مەریەم مەجدەلییە گۆڕی عیسا بە بەتاڵی دەدۆزێتەوە و پەترۆس و یۆحەننا ئاگادار دەکاتەوە، کە دواتر شوێنەکە لێکۆڵینەوەی تێدا دەکەن. مەریەم لە گۆڕەکەدا دەمێنێتەوە، لەوێ دوو فریشتە دەبینێت و دواتر عیسای زیندووبووەوە، سەرەتا بە باخەوان هەڵەی لێ دەکات. عیسا خۆی بۆی ئاشکرا دەکات و فەرمانی پێ دەکات کە بە قوتابییەکان بڵێت کە ئەو بەرەو لای باوکی بەرز دەبێتەوە.
یۆحەننا ٢٠:١-١٨لە یەکەم ڕۆژی هەفتەدا، مریەمی مەجدەلایی زوو، کاتێک هێشتا تاریک بوو، هاتە سەر گۆڕەکە و بینی بەردەکە لەسەر گۆڕەکە لادراوە. ئینجا ڕایکرد و هاتە لای شیمۆن پەترۆس و قوتابییەکەی دیکە، ئەوەی عیسا خۆشی دەویست، و پێی گوتن: «خودانەکەیان لە گۆڕەکە بردووە و نازانین لە کوێیان داناوە.» کەواتە پەترۆس و ئەو قوتابییەی دیکە ڕۆیشتن و هاتنە سەر گۆڕەکە. ئیتر هەردووکیان پێکەوە ڕایانکرد، بەڵام قوتابییەکەی دیکە لە پەترۆس پێشی کەوت و یەکەم جار گەیشتە سەر گۆڕەکە. ئەویش چەمایەوە و سەیری ناوەوەی کرد، بینی قوماشە کەتانەکان کەوتوون، بەڵام نەچووە ژوورەوە. ئینجا شیمۆن پەترۆس بەدوایدا هات و چووە ناو گۆڕەکە، بینی قوماشە کەتانەکان کەوتوون و دەسماڵەکەش کە بەسەر سەرییەوە بوو، لەگەڵ قوماشە کەتانەکاندا نەبوو، بەڵکو لە شوێنێکی تایبەت بە خۆی پێکەوە پێچرابوو. ئینجا ئەو قوتابییەی دیکەش کە یەکەم جار هاتبووە سەر گۆڕەکە، چووە ژوورەوە و بینی و باوەڕی هێنا. چونکە هێشتا نووسینەکانیان نەدەزانی، کە دەبێت ئەو لە مردووان هەڵبستێتەوە. ئینجا قوتابییەکان گەڕانەوە ماڵەکانی خۆیان. بەڵام مریەم لە دەرەوەی گۆڕەکە ڕاوەستابوو و دەگریا، کاتێک دەگریا، چەمایەوە و سەیری ناو گۆڕەکەی کرد، بینی دوو فریشتەی سپیپۆش دانیشتبوون، یەکێکیان لەلای سەر و ئەوی دیکەیان لەلای پێیەکان، لەو شوێنەی جەستەی عیسا لێی کەوتبوو. ئەوانیش پێیان گوت: «ئافرەت، بۆچی دەگریت؟» ئەویش پێی گوتن: «چونکە خودانەکەیان بردووە و نازانم لە کوێیان داناوە.» کاتێک ئەمەی گوت، ئاوڕی دایەوە و عیسای بینی ڕاوەستاوە، بەڵام نەیزانی عیسایە. عیسا پێی گوت: «ئافرەت، بۆچی دەگریت؟ بەدوای کێدا دەگەڕێیت؟» ئەویش، وای دەزانی باخەوانە، پێی گوت: «گەورەم، ئەگەر تۆ بردووتە، پێم بڵێ لە کوێ داتناوە، منیش دەیبەم.» عیسا پێی گوت: «مریەم.» ئەویش ئاوڕی دایەوە و پێی گوت: «ڕابۆنی!» کە بە واتای مامۆستا دێت. عیسا پێی گوت: «دەستم لێ مەدە، چونکە هێشتا بۆ لای باوکم سەرنەکەوتووم، بەڵام بڕۆ بۆ لای برایانم و پێیان بڵێ: من بۆ لای باوکم و باوکی ئێوە، و بۆ لای خودام و خودای ئێوە سەر دەکەوم.» مریەمی مەجدەلایی هات و بە قوتابییەکانی گوت کە خودانەکەی بینیوە و ئەویش ئەم شتانەی پێ گوتبوو.
لەناو ئەو گێڕانەوە جیاوازانەی کە لە ئینجیلەکاندا هەن دەربارەی ڕووداوەکانی پەیوەست بە هەستانەوەی پەروەردگارمان عیسای مەسیح، ئەمە یەکێکە لە پڕ وێنەترین، یەکێکە لە سەرنجڕاکێشترین و یەکێکە لە کاریگەرترینەکان. کاتێک بە دروستی لێی تێبگەین، نازانم چۆن هەر کەسێک کە ئارەزووی زانینی ڕاستی بکات دەتوانێت بیر لەم دەقە بکاتەوە بەبێ ئەوەی بێتە سەر باوەڕی ڕزگارکەر بە مەسیحی هەستاوە.
خودای ئێمە چەند جارێک بە قوتابییەکانی فەرمووبوو کە لە خاچ دەدرێت، بەڵام ڕۆژی سێیەم هەڵدەستێتەوە. ڕاستییەکی سەیرە کە هەرگیز وادیار نەبوو تێبگەن چی دەفەرموو. ئەوان چاوەڕێی ئەوە نەبوون کە هەڵبستێتەوە، بۆیە کاتێک بینییان سەری کەوتە پێشەوە کاتێک لەسەر ئەو خاچە هەڵواسرابوو دوای ئەوەی گوێیان لێبوو نوێژی دەکرد، "باوکە، ڕۆحی خۆم دەسپێرمە دەستەکانی تۆ" (لۆقا ٢٣:٤٦)، هیوایان وردوخاش بوو. هەستیان دەکرد کە هەموو بانگەشەکانی مەسیحیبوونی پووچەڵ بوونەتەوە.
بەڵام هێشتا کەسانێک هەبوون کە حەزیان دەکرد لە دەوری ئەو گۆڕە بمێننەوە کە جەستەی ئەو تێیدا دانرابوو. بەردێکی گەورە کە لەناو کەلێنێکدا جێگیر کرابوو، بەسەر دەرگای ئەو گۆڕەدا گلێنرا و پاشان مۆر کرا. پاسەوانێکی ڕۆمانی دانرا بۆ چاودێریکردنی ئەو گۆڕە، چونکە دوژمنانی پەروەردگارمان بیریان مابوو ئەوەی کە قوتابییەکانی ئەو لەبیریان کردبوو. ئەوان هاتنە لای پیلاتۆس و گوتیان،
"گەورەم، ئێمە بیرمان دێتەوە کە ئەو خاپێنەرە کاتێک هێشتا زیندوو بوو، گوتی: «دوای سێ ڕۆژ هەڵدەستمەوە.» کەواتە فەرمان بدە گۆڕەکە تا ڕۆژی سێیەم پارێزراو بێت، نەوەک قوتابییەکانی بە شەو بێن و بیدزن، و بە خەڵک بڵێن، «لە مردووان هەستاوەتەوە.» ئیتر هەڵەی دوایی خراپتر دەبێت لە یەکەم." (مەتتا ٢٧:٦٣-٦٤)
و پیلاتۆس بە کەمێک گاڵتەجاڕییەوە پێی گوتن: "ئێوە پاسەوانتان هەیە: بڕۆن، چەند دەتوانن دڵنیای بکەنەوە" (ئایەتی ٦٥). و ئەوانیش چەند توانییان دڵنیایان کردەوە، بەڵام هیچ هەوڵێکی مرۆیی نەیدەتوانی ڕێگر بێت لە کارکردنی هێزی گشتگیر کاتێک کاتەکەی هات کە کوڕی خودا بە سەرکەوتنەوە لە گۆڕەوە بگەڕێتەوە.
کەواتە لێرەدا پێمان دەوترێت کە لە «یەکەم ڕۆژی هەفتە [ڕۆژی نوێی بەخششی نیعمەتی خودا] مریەم مەجدەلی زوو، کاتێک هێشتا تاریک بوو، هاتە سەر گۆڕەکە و بینی بەردەکە لەسەر گۆڕەکە لابراوە» (یۆحەننا ٢٠:١). خۆشەویستی ڕایکێشا بۆ ئەو گۆڕە. ئەو و ژنەکانی تر هیوایان خواست بچنە ژوورەوە و گرنگی بە جەستەکە بدەن بە شێوەیەک کە گرنگی پێنەدرابوو کاتێک بە پەلە لە خاچەکە لابرا و خرایە ناو گۆڕەکە. بۆیە چاوەڕێی کاتێک بوون کە بتوانن ئەم دواین خزمەتە خەمناکە ئەنجام بدەن بۆ ئەو کە زۆر بە نەرمی خۆشیان دەویست و پێیان وابوو لە مردندا لێیان سەندراوە تا کۆتایی کات.
بەڵام کاتێک مریەم نزیک بووەوە، سەرسام بوو بە بینینی ئەو بەردە گەورەیە لادراوە، کەسێک لە پاسەوانیدا نییە، و تەرمی عیسا بە ئاشکرا لابراوە. دیارە نەچووە ژوورەوە و لێکۆڵینەوەیەکی وردی نەکرد، بەڵکو دەستبەجێ ڕایکرد "و هاتە لای شیمۆن پەترۆس، و لای قوتابییەکەی تر، ئەوەی عیسا خۆشی دەویست" (واتە، قوتابی یۆحەننا کە ئەم کتێبەی نووسیوە. یۆحەننا هەرگیز باسی خۆی ناکات وەک ئەو قوتابییەی کە عیسای خۆشویستووە – ئەو خۆشی دەویست، بەڵام هەستی دەکرد خۆشەویستییەکەی شایەنی شانازی کردن نییە، بەڵام دەیتوانی شانازی بە خۆشەویستییەکەی عیساوە بکات). کەواتە مریەم چوو بۆ لای پەترۆس و یۆحەننا. کاتێک بینییانی گریا و گوتی، "پەروەردگاریان لە گۆڕەکە بردووە، و ئێمە نازانین لە کوێیان داناوە" (ئایەتی ٢).
دەستبەجێ پەترۆس بەرەو گۆڕەکە کەوتەڕێ و یۆحەنناش لەگەڵی بوو: "کەواتە پەترۆس و ئەو قوتابییەی دیکە چوونە دەرەوە و گەیشتنە گۆڕەکە" (ئایەتی ٣). بێگومان پەترۆس کاتێکی زۆری پڕ لە دڵەڕاوکێی بەسەر بردبوو لەدوای مردنی گەورە پیرۆزەکەی. نەیدەتوانی لەبیری بکات کە ڕۆڵی ترسنۆکی بینیبوو – ئەو کەسەی کە گوتبووی: "هەرچەندە هەموو خەڵک وازت لێ بهێنن، بەڵام من وازت لێ ناهێنم." کەچی بە سوێند و نەفرەتکردنەوە نکۆڵی لەوە کردبوو کە هەرگیز عیسای مەسیحی ناسیوە. بەڵام لە ناخی دڵیدا گەورەکەی خۆشدەویست. بە ترس و ترسنۆکی زاڵ کرابوو و کاتێک ئەم هەواڵە گەیشت، پەلەی کرد بۆ ئەوەی بزانێت ئایا بەڕاستی وایە یان نا.
دەخوێنینەوە کە هەردووکیان پێکەوە ڕایانکرد، پیتەر، پیاوێکی بەتەمەن، یۆحەننا، گەنجێکی بەهێز. "قوتابییەکەی تر [یۆحەننا] لە پیتەر خێراتر ڕایکرد" (ئایەتی ٤). چاوەڕوانکراو بوو. زوو لە پیاوە بەتەمەنەکە پێشکەوت و بەو هۆیەشەوە پێش پیتەر گەیشتە گۆڕەکە. دەخوێنینەوە کە چەمایەوە و سەیری ناوەوەی کرد، بەڵام نەچووە ژوورەوە.
لە دەرەوەی شاری قودس، نزیک دەروازەی دیمەشق، ئەو گردە سەرنجڕاکێشە هەیە کە شێوەی کەللەسەری هەیە و زۆربەی مەسیحییە پرۆتستانتەکان پێیان وایە کە گۆلگۆتای ڕاستەقینەیە. زۆر کەس، بێگومان، هێشتا پێداگری دەکەن کە گۆلگۆتا لە کڵێسای گۆڕی پیرۆز دۆزراوەتەوە، کە ئەمەش بە تەواوی ناتەبایە لەگەڵ ئەم تۆمارەدا. بەڵام ئەم گردە کەللەسەرشێوەیەی دەرەوە وادیارە هەمان گۆلگۆتایە کە عیسا تێیدا مرد. "لەو شوێنەی کە لە خاچ درا، باخچەیەک هەبوو؛ و لەو باخچەیەدا گۆڕێکی نوێ هەبوو" (19:41). لەو گۆڕەدا جەستەی خوداوەند عیسایان دانا. ئەمڕۆ دەتوانیت ئەم گردە کەللەسەرشێوەیە ببینیت، و لە یەکێک لە لایەکانی باخچەیەک هەیە کە چەند ساڵێک لەمەوبەر گۆڕێکیان تێدا دۆزییەوە کە لە ڕووی بەردە شاخەکەدا هەڵکەندراوە. ئەمە لە هەموو وردەکارییەکدا وەڵامی ئەو گۆڕە دەداتەوە کە لە ووشەی خودادا وەسف کراوە. کاتێک نزیک دەبیتەوە، سروشتییە کە چۆک دادەدەیت، وەک یۆحەننا کردی، و سەیری ناوی دەکەیت. دەروازەکە، لە بنەڕەتدا، زۆر نزم بوو. نزیک ئەم دەروازەیە پەنجەرەیەکی بچووک هەیە کە ڕووناکی دەخاتە سەر ژوورێکی بەتاڵ، کە بە ڕوونی دیارە کاتێک لە دەروازەکەوە سەیری دەکەیت. ژوورەکە نزیکەی بیست و چوار ئینج بەرزە و لە بەردی گەچ هەڵکەندراوە، و لەو ژوورەدا جەستەکە بە ئاسانی دەبینرا، لەسەر جێگاکەی لە توون و بەهارات، ئەگەر هێشتا لەوێ بووایە.
یۆحەننا نزیک بووەوە، چەمایەوە و سەیری ئەو دەروازەیەی کرد، بەڵام زیاتر نەچوو. بۆچی؟ چونکە کاتێک سەیری کردە ژوورەوە، وای بیرکردەوە کە شتێکی بینی کە سەلماندی ئەوەی مریەم پێیانی گوتبوو هەڵە بوو. بە ڕوونی وای بیرکردەوە کە لاشەکەی لەوێ کەوتبوو. بۆیە نەچووە ژوورەوە. بێگومان بە خۆی گوت، "ئای مریەمی مەجدەلیی داماو، لە کۆتاییدا هەڵەی کرد. لاشەکەیان لانەبردووە. ئەوەتا بە ڕوونی لە بەرەبەیانی زوودا دیارە." بەڵام دواتر پەترۆس هات، و چووە ناو گۆڕەکە. قوماشە کەتانەکانی بینی کە کەوتبوون و سەرپێچەکەش کە بە دەوری سەریدا بوو، دەستی بە قوماشە کەتانەکان نەگەیشتبوو بەڵکو پێکەوە لە شوێنێکدا بە تەنیا پێچرابوو. تەواوی جەستەکە بەم قوماشە کەتانانە پێچرابوو. پەترۆس وەک یۆحەننا نەچەمایەوە بۆ سەیرکردن، بەڵکو پەلەی کردە ژوورەوە، و کاتێک وەستا و سەیری خوارەوەی ئەو ژووری گۆڕەی دەکرد، شتێکی بینی کە چیرۆکێکی سەرسوڕهێنەری دەگێڕایەوە. قوماشە کەتانەکانی بینی هەر وەک چۆن بە دەوری جەستەکەدا پێچرابوون، وەک توێکڵی کریسالیس دوای ئەوەی پەپوولەکە دەرکەوتبوو. قوماشەکان لەوێ بوون، بەڵام جەستەکە نەماو بوو! لە نێوان سەرپێچەکە و قوماشە کەتانەکاندا شوێنێکی بەتاڵ هەبوو کە دەبوو ڕووخساری تێدا بووایە.
پەترۆس بە سەرسوڕمانەوە سەیری دەکرد، "ئۆه،" وتی، "خوداوەندەکەم هەستایەوە!" چونکە دەیزانی هیچ هێزێک لەسەر زەوی نەیدەتوانی ئەو جەستەیە لەو قوماشانە دەربهێنێت و بەو شێوەیەی کە بوون جێیان بهێڵێت، جگە لە خودای هەرە بەتوانا. پەترۆس سوڕایەوە و ئاماژەی بۆ یۆحەننا کرد. و ئێمە دەخوێنینەوە، "ئینجا ئەو قوتابییە دیکەش چووە ژوورەوە، کە یەکەم جار هاتبووە سەر گۆڕەکە، و بینی، و باوەڕی هێنا" (20:8). نەیدەتوانی هیچ شتێکی تر بکات! پێم وایە دەتوانم پەترۆس ببینم کە بانگی دەکاتە ژوورەوە، و ئەوان لەوێ وەستاون و سەیری ئەو قوماشانە دەکەن، سەرنجی ئەو سەرپۆشە دەدەن، کە سەری تێدا نەماوە. ئینجا سەیری یەکتریان کرد و وتیان، "هەستایەوە!" "بینیان و باوەڕیان هێنا،" و ئێمەش باوەڕمان دەهێنا، ئەگەر لەوێ بووینایە. دەمانزانی کە عیسا بە هێزی هەرە بەتوانای خودا لە مردووان هەستێنراوەتەوە. ناچار بوون باوەڕ بهێنن، هەرچەندە تێنەدەگەیشتن. "چونکە هێشتا نووسراوەکەیان نەدەزانی، کە دەبێت ئەو لە مردووان هەستێتەوە" (ئایەتی 9). بەڵام بەڵگەی ئەرێنییان هەبوو کە ئەو هەستاوەتەوە، و ئێمە دەخوێنینەوە، "ئینجا قوتابییەکان دووبارە گەڕانەوە ماڵەکانی خۆیان" (ئایەتی 10). ئێستا نیگەرانی ئەوە نەبوون کە کەسێک جەستەکە بدزێت. دەیزانیان کە ئەوە مەحاڵە. جەستەی عیسا لە مردووان هەستێنرابووەوە.
و پاش چەند خولەکێک، مەسیح خۆی بۆ مریەم دەرخست، کە لە دەرەوەی گۆڕەکەدا وەستابوو و دەگریا، و کاتێک دەگریا، چەمایەوە و سەیری ناو گۆڕەکەی کرد. دەرگاکە خۆی لە بنەڕەتدا نزیکەی سێ و نیو پێ بەرز بوو. سەیری کردە ژوورەوە، و چی بینی؟ دوو فریشتەی لە بەهەشتەوە بینی کە هەستانەوەیان پێ ڕاگەیاند. دوو قوتابییەکە ئەو ڕاگەیاندنانەیان نەبیستبوو، بەڵام مریەم دوو فریشتەی سپیپۆشی بینیبوو کە دانیشتبوون، یەکێکیان لەلای سەر و ئەوی تریان لەلای پێیەکان، لەو شوێنەی کە جەستەی عیسا لێی دانرابوو.
کاتێک چەند ساڵێک لەمەوبەر لەو گۆڕەدا وەستاین، بیرم دێتەوە ژنەکەم ڕووی کردە ئەو هاوڕێیەی کە ئێمەی بردبووە ئەوێ، و پرسیاری کرد، "سەیرە بۆچی ئەو پەیژە بچووکانەیان لە هەردوو سەرەکەیدا بڕیوە؟" ئەو وەڵامی دایەوە، "بگەڕێوە سەر کتێبی پیرۆزەکەت و بیخوێنەرەوە." و ئێمە خوێندمانەوە، "بەڵام مریەم... دوو فریشتەی سپیپۆشی بینی دانیشتبوون، یەکێکیان لەلای سەری و ئەوی دیکەیان لەلای پێی، لەو شوێنەی کە جەستەی عیسا لێی دانرابوو" (ئایەتەکانی ١١-١٢). و گۆڕەکە خۆی بە تەواوی چیرۆکەکە دەگێڕێتەوە.
و ئەم فریشتانە چییان گوت؟ پرسیاریان کرد: «ئەی ژن، بۆچی دەگریت؟» ئەویش پێی گوتن: «چونکە پەروەردگارەکەم بردووە و نازانم لە کوێیان داناوە» (ئایەتی ١٣). چاوەکانی، کە بە فرمێسک کوێر ببوون، نەیانتوانیبوو ئەوە بناسێننەوە کە بۆ ئەو دوو پیاوە زۆر ڕوون بوو کە پێشتر لەوێ بوون. بەڵام پاشان «خۆی سووڕاندەوە و عیسای بینی کە وەستاوە، و نەیزانی کە عیسایە. عیسا پێی گوت: «ئەی ژن، بۆچی دەگریت؟ بەدوای کێدا دەگەڕێیت؟» ئەویش، وای دانا کە باخەوانەکەیە، پێی گوت: «گەورەم، ئەگەر تۆ ئەوت لێرە بردووە، پێم بڵێ لە کوێ داتناوە، و من دەیبەم» (ئایەتەکانی ١٤-١٥). سەیری خۆشەویستی دڵی بکە. تەنانەت ناوی ئەوی نەهێنا. وادیار بوو کە وای دەزانی هەمووان دەزانن مەبەستی کێیە کاتێک گوتی «ئەو». بیرم دێت جارێک خزمەتکارێکی مەسیح گوتی: «زۆرجار ئاواتەخوازم تەنها یەک جێناوی نێرینە لە جیهاندا هەبووایە بۆ ئەوەی هەمیشە ئاماژە بە عیسا بکات.»
"عیسا پێی فەرموو، مریەم" (ئایەتی ١٦أ). چەند حەزم دەکرد گوێم لێبووایە کە ئەو قسەیەی دەکرد، ئایا تۆش نا؟ ئەوە ناوی دایکی پاکیزەی خۆی بوو. ئەوە ئەو ناوە بوو کە زۆر جار لە ماڵەکەی ناسرە گوێی لێبوو، و ئێستا ناوی گوناهبارێکی هەژاری ڕزگارکراو بوو، کە حەوت ڕۆحی پیسی لێ دەرکردبوو. "ئەو خۆی وەرگێڕا، و پێی گوت، ڕابۆنی؛ کە بە واتای مامۆستا دێت" (ئایەتی ١٦ب). ئەو ناسییەوە. "عیسا پێی فەرموو، دەستم لێ مەدە؛ چونکە هێشتا بەرز نەبوومەتەوە بۆ لای باوکم: بەڵام بڕۆ بۆ لای براکانم، و پێیان بڵێ، من بەرز دەبمەوە بۆ لای باوکم، و باوکی ئێوە؛ و بۆ لای خودای من، و خودای ئێوە" (ئایەتی ١٧). چ چیرۆکێکی سەرسوڕهێنەرە! چەند ڕوونە، چەند ئاشکرایە! هیچ هەوڵێک نییە بۆ زۆرکردنی شتەکان یان بۆ ئەوەی خەڵک باوەڕ بکەن دژی بڕیاری باشی خۆیان. بەڵام ئەوەندە ڕوونە کە پێم وایە هەر ڕۆحێکی ڕاستگۆ، کە دەیخوێنێتەوە، دەبێت بڵێت، "بەڵێ، هیچ پرسیارێک لەسەر ئەوە نییە. ئەو کە لەسەر خاچ لە پێناوی گوناهەکانماندا مرد، دووبارە هەستێنرایەوە بۆ ڕەواکردنمان." و ئێستا ئەو پەیامەی کە دەبێت بیدەین بە گوناهباران لە هەموو شوێنێک ئەمەیە،
"ئەگەر بە دەمت دان بە خوداوەند عیسادا بنێی، و لە دڵتدا باوەڕ بکەی کە خودا لە مردووان هەڵی ساندووەتەوە، ڕزگارت دەبێت. چونکە بە دڵ مرۆڤ باوەڕ دەکات بۆ ڕاستودروستی؛ و بە دەم دانپیادانان دەکرێت بۆ ڕزگاری.” (ڕۆما ١٠:٩-١٠).
من پرسیارم هەیە ئایا لە نێو خوێنەرانمدا ژمارەیەکی زۆر کەس نییە کە ڕەنگە بۆ چەندین ساڵ هەرگیز بە تەواوی پرسی سپاردنی ڕۆحیان بە مەسیح یەکلایی نەکردبێتەوە. ئایا ئێستا ئەوە ناکەن؟
لە گۆڕەکەدا بە نزمایی پاڵکەوتبوو - یەسووع، ڕزگارکەرم! چاوەڕێی ڕۆژی داهاتوو بوو - یەسووع، خوداوەندم! لە گۆڕەکە هەستا بە سەرکەوتنێکی گەورە بەسەر دوژمنانیدا؛ وەک سەرکەوتوویەک لە دەسەڵاتی تاریکی هەستا، و بۆ هەتاهەتایە لەگەڵ پیرۆزەکانیدا دەژی بۆ فەرمانڕەوایەتی: هەستا! هەستا! ھەلەلویا! مەسیح هەستا!
Yûhenna 20:19-31Wê êvarê, di heman rojê de, ku roja yekem a hefteyê bû, dema ku derî girtî bûn li cihê ku şagirt ji tirsa Cihûyan civiyabûn, Îsa hat û li nav wan rawesta, û ji wan re got: "Aştî bi we re be." Û dema wî ev got, wî destên xwe û aliyê xwe nîşanî wan da. Wê demê şagirt şa bûn, dema ku wan Xudan dît. Dîsa Îsa ji wan re got: "Aştî bi we re be. Çawa ku Bavê min ez şandime, ez jî we dişînim." Û dema wî ev got, wî li ser wan nefes da û ji wan re got: "Ruhê Pîroz bistînin. Gunehên kê hûn bibexşînin, ew ji wan re têne bexşandin; û gunehên kê hûn bigirin, ew têne girtin." Lê Toma, yek ji diwanzdehan, ku jê re Dîdîmos dihat gotin, dema Îsa hat, bi wan re nebû. Ji ber vê yekê şagirtên din jê re gotin: "Me Xudan dît." Lê wî ji wan re got: "Heta ku ez şopa neynûkan di destên wî de nebînim, û tiliya xwe nexim şopa neynûkan, û destê xwe nexim aliyê wî, ezê bawer nekim." Û piştî heşt rojan dîsa şagirtên wî li hundir bûn, û Toma jî bi wan re bû; wê demê Îsa hat, derî girtî bûn, û li nav wan rawesta, û got: "Aştî bi we re be." Wê demê wî ji Toma re got: "Tiliya xwe bîne vir, û destên min bibîne; û destê xwe bîne vir, û bixe aliyê min; û bêbawer nebe, lê bawer bike." Û Toma bersiv da û jê re got: "Xudanê min û Xwedayê min." Îsa jê re got: "Toma, ji ber ku te ez dîtîme, te bawer kir: Xwezî bi wan ên ku nedîtine, lê dîsa jî bawer kirine." Û bi rastî Îsa gelek nîşanên din jî li ber çavên şagirtên xwe kirin, ku di vê pirtûkê de nehatine nivîsandin; lê ev hatine nivîsandin, da ku hûn bawer bikin ku Îsa Mesîh e, Kurê Xwedê ye; û ku bi baweriyê hûn bi navê wî jiyanê bibînin.
هیچ ئینجیلێک هەموو دەرکەوتنە جیاوازەکانی پەروەردگار عیسای مەسیحمان پێنادات بۆ قوتابییەکانی دوای هەستانەوەی. لە ڕاستیدا، هەموویان پێکەوە هەموو ئەو دەرکەوتنانەمان پێنادەن. چونکە لە کاتێکدا ژمارەیەک حاڵەت لە هەر یەکێک لە ئینجیلە جیاوازەکاندا باس کراون، پێمان وتراوە کە پەروەردگارمان "خۆی بە زیندوویی نیشاندا دوای ئازارچەشتنی [دوای ئەوەی لە مردووان هەستایەوە] بە زۆر بەڵگەی بێگومان" (کرداری نێردراوان 1:3). بۆ ماوەی چل ڕۆژ لەگەڵ قوتابییەکانی بەردەوام بوو، فێری دەکردن و ڕێنمایی دەکردن سەبارەت بە شانشینی خودا، بۆیە لە زۆر بۆنەی تردا جگە لەوانەی بە دڵنیاییەوە لە ئینجیلەکاندا باس کراون، ڕزگارکەرەکە دەرکەوت بۆیان و بەرنامە سەرسوڕهێنەرەکەی خستەڕوو کە چاوەڕێی دەکرد هاوکاری بکەن کاتێک وەک نێردراوانی ئەو دەچوونە هەموو جیهان.
بەڵام لەم ڕووداوانەی کە تۆمارکراون، دەتوانین بڵێین کە هەر یەکێکیان وانەیەکی تایبەتی بۆ ئێمە هەیە. لێرەدا دوو دەرکەوتنی دیاریکراوی یەزدان عیسای مەسیحمان هەیە لە هەمان شوێن، ژوورێکی سەرەوە لە قودس، ڕەنگە لە ماڵی مریەم، دایکی یۆحەننا مەرقۆس بێت. و لەم بۆنانەدا ئەو دەرکەوت، سەرەتا بۆ دە لە حوارییەکان و پاشان بۆ یازدە، تۆماس لە یەکەم جاردا ئامادە نەبوو بەڵام لە دووەم جاردا ئامادە بوو. و ئەو بە شێوەیەکی زۆر دیاریکراو، ئەرکی پێدان کە وەک نوێنەرانی ئەو بچنە دەرەوە.
لە ئایەتی ١٩دا پێمان دەوترێت، "ئینجا لە هەمان ڕۆژدا [واتە، ئەو ڕۆژەی یۆحەننا و پیتەر و مریەم مەجدەلی بەیانی زوو سەردانی گۆڕەکەیان کردبوو] ئێوارە، کە یەکەم ڕۆژی هەفتە بوو [چونکە، وەک چۆن حەوتەم ڕۆژ سەبتی پەیمانی کۆن بوو، یادگاریی دروستکردن، بە هەمان شێوە یەکەم ڕۆژی هەفتە بوو بە ڕۆژی پشووی پەیمانی نوێ، یادگاریی دروستکردنی نوێ، ئەو ڕۆژەی گەورەمان عیسای مەسیح لە مردووان هەستایەوە]، کاتێک دەرگاکان داخرا بوون لەو شوێنەی قوتابییەکان لە ترسی جوولەکەکان کۆببوونەوە،" لەناکاو سەریان بەرز کردەوە و گەورەی پیرۆز لە ناوەڕاستیاندا وەستابوو. هیچ دەرگایەک نەکرابووەوە بۆ ئەوەی ڕێگەی پێ بدات بچێتە ژوورەوە. ئەوە هەندێک تێگەیشتنمان پێدەدات دەربارەی جیاوازی نێوان جەستەی هەستانەوە و ئەم جەستە ئێستایانەی کە بەندە بە سنووردارکردنە جۆراوجۆرەکانیان. کاتێک گەورەمان عیسا لێرە لەسەر زەوی بوو، ڕێگەی بە خۆی دا سنووردار بێت، بەڵام دوای هەستانەوە، وەک بینیمان، لە کفنەکان هاتە دەرەوە بەبێ ئەوەی تێکیان بدات. تەنانەت دەتوانین بڵێین گۆڕەکەی بەجێ هێشت بەبێ کردنەوەی دەرگا، چونکە بەردەکە نەگلێنرا بۆ ئەوەی ئەو بێتە دەرەوە، بەڵکو بۆ ئەوەی ژنەکان و قوتابییەکان بچنە ژوورەوە.
ئێستا ئەو دەتوانێت خۆی لە جەستەیەکی ماددی لە گۆشت و ئێسکدا دەربخات، بەڵام چیتر ملکەچی یاسا کۆنەکان نییە، لە ژوورێکدا دەردەکەوێت بەبێ ئەوەی بە دەرگا یان ڕێڕەوێکدا بێتە ژوورەوە! ڕۆژێک لە ڕۆژان ئێمە جەستەیەکمان دەبێت وەک هی ئەو، و بە درێژایی سەردەمی پادشایەتی شکۆمەند ئێمە دەتوانین بە فەرمانی ئەو لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی تر بفڕین، بەبێ ئەوەی ڕێگریمان لێ بکرێت بەوەی پیاوان پێی دەڵێن "یاسای کێشکردن."
"یەسووع هات و لە ناوەڕاستدا وەستا" (ئایەت ١٩). ئەمە شوێنی شیاوی خۆی بوو. چ نیعمەتێکی بێسنوور! ئەو لەسەر خاچەکە شوێنی ناوەڕاستی گرت. لەوێ، دەخوێنینەوە، ئەوان لە خاچیان دا و دوو دزیشیان لەگەڵیدا، لە هەردوو لاوە یەکێک، و یەسووع لە ناوەڕاستدا بوو. ئەو لەگەڵ سەرپێچیکاراندا ژمێردرا، و شوێنی ناوەندی گرت وەک ئەوەی لە نێو هەموو خراپەکاراندا ئەو خراپترین بێت. لەوێ ئەو گوناهەکانی ئێمەی لە جەستەی خۆیدا لەسەر دارەکە هەڵگرتبوو.
بەڵام پێش ئەوەی بڕوات، ئەم بەڵێنەی بە قوتابییەکانی دا: «هەر شوێنێک دوو یان سێ کەس بە ناوی منەوە کۆببنەوە، من لە ناویانم» (مەتتا ١٨:٢٠). ئەمە یەکەم جار بوو لەدوای هەستانەوەی کە قوتابییەکانی کۆببوونەوە، و ئەوان لەوێ بوون لەبەر خۆشەویستیی هاوبەشیان بۆی. ئەوان بە ناوی ئەوەوە کۆببوونەوە، و لەناکاو خۆی لە ناویان دەرخست، بەمەش قسەکانی خۆی بەجێهێنا. کەواتە، هەرچەندە ئێستا ناتوانین بە چاوی مرۆڤ بیبینین، بەڵام هەر کاتێک بە ناوی ئەوەوە کۆببینەوە، ئەو هەمیشە لە ناومانە. پێویست ناکات داوای لێ بکەین یان لێی بپاڕێینەوە کە لە ناومان بێت. ئەو دەڵێت لەوێیە. ئەوەی پێویستە داوای بکەین دڵە کراوەکانە بۆ ئەوەی بتوانین هەستی پێ بکەین.
بۆچی ئەو لە ناو هاوڕێکانیدایە؟ لە بەشی دووەمی کتێبی عیبرانییەکاندا دەفەرموێت، "من ناوی تۆ بە برایانم ڕادەگەیەنم: لە ناو کڵێسادا ستایشت دەکەم" (زەبور ٢٢:٢٢). ئەوە یەکێکە لە هۆکارەکان کە ئەو لە ناودایە. ئەو لە ناو پیرۆزەکانی خۆیدایە بۆ ئەوەی سوپاسگوزاری و ستایشیان لێ دەربهێنێت. حەزم لێیە وەک سەرۆکی گەورەی کۆرس بیری لێ بکەمەوە. ئەم دڵانەی ئێمە ئامێرن کە پێیان ئاواز بۆ خوداوەند دەژەنین، و هەر ئەویشە کە ژێی دڵێک لە دوای دڵێکی تر دەجوڵێنێت. ئەو وەک تکاکاری گەورەی ئێمە لە ناودایە. بوونی ئەو لە ناو کۆبوونەوەکانی گەلەکەی بە هێزی ڕۆحی پیرۆزەوەیە کە تایبەتمەندییەکی جیاواز بە هەر کۆبوونەوەیەک دەبەخشێت. پێم وایە ئەگەر هەمیشە ئەمەمان لە بیر بێت، کاریگەرییەکی زۆر هۆشیارکەرەوەی لەسەر دەبێت. وادەکات تێبگەین کە لە کۆبوونەوەی پیرۆزی پیرۆزەکانی خودادا، نابێت هیچ شتێک بکرێت یان بوترێت یان بگوترێت کە ڕەزامەندی ئەویمان لەسەر نەبێت. کاتێک دواتر دەگەڕێینەوە ماڵەوە بۆ شکۆ، ئەو هێشتا لە ناودا دەبێت.
یۆحەننا پێمان دەڵێت کە سەیری ئاسمانی کردووە و تەختی خودای بینیوە کە بە بوونەوەرە زیندووەکان و بیست و چوار پیرەکە دەورە دراوە، کە نوێنەرایەتی هەموو قەشە پیرۆزە ڕزگارکراوەکان دەکەن. ئەو دەڵێت: "و سەیریم کرد، و ئەوەتا، لە ناوەڕاستی تەختەکە و چوار گیانلەبەرەکەدا، و لە ناوەڕاستی پیرەکاندا، بەرخێک وەستابوو وەک ئەوەی سەربڕابێت، حەوت قۆچ و حەوت چاوی هەبوو، کە حەوت ڕۆحی خودان و بۆ هەموو زەوی نێردراون" (وهحی ٥:٦). عیسا لە ناوەڕاستدا شکۆمەندییە، نیشانەکانی ئازارەکانی لەسەر جەستەی شکۆمەندکراوی هەڵگرتووە، یادخەرەوەی هەموو ئەو شتانەیە کە لە پێناوی گوناهباراندا ئازاری چەشت کاتێک لەسەر خاچی گۆلگۆسا مرد!
وە بەم شێوەیە ئێمە ئەومان دەبینین لەم ئێوارەی زیندووبوونەوەیەدا لە ناو خەڵکە کۆکراوەکەی خۆیدا. ئەوان زۆر ڕوون نەبوون لەسەر ئەوەی چی ڕوویدابوو و زۆریان تێنەدەگەیشت، بەڵام ئەویان خۆشدەویست. کاتێک بەو شێوەیە پێکەوە بوون، ئەو وشەکەی خۆی بەجێهێنا و خۆی بۆ ئەوان دەرخست.
ئێستا ئەو قسە دەکات. وشەی سڵاوکردنەکەی چییە؟ «ئاشتی لەگەڵتان بێت» (یۆحەننا ٢٠:١٩). ئەوە شێوازی سڵاوکردنی ڕۆژهەڵاتییەکانە لە یەکتر، تەنانەت ئەمڕۆش: «ئاشتی لەگەڵتان بێت». بەڵام ئۆه، چەندە واتای زۆر هەبوو لەم سڵاوەدا کە لەسەر لێوی گەورەی بەنرخمانەوە دەهات. ئەو تازە لە گۆلگۆتە بوو، لەوێ بە خوێنی خاچەکەی ئاشتی دروست کرد. پێش ئەوەی بڕوات، پێیانی وت: «ئاشتیتان بۆ بەجێدەهێڵم، ئاشتی خۆمم پێدەدەم: نەک وەک جیهان دەیدات، من پێتان دەدەم. با دڵتان خەمبار نەبێت و نەترسێت» (١٤:٢٧). وە کاتێک لە ناوەڕاستیاندا وەستا، وادیارە دەیوت: «هەمووی تەواو بوو. من بە خەمەکانی خاچدا تێپەڕیوم. من ئاشتیم دروست کردووە، و ئێستا هی ئێوەیە. بچنە ناوی و چێژی لێ وەرگرن.»
ئایا چێژ لەو ئاشتییە وەردەگریت کە دروست کراوە؟ "کەواتە، لەبەر ئەوەی بە باوەڕ بێتاوان کراین، بە خوداوەندمان عیسای مەسیح ئاشتی لەگەڵ خودا هەیە" (ڕۆما ٥:١)، ئاشتییەک کە ئێمە دروستمان نەکردووە، ئاشتییەک کە ئەو بۆ ئێمەی دروست کردووە، و کاتێک باوەڕ بە وشەی ڕاستیی مزگێنی دەهێنین، دەچینە ناوی و چێژی لێ وەردەگرین. پێمان دەوترێت، "ئەو ئاشتیی ئێمەیە" (ئەفەسۆس ٢:١٤). ئۆه، چەند پیرۆزە ناسینی ئەو کە ئاشتیی ئێمەیە! ئاشتی لەناو هەموو تاقیکردنەوەکانی زەویدا. ئاشتی لەو ڕۆژەدا کە هەموو شتێک کە مرۆڤەکان پشتیان پێ بەستووە، دەهەژێنرێت. ئەگەر چێژ لەم ئاشتییە وەرناگریت، ئەوا بۆ تۆیە. بەڵام بۆ ئەوەی چێژی لێ وەرگریت، دەبێت ئەو کەسە وەرگریت کە دروستی کردووە. دەبێت متمانە بە مەسیح بکەیت بۆ خۆت.
ئەو پێی گوتن، "سڵاوتان لێ بێت." دەست و قاچەکانی، برینەکەی لایەکەی نیشاندان. "ئەمە برینەکانن کە پێتان دەڵێن منم، نەک کەسێکی تر، و من هەموو ئەمانەم لە پێناوی ئێوەدا چەشتووە!"
ئێمەش دەتوانین ئەو نیشانانەی خۆشەویستییەکەی لە شکۆمەندیدا ببینین، و کاتێک سەیری ئەو دەستە کون کراو و برینەکەی لای جەستەی دەکەین، چۆن قسەمان بۆ دەکەن و دڵمان دەجوڵێنن. بە خۆمان دەڵێین، "ئەوە جوانترین شتە دەربارەی عیسا، چونکە ئەو برینانە باس لەوە دەکەن کە ئەو چۆن بیر لە ئێمە دەکردەوە. دەیتوانی ئازاد بڕوات کاتێک ئەو ساڵە سەرسوڕهێنەرانەی خزمەتکردنی لێرە تەواو کرد. دەیتوانی بگەڕێتەوە بۆ ئەو شکۆمەندییەی کە لێیەوە هاتبوو." بەڵام ئەو چوو بۆ ئەو خاچە شەرمەزارییە، و لەوێ ئەو برینانەی وەرگرت کە باس لە خۆشەویستییەک دەکەن کە لە مردن بەهێزتر بوو. و ئەو شوێنەواری برینەکانی بۆ هەتاهەتایە هەڵدەگرێت.
تۆ دەڵێیت، "بەڵام چۆن دەزانیت کە هێشتا ئەو برینانەی لەسەر جەستەی ماون، کە هێشتا ئەو شوێنەوارانەی برینەکانی پێوەیە؟" من دەزانم چونکە لە زەکەریا دەخوێنینەوە،
و سەیری من دەکەن، ئەوەی کە کون کون کراوە، و بۆی دەگرین، وەک چۆن یەکێک بۆ تاکە کوڕەکەی دەگریێت، و تاڵ دەبن بۆی، وەک چۆن یەکێک بۆ نۆبەرەکەی تاڵ دەبێت... و یەکێک لێی دەپرسێت، ئەم برینانە لە دەستەکانتدا چین؟ ئەویش وەڵام دەداتەوە، ئەوانەن کە لە ماڵی دۆستەکانمدا بریندار کرام" (12:10؛ 13:6).
و بەم شێوەیە ئەو برینانە دەبنە نیشانەی هەمیشەیی خۆشەویستییەکەی ئەو بۆ کڵێسا و بۆ ئیسرائیل.
“Wî dest û aliyê xwe nîşanî wan da” (Yûhenna 20:20). Ma tu carinan neçûyî civînekê ji gelê Xudan ku xwe xemgîn û tengav hîs dikî? Tu dudil bûbûyî ka biçî an li malê bimînî. Lê tu çûyî û cihê xwe di nav wan de girt. Dema ku sirûd hatin gotin, Peyv hat xwendin, û rastiya Xwedê hat ragihandin, çavên te vebûn. Te serê xwe rakir û Xudan Îsa dît, û tu nûkirî çûyî, digotî, “Min Xudan dît.” Em ne tenê ji bo ku em hev bibînin, dicivin. Şaşiyek mezin e eger em bifikirin ku em tenê ji bo demek civakî dicivin. Em tên ku Wî bibînin.
ئینجا عیسا دووبارە فەرمووی، "ئاشتی لەگەڵتان بێت: وەک چۆن باوکم منی ناردووە، منیش ئێوە دەنێرم" (ئایەتی ٢١). بۆچی دووبارە فەرمووی؟ باشە، پێم وانییە زۆر دوور بێت لە ڕاستییەوە ئەگەر بڵێین لەبەر ئەوە بوو کە ئەو دەیزانی ئەوان دەچنە ناو جیهانەوە و تووشی ئازار، چەوساندنەوە، و بێئومێدی دەبن. پۆڵس دەیگوت، "و ئاشتی خودا، کە لە هەموو تێگەیشتنێک بەرزترە، دڵ و مێشکتان دەپارێزێت لە ڕێگەی مەسیح عیساوە" (فلیپی ٤:٧). باوک کوڕەکەی نارد بۆ ئەوەی ببێتە ڕزگارکەری جیهان. ئێستا ئەو خزمەتکارەکانی دەنێرێت بۆ ئەوەی چیرۆکەکە بە پیاوانی ونبوو لە هەموو شوێنێک بڵێنەوە، و کاتێک ئەوان دەڕۆن، ئەو دڵیان بە ئاشتی دەپارێزێت، ئەگەر تەنها متمانەیان پێی هەبێت.
"کاتێک ئەمەی فەرموو، هەناسەی لێدان، و پێی فەرموون: «ڕۆحی پیرۆز وەرگرن»" (یۆحەننا ٢٠:٢٢). ئەوە بیرمان دەباتەوە بۆ دروستکردنی مرۆڤ لە سەرەتادا. خودا مرۆڤی لە خۆڵی زەوی دروستکرد. هەناسەی ڕۆحی ژیانی کردە ناو مرۆڤەکە، و مرۆڤ بوو بە گیانێکی زیندوو. ئێستا لێرەدا قوتابییەکانی گەورە عیسای مەسیح هەن، ڕاستە لەنوێ لەدایکبوون، بەڵام بەرەو ئەو ئەرکە گەورەیە دەچن، و گەورە هەناسەی لێدان. وەک لە کۆنەوە، خودا هەناسەی لێدا لەسەر ئادەم و ئەو بوو بە گیانێکی زیندوو، بە هەمان شێوە بوو کاتێک ڕۆحی پیرۆز لە ڕۆژی پەنتیکۆستدا هات. ئادەمی یەکەم گیانێکی زیندوو بوو؛ ئادەمی دووەم، پێمان دەوترێت، ڕۆحێکی زیندووکەرەوەیە. و لێرەدا گەورە عیسای مەسیح هەناسەی لێدان. ئەوە بەو مانایە نەبوو کە ئەو بەڕاستی ڕۆحی پێدان لەو کاتەدا، بەڵام ئەوان تێدەگەیشتن کاتێک، دواتر لە پەنتیکۆستدا، ڕۆحەکە بەڕاستی دابەزی و لەسەریان مایەوە و لەگەڵیان نیشتەجێ بوو، کە ئەو لەلایەن گەورەی بەرزکراوەی خۆیانەوە پێیان درا.
بەمە ئەو وشەیەکی سەرسوڕهێنەری دەسەڵاتیان پێدەدات: "تاوانەکانی هەر کەسێک لێخۆش بن، لێیان خۆش دەبێت؛ و تاوانەکانی هەر کەسێک ڕایان بگرن، ڕادەگیرێن" (ئایەتی ٢٣). ئەمە چی دەگەیەنێت؟ هەندێک بانگەشەی ئەوەیان کردووە کە ئەم قوتابیانە یەکەم قەشەکانی کڵێسا بوون، و خودا دەسەڵاتی لێخۆشبوون لە گوناه و ڕاگرتنی گوناهی پێدەدان. کە ئەوان بچنە ناو جیهانەوە و خەڵک گوناهەکانیان لای ئەوان دان پێدا بنێن. ئەوان پێیان دەوتن چی تەوبە بکەن و بەم شێوەیە لێخۆشبوون لە گوناهەکانیان بەدەست بهێنن. من لێرەدا هیچ شتێکی لەو شێوەیە نابینم.
یەکێک لە گرنگترینەکانی ئەو کۆمەڵەیە، نێردراو پیتەر، لەو ڕۆژەدا لەوێ بوو، و پیتەر چووە پێشەوە بە ناوی پەروەردگارەوە بۆ ڕاگەیاندنی لێخۆشبوونی گوناهەکان. چۆن ئەوەی کرد؟ ئایا گوتی، "تۆ وەرە بۆ لام و گوناهەکانت بۆ من دان پێدا بنێ، و من لێیان خۆش دەبم؟" ئایا شتێکی لەو شێوەیەی گوت؟ با ببینین. لە کردارەکان 10:0 دا پیتەر دەبینین کە مزگێنی دەدات لە ماڵی کۆرنێلیۆس. ئەو باسی ژیانی سەرسوڕهێنەری مەسیح دەکات.
"وشەیەک کە خودا ناردوویەتی بۆ نەوەکانی ئیسرائیل، مزگێنی ئاشتی دەدات بەهۆی عیسای مەسیحەوە: (ئەو خوداوەندی هەمووانە:) ... هەموو پێغەمبەران شایەتی بۆ دەدەن، کە بەهۆی ناوی ئەوەوە هەرکەسێک (دان بە گوناهەکانی دەنێت لای قەشەیەک) ... لێخۆشبوون لە گوناهەکانی وەردەگرێت" (ئایەتەکانی ٣٦، ٤٣).
ڕاستە؟ کتێبی پیرۆزت کراوەیە؟ چی دەڵێت؟
کە لە ڕێگەی ناوی ئەوەوە هەرکەسێک باوەڕی پێی بێنێت، لێخۆشبوون لە گوناهەکانی وەردەگرێت.
باوەڕ بە عیسا بهێنە و لێخۆشبوون بەدەست دەهێنیت. ئەوە ئەو ئەرکەیە کە هەموو خزمەتکارێکی مەسیح هەیەتی. ئێمە دەچینە دەرەوە بۆ جیهان و دەڵێین، "عیسای مەسیح فەرمانی پێکردووین کە لێخۆشبوون لە گوناهەکانتان پێشکەش بکەین ئەگەر باوەڕ بە عیسا بهێنن. و کاتێک ئەوان ئەوە دەکەن، ئێمە جورئەت دەکەین بڵێین، 'گوناهەکانتان لێخۆشراون یان بەخشراون.'" و ئەگەر باوەڕ ناهێنن، ئەی چی؟ ئێمە پێیان دەڵێین، "گوناهەکانتان دەمێننەوە." چۆن دەیزانین؟ چونکە ئەو وای فەرموو. لێرەدا هیچ شتێکی پیرۆز نییە. ئەمە تەنها ڕاگەیاندنێکی ڕوون و دیاریکراوی ئینجیلە.
بەڵام پێمان وترا کە تۆماس ئامادە نەبوو. دەزانن، هەندێک جار خەڵک تێناگەن چی لەدەست دەدەن بەوەی ئامادە نابن لەو شوێنەی کە پیرۆزەکانی خودا کۆبوونەتەوە کاتێک عیسا دێت بۆ ئەوەی شوێنی خۆی لە ناوەڕاستدا بگرێت. ئەوان لەدەستی دەدەن. دەتوانین وێنای ئەوە بکەین کە قوتابییەکان بە تۆماس دەڵێن کاتێک دووبارە دەیبیننەوە، "ئۆه، تۆماس، کاتێکی نایابمان هەبوو! خوداوەندمان بینی!" تۆماس بە شێوەیەکی بێئومێدانە سەیری سەرەوە دەکات، و وەڵام دەداتەوە،
"تا نەبینم لە دەستەکانی ئەودا شوێنی بزمارەکان، و پەنجەم بخەمە ناو شوێنی بزمارەکان، و دەستم بخەمە لای تەنیشتییەوە، باوەڕ ناکەم" (یۆحەننا 20:25).
و تۆماس بە درێژایی هەفتەکە بەبێ ئەوەی هیچ دڵنیاییەک بەدەست بهێنێت بەردەوام بوو، تا هەشت ڕۆژ. "و دوای هەشت ڕۆژی تر قوتابییەکانی لە ژوورەوە بوون، و تۆماسیش لەگەڵیان بوو: ئینجا عیسا هات، دەرگاکان داخراو بوون، و لە ناوەڕاستدا وەستا" (ئایەتی ٢٦). ئەو دەیزانی تۆماس چی وت. گوێی لێی بوو. و ڕووی تێکرد و فەرمووی، "پەنجەت بهێنە ئێرە، و دەستەکانم ببینە؛ و دەستت بهێنە ئێرە، و بیکە ناو لایەکەمەوە: و بێباوەڕ مەبە، بەڵکو باوەڕدار بە" (ئایەتی ٢٧). ئێمە ناخوێنینەوە کە هەوڵی دابێت دەستی درێژ بکات. بەڵام دیارە بینینی مەسیحی هەستاوە لە مردووان بەس بوو، و بە خۆشەویستییەکی پەرستنەوە هاواری کرد، "خوداوەندەکەم، و خوداکەم!" (ئایەتی ٢٨).
وە عیسا چی فەرموو؟ ئایا فەرمووی، "نابێت بە خودا بانگم بکەن. من تەنها کوڕی خودام. ئەوە مەکەن. ئەوە هەڵەیەکی گەورەیە؟" ئایا ئەو وای کرد؟ ئەوە ئەو شتەیە کە دەبوو بیفەرمووبایە ئەگەر یونیتاری ڕاست بێت. بەڵام ئەو چی فەرموو؟ تۆماس بانگی کردبوو، "گەورەم و خودام." عیسا فەرمووی، "تۆماس، چونکە منت بینیوە، باوەڕت هێناوە: خۆزگە بەوانەی کە نەیانبینیوە، و هێشتا باوەڕیان هێناوە" (ئایەتی ٢٩). ئایا ئەو خۆزگەیە هی تۆیە؟ ئێمە هەرگیز بە چاوی فانی نەمانی بینیوە بەڵام بە خۆشحاڵییەوە دان بەوەدا دەنێین کە ئەو گەورەمان و خودامانە.
یۆحەننا ئەم بەشە بە گوتنەوەی ئەمە کۆتایی پێدەهێنێت: "و زۆر نیشانەی دیکەی ڕاستەقینە عیسا لەبەردەم قوتابییەکانی ئەنجامدا، کە لەم کتێبەدا نەنووسراون: بەڵام ئەمانە نووسراون، بۆ ئەوەی ئێوە باوەڕ بهێنن کە عیسا مەسیحە، کوڕی خودایە؛ و بە باوەڕهێنانتان ژیانتان هەبێت لە ڕێگەی ناوی ئەوەوە" (ئایەتەکانی ٣٠-٣١).
ئەو نموونە هەڵبژێردراوانەی لێرە تۆمارکراون نووسراون بۆ ئەوەی بزانین عیسا کێیە. وە ئەگەر هیچ گومانێکت لەسەری هەیە، ئینجیلی یۆحەننا دووبارە و سێبارە بیخوێنەرەوە.
ئاشتی، ئاشتییەکی تەواو، لەم جیهانە تاریکەی گوناهدا؟ خوێنی یەسووع چرپەی ئاشتی لە ناخدا دەکات. ئاشتی، ئاشتییەکی تەواو، کاتێک ئەرکە زۆرەکان پەستان دەخەنە سەر؟ ئەنجامدانی ویستی یەسووع، ئەمە حەسانەوەیە.