧-١٨).

و پاشان لەو کاتژمێرە تاریکەدا ئەو هاوار دەکات،

“ئەی خودای من، ئەی خودای من، بۆچی جێتهێشتووم؟” (زەبوورەکان ٢٢:١؛ بڕوانە هەروەها مەتتا ٢٧:٤٦؛ مەرقۆس ١٥:٣٤)،

چونکە بەم وشانە زەبورەکە دەست پێدەکات. پاشان بەردەوام دەبێت،

بەڵام تۆ پیرۆزیت، ئەی تۆی کە لە ستایشی ئیسرائیلدا نیشتەجێیت… بەڵام من کرمێکم و مرۆڤ نیم؛ ڕیسوایی پیاوانم و لەلایەن خەڵکەوە سووککراوم" (زەبوورەکان ٢٢:٣؛ زەبوورەکان ٢٢:٦زەبوورەکان ٢٢:٦).

باس لەو شوێنە دەکات کە ئەو بە نیعمەتێکی بێفیزییەوە گرتی بۆ کڕینەوەمان.

ئەو نموونەیەی کە بەکاری دەهێنێت شتێکی زۆر سەرنجڕاکێشە! "کرمێک،" تۆلا بوو، مێرووێکی بچووک وەک کۆچینیاڵ کە لە مێکسیک دەدۆزرێتەوە. لە خوێنی کۆچینیاڵی وردکراو ڕەنگێکی سووری تۆخ و جوان بەدەست دێت. بە هەمان شێوە، لە تۆلا ڕەنگێکی ئاڵ دروست دەکرا کە پێی گەورەکانی ئەم جیهانە جلەکانیان ڕەنگ دەکرد. عیسا بە کردەوە دەیگوت، "من وەک تۆلام. دەبێت تا مردن ورد بکرێم بۆ ئەوەی ئەوانی تر بە شکۆوە بپۆشرێن." کەواتە ئێمە ئەومان لەسەر ئەو خاچە دەبینین، خوێن بڕژێت و بمرێت لە پێناوی گوناهەکانمان. بەڵام کاتێک ئێمە زیاتر لە زەبوورەکان 22:0 دەخوێنینەوە، دەگەینە دواین ئایەت کە تێیدا، لە وەشانی پەسەندکراوی ئێمەدا، ئەمەمان دەست دەکەوێت،

“They shall come, and shall declare his righteousness unto a people that shall be born, that he hath done this” (v. 31).

بەڵام لە وەرگێڕانێکی وردتردا دەبینیت کە دەڵێت، "ڕایدەگەیەنن کە تەواو بوو." کەواتە زەبورەکە دەستپێدەکات بە هاواری ناڕەحەتی، "خودای من، خودای من، بۆچی وازم لێهێناویت؟" و کۆتایی دێت بە هاواری سەرکەوتن، "تەواو بوو."

بەردەوام دەبین لە بەشی خۆماندا، دەخوێنینەوە:

“Now there stood by the cross of Jesus his mother, and his mother’s sister, Mary the wife of Cleophas, and Mary Magdalene. When Jesus therefore saw His mother, and the disciple standing by, whom he loved, he saith unto his mother, Woman, behold thy son! Then saith he to the disciple, Behold thy mother! And from that hour that disciple took her unto his own home” (John 19:25-27).

بە زەحمەت دەزانین کامیان زیاتر جێگەی سەرسامییە - دڵسۆزی و خۆتەرخانکردنی ئەم ژنە ئازیزانە، و قوتابییە گەنجە خۆشەویستەکە، یان خۆشەویستییە نەرمونیان و بەزەییدارەکەی گەورە عیسای مەسیحی پیرۆز و ڕەچاوکردنی بۆ دایکی ئازیز کە ئەوی لەدایک کرد. ئەو پێشبینییەکە وەبیر دێتەوە،

"بەڵێ، شمشێرێک بەناو ڕۆحی خۆتداش تێدەپەڕێت" (لوقا ٢:٣٥).

He knows that sword is indeed piercing her mother heart as she sees her Son suffering in such awful agony hanging there upon the nails, and He would have her know that He is concerned about her and anxious to relieve her agonies. So He points her to John and says, “Behold thy son!” and to John He says, “Behold thy mother! And from that hour that disciple took her unto his own home.” During the last of her sojourn here on earth, John became to her as a tender, loving son, and she to him as a loving mother.

لەدوای ئەمە، عیسا زانی کە هەموو شتێک ئێستا تەواو بووە، بۆ ئەوەی نووسراوەکە بەدی بێت، فەرمووی، تینوومە (v. 28).

ئەو زانی کە هەموو شتێک تا ئەو ساتە تەواو بووە، بەڵام یەک نووسراو مابوو جێبەجێ بکرێت. ئەوە لە زەبوورەکان ٦٩:٢١ دۆزرایەوە:

“ئەوان هەروەها زراویان دامێ بۆ خواردنم؛ و لە تینوێتیمدا سرکەیان دامێ بۆ خواردنەوە.”

ئەو زەبووری شەست و نۆیەمە هەروەها وێنای دەکات وەک ئازارچێژەرەکە لەسەر خاچ، و بۆ ئەوەی ئەو پێشبینییە جێبەجێ بکرێت، عیسا هاواری کرد، "تینوومە."

“Now there was set a vessel full of vinegar: and they filled a spunge with vinegar, and put it upon hyssop, and put it to his mouth” (John 19:29).

ئەو سرکەیە هەموو خراپەکاری و ڕقی دڵی مرۆڤی دەرخست، بەڵام یەسووع سرکەکەی لە دەستی سەربازەکە وەرگرت و خواردییەوە. کەمێک پێشتر ئەو تاڵی و ژەهرەکەی ڕەت کردبووەوە، چونکە ئەوە هێمای تووڕەیی خودا بوو، و ئەو تەنها لە دەستی باوکی خۆی وەری دەگرت. مرۆڤ مافی نەبوو ئەو جامە بخاتە سەر لێوەکانی.

"کاتێک عیسا سرکەکەی وەرگرت، فەرمووی: تەواو بوو. و سەری دانەواند و گیانی سپارد" (ی. 30).

"تەواو بوو!"-سێ وشە لە کتێبی پیرۆزی ئینگلیزییەکەماندا، تەنها یەک وشە لە پەیمانی نوێی یۆنانیدا. "تێتێلێستای!"-ئەوە هاواری سەرکەوتنی ئەو بوو. ئەو کارەی تەواو کرد کە باوک پێی سپاردبوو بیکات. ئەو خودای بە تەواوی شکۆدار کرد لەو شوێنەی کە زۆر بە خراپی بێڕێزی پێکرابوو، و ئێستا لەبەر ئەو کارە تەواوکراوە خودا دەتوانێت

“be just, and the justifier of him which believeth in Jesus” (Romans 3:26).

کەواتە پەیامی مژدە کە ئەمڕۆ بۆ هەموو مرۆڤێک لە هەموو شوێنێک بڵاودەبێتەوە، ئەمەیە: "ئەو کارەی ڕزگاری دەکات تەواو بووە! عیسا هەمووی لەسەر خاچ ئەنجامدا."

ئایا تۆ لەگەڵ خودا کۆبوویتەوە لە پێی ئەو خاچەدا کە لەوێ قەرەبووی تەواو بۆ گوناه کرا؟ کاتێک یەسووع هاواری کرد، «تەواو بوو،» سەری دانەواند و ڕۆحی دەرچوو. ئەو لە ماندوێتییەوە نەمر. ئەو ڕۆحی خۆی ڕەواندەوە. ئێمە ناتوانین ئەوە بکەین. چەندەها ئازارچەشتوو هەن کە ئاواتیان خواستووە بتوانن. بەڵام کاتێک یەسووع پرسی گوناهی یەکلایی کردەوە، کاتێک جامی سزای خواردەوە، کاتێک خودای شکۆدار کرد لە لابردنی گوناهدا، هاواری کرد، «تەواو بوو،» و ڕۆحی خۆی ڕەواندەوە.

"باوکە، ڕۆحم دەسپێرمە دەستەکانت" (لۆقا ٢٣:٤٦)

ڕۆحی چوو بۆ بەهەشت. جەستە بەنرخەکەی ڕزگارکەر لەوێ لەسەر خاچەکە هەڵواسرابوو، کە زوو زیندوو دەکرێتەوە بۆ ژیانێکی نوێ لە ڕۆژی هەستانەوەی شکۆدارییەکەی.

ئایا تۆ ئەم ڕزگارکەرە پیرۆزە دەناسیت؟ ئایا تۆ بۆ خۆت متمانەت پێی کردووە؟ ئۆه، ئەگەر متمانەت پێی نەکردووە، داوات لێدەکەم، ئێستا لە پێی ئەو خاچەدا چۆک دابدە، دان بەوەدا بنێ کە گوناهباریت، پێی بڵێ کە متمانەی دڵت دەخەیتە سەر ئەو کە مرد بۆ ئەوەی تۆ ڕزگار بکات، و لەمەودوا بڕۆ بۆ ئەوەی وەک گەورە و خاوەنت، هەروەها ڕزگارکەرت، قبوڵی بکەیت.

ئایەتەکانی 31-42

جولەکەکان، چونکە ڕۆژی ئامادەکاری بوو، بۆ ئەوەی جەستەکان لە ڕۆژی شەممەدا لەسەر خاچ نەمێننەوە، (چونکە ئەو ڕۆژی شەممەیە ڕۆژێکی گەورە بوو)، داوایان لە پیلاتۆس کرد کە قاچەکانیان بشکێنرێت و لاببرێن. ئینجا سەربازەکان هاتن و قاچەکانی یەکەمیان و ئەوی دیکەیان شکاند کە لەگەڵی خاچ کرابوو. بەڵام کاتێک گەیشتنە لای عیسا و بینییان کە ئەو پێشتر مردووە، قاچەکانیان نەشکاند: بەڵکو یەکێک لە سەربازەکان بە ڕم لایەکی کون کرد، و دەستبەجێ خوێن و ئاو هاتە دەرەوە. ئەوەی بینی شایەتی دا، و شایەتییەکەی ڕاستە: و ئەو دەزانێت کە ڕاست دەڵێت، بۆ ئەوەی ئێوە باوەڕ بکەن. چونکە ئەم شتانە کران بۆ ئەوەی نووسراوەکە بهێنرێتە دی، «ئێسکێکی لێ ناشکێنرێت.» و دیسان نووسراوێکی دیکە دەڵێت، «سەیری ئەوە دەکەن کە کونیان کرد.» و لەدوای ئەمە یوسف خەڵکی ئەریماتیا، کە قوتابیی عیسا بوو، بەڵام بە نهێنی لە ترسی جولەکەکان، داوای لە پیلاتۆس کرد کە جەستەی عیسا بباتەوە: و پیلاتۆس ڕێگەی پێدا. ئەویش هات و جەستەی عیسای برد. نیکۆدیمۆسیش هات، کە لە سەرەتادا بە شەو هاتبووە لای عیسا، و تێکەڵەیەک لە موڕ و ئەلوێس، نزیکەی سەد پاوەند کێش، هێنا. ئینجا جەستەی عیسایان برد و بە قوماشی کەتان و بەهاراتەوە پێچایانەوە، وەک شێوازی ناشتنی جولەکەکانە. ئێستا لەو شوێنەی کە خاچ کرابوو باخچەیەک هەبوو؛ و لە باخچەکەدا گۆڕێکی نوێ هەبوو، کە هەرگیز کەس تێیدا نەنێژرابوو. لەبەر ئەوەی ڕۆژی ئامادەکاریی جولەکەکان بوو، عیسایان لەوێ ناشت؛ چونکە گۆڕەکە نزیک بوو.

ڕۆحی خودا زۆر هەوڵی داوە ژمارەیەک وردەکاریی زۆر سەرنجڕاکێش و فێرکەر بۆمان بخاتەڕوو، نەک تەنها سەبارەت بە ئازارەکانی یەزدان عیسای پیرۆزمان کاتێک ئەو شوێنی ئێمەی گرتەوە لەسەر خاچ بۆ ئەوەی کەفارەت بۆ گوناهەکانمان بکات، بەڵکوو سەبارەت بەو ڕووداوانەش کە دواتر ڕوویاندا پەیوەست بە ناشتنی ئەوەوە.

سەرەتا دەخوێنینەوە چی ڕوویدا لە کاتێکدا جەستەکەی هێشتا لەسەر خاچەکە بوو. پێمان وتراوە، جولەکەکان، چونکە ڕۆژی شەممە بوو، نەیاندەتوانی جەستەکە لەوێ بهێڵنەوە. ڕۆژێکی گەورە بوو پەیوەست بە جەژنی پەسخەوە، و جولەکەکان داوایان لە پیلاتۆس کرد بۆ ئەوەی مردنی ئەو سێ کەسە خێراتر بکەن قاچەکانیان بشکێنرێت. لە پەرتووکی دووەمی موسادا دەخوێنینەوە،

“ئەگەر پیاوێک گوناهێکی شایستەی مردنی کردبێت، و بڕیار بێت بکوژرێت، و تۆ لەسەر دارێک هەڵیواسی: جەستەکەی نابێت هەموو شەو لەسەر دارەکە بمێنێتەوە، بەڵکو دەبێت هەر لەو ڕۆژەدا بینێژیت؛ (چونکە ئەوەی هەڵواسراوە، نەفرەتی خودای لێیە؛) بۆ ئەوەی خاکەکەت گڵاو نەبێت، کە یەزدانی خودات وەک میراتێک پێیداویت” (21:22-23).

Here we have a peculiar evidence of the perversity of the human heart. The very men who had shown their utter indifference to the One who came to be the Savior of sinners, those who, in fact, had not only been indifferent to Him but had hated Him, and who had insisted upon His crucifixion, were now very punctilious to carry out the letter of the law. They did not realize that their rejection of Jesus was far worse than leaving His body upon the cross on the Sabbath. They had already committed the greatest crime anyone could commit. In the sight of God there is nothing worse than rejecting His Son.

چەند کەس هەن ئەمڕۆ کە شانازی بە دڵسۆزی و بەرپرسیارێتی خۆیانەوە دەکەن، کە تاوانباری ئەم قێزەونترین گوناهەن لە هەموویان. بیرت دێتەوە پەروەردگار عیسای مەسیح دەربارەی ڕۆحی پیرۆز فەرمووی،

“When he is come, he will reprove the world of sin, and of righteousness, and of judgment: of sin, because they believe not on me” (John 16:8-9).

ئەوە گوناهی هەموو گوناهەکانە، ئەو گوناهەی کە پیاوان دەنێرێتە خوارەوە بۆ لەناوچوونی هەتاهەتایی ئەگەر تۆبە لێ نەکرێت. لە بەشی سێیەمی یۆحەننا دەخوێنینەوە،

“ئەوەی باوەڕی پێی هەیە حوکم نادرێت: بەڵام ئەوەی باوەڕی نییە ئێستا حوکم دراوە، چونکە باوەڕی نەهێناوە بە ناوی کوڕی تاقانەی خودا” (3:18).

Observe, it does not say he is condemned because he is a drunkard, because he is a thief, because he is immoral. These things are wicked in God’s sight, but for all of these Christ died on Calvary’s cross. He who turns to God in repentance and trusts that blessed Savior for cleansing from every stain stands cleared of every charge, but the sin that will never be forgiven is the final rejection of the Savior whom God has provided.

لێرەدا پیاوانێک هەبوون کە ئەو ڕزگارکەرەیان ڕەتکردەوە، لەگەڵ ئەوەشدا زۆر وریابوون لە جێبەجێکردنی یاساکە کە دەیگوت نابێت هیچ جەستەیەک بە درەختێکەوە بە شەو بمێنێتەوە. بۆیە چوونە لای پیلاتۆس و لێیان پاڕایەوە کە مەرگی ئەم قوربانییە داماوەکان خێراتر بکات بۆ ئەوەی قاچەکانیان بشکێنرێت. سەربازە ڕۆمانییەکان هاتن و قاچەکانی دوو دزەکەیان شکاند، یەکێکیان لە هەر لایەکی پەروەردگارەوە. بەڵام کاتێک گەیشتنە لای عیسا، هەرچەندە تەنها چەند کاتژمێرێک بوو لەوێ بوو – و پێمان دەوترێت کە هەندێک جار پیاوان سێ یان چوار ڕۆژ بە هەڵواسراوی دەمانەوە پێش ئەوەی بمرن – سەرسام بوون بەوەی کە بینییان ئەو پێشوەختە مردووە. بەڵام وەک ئەوەی دڵنیایی دوو هێندە بکەنەوە، یەکێک لە سەربازەکان لای مەسیحی پیرۆزی خودای بڕی، و خوێن و ئاو هاتە دەرەوە، کە بەڵگەی ئەوە بوو کە دڵی خۆی بڕیوە.

جۆن تێبینییەکی تایبەتی لەسەر ئەوە هەبوو. ئەو گوتی،

“دەستبەجێ خوێن و ئاو لێی هاتە دەرەوە. و ئەوەی بینیی شایەتی دا، و شایەتییەکەی ڕاستە: و ئەو دەزانێت کە ڕاست دەڵێت، بۆ ئەوەی ئێوە باوەڕ بکەن” (یۆحەننا 19:34-35).

واتە، یۆحەننا دەیەوێت بە تەواوی پێمان ڕابگەیەنێت کە ئەو دەیزانی کوڕی خودا پێشتر مردبوو پێش ئەوەی نووکی ڕمەکەی ڕۆمانی بچێتە ناو دڵەوە. ئینجا شتە سەرسوڕهێنەرەکە ئەوە بوو کە خوێن و لیمف بە ئازادی لە جەستەی پیاوە مردووەکەوە دەهاتە دەرەوە. پزیشکان دەڵێن وا دیارە ئاماژە بێت بۆ ئەوەی عیسا بە دڵشکاوی مردووە، بەڵام ئەو مرد کاتێک ڕۆحی خۆی ڕادەستی باوک کرد. کەواتە هەڵە دەبێت بڵێین دڵشکاوی هۆکاری مردنەکەی بووە، بەڵام کتێبی پیرۆز پێمان دەڵێت کە ئەو بە دڵشکاوی مرد. لە زەبوورەکان ٦٩:٢٠ دەفەرموێت،

"سەرزەنشت دڵمی شکاندووە؛ و پڕم لە خەمباری."

Oh, dear unsaved friend, if you are reading these words today, it was because of your sins and mine that the heart of the Son of God broke in agony as He endured the wrath of God that we so richly deserved. And that blood and water that flowed from His side, John draws special attention to, because it has a typical meaning. Long years afterward, when John himself was an old man, the memory of that scene was before him. He wrote,

"ئەمە ئەوەیە کە بە ئاو و خوێن هات، واتە عیسای مەسیح؛ نەک تەنها بە ئاو، بەڵکو بە ئاو و خوێن. و ڕۆحەکەیە کە شایەتی دەدات، چونکە ڕۆح ڕاستییە. چونکە سێ هەن کە شایەتی دەدەن… و ئەم سێیە یەک دەگرنەوە" (1 یۆحەننا 5:6-7)."

بە شێوەیەکی گشتی چی لەخۆدەگرێت ئەو ئاو و خوێنەی کە لە لای پەروەردگار عیسای مەسیحەوە دێت؟ ئەمە ئاماژە بە دوو لایەنی جیاوازی پاکبوونەوەی ئێمە دەکات. کاتێک گوناهبارێکی هەژار کە بە تاوان پیس بووە و بە گوناه گڵاو بووە، بە تەواوی شایستەی خودا نییە، پێویستی بە پاککردنەوەی دادوەری هەیە، وشەکە پێم دەڵێت،

"ئەگەر لە ڕووناکیدا بڕۆین، وەک چۆن ئەو لە ڕووناکیدایە، ئەوا هاوبەشی یەکترمان دەبێت، و خوێنی عیسای مەسیحی کوڕی لە هەموو گوناهێک پاکمان دەکاتەوە" (1 یۆحەننا 1:7).

خوێنی یەسووع بە شێوەیەکی دادوەری پاکمان دەکاتەوە. واتە، لە هەموو تۆمەتێک ئازادمان دەکات کە هەرگیز بتوانرێت لە دژمان تۆمار بکرێت.

جارێک ئێمە لە مەحکوومکردندا وەستابووین، بەم شێوەیە چاوەڕێی سزای گوناهباران بووین. مەسیح بە مردنی ڕزگاریی بەدیهێنا، خودا لە گۆڕ هەڵیستاندەوە. ئێستا لە قبووڵکردنی ئەودا دەبینین تەنها پێوانەی هی خۆمانە، ئەو کە لەژێر سزای ئێمەدا بوو، لەسەر تەخت بەرز دانیشتووە.

ئەگەر تۆ مەسیحیت، بیر بکەرەوە لەو کاتانەی کە نیگەران بوویت لەسەر گوناهەکانت. هەستت بە تاوانباری خۆت کرد، هەستت کرد چەند پیس و ناپیرۆز بوویت، چەند ناشایستە بوویت بۆ ئامادەبوونی خودا. بەڵام ئای، ئەو خۆشییەی کە بۆت هات کاتێک زانیت کە خوێنی بەنرخ لە هەموو پەڵەیەک دەیشوشتیتەوە. بیرت دێت کاتێک دڵت واتای ئەو وشانەی بینی،

یەزدان، لە ڕێگەی خوێنی ئەو بەرخەی کە سەربڕدرا، پاکبوونەوە بۆ من، پاکبوونەوە بۆ من؛ لە هەموو تاوانی گوناهەکەم ئێستا داوا دەکەم، پاکبوونەوە لە تۆ، پاکبوونەوە لە تۆ!

پاشان کاتێک باوەڕت بە خودای گەورە عیسای مەسیح هێنا، زانیت بە دەسەڵاتی وشەی خودا کە هەموو گوناهەکانت لادراون، و تۆ بێ کەموکوڕی و پاک وەستایت لەبەردەم خودا وەک ئەوەی هەرگیز گوناهت نەکردبێت. ئەمە واتای ئەوەیە کە بە خوێنی خودای گەورە عیسای مەسیح پاک بکرێیتەوە. بیرت دێت نووسراوە،

"ژیانی گۆشت لە خوێندایە: و من ئەوم پێداون لەسەر قوربانگا بۆ ئەوەی کەفارەت بێت بۆ گیانەکانتان" (لێڤییەکان 17:11).

And so the Lord Jesus, by shedding His precious blood, giving up His holy, spotless life for us, bearing our judgment, has made full expiation for iniquity.

ئۆه، بۆچی ئەو لەوێ بوو وەک هەڵگری گوناه، ئەگەر تاوانی تۆ لەسەر عیسا دانەنرابوو؟ ئۆه، بۆچی لە لایەنەکەیەوە جۆگەی پاککەرەوەی گوناه دەڕژا، ئەگەر مردنەکەی قەرزی تۆی نەدابووەوە؟

ئەمە خودی دڵی مزگێنییەکەیە، ڕزگاربوون لە ڕێگەی خوێنی ئەوەوە لە هەموو تۆمەتێک کە دەکرێت لە دژمان بوروژێنرێت.

ئێستا، ئەوە یەک لایەنە لە پاکبوونەوەمان. بەڵام یەکێکی تر هەیە. ئەگەر بمانەوێت هاوبەشی لەگەڵ خودا بکەین، نابێت تەنها پاکبوونەوەی دادوەری هەبێت، دەبێت پاکبوونەوەی کرداریش هەبێت. هەرگیز نابێت ئاماژە بە خاچ بدەینەوە و بڵێین، "لەوێ لەسەر خاچ گوناهەکانم لادراون،" ئەگەر من ڕۆژانە لە گوناهدا بژیم. هەرگیز نابێت باسی ڕەواییدان بە باوەڕ و ڕزگاربوون بە خوێنی ئەو بکەین ئەگەر ژیانی ڕۆژانەم ناپیرۆز بێت و بێڕێزی بە ناوی مەسیح بهێنێت. من بانگکراوم بۆ ئەوەی ڕۆژ بە ڕۆژ لەگەڵ خودا بڕۆم. من بانگکراوم بۆ ئەوەی لەبەردەمی ئەودا بە پاکی دڵ بڕۆم، و ئەمە ئەو شوێنەیە کە پاکبوونەوە بە ئاو دێتە کایەوە.

"مەسیحیش کەنیسەی خۆشویست و خۆی لە پێناویدا بەخشی؛ بۆ ئەوەی بە شوشتنەوەی ئاو بە وشە پیرۆزی بکات و پاکی بکاتەوە" (ئەفەسۆس ٥:٢٥-٢٦).

بە خوێنی گرانبەهای مەسیح من لەبەردەم خودا ڕەوا کراوم. بە ئاوەکە من بە کردەوە پیرۆز کراوم. ئاوەکە جۆرێکە لە ووشەی خودا، کە وەک ئاو چووێنراوە بۆ پاککردنەوەی کردەیی لە زەبوورەکان 119:9:

“چۆن گەنجێک ڕێگای خۆی پاک بکاتەوە؟ بە گوێگرتن لێی بەپێی ووشەی تۆ.”

با وێنای گەنجێک بکەین کە لە خودا دوور کەوتووەتەوە، بێگانەیە بە نیعمەتەکەی، و بەهۆی گوناهەکەیەوە بێتاقەتە. ئەو دێت و دان بە گوناهەکەیدا دەنێت. ئەگەر بە ژیرانە ڕێنمایی بکرێت، تێدەگات کە هەموو گوناهەکانی ڕابردووی لادەبرێن، و لەبەرچاوی خودا تەواو دەوەستێت، وەک ئەوەی هەرگیز گوناهی نەکردبێت. ئایا ئێستا ئەو گەنجە دەبێت بەو شێوەیە بژی کە پێشتر ژیاوە؟ ئۆه، نەخێر. ئێستا ئەو وشەی خودا دەخوێنێتەوە، و ڕۆحی پیرۆز بۆی دەکاتەوە و ڕاستییەکانی بۆ ئاشکرا دەکات. بەو شێوەیە، بە گوێدان بە وشەکە پاک دەکرێتەوە.

بۆیە عیسا بە قوتابییەکانی فەرمووی،

"ئێستا ئێوە پاکن بەهۆی ئەو وشەیەی کە من پێم گوتوون" (یۆحەننا ١٥:٣).

ئەمە پاککردنەوەیە بە ئاو. ئەو ڕوونی کردەوە، وەک بیرت دێت، بە شوشتنی قاچەکانی قوتابییەکانی، و ئەو بە پیتەری دوودڵی وت،

"ئەوەی من دەیکەم ئێستا نایزانیت؛ بەڵام دواتر دەیزانیت" (13:7).

کەی پەترۆس واتاکەی زانی؟ ئەوە دوای ئەوە بوو کە خلیسکابوو و کەوتبووە ناو گوناهەوە و پێیەکانی گڵاو ببوون. دواتر خوداوەندە پیرۆزەکە وشەکەی بەسەر پەترۆسدا جێبەجێ کرد و ئەویش گەڕێنرایەوە بۆ هاوبەشی لەگەڵ خودا. پاشان بە شوشتنی ئاو بە وشەکە پاک کرایەوە. دەبینیت بۆچی وشەکە بە ئاو دەشوبهێنرێت. ئەوە لەبەر کاریگەریی پاککەرەوەی کردەییەتی. من دەبێت حوکم بدەم بەسەر هەر شتێکدا کە خودا پێم نیشان دەدات هەڵەیە و پاشان دەبێت، بە نیعمەت، هەوڵ بدەم بەو شێوەیە بڕۆم کە ئەو وشەیە ئاماژەی پێ دەکات. چی ڕوودەدات؟ ئای، ئەو شتانە بە وشەکە بە واتای وشەیی لە ژیانمدا دەشۆرێنەوە. مێشکم بە وشەکە پاک دەکرێتەوە، دڵم بە وشەکە خاوێن دەکرێتەوە. هەموو ئەمانە پاشان بەوە پێشنیار دەکرێن کە یۆحەننا لەو ڕۆژەدا لە گۆلگۆسە بینی. هەمان ڕمەکە کە لای کوڕی خودای بڕی، خوێنەکەی دەرهێنا کە ڕزگارکەر بوو، بەڵام نەک تەنها خوێنەکە، بەڵکو ئاویش هەبوو.

با ئاو و خوێنەکە، کە لە لایە بریندارەکەتەوە هاتە خوارێ، با ببێتە چارەسەری دوو لایەنەی گوناه، لە تووڕەیی ڕزگارم بکات و پاکم بکاتەوە.

یۆحەننا پاشان سەرنجمان ڕادەکێشێت بۆ دوو دەقی نووسینە پیرۆزەکان کە لە پرۆسەی بەدیهاتندا بوون لەو ڕۆژەدا. ئەو دەڵێت،

“ئەم شتانە کران، تاوەکو نووسراوەکە بەدی بێت، ئێسکێکی لێ ناشکێنرێت.” (یۆحەننا 19:36)

ئەو سەربازانە نەیاندەزانی کە ئەوان هیچ شتێکیان لە نووسینە پیرۆزەکاندا جێبەجێ دەکرد کاتێک خۆیان گرت لە شکاندنی قاچەکانی، بەڵام چەندین ساڵ لەمەوبەر موسا ڕێنمایی دا دەربارەی یەکەمین جەژنی پەسخە. ئێمە دەخوێنینەوە لە دەرچوون ١٢:٤٣؛ دەرچوون ١٢:٤٦دەرچوون ١٢:٤٦:

"یەزدان بە موسا و هارونی فەرموو، "ئەمە فەرمانی جەژنی پەسخەیە... لە یەک ماڵدا دەخورێت؛ نابێت هیچ گۆشتێک لە ماڵەوە ببەنە دەرەوە؛ هەروەها نابێت هیچ ئێسکێکی بشکێنن.”"

کەواتە خودا فەرمانی کردبوو کە یەک ئێسکیشی بەرخی پەسخە نەشکێنرێت، و لەوێ لەسەر خاچەکە پەسخەی ڕاستەقینە هەڵواسرابوو.

No bone of Thee was broken,Thou spotless Passover Lamb.

وشەی خودا جێبەجێ کرا هەرچەندە سەربازەکان پێیان نەزانی.

بەڵام نووسراوێکی دیکە دەبوو بەدی بهاتایە. لە زەکەریا ١٢:١٠ دەربارەی مەسیح نووسرابوو،

و ئەوان سەیری من دەکەن کە کونجاندوویانە، و بۆی دەگرین، وەک چۆن یەکێک بۆ تاکە کوڕەکەی دەگری، و بە تاڵی بۆی دەناڵێنن، وەک چۆن یەکێک بە تاڵی بۆ نۆبەرەکەی دەناڵێنێت.

جا کاتێک ئەم سەربازە ڕۆمانییەی تر، بەبێ ئەوەی بزانێت کە کارەکەی هیچ پەیوەندییەکی بە وشەی خوداوە هەیە، ئەو ڕمەی کردە لای خوداوەند عیسای مەسیحەوە، ئەویش بە سادەیی ئەوەی جێبەجێ دەکرد کە زۆر لەمێژ بوو پێشبینی کرابوو.

بەڵام ئێستا، ئەمە تێبینی بکەن، تا کاتێک خودای پیرۆزمان لە شوێنی گوناهباردا بوو، تا کاتێک خودا وەک قوربانیی گەورەی سەرپێچی سەیری دەکرد، خودا ڕێگەی دا بە هەموو جۆرە سووکایەتییەک کە بەدخوازیی شەیتانی دەیتوانی پێشنیاری بکات، بەسەر جەستەی کوڕەکەیدا بڕژێت. ئەو سەری پیرۆزە بە دڕک تاجی لەسەر نرا. بە دەستەکانیان لە ڕوخساریان دا. تفێکیان کردە سەر ئەو ڕوخسارە جوانە. بە قامچییە دڵڕەقەکە لێیان دا تا خوێن بە پشتییدا هاتە خوارەوە. بردیانە دەرەوە بۆ گۆلگۆتا و بە خاچەکەیانەوە کوتایان. و پاشان لە کۆتاییدا، لایەکیان کون کرد، و خودا دەستێوەردانی نەکرد. ڕێگەی بە هەمووی دا، و هێشتا ئەوەی مرۆڤ بە عیسای کرد، گوناهی نەبردە دەرەوە. ئەوە نەبوو کە پرسی گوناهی یەکلایی کردەوە. ئەوە بوو کە عیسا لە دەستی خودا چەشتی کاتێک ڕۆحی کرا بە قوربانیی گوناه. بەڵام خودا پێی خۆش بوو کە هەموو خراپترین شتێک کە لە دڵی مرۆڤدا بوو، لەوێدا دەربخرێت و باشترین شتێکیش کە لە دڵی خودادا بوو. ڕق و کینەی مرۆڤ و خۆشەویستیی خودا لەوێدا یەکیان گرت.

خودا دەستێوەردانی نەکرد تا کاتێک عیسا لە شوێنی گوناهباردا ئازاری دەکێشا. بەڵام هەر ئەو ساتەی خوێن و ئاو لەو لایە بریندارەوە هاتنە دەرەوە، وەک ئەوە وابوو خودا گوتبێتی: "ئێستا، دەست لێ مەدەن! پرسی گوناه یەکلایی کرایەوە. کوڕەکەم چیتر لە شوێنی گوناهباردا نییە." و لەو ساتەوە بەدواوە، هیچ دەستێکی پیس دەستی لە جەستەی کوڕی خودا نەدا. ڕێگە بە هیچ کەسێک نەدرا هیچ شتێک بکات کە بە هیچ شێوەیەک بێڕێزی بەو لاشە پیرۆزە بکات. دەستە پڕ خۆشەویستییەکان عیسایان لە خاچ هێنایە خوارەوە، ئەو بزمارە ترسناکانەیان دەرهێنا و دەست و قاچەکانیان لە دارەکە جیا کردەوە.

یوسفى ئەریماتیا، کە ماوەیەک بوو لە دڵی خۆیدا دڵنیا ببوو کە عیسا مەسیحە، بە ئاشکرا خۆی دەرخست. ئێمە دەخوێنینەوە،

“و لەدوای ئەوە یوسفى ئەریماتیا، کە قوتابییەکی عیسا بوو، بەڵام بە نهێنی لە ترسی جوولەکەکان، داوای لە پیلاتۆس کرد کە جەستەی عیسا بباتەوە: و پیلاتۆس ڕێگەی پێدا. ئیتر هات و جەستەی عیسای برد” (یۆحەننا ١٩:٣٨).

یوسف و هاوڕێکانی عیسا لە دەوری ئەو خاچە کۆبوونەوە و ئەو جەستە پیرۆزەیان هێنایە خوارەوە. پاشان هەر لە کاتی دیاریکراودا نیکۆدیمۆسیش هات – ئەو پیاوەی کە بە شەو هاتبووە لای عیسا، ئەو پیاوەی کە لە سەنهێدریندا قسەی کردبوو – و تێکەڵەیەک لە موور و ئەلۆسی هێنا، نزیکەی سەد پاوەند کێش، بڕێکی زۆر. ئەوان جەستەی عیسایان برد و بە قوماشی کەتان پێچیانەوە. جوولەکەکان ئەم قوماشانەیان لە زەیت و بەهارات نوقم دەکرد، پاشان بە دەوری قۆڵەکان، قاچەکان، و جەستەدا دەیان پێچانەوە، و پاشان هەموویان پێکەوە دەیان بەستنەوە. بیرتە لازارۆس بەستراو بە جلوبەرگی گۆڕەوە هاتە دەرەوە.

و لە کوێ عیسایان ناشت؟ باشە، لەو شوێنەی کە لێی لە خاچ درا، باخچەیەک لە تەنیشت گۆلگۆسە. چەند ساڵێک لەمەوبەر لەوێ گەڕاین، و ئۆه، چۆن دڵەکانمان هەژان کاتێک لە شوێنی خاچەکەوە ڕۆیشتین بۆ گۆڕی باخچەکە.

“ئێستا لەو شوێنەی کە لێی لە خاچ درا، باخچەیەک هەبوو؛ و لەو باخچەیەدا گۆڕێکی نوێ هەبوو، کە هەرگیز کەسێکی تێدا دانەنرابوو.” (ئایەتی ٤١)

و لەو گۆڕە نوێیەدا ئەویان دایاننا.

ئەوان پاشماوەی ئەو بەهاراتانەیان برد کە بۆ جەستەکە پێویست نەبوون و جێگایەکیان لە ژووری گۆڕەکەدا دروست کرد. ئەوان ناشتنی پاشایەکیان پێبەخشی. ئێمە دەخوێنینەوە کە کاتێک پاشا ئاسا مرد، ئەوان لەسەر جێگایەکی بەهارات خستیان. و خودا وادیار بوو کە دەڵێت، "کاتێک کوڕەکەم لە شوێنی گوناهبار بوو، من ڕێگەمدا هەموو شتێکی پێبکرێت کە عەقڵی شەیتانی بتوانێت بیری لێبکاتەوە. ئێستا دەبێت وەک ئەو پاشایەی کە هەیە بناسرێتەوە، و دەبێت ناشتنی پاشایەکی پێبدرێت." بۆیە لەسەر جێگایەکی بەهارات دانرا.

“لەوێ عیسایان دانا، لەبەر ئەوەی ڕۆژی ئامادەکاریی جولەکەکان بوو؛ چونکە گۆڕەکە نزیک بوو” (ئایەتی ٤٢).

و تا بەیانیی هەستانەوە دەبوو لەو گۆڕە نوێیەدا بمێنێتەوە و پاشان بە سەرکەوتنەوە بێتە دەرەوە، سەرکەوتووی مەرگ. ئۆخەی، دڵەکانمان چەند خۆشحاڵن بەو ئەمڕۆ!