عیسا بەناو سامیریا تێدەپەڕێت و ژنێکی سامیریا لە بیری یەعقوب دەبینێت. داوای ئاو لێدەکات، قسەکردنێک دەستپێدەکات دەربارەی 'ئاوی زیندوو'، ڕابردووی ژنەکە، و سروشتی پەرستن. پاشان عیسا خۆی وەک مەسیح بۆی ئاشکرا دەکات.
تێبینییەکانی ئایرۆنساید لەسەر کتێبە هەڵبژێردراوەکانتێبینییەکانی ئایرۆنساید
کاتێک خودا زانی کە فەریسییەکان بیستوویانە عیسا زیاتر لە یۆحەننا قوتابی پەیدا کردووە و لە ئاو هەڵکێشاوە، (هەرچەندە عیسا خۆی لە ئاو هەڵنەکێشا، بەڵکو قوتابییەکانی)، یەهودیای بەجێهێشت و دووبارە چوو بۆ جەلیل. دەبوو بە ناچاری بە سامیرەدا بڕوات. ئینجا هاتە شارێکی سامیرە کە ناوی سوخار بوو، نزیک ئەو پارچە زەوییەی یەعقوب دایە یوسف کوڕی. بیرەکەی یەعقوب لەوێ بوو. عیسا لەبەر ماندووبوونی گەشتەکەی، بەم شێوەیە لەسەر بیرەکە دانیشت: نزیکەی کاتژمێر شەش بوو. ژنێکی سامیرە هات بۆ ئاوکێشان: عیسا پێی گوت: «ئاوم بدەرێ با بیخۆمەوە.» (چونکە قوتابییەکانی چوو بوونە شارەکە بۆ کڕینی خواردن.) ئینجا ژنە سامیرەکە پێی گوت: «چۆن دەبێت تۆ کە جوولەکەیت، داوای ئاو لە من بکەیت کە ژنێکی سامیرەم؟ چونکە جوولەکەکان هیچ مامەڵەیەکیان لەگەڵ سامیرەییەکان نییە.» عیسا وەڵامی دایەوە و پێی گوت: «ئەگەر دیارییەکەی خودات بزانیایە، و ئەوەی کە پێتدەڵێت: "ئاوم بدەرێ با بیخۆمەوە" کێیە؛ داوات لێی دەکرد و ئەویش ئاوی زیندووی پێدەدایت.» ژنەکە پێی گوت: «گەورەم، هیچ شتێکت نییە ئاوی پێ بکێشیتەوە، و بیرەکەش قووڵە: ئەی لە کوێوە ئەو ئاوە زیندووەت هەیە؟ ئایا تۆ لە باوکمان یەعقوب گەورەتریت کە بیرەکەی پێداین، و خۆی و منداڵەکانی و مەڕوماڵاتەکەی لێیان خواردەوە؟» عیسا وەڵامی دایەوە و پێی گوت: «هەرکەسێک لەم ئاوە بخواتەوە، دووبارە تینووی دەبێتەوە: بەڵام هەرکەسێک لەو ئاوە بخواتەوە کە من پێیدەدەم، هەرگیز تینووی نابێتەوە؛ بەڵکو ئەو ئاوەی من پێیدەدەم لە ناویاندا دەبێتە بیرێکی ئاو کە هەڵدەقوڵێت بۆ ژیانی هەتاهەتایی.» ژنەکە پێی گوت: «گەورەم، ئەم ئاوەم بدەرێ، بۆ ئەوەی تینووم نەبێتەوە، نە بێمەوە ئێرە بۆ ئاوکێشان.» عیسا پێی گوت: «بڕۆ، بانگی مێردەکەت بکە، و وەرەوە ئێرە.» ژنەکە وەڵامی دایەوە و گوتی: «مێردم نییە.» عیسا پێی گوت: «ڕاستت گوت کە گوتت مێردم نییە: چونکە تۆ پێنج مێردت هەبووە؛ و ئەوەی ئێستا لەگەڵیدایت مێردت نییە: لەوەدا ڕاستت گوت.» ژنەکە پێی گوت: «گەورەم، تێدەگەم کە تۆ پێغەمبەریت. باوکەکانمان لەم کێوەدا پەرستنیان دەکرد؛ و ئێوە دەڵێن، لە ئۆرشەلیم ئەو شوێنەیە کە خەڵک دەبێت پەرستنی تێدا بکات.» عیسا پێی گوت: «ژنێ، بڕوام پێ بکە، کاتێک دێت، کە نە لەم کێوەدا، نە لە ئۆرشەلیم، باوک ناپەرستن. ئێوە نازانن چی دەپەرستن: ئێمە دەزانین چی دەپەرستین: چونکە ڕزگاری لە جوولەکەکانەوەیە. بەڵام کاتێک دێت، و ئێستاش هاتووە، کاتێک پەرستکارە ڕاستەقینەکان باوک بە ڕۆح و بە ڕاستی دەپەرستن: چونکە باوک بەدوای ئەوانەدا دەگەڕێت کە بەم شێوەیە بیپەرستن. خودا ڕۆحە: و ئەوانەی دەیپەرستن دەبێت بە ڕۆح و بە ڕاستی بیپەرستن.» ژنەکە پێی گوت: «دەزانم کە مەسیح دێت، کە پێی دەوترێت مەسیح: کاتێک ئەو دێت، هەموو شتێکمان پێدەڵێت.» عیسا پێی گوت: «من کە قسەت لەگەڵ دەکەم، ئەوم.»
لە کاتی بەدواداچوون بۆ ژیانی پەروەردگار عیسای مەسیحی پیرۆزمان، دەبینین زۆر جێی سەرنجە کە چۆن مامەڵەی لەگەڵ ڕۆحە جیاوازەکاندا کردووە کە چاوپێکەوتنی لەگەڵدا کردوون. ژمارەیەکی زۆر کتێب لەسەر کاری کەسی بۆ مەسیح نووسراون، بەڵام هیچ کتێبێک لە جیهاندا نییە کە لەو بوارەدا یارمەتیدەرتر بێت لەم ئینجیلەی یۆحەننا. زۆر تۆماری جیاواز هەن لەسەر ئەوانەی کە پەروەردگار عیسای مەسیح قسەی لەگەڵدا کردوون، کە ئێمە گەشەسەندنێکی سەرسوڕهێنەری دانایی سەرسوڕهێنەری ئەومان بۆ دەردەکەوێت لە کردنەوەی ووشەی خودا بۆ ڕۆحە پێویستەکان. یەکێک لە جوانترینەکانیش ئەم چاوپێکەوتنەیە لەگەڵ ژنی سامەری.
پێمان وتراوە کە فەرسییەکان زۆر قسەیان لەسەر ئەوە دەکرد کە عیسا خەڵکی لەئاودەهێنا و قوتابی دروست دەکرد. ڕاپۆرت درابوو کە شوێنکەوتووانی ئەو ژمارەیان زیاتر بوو لە هی یۆحەننا. کاتێک ئەو ئەوەی بیست، چونکە نەیویست هیچ شتێک وەک ڕکابەری دەربکەوێت، نزیکەی دەستبەجێ یەهودیای بەجێهێشت و چوو بۆ جەلیل. لە ڕاستیدا، ئێمە دەخوێنینەوە کە عیسا خۆی خەڵکی لەئاودەهێنا نەبوو، بەڵکوو ئەوەی بۆ قوتابییەکانی بەجێهێشت.
جوولەکەیەکی ئۆرتۆدۆکس لە نزیک ئەریحا بە ئوردندا دەپەڕییەوە و بە پێریادا سەردەکەوت، پاشان لە نزیک دەریای جەلیل لە باکوور دەپەڕییەوە. بەڵام خوداوەند یەسووعی مەسیح ئەو ڕێگەیەی نەگرتەبەر. یاسادانەرێکی توندڕەو بە سامیریا تێناپەڕی. بەڵام خوداوەند یەسووعی مەسیح ئەو ڕێگە ڕاستەوخۆیەی گرتەبەر لەبەر ئەوەی زۆر پەرۆش بوو بۆ بینینی ئەم گوناهبارە سامیریا هەژارانە تاکوو ڕاستییان بۆ ئاشکرا بکات.
“دەبوو بەناو سامەریەدا تێپەڕێت” (ئایەتی ٤).
زۆر پێش دروستبوونی جیهان، لە ڕاوێژەکانی هەتاهەتایەدا بڕیاری لەسەر درابوو کە ئەو دەبوو لەو ڕۆژەدا چاوی بە ژنێکی هەژار، گوناهبار، سامەری بکەوێت. نەیدەتوانی دەستبەرداری ئەو چاوپێکەوتنە بێت. بۆیە ڕۆیشت هەتا نزیک شاری سیخار بووەوە، و لەوێ لەلای بیری یەعقوب وەستا.
ئێمە دەخوێنینەوە،
"عیسا کەواتە، لەبەر ئەوەی بە گەشتەکەی ماندوو ببوو، بەو شێوەیە لەسەر بیرەکە دانیشت: و نزیکەی کاتژمێری شەش بوو" (ئایەتی ٦).
کات لێرە وەک لە ئینجیلە هاوڕێکانی نییە. کاتژمێری شەشەم نیوەڕۆی تەواو بوو. شتێکی نائاسایی بوو بۆ خەڵک لە کاتژمێری نیوەڕۆدا بچنە دەرەوە بۆ هێنانی ئاو.
بەڵام پەروەردگار لەوێ دانیشتبوو، چاوەڕێی ئەوە بوو کە پێشوازی لە ڕۆحێکی تینوو بکات، و پێمان دەوترێت،
"ژنێکی سامیریا هات بۆ ئاوکێشان" (v. 7a).
من دەتوانم ئەو دیمەنە وێنا بکەم. من و خێزانەکەم و کچەکەم لەسەر لێواری ئەو بیرە دانیشتبووین و سەیری شاری سیخارمان دەکرد و، دوورتر، سەیری شاری شەکیممان دەکرد، و زۆر ئاسان بوو وێنای ئەو ژنە بکەین کە بە ڕێگادا دەهاتە خوارەوە، گۆزەی ئاوەکەی لەسەر سەری بوو، و یەسووع چاوەڕێی دەکرد بۆ ئەوەی بیبینێت. ئەو ماندوو بوو، لەلای بیرەکە دانیشتبوو. ئەو ماندوو ببوو، بەدوای گوناهباراندا دەگەڕا! چ نیعمەتێکی سەرسوڕهێنەرە کە ئەو، خودای هەتاهەتایی، خۆی بەم شێوەیە بە مرۆڤایەتیی ئێمەوە بەستبێتەوە تاکو بزانێت ئازار و ماندوێتی و ڕەنج چ مانایەکی هەیە!
ئەو زانی کە ئەو یەهوودییە بە قردێلەیەکی شین کە بە دەوری لێواری جلەکەیدا بوو. دەستبەجێ هەموو بوونی بە تووڕەیی دەورووژا. ئەو چ کارێکی هەبوو لەوێ لەسەر بیرەکەی ئەوان دانیشتبوو؟ لەوانەیە بە خۆی گوتبێتی، "ئەگەر ئەو جورئەت بکات شتێکی سووکایەتیپێکردن بە من بڵێت، منیش وەک خۆی وەڵامی دەدەمەوە." بەڵام ئۆه، چەند سەرسام بووبێت کاتێک ئەو زۆر بە میهرەبانییەوە سەیری سەرەوەی کرد و گوتی،
«ئاوێکم بدەرێ» (ئایەت 7ب).
ئەو دەیزانی کە جووە ئاساییەکە جامەکەی دەدا بە زەویدا تەنانەت ئەگەر ئەو پێشکەشی بکردایە، و لێرەدا جووێک داوای خواردنەوەی لێ دەکرد. بەڵام ئەو وتی،
“چۆن دەبێت تۆ، کە جولەکەیەکی، داوای ئاو لە من بکەیت، کە من ژنێکی سامیریاویم؟” (v. 9a).
پاشان یۆحەننا وشەیەکی کەم لە ڕوونکردنەوە زیاد دەکات. من پێم وانییە ئەو ئەم وشانەی دواتری گوتبێت، بەڵام ڕۆحی خودا ئەوانی خستە ناو بۆ ئەوەی ئێمە تێبگەین،
"چونکە جوولەکەکان مامەڵەیان نییە لەگەڵ سامەرییەکان" (v. 9b).
تێبینی وەڵامەکەی پەروەردگارە پیرۆزەکەمان بکە:
"ئەگەر تۆ دیاریی خودات بزانیایە، و ئەوەی پێت دەڵێت: 'ئاوێکم بدەرێ'، کێیە، ئەوا داوات لێی دەکرد و ئەویش ئاوی ژیانی پێ دەدایت" (v. 10).
چەند ئاشکراکردنێکی سەرسوڕهێنەرە دەربارەی دیاری خودا! ئایا تۆ دیاری خودا دەزانیت؟ ئایا دەزانیت کە ڕزگاری دیاری خودایە؟ ئایا دەزانیت کە ژیانی هەتاهەتایی دیارییە؟ ئایا دەزانیت کە خودا بازرگانێک نییە کە هەوڵی مامەڵەکردن لەگەڵ خەڵک بدات، بەڵکو خودا بەخشندەیە، هەموو شتێک بە خۆڕایی پێشکەش دەکات؟ زۆر قورسە بۆ خەڵک کە ئەوە تێبگەن، و بۆیە هەموو جۆرە ڕێگا و شێوازێکیان داهێناوە کە بەهیوای ئەوەن ڕزگاری بەدەست بهێنن و بەم شێوەیە، لە کۆتاییدا، شوێنێک لە بەهەشتی خودا بەدەست بهێنن. هاوڕێی خۆشەویستم، خودای ئەم کتێبە پیرۆزە زۆر دەوڵەمەندە بۆ ئەوەی ڕزگارییەکەی بە کەسێک بفرۆشێت، و ئەگەر نرخێکی لەسەر دابنایە کە بە هیچ شێوەیەک بەهایەکەی لەگەڵدا بەراورد بکرێت، من و تۆ بە تەواوی زۆر هەژارین بۆ کڕینی. بەڵام، سوپاس بۆ خودا، ئەوە دیارییە.
"ئەگەر دیاریی خودات بزانیایە."
چۆن دیارییەک وەردەگریت؟ وادابنێ تۆ کتێبێکی پیرۆزت دەویست و هاتیتە لای من و منیش وتم، "با ئەمەت پێبدەم." ئینجا دەستت خستە گیرفانت و گوتت، "تەنها بیست و پێنج سەنتەم پێیە." "هاوڕێی خۆشەویستم،" من دەمگوت، "من پارەکەت ناوێت. من ئەمەم وەک دیارییەک پێشکەش دەکەم." چی دەکردیت؟ تۆ وەرتدەگرت، متمانەم وایە، و دەڕۆیشتیت و دەتگوت، "ئەم کتێبە وەک دیارییەک پێم درا." بە هەمان شێوەیە لەگەڵ ڕزگاری خودا. ناتوانیت هیچ شتێک بکەیت بۆ ئەوەی بەدەستی بهێنیت.
چونکە بە فەزڵ ڕزگار کراون بەهۆی باوەڕەوە؛ و ئەوەش لە خۆتانەوە نییە: دیاری خودایە؛ نەک بە کردار، بۆ ئەوەی کەس شانازی نەکات (ئەفەسۆس 2:8-9).
ئایا تۆ هاتووی بۆ لای خودا و دیارییەکەی وەرگرتووە؟
ئەگەر تۆ دیاری خودات بزانیایە.
بەڵام سەرنجی وشەکەی تریش بدە، "و کێیە ئەوەی پێت دەڵێت، ئاوێکم بدەرێ بۆ خواردنەوە." چەند کەم ناسی کێ بوو. کێ بوو؟ کوڕی خودا. دەخوێنینەوە،
لە سەرەتادا وشە هەبوو، و وشە لەگەڵ خودا بوو، و وشە خودا بوو (یۆحەننا 1:1).
“وشە [بوو بە] جەستە، و لە ناوماندا نیشتەجێ بوو، (و شکۆمەندییەکەییمان بینی، شکۆمەندییەکەی وەک تاکە کوڕی باوک،) پڕ لە نیعمەت و ڕاستی” (ئایەتی ١٤).
ئەو لەوێ بوو، خودا و مرۆڤ لە یەک کەسی پیرۆز و شکۆمەنددا، بەڵام ئەو تێینەگەیشت. هیچ تێگەیشتنێکی نەبوو لەوەی ئەو کێیە. ئەو، لە لای خۆیەوە، هەوڵی نەدا سەرسام و شۆکی بکات، بەڵکو بە سادەیی بە شێوەیەکی نایاب گەنجینەکانی نیعمەتی خۆی کردەوە.
ئەو بە گومانەوە سەیری ئەوی کرد و وتی،
"گەورەم، تۆ هیچ شتێکت نییە پێی ئاو هەڵکێشیت، و بیرەکە قووڵە: ئەی کەواتە ئەم ئاوە زیندووەت لە کوێوە دەست کەوتووە؟" (4:11).
بیرەکە، وەک ئێستا، نزیکەی 78 پێ قووڵە. بینیم مۆمێکیان تێدا شۆڕ دەکردەوە، و دایانبەزاند تا 78 پێ چووە خوارەوە. و ژنەکە گوتی، "بیرەکە قووڵە، و هیچت نییە پێی دەربکێشیت." "کەواتە ئەم ئاوە زیندووەت لە کوێوە هێناوە؟" ئەو تەنها بیری لەو ئاوە سروشتییە دەکردەوە. ئەو بیری لە ئاوی ڕۆحی دەکردەوە. بیرەکە زۆر قووڵترە لەو بیرەی سامەریا. ئەوەندەی دڵی خودا قووڵە بە خۆشەویستی و سۆزی بێسنوورییەوە. ئەو ئاوەی کە ئەو دەیدا، دەبوو لە قووڵایی خۆشەویستی خودا خۆیەوە دەربکێشرێت.
بەڵام ئەو بە سەرسوڕمانەوە پرسیاری کرد،
“ئایا تۆ گەورەتریت لە باوکمان یاقوب، کە بیرەکەی پێداین، و خۆی لێی خواردەوە، و منداڵەکانی، و ئاژەڵەکانی؟” (v. 12).
عیسا ڕەنگە پێی گوتبێت، "گەورەتر لە یەعقوب! ئەی ژنە داماوەکەم، ئایا هەرگیز لە یەکەمین پەرتووکی موسادا چیرۆکی باوکت یەعقوب، وەک خۆت ناوی دەبەیت، خوێندووەتەوە؟ چۆن شەوێک خێزان و مێگەلەکانی بەسەر ڕووبارەکەدا نارد، و بە تەنیا لە نوێژدا چەمابووەوە کاتێک کەسایەتییەکی نهێنی هاتە لای کە یەعقوب هەموو شەوەکە زۆرانبازی لەگەڵ کرد. پاشان ئەو کەسە نەناسراوە گوتی، 'باهێڵە بڕۆم، چونکە ڕۆژ دەبێتەوە،' و یەعقوب گوتی، 'ناهێڵم بڕۆیت، مەگەر بەرەکەتدارم بکەیت'" (پەیدابوون ٣٢:٢٦). عیسا ڕەنگە بە ژنەکەی گوتبێت، "ئایا ئەو چیرۆکەت بیرە؟ باشە، من ئەو کەسەم کە لەوێ لە تاریکیدا یەعقوبم بینی و بەسەر ویستە سەرسەختەکەیدا زاڵ بووم." بەڵام دەترسم ئەگەر ئەو قسەیەی پێی گوتبا، ئەوا لێی دوور دەکەوتەوە، بەوەی کە شێتە. لە جیاتی ئەوەی بیترسێنێت، هەوڵی دا بگاتە دڵ و ویژدانی.
بێ ئەوەی ڕاستەوخۆ وەڵامی پرسیارەکەی بداتەوە، عیسا وەڵامی دایەوە و فەرمووی،
«هەرکەسێک لەم ئاوە بخواتەوە، دیسانەوە تینووی دەبێتەوە» (یۆحەننا ٤:١٣).
چەند باش ئەو شتەی دەزانی! ئایا ئەو چەندین جار هەوڵی نەدابوو تینوێتیی خۆی لەو بیرە ئاوە بشکێنێت، تەنها بۆ ئەوەی دووبارە تینوو بێتەوە؟ و ئەوە دەکرێت بۆ هەموو شتێک بوترێت کە ئەم دیمەنە پێشکەشی دەکات وەک هێورکەرەوەیەک بۆ ئارەزووەکانی دڵی مرۆڤ. تۆ ڕەنگە هەموو شتێک تاقی بکەیتەوە کە جیهان دەتوانێت بیدات، بەڵام هێشتا ناڕازی دەبیت. ئۆه، خۆزگە دەمتوانی ڕۆحێکی هەژار قایل بکەم ئەم وشانە بباتە ماڵەوە بۆ دڵی خۆی،
هەرکەسێک لەم ئاوە بخواتەوە، دیسانەوە تینووی دەبێتەوە.
هیچ کەسێک تا ئێستا تێربوونی لە شتەکانی جیهاندا بەدەست نەهێناوە. ئەوان ناتوانن دڵێک تێر بکەن کە بۆ هەتاهەتایە ئافرێندراوە.
"هەرکەسێک لەم ئاوە بخواتەوە، دووبارە تینووی دەبێتەوە؛ بەڵام هەرکەسێک لەو ئاوە بخواتەوە کە من پێی دەدەم، هەرگیز تینووی نابێتەوە؛ بەڵام ئەو ئاوەی من پێی دەدەم، لە ناخیدا دەبێتە کانییەکی ئاو کە هەڵدەقوڵێت بۆ ژیانی هەتاهەتایی" (ئایەتەکانی ١٣-١٤)؛
یان، بە واتای وشەیی، "کانییەکی ئاو کە هەڵدەقوڵێت بۆ ژیانی هەتاهەتایی." مەبەستی ئەو لەوە چییە؟ ئەوانەی پەیامی نیعمەتەکەی وەردەگرن، ئەوانەی باوەڕ بەو ئاشکراکردنە دەکەن کە خودا دەربارەی مەسیح لەم وشەیەدا داویەتی، لە نوێوە لەدایک دەبنەوە. ئەم کانییە ئاوە زیندووە لە ناویاندا هەڵدەقوڵێت، و ئەوان ئاسوودەییەک دەدۆزنەوە کە کەس هەرگیز نەیتوانیوە لە شتەکانی زەویدا بیدۆزێتەوە.
جا، ژنەکە، لە کاتێکدا گوێی دەگرت، دڵی بەرەو مەسیح دەچوو. هەستی دەکرد ئەو مەبەستی ئەوەیە کە دەیڵێت، بۆیە بە شەرمنییەوە پرسی،
"گەورەم، ئەم ئاوەم بدەرێ، تا تینووم نەبێت، و نەشمەوێت بێمە ئێرە بۆ ئاوکێشان" (ئایەتی ١٥).
ئەو هێشتا هیچ شتێکی تێنەگەیشتووە جگە لە سروشتییەکان. ڕۆحییەکان هێشتا لێی شاراوەن. بەڵام خوداوەند عیسای مەسیح متمانەی ئەوی بەدەست هێناوە، و ئەمەش کارێکی گەورەیە. کاتێک ئەوە بەدەست هات، شتێکی دیکە پێویستە، کە ئەویش گەیشتنە بە ویژدان. کەواتە خوداوەند، دڵنیا بوو لەوەی کە دڵی ئەوی بەدەست هێناوە، دەست دەکات بە مامەڵەکردن لەگەڵ ویژدانی.
ئەو سەرنجەکەی پشتگوێ دەخات و دەڵێت،
"بچۆ، مێردەکەت بانگ بکە، و وەرە ئێرە" (ئایەتی ١٦).
دەتوانم وێنای بکەم کە سەری شۆڕ کردەوە، و لەگەڵ سووربوونەوەی ڕوخساری، هاواری کرد،
"مێردم نییە. عیسا پێی فەرموو، ڕاستت گوت، مێردم نییە: چونکە پێنج مێردت هەبووە؛ و ئەوەی ئێستا لەگەڵیدایت مێردت نییە: لەو قسەیەدا ڕاستت گوت" (ئایەتەکانی ١٧-١٨).
ئەو ڕاستیی ڕابردووی تاوانبار و ئێستای گوناهکاری دەگەیەنێتە ناخی ڕۆحی ئەو. ئەو لەوێ وەستاوە، زۆر کاریگەر بووە، و بۆ ساتێک نازانێت چی بڵێت. ئەمە کێیە کە دەتوانێت پەنجە بخاتە سەر خاڵە ڕەشەکەی ژیانی؟ ئەو زۆر میهرەبان و بەڕێز دیارە، کەچی هەمان ئەو کارەی کردووە کە ویژدانی ئەوی تا ناخی ناخی وروژاندووە.
ئەو بەپەلە دەڵێت،
“گەورەم، من تێدەگەم کە تۆ پێغەمبەرێکیت” (v. 19).
پێغەمبەرێک ئەو کەسەیە کە لەبری خودا قسە دەکات. ئەو تێدەگات کە ئەم پیاوە، کە پێشتر هەرگیز نەیبینیوە، کەچی هەموو شتێک دەربارەی گوناهەکانی دەزانێت، کە هەموو خراپەی ژیانی دەزانێت، دەبێت پێغەمبەرێکی نێردراوی خودا بێت. وەک ئەوە وابوو کە هاواری کرد، "تێدەگەم کە من گوناهبارم."
“باوکەکانمان لەم کێوەدا پەرستنیان دەکرد [کێوی گەریزیم]؛ و ئێوە دەڵێن، کە لە ئۆرشەلیم ئەو شوێنەیە کە خەڵک دەبێت پەرستنی تێدا بکەن” (ئایەتی ٢٠)-
پێموانییە هەرگیز ڕستەکەی تەواو کردبێت. ئەو ئامادە بوو بچێتە ناو گفتوگۆیەکی درێژەوە، بەڵام پێموایە پرسیارێک لە مێشکیدا دروست ببوو. بۆ کوێ بچێت بۆ ئەوەی بە قوربانی گوناهەوە خودا ببینێت؟ سامەرییەکان گوتیان، "لەسەر کێوی گەریزیم." بەڵام جوولەکەکان گوتیان، "ئۆه، نەخێر، ئەوە نابێت. خودا خاوەنی ئەو پەرستگایە نییە. ئەگەر دەتەوێت خودا ببینیت، بڕۆ بۆ ئۆرشەلیم و قوربانییەکەت لە پەرستگادا ئامادە بکە. لەوێ قبووڵ دەکرێت، و لەوێ دەتوانیت یەزدان بپەرستیت."
پێم وانییە ئەم جیاوازییە دێرینە لە باشترین حاڵەتدا زۆر واتای هەبووبێت بۆی، بەڵام ئێستا دەبینێت کە گوناهبارە و دەیەوێت پەیوەندییەکەی لەگەڵ خودا چاک بکاتەوە. بۆ کوێ بچێت؟ دەیەوێت خودا بناسێت بۆ ئەوەی بیپەرستێت و لێخۆشبوونی لێ وەربگرێت. و عیسا فەرمووی،
ژن، باوەڕم پێ بکە، کاتێک دێت کە ئێوە نە لەم کێوە و نە لە ئۆرشەلیم، باوک ناپەرستن. ئێوە شتێک دەپەرستن کە نایزانن: ئێمە دەزانین چی دەپەرستین: چونکە ڕزگاری لە جولەکەکانەوەیە. بەڵام کاتێک دێت، و ئێستا هاتووە، کاتێک پەرستکارە ڕاستەقینەکان باوک بە ڕۆح و بە ڕاستی دەپەرستن: چونکە باوک بەدوای ئەوانەدا دەگەڕێت کە بەم شێوەیە بیپەرستن” (vv. 21-23).
مەبەستی چی بوو؟ ئەو ڕایگەیاند کە کاتەکە هاتووە خودا هەموو پەرستگاکانی سەر زەوی وەلا دەنێت. ئێستا پرسیارەکە ئەوە نییە بچیتە هیچ کام لەو شوێنانە. دەتوانیت لە هەر شوێنێک و لە هەموو شوێنێکدا لەگەڵی کۆبیتەوە ئەگەر ئامادە بیت شوێنی ڕاستی خۆت لەبەردەمی بگریت، دان بە تاوانەکەتدا بنێیت و دان بە تاوانبارییەکەتدا بنێیت. ئینجا دەتوانیت دڵت بۆ ئەو بەرز بکەیتەوە لە پەرستندا، بە باوکی خۆت بناسیت، چونکە ئەو ساتەی دان بە تاوانەکانتدا دەنێیت، ئەو لێخۆش دەبێت. کەواتە دەتوانیت پەرستکار بیت، چونکە باوک بەدوای کەسانی وادا دەگەڕێت بۆ ئەوەی بیپەرستن. ئەو نەیهێشتووە تۆ یەکەم جار بەدوایدا بگەڕێیت، بەڵکو ئەو بەدوای تۆدا دەگەڕێت، و دەتوانیت لە هەر شوێنێک بیدۆزیتەوە ئەگەر دڵت لەبەردەمی ڕاستگۆ بێت.
“ئەوانەی پەرستشی دەکەن دەبێت بە ڕۆح و بە ڕاستی پەرستشی بکەن” (ئایەتی ٢٤).
کاتێک ئەو قسەی دەکرد، ئەو بیری دەکردەوە، "سەیرە، ئایا دەکرێت ئەم پیاوە نامۆیە، کە هەرگیز پێشتر نەمبینیوە، بەڕاستی مەسیحی بەڵێندراو بێت؟ ئەو وەک هیچ پیاوێک قسە ناکات کە تا ئێستا قسەی کردبێت. سەیرە، ئایا دەکرێت ئەو بێت؟" و بە دەنگی بەرز هاواری دەکرد،
"من دەزانم کە مەسیح دێت، کە پێی دەوترێت مەسیح: کاتێک هات، ئەو هەموو شتێکمان پێ دەڵێت" (ئایەتی ٢٥).
ئۆه، پرسیاری زۆر هەبوون، و ئەو دەڵێت، «سەیرە، ئایا ئەمە ئەو بێت؟ ڕۆژێک ئەو دێت، و کاتێک ئەو دێت، هەموو شتە تاریکەکان ڕووناک دەکاتەوە و شتە خوارەکان ڕاست دەکاتەوە. کاتێک ئەو دێت، هەموو شتێکمان پێ دەڵێت.» و عیسا دەڵێت،
«من کە قسەت لەگەڵ دەکەم، ئەو کەسەم» (ئایەتی ٢٦).
ئەی چی ڕوویدا؟ ئایا دەستی کرد بە پرسیارکردن؟ ئایا هەموو سەرلێشێواوییەکانی خۆی بڵاوکردەوە؟ نەخێر، هیچ پرسیارێکی نەبوو بیکات. یەک سەیری چاوە سەرسوڕهێنەرەکانی ئەوی کرد و هەموو پرسیارێک وەڵام درایەوە! لە دڵی خۆیدا وتی، "ئۆه، ئەمە ئەوە!" ڕۆحی خودای لە مەسیحدا دۆزیبووەوە. کاریگەرییەکانی ئەوە لە ئایەتەکانی دواتردا پێمان دەوترێت. ئایا قسە لەگەڵ کەسێک دەکەم کە هەرگیز ئەوی نەدۆزیوەتەوە؟ با پێت بڵێم، پێویست ناکات لە هیچ شوێنێکی تر بەدوایدا بگەڕێیت. ئەو چاوەڕێیە خۆی بۆ تۆ ئاشکرا بکات ئەگەر وەک گوناهبارێکی دانپێدانراو بێیتە لای و متمانە بە نیعمەتەکەی بکەیت.
لەسەر ئەمە قوتابییەکانی هاتن و سەرسام بوون کە ئەو لەگەڵ ژنەکەدا قسەی دەکرد: بەڵام هیچ کەسێک نەیووت، چی دەوێت؟ یان، بۆچی لەگەڵیدا قسە دەکەیت؟ ئینجا ژنەکە گۆزەی ئاوەکەی بەجێهێشت و چوو بۆ شارەکە، بە پیاوەکانی وت، وەرن، پیاوێک ببینن، کە هەموو ئەو شتانەی پێ وتم کە کردوومن: ئایا ئەمە مەسیح نییە؟ ئینجا ئەوان لە شارەکە چوونە دەرەوە و هاتنە لای. لەو کاتەدا قوتابییەکانی لێیان پاڕایەوە و وتیان، مامۆستا، نان بخۆ. بەڵام ئەو پێیانی وت، من خواردنم هەیە بیخۆم کە ئێوە نایزانن. بۆیە قوتابییەکان بە یەکدییان وت، ئایا هیچ کەسێک شتێکی بۆ هێناوە بیخوات؟ عیسا پێیانی وت، خواردنی من ئەوەیە کە ویستی ئەوەی منی ناردووە جێبەجێ بکەم، و کارەکەی تەواو بکەم. ئایا ئێوە ناڵێن، هێشتا چوار مانگ ماوە و ئینجا دروێنە دێت؟ سەیری بکەن، من پێتان دەڵێم، چاوتان بەرز بکەنەوە و سەیری کێڵگەکان بکەن؛ چونکە ئەوان ئێستا سپین بۆ دروێنە. ئەوەی دروێنە دەکات کرێ وەردەگرێت، و بەری بۆ ژیانی هەتاهەتایی کۆدەکاتەوە: بۆ ئەوەی هەردووکیان، ئەوەی دەچێنێت و ئەوەی دروێنە دەکات، پێکەوە دڵخۆش بن. لێرەشدا ئەو وتەیە ڕاستە، یەکێک دەچێنێت، و یەکێکی تر دروێنە دەکات. من ئێوەم نارد بۆ ئەوەی دروێنە بکەن لەو شوێنەی کە ئێوە هیچ ماندووبوونێکتان تێدا نەکردووە: پیاوانی تر ماندوو بوون، و ئێوە چوونە ناو ماندووبوونی ئەوانەوە. و زۆرێک لە سامەرییەکانی ئەو شارە باوەڕیان پێی هێنا بەهۆی وتەی ژنەکە، کە شایەتی دا، ئەو هەموو شتێکی پێ وتم کە کردوومن. کەواتە کاتێک سامەرییەکان هاتنە لای، لێیان پاڕایەوە کە لەلایان بمێنێتەوە: و ئەو دوو ڕۆژ لەوێ مایەوە. و زۆرێکی تر باوەڕیان هێنا بەهۆی قسەی خۆیەوە؛ و بە ژنەکەیان وت، ئێستا ئێمە باوەڕمان هێناوە، نەک بەهۆی وتەی تۆوە: چونکە خۆمان گوێمان لێی بووە، و دەزانین کە ئەمە بەڕاستی مەسیحە، ڕزگارکەری جیهانە.
لێرە سێ بەشی جیاواز لەبەردەمماندان. لە ئایەتەکانی ٢٧-٣٠دا گەڕانەوەی قوتابییەکانمان هەیە لەو شارەی کە بۆ کڕینی خواردن چووبوون، و گەڕانەوەی ژنەکەی سەمەریە بۆ ماڵەکەی لە سیخار، بۆ ئەوەی لەوێ شایەتی بدات. لە ئایەتەکانی ٣١-٣٨دا قسە جددییەکانی گەورەکەمانمان هەیە سەبارەت بە دروێنەی گەورەی ڕۆحەکان و پێویستی بە کرێکاری زیاتر. و لە ئایەتەکانی ٣٩-٤٢دا شایەتی سەمەرییەکانمان هەیە، کە لەلایەن ئەو ژنەوە هێنرانە لای مەسیح کە ئەو مەسیحبوونی خۆی بۆ ئاشکرا کردبوو وەک لە بەشی سەرەتایی ئەم بەشەدا تۆمارکراوە.
ئێمە لە ئایەتی ٢٧ دەخوێنینەوە، "لەسەر ئەمە." واتە، هەر لەو کاتەدا کە ئەم ژنە سامەرییە گوێی لێبوو گەورە ی عیسا ئەو ڕاگەیاندنە سەرسوڕهێنەرە بدات،
«من کە قسەت لەگەڵ دەکەم، ئەوم» (ئایەتی 26)،
لە وەڵامی قسە گوماناوی و نیوە-پرسیارئامێزەکەی،
“من دەزانم کە مەسیح دێت، کە پێی دەوترێت مەسیح” (v. 25),
هەر لەو ساتەدا قوتابییەکانی پەروەردگار گەڕانەوە. ئەوان سەرسام بوون کە ئەو لەگەڵ ژنەکەدا قسەی دەکرد. بێگومان ئەوان ڕەوشتی ژنەکەیان دەزانی، و ئەوە زیاتر سەرسامی کردن کە پەروەردگاریان لە گفتوگۆدا لەگەڵیدا بدۆزرێتەوە. بەڵام ئای، چەند کەم خەڵک لە خۆشەویستی دڵی ئەویان تێدەگەیشتن! دووبارە و سێبارە دەبینین هەندێک کەس سەرسام دەبن بەهۆی قووڵی گرنگیپێدانی ئەوەوە بە پیاوان و ژنانی هەژار و گوناهبار. ئەو حەزی دەکرد لەگەڵ گوناهباراندا بێت. ئەو حەزی دەکرد نیعمەت و بەزەیی خۆی بۆیان دەربخات. بەڵام ئەو هەرگیز لەگەڵ گوناهباراندا نەدەبوو بۆ ئەوەی بە ڕێگاکانی ئەواندا بڕوات. ئەو بەدوایاندا دەگەڕا بۆ ئەوەی لە ڕێگاکانیان لایان بدات و خودای هەموو نیعمەتێکیان پێ ئاشکرا بکات.
و لێرەدا قوتابییەکان وەستابوون، سەیریان دەکرد بە سەرسوڕمان و سەرسامییەوە، بەڵام کەس حەزی نەدەکرد ئەوەی لە دڵیدا بوو بیدرکێنێت. حەزیان نەدەکرد لێی بپرسن،
"چی دەگەڕێیت؟ یان، بۆچی لەگەڵی قسە دەکەیت؟" (ئایەتی ٢٧)
دەیتوانی بە ئاسانی وەڵام بداتەوە. دەیتوانی وەڵام بداتەوە، "من بەدوای ڕزگاریی ڕۆحی بەنرخی ئەودا دەگەڕێم. من بەدوای ئەوەدا دەگەڕێم ئاوی ژیانی پێ بدەم بۆ ئەوەی هەرگیز تینووی نەبێتەوە. من بەدوای ئەوەدا دەگەڕێم بیکەمە هی خۆم و لە هەموو گوناهەکانی پاکی بکەمەوە." وە ئەگەر ئەمڕۆ قسە لەگەڵ هەر کەسێک دەکەم کە هێشتا دوور لە ئەو دەژیت، با بڵێم ئەوەیە کە ئەو ئارەزووی دەکات بۆ تۆی بکات.
“ئەم پیاوە پێشوازی لە گوناهباران دەکات و لەگەڵیان نان دەخوات” (لۆقا ١٥:٢).
فەریسییەکان ئەوەیان گوت، و وایان دەزانی تۆمەتێکی خراپیان خستووەتە پاڵی کاتێک ئەو جۆرە قسەیەیان بەکارهێنا، بەڵام ئۆه، ئەوە بۆ شکۆی ڕزگاریدەرییەکەیەتی کە گوناهبارانی وەرگرت. من ئەو وشانەی جۆن بەنیانم بەدڵە. ئەو هاوار دەکات،
ئۆهـ ئەم بەرخی خودایە! ئەو هەموو بەهەشتێکی بۆ خۆی هەبوو، هەزاران فریشتە بۆ ئەوەی فەرمانەکانی جێبەجێ بکەن، بەڵام ئەوە نەی دەتوانی تێری بکات. دەبێت گوناهبارانی هەبێت بۆ ئەوەی لەگەڵیاندا هاوبەشی پێ بکات.
ئێمە حەزمان لە گۆرانی گوتنە:
گوناهباران عیسا وەردەگرێت؛ پەیامی نیعمەت ڕابگەیەنن بۆ هەمووان ئەوانەی ڕێگای ئاسمانی جێدەهێڵن، هەموو ئەوانەی دوا دەکەون، هەموو ئەوانەی دەکەون. دوبارە و سێبارە بیڵێنەوە، مەسیح مرۆڤە گوناهبارەکان وەردەگرێت.
ئەو پێشوازی لەم گوناهبارە هەژارە کرد. ئەو خۆی بۆی ئاشکرا کرد. ئەو ئاوی ژیانی پێ بەخشی. پاشان دەخوێنینەوە،
ژنەکە پاشان گۆزەی ئاوەکەی بەجێهێشت، و ڕۆیشت بۆ ناو شارەکە (ئایەتی ٢٨أ).
سەرنج بدە. تینوو هات. هات بۆ ئەوەی ئاو لە بیرەکەی یاقوب وەربگرێت، بەڵام لە مەسیحدا شتێکی دۆزییەوە کە هێندە ئارەزووی دڵی تێر کرد کە لەبەر خۆشەویستی ئەو، گۆزەکەی ئاوی خۆی لەبیر کرد، و بە پەلە بەرەو شارەکە ڕۆیشت.
“ [ئەو] بە پیاوەکانی گوت، وەرن، پیاوێک ببینن، کە هەموو ئەو شتانەی پێگوتم کە کردوومن: ئایا ئەمە مەسیح نییە؟” (ئایەتەکانی ٢٨ب-٢٩).
و بەم شێوەیە ئەو ژنەی کە ماوەیەکی کەم لەمەوبەر ژنێکی گوناهبار و بێ کەسایەتی بوو، ئێستا بووەتە مزگێنیدەرێکی دڵسۆز. ئەمە هەر ئەوەیە کە پەروەردگار عیسا بە درێژایی سەدەکان کردوویەتی، نیعمەتەکەی خۆی بۆ گیانە پێویستەکان ئاشکرا دەکات. ئەمە ئەوەیە کە، ئەگەر تۆ هێزی ڕزگارکەرەکەی ئەوت نەزانیبێت، ئەو چاوەڕێیە بۆ تۆی بکات.
پاشان خوێندمانەوە،
“ئەوان [خەڵکی سامیریا] لە شارەکە هاتنە دەرەوە، و هاتنە لای” (ئایەتی ٣٠)،
و لەو کاتەدا قوتابییەکان لە مامۆستاکەیان پاڕانەوە کە نان بخوات.
“بەڵام ئەو پێی گوتن، من خواردنم هەیە بیخۆم کە ئێوە لێی نازانن” (ئایەتی ٣٢).
ئەوان زۆر خەمی دابینکردنی پێداویستییە جەستەییەکانیان بوو. پەروەردگار عیسای مەسیح بیری لە شتێکی زۆر بەرزتر دەکردەوە. یەکەم بیرکردنەوەی ئەو تێرکردنی ئارەزووە جەستەییەکان نەبوو. نیگەرانییە گەورەکەی خۆشەویستییەکی پڕ لە تاسە بوو بۆ پیاو و ژنە هەژار و گوناهبارەکان، و ئارەزوویەک بۆ ڕزگارکردنیان لە نەهامەتییەکانیان، بۆ پاککردنەوەیان لە گوناهەکانیان، و بۆ ئەوەی بیانکات بە پاک و پیرۆز لەبەرچاوی خودا.
“من گۆشتم هەیە بۆ خواردن.”
بە واتایەکی تر، هیچ شتێک نەبوو ئەوەندە دڵخۆشی پێ ببەخشێت، هیچ شتێک نەبوو ئەوەندە بەهای هەبێت لای ئەو وەک بینینی ڕۆحە دڵەڕاوکێدارەکان کە ئامادەن پەیامەکەی وەربگرن. و ئۆه، هاوڕێ خۆشەویستەکان، دەمەوێت بە هەر گوناهبارێکی داماو بڵێم، پێویست ناکات دوودڵ بیت لە هاتن بۆ لای عیسا. ئەو تامەزرۆیە بێیت. خەڵک هەندێک جار پێم دەڵێن، "دەترسم گوناهبارێکی نزیکەی زۆر گەورە بم." تۆ گوناهبارێکی زۆر گەورە نیت بۆ ئەو. ئەو حەز دەکات تەنانەت گوناهبارە هەرە خراپەکانیش وەربگرێت و لە گوناهەکانیان پاکیان بکاتەوە. ئەو چاوەڕێیە بۆ تۆی بکات. "بەڵێ،" ئەو دەڵێت، "من خواردنم هەیە کە ئێوە لێی نازانن."
و قوتابییەکان، کە هێشتا لەسەر ئاستی سروشتی بیر دەکردەوە، ڕوویان لە یەکتر کرد و سەریان لەقاند و پرسیاریان کرد،
“مەبەستی ئەو چییە؟ 'ئایا هیچ کەسێک شتێکی بۆ هێناوە تا بیخوات؟'” (v. 33).
بەڵام عیسا زانی ئەوەی کە دەیانگوت، و فەرمووی،
خواردنی من ئەوەیە کە ویستی ئەوەی کە منی ناردووە جێبەجێ بکەم، و کارەکەی ئەو تەواو بکەم (v. 34).
بۆ ئەوەی ئەو ویستە جێبەجێ بکات، ئەو لەو شکۆیە هات کە لەگەڵ باوک هەیبوو پێش ئەوەی جیهان هەبێت. ئێمە گوێمان لێیەتی دەڵێت لە زەبوورەکان 40:0،
"من دڵخۆشم بە جێبەجێکردنی ویستی تۆ، ئەی خودای من؛ بەڵێ، یاسای تۆ لە دڵی مندایە” (ئایەتی ٨).
ئەوە واتای ئەوە بوو کە مرۆڤایەتیی خۆمان وەربگرێت. واتای ئەوە بوو وەک منداڵێکی بچووک بێتە سەر زەوی، کە لە دایکێکی پاکیزە لەدایک بووبوو. واتای ئەوە بوو لە ناسرە گەورە بێت، ئەو شارە خراپ و بێڕەوشت و گڵاوە. واتای ئەوە بوو لەوێ گەورە بێت بە پیرۆزیی ژیان و پاکیی دڵەوە، منداڵێک کە هیچ پەڵەیەکی گوناهی لەسەر ویژدانی نەبوو و بە هیچ بیرێکی خراپ یان بە هیچ شتێکی ناپیرۆز گڵاو نەبوو، پیاوێک کە ویستی خودا بە تەواوی باڵاترین بوو بۆی، پیاوێک کە دەستەکانی ڕەق ببوون کاتێک ئامێرەکانی دارتاشی بەکاردەهێنا، کە لە دوکانەکەدا کاری دەکرد بۆ ئەوەی خەڵک دواتر سەرسام ببن کاتێک چووە دەرەوە بۆ مزگێنی دان. هاواریان کرد، "ئایا ئەمە دارتاشەکە نییە؟ ئەی چۆن ئەم پیاوە ئەم شتانەی هەیە، بێ ئەوەی هەرگیز فێربووبێت؟" بەڵام لە هەموو ئەمانەدا ویستی خودای جێبەجێ دەکرد، و هەمیشە چاوەڕێی خاچ بوو. لە کاتی دیاریکراوی خودادا، ئامێرەکانی دارتاشییەکەی دانا، دوکانەکەی بەجێهێشت، و چووە دەرەوە بۆ ڕاگەیاندنی مزگێنی شانشینی خودا و بۆ چاککردنەوەی مرۆڤایەتیی هەژار لە نەخۆشییەکانیان. و خاچەکە هەمیشە نزیکتر دەبووەوە لەبەردەمیدا.
لە بەشی حەڤدەهەمی ئەم ئینجیلەدا، ئێمە ئەومان لە نوێژدا دەبینین، و ئەو لەبەردەم باوکدا چەمابووەوە، دڵی بەرەو خودا بەرز دەبووەوە کە ناردبوویە ناو جیهان و بەم زووانە دەگەڕایەوە لای. ئەو هاوار دەکات،
“من تۆم لەسەر زەوی شکۆدار کردووە: من ئەو کارەم تەواو کردووە کە تۆ پێتدابووم بیکەم” (17:4).
لەمەدا ئەو پێشبینی کاری خاچی دەکرد، چونکە ئەو کارەی بەتایبەتی پێی سپێردرابوو بیکات، کەفارەتکردن بوو بۆ گوناهـ. ئەو دەڵێت،
"کوڕی مرۆڤ نەهات خزمەتی بکرێت، بەڵکو خزمەت بکات و ژیانی خۆی بکاتە فیدیە بۆ زۆران" (مەتا 20:28؛ مەرقۆس 10:45).
ئەوە ئەو کارە بوو کە ئەو مەبەستی بوو. ئەوە ئەو کارە بوو کە دەبوو تەواوی بکات. ئەو نەدەگەڕایەوە بۆ شکۆمەندی تا ئەو شتەی بە ئەنجام نەگەیاندبا کە خۆی لە سەرەتاوە بۆ تەرخان کردبوو.
و لە کۆتاییدا، دوای ئەو کاتژمێرە ترسناکانەی ئازار لەسەر دارخاچەکە، کاتێک خودا کردی بە گوناهـ لەبەر ئێمە، هەرچەندە ئەو هیچ گوناهێکی نەدەزانی، بۆ ئەوەی ئێمە ببینە ڕاستودروستیی خودا تێیدا، دوای ئەوەی جامی تاڵی حوکمدانی تا دوا دڵۆپ خواردەوە، ئەو جامەی کە گوناهەکانی ئێمە پڕیان کردبوو، دوای ئەوەی لە قووڵایی ڕۆحی خۆیدا هەموو ئەوەی کە تاوانەکانی ئێمە شایەنی بوون، بەرگەی گرت، کاتێک
"ئەو لەبەر سەرپێچییەکانمان بریندار کرا، ئەو لەبەر تاوانەکانمان وردوخاش کرا: سزای ئاشتییەکەمان لەسەر ئەو بوو؛ و بە زەبرەکانی ئەو چاک بووینەوە" (یەشەعیا 53:6)
پاشان دەبیستین کە ئەو دەفەفەرموێت،
"باوکە، ڕۆحم دەسپێرمە دەستەکانی تۆ." (لۆقا 23:46)
ئەو بە دەنگێکی بەرز گریا،
"تەواو بوو" (یۆحەننا ١٩:٣٠)،
وە سەری دانەواند و ڕۆحی خۆی سپارد بە باوک. لە زمانی یۆنانیدا ئەوە تەنها یەک وشەیە لە جیاتی سێ وشە. ئێمە دەڵێین، "تەواو بوو." ئەو هاواری کرد، "تەواو!" ئەوە بەو واتایە دێت کە کاری ڕزگارکەر تەواو بوو. واتای ئەوەیە کە ئەو کارەی پیاوان و ژنان دەتوانن لە گوناهەکانیان پاک بکرێنەوە و لەبەردەم خودایەکی پیرۆزدا لە هەموو تۆمەتێک بێتاوان بکرێن، بە تەواوی ئەنجامدراوە، و لەسەر بنەمای ئەو کارە تەواوکراوە، خودا ئێستا دەتوانێت دادپەروەر بێت و ڕەواکەری ئەو کەسە بێت کە باوەڕ بە عیسا دێنێت.
قەدیسێکی خۆشەویست لە سەرەمەرگدا بوو، و کەسێک لەسەری وەستا و پرسی، "ئایا هەموو شتێک باشە؟" ئەو سەیری سەرەوەی کرد و بە زەردەخەنەیەکەوە وەڵامی دایەوە.
“بەڵی، 'تەواو بوو.' لەسەر ئەوە دەتوانم هەموو هەتاهەتایەتییەکەم هەڵواسم.”
ئۆه، ئایا تۆ لە پیرۆزیی ئەوە تێدەگەیت؟ "تەواو بوو." تۆ ناتوانیت هیچ شتێک بۆ کارێکی تەواوکراو زیاد بکەیت. ئەمە پرسیارێک نییە کە مەسیح بەشی خۆی کردبێت و ئێستا تۆ دەبێت بەشی خۆت بکەیت بۆ ئەوەی گوناه لاببەیت. بەڵام ڕاستییە پیرۆزەکە ئەوەیە کە مەسیح بۆ هەتاهەتایە گوناهی لابردووە بە قوربانیدانی خۆی، و خودا دەیەوێت ئێمە شایەتی ئەوە وەربگرین، باوەڕی پێبکەین، و خودا بۆی شکۆدار بکەین. و ئەو ساتەی کە ئێمە باوەڕ دەکەین، هەموو کاری گەورە یەسووعی مەسیح لە بەرامبەر گوناه و تاوانمان دادەنرێت، و ئێمە بە خۆڕایی بە نیعمەتی ئەوەوە ڕەوا دەکرێین.
"خواردنی من ئەوەیە کە ویستی ئەوەی منی ناردووە جێبەجێ بکەم و کارەکەی تەواو بکەم."
ئەو هاتە سەر زەوی بۆ ئەو مەبەستە دیاریکراوە، و ئەو نەدەگەڕایەوە بۆ بەهەشت تاوەکو جێبەجێ دەبوو.
بەڵام ئێستا، ئەو بیر لە ملیۆنان، ملیۆنانێکی بێشومار دەکاتەوە لە جیهاندا کە دەبێت ماوەیەکی زۆر چاوەڕێ بکەن پێش ئەوەی پەیامەکە ببیستن. بۆیە ئەو بە حەوارییەکانی دەڵێت،
“ئایا ئێوە ناڵێن، هێشتا چوار مانگ ماوە و پاشان دروێنە دێت؟” (ئایەتی 35أ).
ئەمە، بەڕوونی، سەرەتای ساڵ بوو و ئەوان دەیانتوانی کێڵگە سەوزەکانی دەوروبەریان ببینن. ئەوان ژماردنەکانیان دەکرد و دەیانگوت، "باشە، نزیکەی چوار مانگی تر کاتی دروێنە دەبێت." عیسا دەڵێت، "ئەوە مەڵێن. مەڵێن، 'هێشتا چوار مانگ ماوە، ئینجا دروێنە دێت؟ سەیری بکەن، من بە ئێوە دەڵێم، چاوتان بەرز بکەنەوە و سەیری کێڵگەکان بکەن؛ چونکە ئەوان ئێستا سپی بوون بۆ دروێنە'" (ئایەتی ٣٥)- نەک کێڵگەکانی گەنم، نەک کێڵگەکانی گەنمەشامی، بەڵکو ئەم کێڵگە گەورانەی نەتەوەکانی مرۆڤ لە دەوروبەرمان لە هەموو شوێنێکی جیهاندا. ئەوان ئێستا سپی بوون بۆ دروێنە، پیاوان و ژنان لە هەموو شوێنێک کە پێویستیان بە مەسیحە. پیاوان و ژنانێک کە لە گوناهەکانیاندا دەژین، کە لە گوناهەکانیاندا دەمرن، کە هاوار دەکەن،
"کێ چاکەیەکمان نیشان دەدات؟" (زەبور ٤:٦).
ئێستا ئەرکی خزمەتکارانی مەسیحە، ئەوانەی کە دەیناسن، ئەوانەی بە فەزڵی ئەودا ڕزگارکراون، بۆ ئەوەی ئەم پەیامەی مژدەکەی بدەن بەوانەی کە هێشتا لە گوناهدا دەژین.
لێرەدا، دەتوانم بڵێم، ئەمە ئەرکی گەورەیە سەبارەت بە میسیۆنە دەرەکییەکان. خەڵک هەندێک جار دەڵێن، "باشە، من باوەڕم بە میسیۆنە دەرەکییەکان نییە." دەتوانیت زۆر سوپاسگوزار بیت کە کەسێکی تر باوەڕی پێی هەبووە! ئەگەر کەسێک لە مێژە باوەڕی بە میسیۆنە دەرەکییەکان نەبووایە، من و تۆ هێشتا خەڵکێکی نەزان و گومڕا دەبووین کە لە نەزانی خودا و لە گوناه و گەندەڵیدا دەژیان. بەڵام کەسێک بە ئەندازەی پێویست گرنگی بە میسیۆنە دەرەکییەکان دابوو بۆ ئەوەی بێتە لای باوباپیرانمان لە وڵاتە ئەوروپییە جیاوازەکانەوە کە نەوەکانمان لێوەی هاتوون، و لەوێ چیرۆکەکەیان پێ بڵێت کە ئەوانی لە تاریکییەوە بۆ ڕووناکی، و لە دەسەڵاتی شەیتانەوە بۆ لای خودا گۆڕی. ئێمە ئەمڕۆ چێژ لە زانینی مەسیح وەردەگرین بەهۆی دڵسۆزیی ئەو کەسانەی سەدەکانی ڕابردوو. ئۆه، با ئێمەش ئەمڕۆ بە هەمان شێوە دڵسۆز بین! با ئەمڕۆش بە هەمان شێوە ڕاستگۆ بین لە جێبەجێکردنی فەرمانی گەورەمان عیسای مەسیح بۆ گەیاندنی مزگێنی بە هەموو جیهان لە کەمترین کاتی گونجاودا! با دواینەخەین. مەڵێ، "ئۆه، باشە، ڕۆژێکی تر دەبێت." ئەو لێرەدا دەڵێت،
"ئایا ئێوە ناڵێن، هێشتا چوار مانگ ماوە؟"
پێم وایە هەندێک هەن کە خودا لەوانەیە ئەمڕۆ پێیان بڵێت، ئەگەر لەسەر زەوی بژیایە، "مەڵێن سەردەمێکی تر هەیە، کاتێک پاشماوەی ئیسرائیل دروێنە دەکەن و بەرهەمەکە لە جیهان دەردەهێنن؟ مەڵێن ئەوە، بەڵکو چاوتان بەرز بکەنەوە و سەیری بکەن. کێڵگەکان ئێستا سپین بۆ دروێنەکردن، و ئەرکی ئێوەیە کە هەرچی لە دەستتان دێت بیکەن بۆ ئەوەی ڕاستییان پێ بدەن." و دڵنیا بن لەمە: ئەگەر من و ئێوە بە دڵسۆزی هەرچی لە دەستمان دێت بیکەین، جا بەوە بێت کە خۆمان بڕۆین یان بە پاڵپشتیکردن لە نوێژدا و بە دیارییەکانمان بۆ ئەوانەی دەڕۆن، خودا دەبینێت کە بەپێی ئەوە پاداشت دەکرێین. خودا زیاد دەکات،
ئەوەی دروێنە دەکات کرێ وەردەگرێت و بەروبووم بۆ ژیانی هەتاهەتایی کۆدەکاتەوە: تاکو ئەوەی دەچێنێت و ئەوەی دروێنە دەکات پێکەوە دڵخۆش بن. لێرەدا ئەو قسەیە ڕاستە، یەکێک دەچێنێت و ئەوی دیکە دروێنە دەکات. من ئێوەم نارد تا دروێنەی ئەوە بکەن کە هیچ ماندووبوونێکتان تێدا نەکێشاوە: پیاوانی دیکە ماندوو بوون، و ئێوە چوونە ناو ماندووبوونی ئەوانەوە” (ئایەتەکانی ٣٦-٣٨).
قوتابییەکان نێردرانە ناو خاکی ئیسرائیل، کە پێغەمبەران لە سەدەکانی تردا لەلایەن خوداوە بۆی نێردرابوون، و ئەوان دەچوون دروێنە بکەن لەو شوێنەی کە ئەوانی تر چاندبوویان. و بەم شێوەیە ئەمڕۆ، ئەو خزمەتکارەکانی دەنێرێت، هەندێکیان بۆ چاندن و هەندێکیان بۆ دروێنەکردن، بۆ ئەوەی هەمووان، لە کۆتاییدا، پێکەوە دڵخۆش بن.
ئێستا، لە ئایەتەکانی ٣٩-٤٢، کاریگەریی شایەتیی ئەو ژنە سامەرییەمان دەست دەکەوێت. کاتێک خودا ڕۆحێک ڕزگار دەکات، بۆ ئەوەیە کە ڕزگارکراوەکە خزمەتی نیعمەتی خۆی بداتە کەسێکی تر. ئایا ئەو تۆی ڕزگار کردووە؟ کەواتە ئایا هەوڵ دەدەیت بگەی بە کەسێکی تر؟ زۆرجار چیرۆکی تیمی ڕزگارکەرەوەت بیستووە کە بە بەلەمێکدا لەناو زریانێکی گەورەدا چوونە دەرەوە و پیاوێکیان ڕزگار کرد کە بە ستوونێکی کەشتییەکی تێکشکاوەوە بەسترابووەوە، کە لەناو بەردەکاندا گیر ببوو و بە ڕوونی لە کەنار دەریاوە بە چاویلکەکانیانەوە دیار بوو. ئەوان ئەم پیاوەیان گەڕاندەوە، بەڵام بە تەواوی بێهۆش بوو. بردیانە نەخۆشخانە بچووکەکە و هەندێک دەرمانی هۆش وەرگرتنەوەیان پێدا بۆ ئەوەی بێتەوە هۆش. یەکەم وشەکانی کە کاتێک هاتەوە هۆش، ئەمانە بوون:
پیاوێکی تر هەیە.
وتیان، "مەبەستت چییە؟" ئەو وتی، "پیاوێکی تر، پیاوێکی تر." ئەوان وتیان، "مەبەستت ئەوەیە پیاوێکی زیندووی تر لەسەر ئەو کەشتییە تێکشکاوە هەیە؟" "بەڵێ،" ئەو وتی، "پیاوێکی تر." و بەم شێوەیە دیسانەوە بەناو زریانەکەدا چوونە دەرەوە، و ئەمجارەیان دەبوو خۆیان بگەیەننە سەر کەشتییەکە و بپشکنن. بە دڵنیاییەوە، پیاوێکی تریان لەناو کەشتییەکەدا دۆزییەوە کە بێهۆش کەوتبوو. بە بەلەمەکەیان هێنایانە کەنار، و ئەو ڕزگار کرا. ئایا تۆ هێنراویت بۆ ئەوەی نیعمەتی میسیۆنەری خودا بناسیت لە خۆشەویستیی ڕزگارکەردا؟ باشە، پیاوێکی تر هەیە، ژنێکی تر هەیە، کەسێکی تر هەیە کە پێویستی بە مەسیحە. ئەوە بکە کە دەتوانیت بۆ گەیشتن بەوان.
ژنە سامەرییەکە ڕزگار کرا. ئەو ئاوی ژیانی دۆزیبووەوە. ئەو گەڕابووەوە بۆ گوندەکە و بە پیاوەکانی وت-پێموایە ئەوە گرنگە: پیاوەکان زۆر باش دەیانناسی-و ئەو بە پیاوەکانی وت، "ئێستا هەموو شتێک جیاوازە.
‘وەرن، پیاوێک ببینن، کە هەموو ئەو شتانەی پێ گوتم کە کردوومن: ئایا ئەمە مەسیح نییە؟’“ (v. 29).
کەواتە دەخوێنینەوە.
"زۆرێک لە سامەرییەکانی ئەو شارە باوەڕیان پێی هێنا لەبەر قسەی ژنەکە، کە شایەتی دا، "هەموو ئەوەی کردم پێی گوتم." جا کاتێک سامەرییەکان هاتنە لای، داوایان لێکرد لەلایان بمێنێتەوە: و ئەویش دوو ڕۆژ لەوێ مایەوە، و زۆرێکی تر باوەڕیان هێنا لەبەر قسەی خۆی" (vv. 39-41).
هۆشیاربوونەوەیەکی نایاب هەبوو لەو شاری سامرییەدا، هەمووی بەهۆی شایەتیدانی دڵسۆزانە و باوەڕداری ئەم ژنە هەژارە کە تازە بەم زووانە ئەوی ناسیبوو.
"زۆرێکی تر باوەڕیان هێنا بەهۆی قسەی خۆیەوە؛ و بە ژنەکەیان گوت، ئێستا ئێمە باوەڕمان هێناوە، نەک لەبەر قسەی تۆ: چونکە خۆمان گوێمان لێبووە، و دەزانین کە ئەمە بەڕاستی مەسیحە، ڕزگارکەری جیهانە" (vv. 41-42).
ئەوە ئەو بوو کە سەرنجی ئەوانی ڕاکێشا. ئەوە ئەو بوو کە یەکەم کەسی ڕێنمایی کرد بۆ ئەوەی بچێتە لای ئەو. لە ئەنجامی ئەوەدا، ئەوان بانگهێشتیان کرد بۆ ناو شارەکە. بەڵام ئێستا دەڵێن، "ئێمە تەنها لەبەر شایەتی تۆ باوەڕمان نەهێناوە، بەڵکو لەبەر ئەوەی ئەومان بینیوە و گوێمان لێبووە. ئەو قسەی لەگەڵ دڵەکانمان کردووە و ویژدانەکانی ئێمەی جوڵاندووە. ئەو خۆشەویستی و سۆزی ئێمەی بەدەست هێناوە، و ئێمە باوەڕمان پێی هێناوە. ئێمە دەزانین ئەو مەسیحە، ڕزگارکەری جیهانە."
ئایا تۆ ئەوت دەناسیت؟ چەند پیرۆزە کە لەگەڵ ئەودا ئاشنا بیت، ئەوەی ناسینی ژیانی هەتاهەتاییە، و پاشان هەوڵ بدەیت کەسانی تر بەرەو ئەوە ببەیت کە ئەوانیش ئەوی بناسن!
لەسەر ئەمە قوتابییەکانی هاتن و سەرسام بوون کە ئەو لەگەڵ ژنەکە قسەی دەکرد: بەڵام هیچ کەسێک نەیووت، چی دەوێت؟ یان، بۆچی لەگەڵیدا قسە دەکەیت؟ ئینجا ژنەکە گۆزەی ئاوەکەی بەجێهێشت و چوو بۆ شارەکە، بە پیاوەکانی وت، وەرن، پیاوێک ببینن، کە هەموو ئەو شتانەی پێ وتم کە کردوومن: ئایا ئەمە مەسیح نییە؟ ئینجا ئەوان لە شارەکە هاتنە دەرەوە و هاتنە لای ئەو. لەو کاتەدا قوتابییەکانی لێیان پاڕایەوە و وتیان، مامۆستا، نان بخۆ. بەڵام ئەو پێی وتن، من خواردنم هەیە بیخۆم کە ئێوە نایزانن. بۆیە قوتابییەکان بە یەکتریان وت، ئایا هیچ کەسێک شتێکی بۆ هێناوە بیخوات؟ عیسا پێی وتن، خواردنی من ئەوەیە کە ویستی ئەوەی ناردوومی جێبەجێ بکەم، و کارەکەی تەواو بکەم. ئایا ئێوە ناڵێن، هێشتا چوار مانگی ماوە، و ئینجا دروێنە دێت؟ سەیری بکەن، من پێتان دەڵێم، چاوتان بەرز بکەنەوە، و سەیری کێڵگەکان بکەن؛ چونکە ئەوان ئێستا سپی بوونەتەوە بۆ دروێنە. و ئەوەی دروێنە دەکات کرێ وەردەگرێت، و بەر کۆدەکاتەوە بۆ ژیانی هەتاهەتایی: بۆ ئەوەی هەردووکیان ئەوەی دەچێنێت و ئەوەی دروێنە دەکات پێکەوە دڵخۆش بن. و لێرەدا ئەو وتەیە ڕاستە، یەکێک دەچێنێت، و یەکێکی تر دروێنە دەکات. من ئێوەم نارد بۆ ئەوەی دروێنە بکەن لەسەر ئەوەی کە هیچ ماندووبوونێکتان تێدا نەکردووە: پیاوانی تر ماندوو بوون، و ئێوە چوونەتە ناو ماندووبوونی ئەوانەوە. و زۆرێک لە سامەرییەکانی ئەو شارە باوەڕیان پێی هێنا بەهۆی وتەی ژنەکە، کە شایەتی دا، هەموو ئەو شتانەی پێ وتم کە کردوومن. کەواتە کاتێک سامەرییەکان هاتنە لای، لێیان پاڕایەوە کە لەگەڵیان بمێنێتەوە: و ئەو دوو ڕۆژ لەوێ مایەوە. و زۆرێکی تر باوەڕیان هێنا بەهۆی قسەی خۆیەوە؛ و بە ژنەکەیان وت، ئێستا ئێمە باوەڕمان هێناوە، نەک بەهۆی وتەی تۆوە: چونکە خۆمان گوێمان لێ بووە، و دەزانین کە ئەمە بەڕاستی مەسیحە، ڕزگارکەری جیهان.
لێرە سێ بەشی جیاواز لەبەردەمماندان. لە ئایەتەکانی ٢٧-٣٠دا گەڕانەوەی قوتابییەکانمان هەیە لەو شارەی کە بۆ کڕینی خواردن چووبوون، و گەڕانەوەی ژنە سەمەرییەکە بۆ ماڵەکەی لە سیخار، بۆ ئەوەی لەوێ شایەتی بدات. لە ئایەتەکانی ٣١-٣٨دا وتە جددییەکانی گەورەکەمانمان هەیە سەبارەت بە دروێنەی گەورەی گیانەکان و پێویستی بە کرێکاری زیاتر. و لە ئایەتەکانی ٣٩-٤٢دا شایەتیی سەمەرییەکانمان هەیە، کە لەلایەن ئەو ژنەوە هێنرانە لای مەسیح کە ئەو مەسیحایەتییەکەی خۆی بۆ ئاشکرا کردبوو، وەک لە بەشی سەرەتایی ئەم بەشەدا تۆمارکراوە.
ئێمە لە ئایەتی ٢٧دا دەخوێنینەوە، "لەسەر ئەمە." واتە، هەر لەو کاتەدا کە ئەم ژنە سامەرییە بیستی خوداوەند عیسا ئەو ڕاگەیاندنە سەرسوڕهێنەرە پێشکەش بکات،
“من کە قسەت لەگەڵ دەکەم، من ئەوم” (v. 26)،
لە وەڵامی قسە گوماناوی و نیوە پرسیارئامێزەکەی،
“من دەزانم کە مەسیح دێت، کە پێی دەوترێت مەسیح” (v. 25),
هەر لەو ساتەدا قوتابییەکانی پەروەردگار گەڕانەوە. سەرسام بوون کە ئەو لەگەڵ ژنەکەدا قسەی دەکرد. بێگومان ئەوان کەسایەتییەکەیان دەزانی، و ئەوە زیاتر سەرسامی کردن کە پەروەردگارەکەیان لە گفتوگۆدا لەگەڵیدا بێت. بەڵام ئۆه، خەڵک چەند کەم تێدەگەیشتن لە خۆشەویستیی دڵی ئەودا! جار لە دوای جار هەندێک کەس سەرسام دەبینین بەهۆی قووڵیی گرنگیپێدانەکەیەوە بە پیاوان و ژنانی هەژار و گوناهبار. ئەو حەزی دەکرد لەگەڵ گوناهباراندا بێت. ئەو حەزی دەکرد نیعمەت و بەزەیی خۆی نیشان بدات پێیان. بەڵام ئەو هەرگیز لەگەڵ گوناهباراندا تێکەڵ نەدەبوو بۆ ئەوەی بە ڕێگاکانی ئەواندا بڕوات. ئەو بەدوایاندا دەگەڕا بۆ ئەوەی لە ڕێگاکانیان لایان بدات و خودای هەموو نیعمەتێک نیشانیان بدات.
و لێرەدا قوتابییەکان وەستابوون، بە سەرسوڕمان و سەرسامییەوە سەیریان دەکرد، بەڵام کەس حەزی نەدەکرد ئەوەی لە دڵیدا بوو بیڵێت. نەیاندەویست لێی بپرسن،
"چی دەوێیت؟ یان بۆچی قسەی لەگەڵ دەکەیت؟" (ئایەتی ٢٧).
ئەو دەیانتوانی بە ئاسانی وەڵام بداتەوە. ئەو دەیانتوانی وەڵام بداتەوە، "من بەدوای ڕزگاریی گیانی بەنرخی ئەودا دەگەڕێم. من بەدوای ئەوەدا دەگەڕێم ئاوی زیندووی پێ بدەم بۆ ئەوەی هەرگیز جارێکی تر تینووی نەبێتەوە. من بەدوای ئەوەدا دەگەڕێم بیکەمە هی خۆم و لە هەموو گوناهەکانی پاکی بکەمەوە." وە ئەگەر ئەمڕۆ قسە لەگەڵ کەسێک دەکەم کە هێشتا لەو دوورە، با بڵێم ئەوەیە کە ئەو ئارەزووی ئەوە دەکات بۆ تۆی بکات.
"ئەم پیاوە گوناهباران وەردەگرێت و لەگەڵیان دەخوات" (لۆقا ١٥:٢).
فریسییەکان ئەوەیان وت، و وایاندەزانی تاوانێکی خراپیان خستووەتە پاڵی کاتێک ئەو جۆرە قسەیەیان بەکارهێنا، بەڵام ئۆه، ئەوە بۆ شکۆمەندی ڕزگارکەرایەتییەکەیەتی کە گوناهبارانی وەرگرت. من ئەو وشانەی جۆن بانیانم بەدڵە. ئەو ڕایدەگەیەنێت،
ئۆهـ ئەم بەرخی خودایە! ئەو هەموو بەهەشتێکی بۆ خۆی هەبوو، هەزاران فریشتە هەبوون بۆ ئەوەی فەرمانەکانی جێبەجێ بکەن، بەڵام ئەوە نەی دەتوانی تێری بکات. دەبێت گوناهبارانی هەبێت بۆ ئەوەی لەگەڵی بەشی بکات.
ئێمە حەزمان لە گۆرانی وتنە:
گوناهباران عیسا وەردەگرێت؛ پەیامی نیعمەت بۆ هەمووان ڕابگەیەنن ئەوانەی ڕێگای ئاسمانی جێدەهێڵن، هەموو ئەوانەی دوا دەکەون، هەموو ئەوانەی دەکەون. دووبارە و سێبارە بیڵێنەوە، مەسیح مرۆڤی گوناهبار وەردەگرێت.
ئەو ئەم گوناهبارە هەژارەی وەرگرت. خۆی بۆ ئاشکرا کرد. ئاوی ژیانی پێ بەخشی. پاشان دەخوێنینەوە،
“ژنەکە پاشان گۆزەکەی بەجێهێشت، و ڕۆیشتە ناو شارەکە” (ئایەتی ٢٨أ).
ئەوە تێبینی بکە. بە تینوێتی هات. هات بۆ ئەوەی ئاو لە بیرەکەی یاقوب وەربگرێت، بەڵام لە مەسیحدا شتێکی دۆزییەوە کە بەو شێوەیە ئارەزووی دڵی تێرکرد کە گۆزەی ئاوەکەی لەبیرکرد لەبەر خۆشەویستی ئەو، و بە پەلە بەرەو شارەکە ڕۆیشت.
“ئەو بە پیاوەکانی گوت: وەرن، پیاوێک ببینن، کە هەموو ئەو شتانەی پێگوتم کە هەرگیز کردوومن: ئایا ئەمە مەسیح نییە؟” (vv. 28b-29).
وە بەم شێوەیە ئەو کە ماوەیەکی کەم لەمەوبەر ژنێکی گوناهبار و بێ کەسایەتی بوو، ئێستا بووەتە بانگخوازێکی دڵسۆز. ئەمە هەر ئەوەیە کە پەروەردگار عیسا بە درێژایی سەدەکان کردوویەتی، نیعمەتەکەی خۆی بۆ ڕۆحە پێویستدارەکان ئاشکرا دەکات. ئەمە ئەوەیە کە، ئەگەر تۆ هێزی ڕزگارکەری ئەوت نەناسیبێت، ئەو چاوەڕێیە بۆت بکات.
پاشان دەخوێنینەوە،
"ئەوان [خەڵکی سامیریا] لە شارەکە هاتنە دەرەوە، و هاتنە لای" (ئایەتی 30)،
و لەم نێوەندەدا قوتابییەکان پاڕانەوە لە مامۆستاکەیان کە نان بخوات.
"بەڵام ئەو پێی گوتن، من خواردنم هەیە بۆ خواردن کە ئێوە لێی نازانن" (v. 32).
ئەوان زۆر خەمی دابینکردنی پێداویستییە جەستەییەکانیان بوو. پەروەردگار عیسای مەسیح بیری لە شتێکی زۆر بەرزتر دەکردەوە. یەکەم بیرکردنەوەی ئەو تێرکردنی ئارەزووە جەستەییەکان نەبوو. گەورەترین خەمی ئەو خۆشەویستییەکی پڕ لە تاسە بوو بۆ پیاوان و ژنانی هەژار و گوناهبار، و ئارەزوویەک بوو بۆ ڕزگارکردنیان لە نەهامەتییەکانیان، بۆ پاککردنەوەیان لە گوناهەکانیان، و بۆ ئەوەی بیانکات بە پاک و پیرۆز لەبەرچاوی خودا.
من خواردنم هەیە بیخۆم.
بە واتایەکی تر، هیچ شتێک نەبوو ئەوەندە دڵخۆشی پێببەخشێت، هیچ شتێک ئەوەندە گرنگ نەبوو لای ئەو وەک بینینی ڕۆحە دڵەڕاوکێدارەکان کە ئامادە بن پەیامەکەی وەربگرن. و ئۆه، هاوڕێ خۆشەویستەکانم، دەمەوێت بە هەر تاوانبارێکی هەژار بڵێم، پێویست ناکات دوودڵ بیت لە هاتن بۆ لای عیسا. ئەو تامەزرۆیە تۆ بێیت. خەڵک هەندێک جار پێم دەڵێن، "دەترسم من تاوانبارێکی نزیکەی زۆر گەورە بم." تۆ تاوانبارێکی زۆر گەورە نیت بۆ ئەو. ئەو حەزی لێیە تەنانەت خراپترین تاوانبارانیش وەربگرێت و لە گوناهەکانیان پاکیان بکاتەوە. ئەو چاوەڕێیە بۆ تۆی بکات. "بەڵێ، "من خواردنم هەیە،" ئەو دەڵێت، "کە ئێوە لێی نازانن.""
و قوتابییەکان، کە هێشتا لەسەر ئاستی سروشتی بیر دەکردەوە، ڕوویان لە یەکتر کرد و سەریان لەقاند و پرسیاریان کرد،
“مەبەستی چییە؟ 'کەسێک شتێکی خواردنی بۆ هێناوە؟'” (v. 33).
بەڵام عیسا دەیزانی ئەوەی دەیانوت، و فەرمووی،
"خواردنی من ئەوەیە کە ویستی ئەوەی منی ناردووە جێبەجێ بکەم و کارەکەی تەواو بکەم" (v. 34).
بۆ ئەوەی ئەو ویستە جێبەجێ بکات، ئەو لەو شکۆمەندییەوە هات کە لەگەڵ باوکدا هەیبوو پێش ئەوەی جیهان هەبێت. گوێمان لێیەتی لە زەبوورەکان 40:0 دەفەرموێت،
"من دڵخۆشم بە جێبەجێکردنی ویستی تۆ، ئەی خودای من؛ بەڵێ، یاسای تۆ لە دڵمدایە" (ئایەتی ٨).
ئەوە واتای ئەوە بوو کە مرۆڤایەتیی خۆمان وەربگرین. واتای ئەوە بوو وەک کۆرپەیەکی بچووک کە لە دایکێکی پاکیزە لەدایک بوو، بێتە سەر زەوی. واتای ئەوە بوو لە ناسرە گەورە بێت، ئەو شارە خراپ و بەدکار و پیسە. واتای ئەوە بوو لەوێ گەورە بێت بە پیرۆزیی ژیان و پاکیی دڵەوە، منداڵێک بێ هیچ پەڵەیەکی گوناه لەسەر ویژدانی و گڵاو نەکرابوو بە هیچ بیرێکی خراپ یان بە هیچ شتێکی ناپیرۆز، پیاوێک کە ویستی خودا بە تەواوی باڵاترین بوو بۆی، پیاوێک کە دەستەکانی ڕەق ببوون کاتێک ئامێرەکانی دارتاشی بەکاردەهێنا، کە لە دوکانەکەدا کاری دەکرد بۆ ئەوەی خەڵک دواتر سەرسام ببن کاتێک چووە دەرەوە بۆ مزگێنیدان. هاواریان کرد، "ئایا ئەمە دارتاشەکە نییە؟ ئەی چۆن ئەم پیاوە ئەم شتانەی هەیە، هەرگیز فێر نەبووە؟" بەڵام لە هەموو ئەمانەدا ئەو ویستی خودای جێبەجێ دەکرد، و هەمیشە چاوەڕێی خاچ بوو. لە کاتی دیاریکراوی خودادا، ئامێرەکانی دارتاشییەکەی دانا، دوکانەکەی جێهێشت، و چووە دەرەوە بۆ ئەوەی مزگێنی پادشاهێتیی خودا ڕابگەیەنێت و مرۆڤایەتیی هەژار لە نەخۆشییەکانیان چاک بکاتەوە. و خاچەکە هەمیشە نزیکتر دەبووەوە لەبەردەمیدا.
لە بەشی حەڤدەهەمی ئەم ئینجیلەدا ئێمە ئەومان لە نوێژدا دەبینین، و ئەو لەبەردەم باوکدا چەمابووەوە، دڵی بەرەو خودا بەرز دەبووەوە کە ئەوی ناردبووە جیهان و بەم زووانە دەگەڕایەوە لای ئەو. ئەو هاوار دەکات،
"من تۆم شکۆدار کردووە لەسەر زەوی: من ئەو کارەم تەواو کردووە کە تۆ پێتدام بیکەم" (17:4).
لەمەدا ئەو پێشبینی کاری خاچی دەکرد، چونکە ئەو کارەی بەتایبەتی پێی سپێردرابوو بیکات، کەفارەتکردن بوو بۆ تاوان. ئەو دەڵێت،
"کوڕی مرۆڤ نەهات خزمەتی بکرێت، بەڵکو خزمەت بکات و ژیانی خۆی بکاتە فیدیە بۆ زۆر کەس" (مەتتا ٢٠:٢٨؛ مەرقۆس ١٠:٤٥).
ئەوە ئەو کارە بوو کە ئەو مەبەستی بوو. ئەوە ئەو کارە بوو کە دەبوو تەواوی بکات. ئەو نەدەگەڕایەوە بۆ شکۆمەندی هەتا ئەو کارەی بە ئەنجام نەگەیاندایە کە خۆی لە سەرەتاوە بۆی تەرخان کردبوو.
و ئینجا لە کۆتاییدا، دوای ئەو کاتژمێرە ترسناکانەی ئازارچەشتن لەسەر دارەکە، کاتێک خودا کردی بە گوناهـ لەباتی ئێمە، هەرچەندە ئەو گوناهی نەبوو، بۆ ئەوەی ئێمە ببینە ڕاستودروستی خودا تێیدا، دوای ئەوەی جامی تاڵی حوکمی تا دوا دڵۆپ خواردەوە، ئەو جامەی کە گوناهەکانی ئێمە پڕیان کردبوو، دوای ئەوەی لە ناخی ڕۆحیدا هەموو ئەوەی کە تاوانەکانی ئێمە شایەنی بوون هەڵیگرت، کاتێک
"ئەو بریندار کرا لەبەر گوناهەکانمان، ئەو کوترابوو لەبەر تاوانەکانمان: سزای ئاشتیی ئێمە لەسەر ئەو بوو؛ و بە لێدانەکانی ئەو ئێمە چاک بووینەوە" (یەشەعیا 53:6)-
پاشان گوێمان لێی دەبێت کە دەفەرموێت،
"باوک، ڕۆحم دەسپێرمە دەستەکانی تۆ" (لۆقا ٢٣:٤٦).
ئەو بە دەنگێکی بەرز هاواری کرد،
"تەواو بوو" (یۆحەننا ١٩:٣٠)،
وە سەری دانەواند و ڕۆحی خۆی ڕادەستی باوک کرد. لە زمانی یۆنانیدا ئەوە تەنها یەک وشەیە لە جیاتی سێ وشە. ئێمە دەڵێین، "تەواو بوو." ئەو هاواری کرد، "تەواو بوو!" ئەمە بەو واتایە دێت کە کاری ڕزگارکەر تەواو بوو. واتە ئەو کارەی کە پیاوان و ژنان دەتوانن لە گوناهەکانیان پاک ببنەوە و لەبەردەم خودایەکی پیرۆزدا لە هەموو تۆمەتێک بێتاوان ڕابوەستن، بە تەواوی ئەنجام درابوو، و لەسەر بنەمای ئەو کارە تەواوکراوە، خودا ئێستا دەتوانێت دادپەروەر بێت و ڕەواکەری ئەو کەسەش بێت کە باوەڕ بە عیسا دێنێت.
پیرۆزێکی خۆشەویست لە سەرەمەرگدا بوو، و کەسێک لەسەری وەستابوو و لێی پرسی، "هەموو شتێک باشە؟" سەری بەرزکردەوە و بە زەردەخەنەیەکەوە وەڵامی دایەوە.
"بەڵێ، 'تەواو بوو.' لەسەر ئەوە دەتوانم هەموو هەتاهەتایەتییەکەم دابمەزرێنم."
ئای، ئایا تۆ لە پیرۆزی ئەوە تێدەگەیت؟ "تەواو بوو." تۆ ناتوانیت هیچ شتێک بۆ کارێکی تەواوکراو زیاد بکەیت. ئەمە پرسیارێک نییە کە مەسیح بەشی خۆی کردبێت و ئێستا تۆ دەبێت بەشی خۆت بکەیت بۆ ئەوەی گوناه لاببەیت. بەڵام ڕاستییە پیرۆزەکە ئەوەیە کە مەسیح بۆ هەتاهەتایە گوناهی لابرد بە قوربانیدانی خۆی، و خودا دەیەوێت ئێمە شایەتی ئەوە وەربگرین، باوەڕی پێبکەین، و ستایشی خودا بکەین لەسەری. و ئەو ساتەی کە باوەڕ دەکەین، هەموو کاری خوداوەند عیسای مەسیح لە بەرامبەر گوناه و تاوانمان دادەنرێت، و ئێمە بە خۆڕایی بە نیعمەتی ئەودا بێتاوان دەکرێین.
خۆراکی من ئەوەیە کە خواستی ئەوەی ناردوومی جێبەجێ بکەم و کارەکەی تەواو بکەم.
ئەو هاتە ناو جیهان بۆ ئەو مەبەستە تایبەتە، و ئەو نەدەگەڕایەوە بۆ بەهەشت تاوەکو جێبەجێ نەکرابوو.
بەڵام ئێستا، ئەو بیر لە ملیۆنان، ملیۆنانێکی بێشومار، لە جیهاندا دەکاتەوە کە دەبێت زۆر چاوەڕێ بکەن پێش ئەوەی پەیامەکە ببیستن. بۆیە ئەو بە قوتابییەکانی دەڵێت،
“ئێوە ناڵێن، هێشتا چوار مانگ ماوە، ئینجا دروێنە دێت؟” (ئایەتی 35أ).
ئەمە، بە ڕوونی، زۆر سەرەتای ساڵ بوو و دەیانتوانی کێڵگە سەوزەکانی دەوروبەریان ببینن. ئەوان ژماردنەکانیان دەکرد و دەیانگوت، "باشە، نزیکەی چوار مانگی تر کاتی دروێنە دەبێت." عیسا دەڵێت، "ئەوە مەڵێن. مەڵێن، 'هێشتا چوار مانگ ماوە، ئینجا کاتی دروێنە دێت؟ بڕوانن، من پێتان دەڵێم، چاوتان بەرز بکەنەوە و سەیری کێڵگەکان بکەن؛ چونکە ئەوان ئێستا سپین بۆ دروێنە'" (ئایەتی 35) - نەک کێڵگەکانی گەنم، نەک کێڵگەکانی گەنمەشامی، بەڵکو ئەم کێڵگە گەورانەی نەتەوەکانی مرۆڤ لە دەوروبەرمان لە هەموو شوێنێکی جیهان. ئەوان ئێستا سپین بۆ دروێنە، پیاوان و ژنان لە هەموو شوێنێک کە پێویستیان بە مەسیحە. پیاوان و ژنانێک کە لە گوناهەکانیاندا دەژین، کە لە گوناهەکانیاندا دەمرن، کە هاوار دەکەن،
“کێ خێرێکمان نیشان دەدات؟” (زەبوور ٤:٦).
ئێستا ئەرکی خزمەتکارانی مەسیحە، ئەوانەی کە دەیناسن، ئەوانەی بە نیعمەتەکەی ڕزگار کراون، کە ئەم پەیامەی مزگێنییەکەی بگەیەنن بەوانەی کە هێشتا لە گوناهدا دەژین.
لێرەدا، دەتوانم بڵێم، ئەمە ئاستەنگەکەیە سەبارەت بە میسیۆنە دەرەکییەکان. خەڵک هەندێک جار دەڵێن، "باشە، من باوەڕم بە میسیۆنە دەرەکییەکان نییە." دەتوانیت زۆر سوپاسگوزار بیت کە کەسێکی تر باوەڕی پێی هەبووە! ئەگەر کەسێک لەمێژە باوەڕی بە میسیۆنە دەرەکییەکان نەبووایە، من و تۆ هێشتا کافری داماو دەبووین کە لە نەزانینی خودا و لە گوناه و گەندەڵیدا دەژیان. بەڵام کەسێک ئەوەندە گرنگی بە میسیۆنە دەرەکییەکان دەدا کە هاتە لای باوباپیرانمان لە وڵاتە جیاجیاکانی ئەوروپا کە نەوەکانمان لێوەی هاتوون، و لەوێ چیرۆکەکەی بۆ گێڕانەوە کە ئەوانی لە تاریکییەوە بۆ ڕووناکی، و لە دەسەڵاتی شەیتانەوە بۆ لای خودا گۆڕی. ئێمە ئەمڕۆ چێژ لە زانینی مەسیح وەردەگرین بەهۆی دڵسۆزیی ئەوانەی سەدەکانی ڕابردوو. ئۆه، با ئێمەش ئەمڕۆ بە هەمان شێوە دڵسۆز بین! با ئەمڕۆش بە هەمان شێوە ڕاستگۆ بین لە گوێڕایەڵیکردنی فەرمانی گەورەمان عیسای مەسیح بۆ گەیاندنی مزگێنییەکە بە هەموو جیهان لە کەمترین کاتی گونجاودا! با دواینەخەین. مەڵێ، "ئۆه، باشە، ڕۆژێکی تر دەبێت." لێرەدا دەڵێت،
“ئێوە ناڵێن، هێشتا چوار مانگ ماوە؟”
پێم وایە هەندێک کەس هەن کە ئەو لەوانەیە ئەمڕۆ پێیان بڵێت، ئەگەر لەسەر زەوی بژیایە، "مەڵێن سەردەمێکی تر هەیە، کاتێک پاشماوەی ئیسرائیل دروێنە دەکەن و بەرهەمەکە لە جیهان دەردەهێنن؟ ئەوە مەڵێن، بەڵکو چاوتان بەرز بکەنەوە و سەیری بکەن. کێڵگەکان ئێستا سپی بوون بۆ دروێنە، و بەرپرسیارێتی ئێوەیە کە ئەوەی لە دەستتان دێت بیکەن بۆ ئەوەی ڕاستییان پێ بدەن." و دڵنیا بن لەمە: ئەگەر من و ئێوە بە دڵسۆزی ئەوەی لە دەستمان دێت بیکەین، جا بەوەی خۆمان بڕۆین یان بە نوێژ و بە دیارییەکانمان پشتگیری ئەوانە بکەین کە دەڕۆن، ئەو دەبینێت کە ئێمە بە پێی ئەوە پاداشت دەکرێین. پەروەردگار دەفەرموێت،
"ئەوەی دروێنە دەکات کرێ وەردەگرێت و بەری کۆدەکاتەوە بۆ ژیانی هەتاهەتایی، بۆ ئەوەی هەردووکیان، ئەوەی دەچێنێت و ئەوەی دروێنە دەکات، پێکەوە دڵخۆش بن. و لێرەدا ئەو قسەیە ڕاستە، یەکێک دەچێنێت و ئەوی تر دروێنە دەکات. من ئێوەم نارد بۆ ئەوەی دروێنە بکەن لەو شوێنەی کە هیچ ماندووبوونێکتان تێدا نەکردووە؛ پیاوانی تر ماندوو بوون، و ئێوە چوونەتە ناو ماندووبوونی ئەوانەوە" (ئایەتەکانی ٣٦-٣٨).
قوتابییەکان نێردرانە ناو خاکی ئیسرائیل، کە پێغەمبەران لە سەدەکانی تردا لەلایەن خوداوە بۆی نێردرابوون، و ئەوان دەچوون دروێنە بکەن لەو شوێنەی کە ئەوانی تر چاندبوویان. و بەم شێوەیە ئەمڕۆ، ئەو خزمەتکارەکانی دەنێرێت، هەندێکیان بۆ چاندن و هەندێکیان بۆ دروێنەکردن، بۆ ئەوەی هەمووان، لە کۆتاییدا، پێکەوە دڵخۆش بن.
ئێستا، لە ئایەتەکانی ٣٩-٤٢، کاریگەریی شایەتیی ئەو ژنە سامەرییە دەبینین. کاتێک خودا ڕۆحێک ڕزگار دەکات، ئەوە لە پێناوی ئەوەدایە کە ڕزگاربووەکە خزمەتی نیعمەتەکەی بدات بە کەسێکی تر. ئایا تۆی ڕزگار کردووە؟ کەواتە ئایا هەوڵ دەدەیت بگەیتە کەسێکی تر؟ زۆر جار چیرۆکی تیمی ڕزگارکەرت بیستووە کە بە بەلەمێک چوونە دەرەوە بەناو زریانێکی زۆر سەختدا و پیاوێکیان ڕزگار کرد کە بە ستوونێکی کەشتییەکی تێکشکاوەوە بەسترابووەوە، کە لەناو بەردەکاندا گیر ببوو و بە ڕوونی لە کەنار دەریاوە بە چاویلکەکانیانەوە دیار بوو. ئەوان ئەو پیاوەیان گەڕاندەوە، بەڵام بە تەواوی بێهۆش بوو. بردیانە نەخۆشخانە بچووکەکە و شتێکی هۆشێنەریان پێدا بۆ ئەوەی هۆشی بێتەوە. یەکەم وشەکانی کە دەری بڕی کاتێک هۆشی هاتەوە ئەمانە بوون:
پیاوێکی تر هەیە.
وتیان، "مەبەستت چییە؟" وتی، "پیاوێکی تر، پیاوێکی تر." وتیان، "مەبەستت ئەوەیە پیاوێکی زیندووی تر لەسەر ئەو کەشتییە تێکشکاوە هەیە؟" "بەڵێ،" وتی، "پیاوێکی تر." و بەم شێوەیە دیسانەوە بەناو زریانەکەدا چوونە دەرەوە، و ئەمجارەیان ناچار بوون هەڵگەڕێنە سەر کەشتییەکە و بگەڕێن بەدوایدا. بە دڵنیاییەوە، پیاوێکی تریان لە کەشتییەکەدا دۆزییەوە کە بێهۆش کەوتبوو. بە بەلەمەکەیان هێنایانە کەنار، و ئەویش ڕزگار کرا. ئایا تۆ هێنراویتە ئەوەی نیعمەتی میسیۆنەری خودا بناسیت لە خۆشەویستیی ڕزگارکەردا؟ باشە، پیاوێکی تر هەیە، ژنێکی تر هەیە، کەسێکی تر هەیە کە پێویستی بە مەسیحە. ئەوە بکە کە دەتوانیت بۆ ئەوەی پێیان بگەی.
ژنی سامەری ڕزگار کرا. ئاوی ژیانی دۆزیبووەوە. گەڕابووەوە بۆ گوندەکە و بە پیاوەکانی وت-پێم وایە ئەوە گرنگە: پیاوەکان زۆر باش دەیانناسی-و بە پیاوەکانی وت، "هەموو شتێک ئێستا جیاوازە.
‘وەرن، پیاوێک ببینن، کە هەموو ئەو شتانەی پێ گوتم کە کردوومن: ئایا ئەمە مەسیح نییە؟’“ (ئایەتی ٢٩).
کەواتە دەخوێنینەوە.
زۆرێک لە سامەرییەکانی ئەو شارە باوەڕیان بەو هێنا لەبەر قسەی ژنەکە، کە شایەتی دا، «هەموو ئەوەی کە کردبووم، پێی گوتم.» جا کاتێک سامەرییەکان هاتنە لای، داوایان لێکرد کە لەلایان بمێنێتەوە، ئەویش دوو ڕۆژ لەوێ مایەوە، و زۆرێکی تر باوەڕیان هێنا لەبەر قسەی خۆی» (ئایەتەکانی ٣٩-٤١).
هۆشیاربوونەوەیەکی نایاب هەبوو لەو شاری سامرییەدا، هەمووی بەهۆی شایەتیدانی دڵسۆزانە و باوەڕداری ئەم ژنە هەژارە بوو کە تازە بە تازە ئەوی ناسیبوو.
زۆرێکی تر باوەڕیان هێنا لەبەر قسەی خۆی؛ و بە ژنەکەیان گوت، «ئێستا ئێمە باوەڕمان هێناوە، نەک لەبەر قسەی تۆ: چونکە خۆمان گوێمان لێ بوو، و دەزانین کە ئەمە بەڕاستی مەسیحە، ڕزگارکەری جیهانە» (ئایەتەکانی ٤١-٤٢).
ئەوە ئەو بوو کە سەرنجی ئەوانی ڕاکێشا. ئەوە ئەو بوو کە یەکەمەکانی هاندا بۆ ئەوەی بچنە لای. لە ئەنجامی ئەوەدا، ئەوان بانگهێشتیان کرد بۆ ناو شارەکە. بەڵام ئێستا دەڵێن، 'ئێمە تەنها لەبەر شایەتی تۆ باوەڕمان نەهێناوە، بەڵکو لەبەر ئەوەی کە ئەومان بینیوە و گوێمان لێبووە. ئەو قسەی لەگەڵ دڵەکانمان کردووە و ویژدانەکانی ئێمەی جوڵاندووە. ئەو خۆشەویستی و سۆزی ئێمەی بەدەست هێناوە، و ئێمە باوەڕمان پێی هێناوە. ئێمە دەزانین ئەو مەسیحە، ڕزگارکەری جیهانە.'
تۆ دەیناسیت؟ چەند پیرۆزە کە لەگەڵیدا ئاشنا بیت، ئەوەی ناسینی ژیانی هەتاهەتاییە، و پاشان هەوڵ بدەیت کەسانی تر بەرەو ئەوە ببەیت تا ئەوانیش ئەوی بناسن!
لەدوای ئەمە قوتابییەکانی هاتن و سەرسام بوون کە ئەو قسەی لەگەڵ ژنەکە دەکرد، بەڵام هیچ کەسێک نەیووت: چی دەوێت؟ یان بۆچی قسەی لەگەڵ دەکەیت؟ ئینجا ژنەکە گۆزەی ئاوەکەی بەجێهێشت و چوو بۆ شار و بە پیاوەکانی گوت: وەرن، پیاوێک ببینن کە هەموو ئەو شتانەی پێ گوتم کە کردوومن، ئایا ئەمە مەسیح نییە؟ ئینجا ئەوان لە شارەکە هاتنە دەرەوە و هاتنە لای. لەو کاتەدا قوتابییەکانی لێیان پاڕایەوە و گوتیان: مامۆستا، نان بخۆ. بەڵام ئەو پێی گوتن: من خواردنم هەیە بیخۆم کە ئێوە نایزانن. بۆیە قوتابییەکان بە یەکتریان گوت: ئایا کەسێک شتێکی بۆ هێناوە بیخوات؟ عیسا پێی گوتن: خواردنی من ئەوەیە کە ویستی ئەوەی منی ناردووە جێبەجێ بکەم و کارەکەی تەواو بکەم. ئایا ئێوە ناڵێن: هێشتا چوار مانگی ماوە و پاشان دروێنە دێت؟ سەیری بکەن، من پێتان دەڵێم: چاوتان بەرز بکەنەوە و سەیری کێڵگەکان بکەن، چونکە ئێستا سپی بوونەتەوە بۆ دروێنە. ئەوەی دروێنە دەکات کرێ وەردەگرێت و بەری بۆ ژیانی هەتاهەتایی کۆدەکاتەوە، بۆ ئەوەی هەردووکیان، ئەوەی دەچێنێت و ئەوەی دروێنە دەکات، پێکەوە دڵخۆش بن. لێرەشدا ئەو قسەیە ڕاستە: یەکێک دەچێنێت و ئەوی دیکە دروێنە دەکات. من ئێوەم نارد بۆ ئەوەی دروێنە بکەن لەو شوێنەی کە هیچ ماندووبوونێکتان تێدا نەکردووە، پیاوانی دیکە ماندوو بوون و ئێوە چوونە ناو ماندووبوونی ئەوان. زۆرێکیش لە سامەرییەکانی ئەو شارە باوەڕیان پێی هێنا بەهۆی قسەی ژنەکە، کە شایەتی دا: هەموو ئەو شتانەی پێ گوتم کە کردوومن. کاتێکیش سامەرییەکان هاتنە لای، لێیان پاڕایەوە کە لەگەڵیان بمێنێتەوە، ئەویش دوو ڕۆژ لەوێ مایەوە. زۆرێکی دیکەش باوەڕیان هێنا بەهۆی قسەی خۆیەوە، و بە ژنەکەیان گوت: ئێستا ئێمە باوەڕمان هێناوە، نەک بەهۆی قسەی تۆوە، چونکە خۆمان گوێمان لێ بووە و دەزانین کە ئەمە بەڕاستی مەسیحە، ڕزگارکەری جیهانە.
لێرە سێ بەشی جیاواز لەبەردەمماندان. لە ئایەتەکانی ٢٧-٣٠دا گەڕانەوەی قوتابییەکانمان هەیە لەو شارەی کە بۆ کڕینی خواردن چووبوون، و گەڕانەوەی ژنەکەی سەمەریە بۆ ماڵەکەی لە سیخار، بۆ ئەوەی شایەتی بدات. لە ئایەتەکانی ٣١-٣٨دا قسە جددییەکانی گەورەمانمان هەیە سەبارەت بە دروێنەی گەورەی گیانەکان و پێویستی بە کرێکاری زیاتر. و لە ئایەتەکانی ٣٩-٤٢دا شایەتیی سەمەرییەکانمان هەیە، کە لەلایەن ئەو ژنەوە هێنرانە لای مەسیح کە ئەو مەسیحایەتیی خۆی بۆ ئاشکرا کردبوو وەک لە بەشی سەرەتایی بەشەکەدا تۆمارکراوە.
ئێمە لە ئایەتی ٢٧دا دەخوێنینەوە، "لەسەر ئەمە." واتە، هەر لەو کاتەدا کە ئەم ژنە سامەرییە بیستی خوداوەند عیسا ئەو ڕاگەیاندنە نایابە بکات،
«من کە قسەت لەگەڵ دەکەم، ئەوم» (آ. 26)،
لە وەڵامی قسە گوماناوی و نیوە پرسیارئامێزەکەی،
"من دەزانم کە مەسیح دێت، کە پێی دەوترێت مەسیح" (ئایەتی ٢٥)،
هەر لەو ساتەدا قوتابییەکانی گەورە گەڕانەوە. ئەوان سەرسام بوون کە ئەو لەگەڵ ژنەکەدا قسەی دەکرد. بێگومان ئەوان ڕەوشتی ژنەکەیان دەزانی، و ئەوە زیاتر سەرسامی کردن کە گەورەکەیان لە گفتوگۆدا لەگەڵیدا بدۆزرێتەوە. بەڵام ئۆه، چەند کەم خەڵک لە خۆشەویستی دڵی ئەویان تێدەگەیشتن! دووبارە و سێبارە دەبینین کە هەندێک کەس سەرسام دەبن بەهۆی قووڵی بایەخدانی ئەو بە پیاوان و ژنانی هەژار و گوناهبار. ئەو حەزی دەکرد لەگەڵ گوناهباراندا بێت. ئەو حەزی دەکرد نیعمەت و بەزەیی خۆی بۆیان دەربخات. بەڵام ئەو هەرگیز تێکەڵ بە گوناهباران نەدەبوو بۆ ئەوەی لەگەڵیاندا بە ڕێگاکانیاندا بڕوات. ئەو بەدوایاندا دەگەڕا بۆ ئەوەی لە ڕێگاکانیان لایان بدات و خودای هەموو نیعمەتێک بەوان ئاشکرا بکات.
و لێرەدا قوتابییەکان وەستابوون، بە سەرسوڕمان و پڕ لە سەرسامییەوە سەیریان دەکرد، بەڵام کەس نەیدەوێرا ئەوەی لە دڵیدا بوو بیڵێت. نەیاندەویست لێی بپرسن،
“چی دەگەڕێیت؟ یان، بۆچی لەگەڵی قسە دەکەیت؟” (ئایەتی ٢٧).
ئەو دەیتوانی بە ئاسانی وەڵام بداتایەوە. دەیتوانی وەڵام بداتەوە و بڵێت: «مەبەستمە ڕزگاریی ڕۆحە بەنرخەکەی. مەبەستمە ئاوی ژیانی پێ بدەم تاکوو جارێکی تر هەرگیز تینووی نەبێتەوە. مەبەستمە بیکەمە موڵکی خۆم و پاکی بکەمەوە لە هەموو گوناهەکانی.» وە ئەگەر ئەمڕۆ قسە لەگەڵ هەر کەسێک دەکەم کە هێشتا لەو دوورە، با بڵێم ئەوەیە ئەوەی ئەو ئارەزووی دەکات بۆ تۆی بکات.
“ئەم پیاوە پێشوازی لە گوناهباران دەکات و لەگەڵیان نان دەخوات” (لۆقا ١٥:٢).
فریسییەکان ئەوەیان وت، و وایان دەزانی کە تاوانێکی خراپیان بەسەردا دەهێنا کاتێک ئەو جۆرە قسەیەیان بەکارهێنا، بەڵام ئۆه، ئەوە بۆ شکۆمەندیی ڕزگارکەرایەتییەکەیەتی کە گوناهبارانی وەرگرت. من ئەو وشانەی جۆن بەنیانم بەدڵە. ئەو هاوار دەکات،
ئۆ ئەم بەرخی خودایە! ئەو هەموو بەهەشتێکی بۆ خۆی هەبوو، هەزاران فریشتە بۆ جێبەجێکردنی فەرمانەکانی، بەڵام ئەوە نەی دەتوانی ڕازی بکات. دەبێت گوناهبارانی هەبێت بۆ ئەوەی لەگەڵی هاوبەشی پێ بکات.
ئێمە حەزمان لە گۆرانی وتنە:
گوناهباران عیسا وەردەگرێت؛ وشەی نیعمەت بۆ هەمووان ڕابگەیەنن ئەوانەی ڕێگای ئاسمانی جێدەهێڵن، هەموو ئەوانەی دوا دەکەون، هەموو ئەوانەی دەکەون. دووبارە و سێبارە بیڵێنەوە، مەسیح مرۆڤی گوناهبار وەردەگرێت.
ئەو ئەو گوناهبارە هەژارەی وەرگرت. خۆی بۆی ئاشکرا کرد. ئاوی ژیانی پێدا. و پاشان دەخوێنینەوە،
“ژنەکە پاشان گۆزەی ئاوەکەی بەجێهێشت، و ڕۆیشت بۆ ناو شارەکە” (v. 28a).
ئەوە تێبینی بکە. بە تینوێتی هات. هاتبوو تا ئاو لە بیرەکەی یاقوب وەربگرێت، بەڵام لە مەسیحدا شتێکی دۆزییەوە کە بەو شێوەیە ئارەزووی دڵی تێرکرد، کە لەبەر خۆشەویستی ئەو، گۆزەکەی ئاوەکەی لەبیرکرد، و بە پەلە بەرەو شارەکە ڕۆیشت.
“ژنەکە بە پیاوەکانی گوت: «وەرن، پیاوێک ببینن، کە هەموو ئەو شتانەی پێگوتم کە کردوومن. ئایا ئەمە مەسیح نییە؟» (ئایەتەکانی ٢٨ب-٢٩).”
وە بەم شێوەیە ئەو ژنەی کە ماوەیەکی کەم لەمەوبەر ژنێکی گوناهبار و بێ ناوبانگ بوو، ئێستا بووەتە بانگخوازێکی دڵسۆز. ئەمە هەمان شتە کە پەروەردگار عیسا بە درێژایی سەدەکان کردوویەتی، نیعمەتەکەی خۆی بۆ ڕۆحە پێویستەکان ئاشکرا دەکات. ئەمە ئەوەیە کە، ئەگەر تۆ هێزی ڕزگارکەری ئەوت نەناسیبێت، ئەو چاوەڕێیە بۆ تۆی بکات.
پاشان دەخوێنینەوە،
“ئەوان [خەڵکی سامیریا] لە شارەکە هاتنە دەرەوە، و هاتنە لای” (ئایەتی ٣٠)،
و لەم نێوەندەدا قوتابییەکان لە مامۆستاکەیان پاڕانەوە نان بخوات.
"بەڵام ئەو پێی گوتن، من خواردنێکم هەیە بیخۆم کە ئێوە لێی نازانن" (v. 32).
ئەوان زۆر نیگەرانی دابینکردنی پێداویستی جەستەیی بوون. گەورە عیسای مەسیح بیری لە شتێکی زۆر بەرزتر دەکردەوە. یەکەم بیری ئەو تێرکردنی ئارەزووە جەستەییەکان نەبوو. نیگەرانییە گەورەکەی ئەو خۆشەویستییەکی پڕ لە ئارەزوو بوو بۆ پیاو و ژنە هەژار و گوناهبارەکان، و ئارەزوویەک بۆ ڕزگارکردنیان لە بەدبەختییەکانیان، بۆ پاککردنەوەیان لە گوناهەکانیان، و بۆ ئەوەی بیانکات بە پاک و پیرۆز لەبەرچاوی خودا.
"من گۆشتم هەیە بۆ خواردن."
بە واتایەکی تر، هیچ شتێک ئەوەندە دڵی خۆش نەدەکرد، هیچ شتێک ئەوەندە بەلایەوە گرنگ نەبوو وەک بینینی ڕۆحە دڵەڕاوکێدارەکان کە ئامادەن پەیامەکەی وەرگرن. و ئۆه، هاوڕێ خۆشەویستەکان، دەمەوێت بە هەر گوناھبارێکی داماو بڵێم، پێویست ناکات دوودڵ بیت لە هاتن بۆ لای عیسا. ئەو تامەزرۆیە تۆ بێیت. خەڵک هەندێک جار پێم دەڵێن، "دەترسم من گوناھبارێکی نزیکەی زۆر گەورە بم." تۆ گوناھبارێکی زۆر گەورە نیت بۆ ئەو. ئەو حەز دەکات تەنانەت گوناھبارە هەرە خراپەکانیش وەربگرێت و لە گوناھەکانیان پاکیان بکاتەوە. ئەو چاوەڕێیە بۆ تۆی بکات. "بەڵێ، 'من خواردنم هەیە،' ئەو دەڵێت، 'کە ئێوە لێی نازانن.'"
و قوتابییەکان، کە هێشتا لەسەر ئاستی سروشتی بیر دەکردەوە، ڕوویان لە یەکتر کرد و سەریان لەقاند و پرسییان،
ئەو مەبەستی چییە؟ 'ئایا هیچ پیاوێک شتێکی بۆ خواردن هێناوە؟'" (ئایەتی ٣٣).
بەڵام عیسا زانی ئەوەی کە دەیانگوت، و فەرمووی،
“خواردنم ئەوەیە کە ویستی ئەوەی منی ناردووە بکەم، و کارەکەی تەواو بکەم” (ئایەتی 34).
بۆ جێبەجێکردنی ئەو ویستە بوو کە ئەو لەو شکۆمەندییەی لەگەڵ باوک هەیبوو، پێش ئەوەی جیهان هەبێت، هات. گوێمان لێیەتی کە لە زەبوورەکان 40:0 دەڵێت،
"من دڵخۆشم بە جێبەجێکردنی ویستی تۆ، ئەی خودای من؛ بەڵێ، شەریعەتەکەی تۆ لە دڵی مندایە" (v. 8).
ئەوە کردن واتای ئەوە بوو کە مرۆڤایەتیی ئێمە وەربگرێت. واتای ئەوە بوو وەک منداڵێکی بچووک کە لە دایکێکی پاکیزە لەدایک بووە، بێتە سەر زەوی. واتای ئەوە بوو لە ناسرە گەورە بێت، ئەو شارە خراپ، بەدکار و پیسە. واتای ئەوە بوو لەوێ گەورە بێت بە پیرۆزیی ژیان و پاکیی دڵ، منداڵێک بێ هیچ پەڵەیەکی گوناه لەسەر ویژدانی و پیس نەکرابوو بە هیچ بیرێکی خراپ یان بە هیچ شتێکی ناپیرۆز، پیاوێک کە ویستی خودا بە تەواوی باڵادەست بوو بۆی، پیاوێک کە دەستەکانی ڕەق ببوون کاتێک ئامێرەکانی دارتاشی بەکاردەهێنا، کە لە دوکانەکە کاری دەکرد تا خەڵک دواتر سەرسام ببوون کاتێک چووە دەرەوە بۆ مزگێنیدان. وتیان، "ئایا ئەمە دارتاشەکە نییە؟ ئەی چۆن ئەم پیاوە ئەم شتانەی هەیە، بێ ئەوەی هەرگیز فێر بووبێت؟" بەڵام لە هەموو ئەمانەدا ویستی خودای جێبەجێ دەکرد، و هەمیشە چاوەڕێی خاچ بوو. لە کاتی دیاریکراوی خودادا، ئامێرەکانی دارتاشییەکەی دانا، دوکانەکەی بەجێهێشت، و چووە دەرەوە بۆ مزگێنیدانی مزگێنیی شانشینی خودا و بۆ چاککردنەوەی مرۆڤایەتیی پێویستدار لە نەخۆشییەکانیان. و خاچەکە هەمیشە نزیکتر دەبووەوە لەبەردەم ڕووی.
لە بەشی حەڤدەهەمی ئەم ئینجیلەدا ئێمە ئەومان لە نوێژدا دەبینین، و ئەو لەبەردەم باوکدا چەمابووەوە، دڵی بەرەو خودا بەرز دەبووەوە کە ئەوی ناردبووە جیهان و بەم زووانە دەگەڕایەوە لای ئەو. ئەو هاوار دەکات،
“من تۆم لەسەر زەوی شکۆدار کردووە: من ئەو کارەم تەواو کردووە کە تۆ پێتدام بیکەم” (17:4).
لەمەدا ئەو پێشبینی کاری خاچەکەی دەکرد، چونکە کارەکە کە بەتایبەتی پێی سپێردرابوو بیکات بریتی بوو لە کەفارەتکردن بۆ تاوان. ئەو دەڵێت،
کوڕی مرۆڤ نەهات بۆ ئەوەی خزمەتی بکرێت، بەڵکو بۆ ئەوەی خزمەت بکات و ژیانی خۆی بداتە فیدیە بۆ زۆر کەس (مەتا ٢٠:٢٨؛ مەرقۆس ١٠:٤٥).
ئەوە ئەو کارە بوو کە ئەو مەبەستی بوو. ئەوە ئەو کارە بوو کە دەبوو تەواوی بکات. ئەو نەدەگەڕایەوە بۆ شکۆمەندییەکە تاوەکو ئەوەی کە لە سەرەتاوە خۆی بۆ تەرخان کردبوو، بەدی نەهێنابا.
و لە کۆتاییدا، دوای ئەو کاتژمێرە ترسناکانەی ئازار لەسەر دارەکە کاتێک خودا کردی بە گوناهـ بۆ ئێمە، سەرەڕای ئەوەی ئەو هیچ گوناهێکی نەدەزانی، بۆ ئەوەی ئێمە ببینە ڕاستودروستیی خودا تێیدا، دوای ئەوەی جامی تاڵی حوکمی تا دوا دڵۆپ خواردەوە، ئەو جامەی کە گوناهەکانی ئێمە پڕیان کردبوو، دوای ئەوەی لە ناخی گیانیدا هەموو ئەوەی کە تاوانەکانمان شایەنی بوون هەڵیگرت، کاتێک
“ئەو لەبەر سەرپێچییەکانمان بریندار کرا، لەبەر گوناهەکانمان لێی درا: سزای ئاشتیی ئێمە لەسەر ئەو بوو؛ و بە زامەکانی ئەو ئێمە چاک بووینەوە” (یەشەعیا 53:6)-
پاشان گوێمان لێی دەبێت کە دەڵێت،
"باوکە، ڕۆحی خۆم دەسپێرمە دەستەکانی تۆ" (لۆقا ٢٣:٤٦).
ئەو بە دەنگێکی بەرز هاواری کرد،
"تەواو بوو" (یۆحەننا 19:30),
و سەری دانەواند و ڕۆحی خۆی ڕادەستی باوک کرد. لە زمانی یۆنانیدا ئەوە تەنها یەک وشەیە لە جیاتی سێ وشە. ئێمە دەڵێین، "تەواو بوو." ئەو هاواری کرد، "تەواو بوو!" ئەوە بەو مانایەیە کە کاری ڕزگارکەر تەواو بوو. ئەوە بەو مانایەیە کە ئەو کارەی کە بەهۆیەوە پیاوان و ژنان دەتوانن لە گوناهەکانیان پاک ببنەوە و دەتوانن لەبەردەم خودایەکی پیرۆزدا لە هەموو تۆمەتێک بێتاوان ڕابوەستن، بە تەواوی ئەنجام درابوو، و لەسەر بنەمای ئەو کارە تەواوکراوە، خودا دەتوانێت ئێستا دادپەروەر بێت و بێتاوانکەری ئەو کەسە بێت کە باوەڕ بە عیسا دێنێت.
پیرۆزێکی خۆشەویست خەریک بوو بمرێت، و کەسێک لەسەری وەستا و پرسی، "هەموو شتێک باشە؟" سەری بەرز کردەوە و بە زەردەخەنەیەکەوە وەڵامی دایەوە.
“بەڵێ، 'تەواو بوو.' لەسەر ئەوە من دەتوانم هەتاهەتایی خۆمم پێوە هەڵواسم.”
ئۆه، ئایا تێدەگەیت لە پیرۆزیی ئەوە؟ "تەواو بوو." ناتوانیت هیچ شتێک زیاد بکەیت بۆ کارێکی تەواوکراو. پرسیارەکە ئەوە نییە مەسیح بەشی خۆی کردبێت و ئێستا تۆ دەبێت بەشی خۆت بکەیت بۆ ئەوەی گوناه لاببەیت. بەڵام ڕاستییە پیرۆزەکە ئەوەیە کە مەسیح بۆ هەتاهەتایە گوناهی لابردووە بە قوربانیدانی خۆی، و خودا دەیەوێت ئێمە شایەتیی ئەوە وەربگرین، باوەڕی پێ بکەین، و شکۆمەندی بدەینە خودا لەبەر ئەوە. و ئەو ساتەی کە ئێمە باوەڕ دەکەین، هەموو کاری گەورە عیسای مەسیح دادەنرێت لە بەرامبەر گوناه و تاوانمان، و ئێمە بە خۆڕایی بە نیعمەتی ئەودا بێتاوان دەکرێین.
خۆراکی من ئەوەیە کە ویستی ئەوەی منی ناردووە جێبەجێ بکەم، و کارەکەی تەواو بکەم.
ئەو هاتە ناو جیهان بۆ ئەو مەبەستە تایبەتە، و ئەو نەدەگەڕایەوە بۆ ئاسمان تاوەکو جێبەجێ نەکرابوو.
بەڵام ئێستا، ئەو بیر لە ملیۆنان، ملیۆنانێکی بێشومار دەکاتەوە، لە جیهاندا کە دەبێت ماوەیەکی زۆر چاوەڕێ بکەن پێش ئەوەی پەیامەکە ببیستن. بۆیە ئەو بە قوتابییەکانی دەڵێت،
“ئایا ئێوە ناڵێن، هێشتا چوار مانگ ماوە، ئینجا دروێنە دێت؟” (ئایەتی 35أ).
ئەمە، بەڕوونی، زۆر سەرەتای ساڵ بوو و دەیانتوانی کێڵگە سەوزەکانی دەوروبەریان ببینن. حیساباتی خۆیان دەکرد و دەیانگوت، "باشە، نزیکەی چوار مانگی تر کاتی دروێنە دەبێت." عیسا دەفەرموێت، "ئەوە مەڵێن. مەڵێن، 'هێشتا چوار مانگ ماوە، ئینجا دروێنە دێت؟ سەیری بکەن، من پێتان دەڵێم، چاوتان بەرز بکەنەوە و سەیری کێڵگەکان بکەن؛ چونکە ئەوان ئێستا سپین بۆ دروێنە'" (ئایەتی 35)- نەک کێڵگەکانی گەنم، نەک کێڵگەکانی گەنمەشامی، بەڵکو ئەم کێڵگە گەورانەی نەتەوەکانی مرۆڤ لە دەوروبەرمان لە هەموو شوێنێکی جیهاندا. ئەوان ئێستا سپین بۆ دروێنە، پیاوان و ژنان لە هەموو شوێنێک کە پێویستیان بە مەسیحە. پیاوان و ژنانێک کە لە گوناهەکانیاندا دەژین، کە لە گوناهەکانیاندا دەمرن، کە هاوار دەکەن،
“کێ چاکەیەکمان نیشان دەدات؟” (زەبور ٤:٦).
ئێستا ئەرکی خزمەتکارانی مەسیحە، ئەوانەی کە دەیناسن، ئەوانەی بە نیعمەتەکەی ڕزگارکراون، ئەم پەیامی مزگێنییەکەی ئەویان بدەن بەوانەی کە هێشتا لە گوناهدا دەژین.
لێرەدا، دەتوانم بڵێم، ئەمە ئاستەنگەکەیە سەبارەت بە ئەرکە بیانییەکان. خەڵک هەندێک جار دەڵێن، "باشە، من باوەڕم بە ئەرکە بیانییەکان نییە." دەتوانیت زۆر سوپاسگوزار بیت کە کەسێکی تر باوەڕی پێی هەبووە! ئەگەر کەسێک لەمێژە باوەڕی بە ئەرکە بیانییەکان نەبووایە، من و تۆ هێشتا کافری داماو دەبووین کە لە نەزانینی خودا و لە گوناه و گەندەڵیدا دەژیان. بەڵام کەسێک ئەوەندە ئارەزووی ئەرکە بیانییەکانی هەبوو کە هاتە لای باوباپیرانمان لە وڵاتە جۆراوجۆرەکانی ئەوروپا کە نەوەکانمان لێوەی هاتوون، و لەوێ چیرۆکەکەی بۆ گێڕانەوە کە ئەوانی لە تاریکییەوە گۆڕی بۆ ڕووناکی، و لە دەسەڵاتی شەیتانەوە بۆ لای خودا. ئێمە ئەمڕۆ چێژ لە ناسینی مەسیح وەردەگرین بەهۆی دڵسۆزیی ئەوانەی سەدەکانی ڕابردوو. ئۆه، با ئەمڕۆش بە هەمان شێوە دڵسۆز بین! با ئەمڕۆش بە هەمان شێوە ڕاستگۆ بین لە گوێڕایەڵیکردنی فەرمانی خوداوەند یەسووعی مەسیح بۆ گەیاندنی مزگێنی بە هەموو جیهان لە کەمترین کاتی گونجاودا! با دواینەخەین. مەڵێ، "ئۆه، باشە، ڕۆژێکی تر دەبێت." لێرەدا دەڵێت،
"ئایا ئێوە ناڵێن، هێشتا چوار مانگ ماوە؟"
پێم وایە هەندێک هەن کە ئەو لەوانەیە ئەمڕۆ پێیان بڵێت، ئەگەر لەسەر زەوی بژیایە، "مەڵێن سەردەمێکی تر هەیە، کاتێک پاشماوەی ئیسرائیل دروێنە دەکەن و بەرهەمەکە لە جیهان دەردەهێنن؟ ئەوە مەڵێن، بەڵکو چاوتان بەرز بکەنەوە و سەیری بکەن. کێڵگەکان ئێستا سپی بوون بۆ دروێنە، و بەرپرسیارێتی ئێوەیە کە ئەوەی لە دەستتان دێت بیکەن بۆ ئەوەی ڕاستییان پێ بدەن." و دڵنیا بن لەمە: ئەگەر من و تۆ بە دڵسۆزی ئەوەی لە دەستمان دێت بیکەین، جا بە ڕۆیشتنی خۆمان بێت یان بە پشتیوانیکردن لە نوێژدا و بە دیارییەکانمان بۆ ئەوانەی دەڕۆن، ئەو دڵنیا دەبێتەوە کە ئێمە بەپێی ئەوە پاداشت دەکرێین. یەزدان زیاد دەکات،
"ئەوەی دروێنە دەکات کرێ وەردەگرێت و بەری بۆ ژیانی هەتاهەتایی کۆدەکاتەوە، تا هەردووکیان، ئەوەی دەچێنێت و ئەوەی دروێنە دەکات، پێکەوە دڵخۆش بن. و لێرەدا ئەو قسەیە ڕاستە، یەکێک دەچێنێت و ئەوی تر دروێنە دەکات. من ئێوەم نارد تا دروێنە بکەن لەو شوێنەی کە ئێوە هیچ ماندووبوونێکتان تێدا نەکێشا: خەڵکی تر ماندوو بوون، و ئێوە چوونە ناو ماندووبوونی ئەوانەوە" (ئایەتەکانی 36-38).
قوتابییەکان نێردرانە خاکی ئیسرائیل، کە پێغەمبەران لە سەدەکانی تردا لەلایەن خوداوە بۆی نێردرابوون، و ئەوان دەچوون دروێنە بکەن لەو شوێنەی کە ئەوانی تر چاندبوویان. و بەم شێوەیە ئەمڕۆ، ئەو خزمەتکارەکانی دەنێرێت، هەندێکیان بۆ چاندن و هەندێکیان بۆ دروێنەکردن، بۆ ئەوەی هەمووان، لە کۆتاییدا، پێکەوە دڵخۆش بن.
ئێستا، لە ئایەتەکانی ٣٩-٤٢، ئێمە کاریگەریی شایەتیی ئەو ژنە سامەرییە وەردەگرین. کاتێک خودا ڕۆحێک ڕزگار دەکات، ئەوە لە پێناوی ئەوەدایە کە ڕزگاربووەکە خزمەتی نیعمەتی خۆی بدات بە کەسێکی تر. ئایا ئەو تۆی ڕزگار کردووە؟ کەواتە ئایا هەوڵ دەدەیت بگەی بە کەسێکی تر؟ تۆ زۆرجار چیرۆکی تیمی ڕزگارکەرەکەت بیستووە کە بە بەلەمێکەوە بەناو زریانێکی گەورەدا چوونە دەرەوە و پیاوێکیان ڕزگار کرد کە بە ستوونێکی کەشتییەکی تێکشکاوەوە بەسترابووەوە، کەشتییەکە لەناو بەردەکاندا گیر ببوو و بە ڕوونی لە کەنار دەریاوە لە ڕێگەی چاویلکەکانیانەوە دیار بوو. ئەوان ئەم پیاوەیان گەڕاندەوە، بەڵام ئەو بە تەواوی بێهۆش بوو. ئەوان بردیان بۆ نەخۆشخانە بچووکەکە و هەندێک هۆکاری هۆش وەرگرتنیان پێدا بۆ ئەوەی هۆشی بێتەوە. یەکەم وشەکانی کە دەری بڕی کاتێک هۆشی هاتەوە ئەمانە بوون:
پیاوێکی تر هەیە.
وتیان، "مەبەستت چییە؟" وتی، "پیاوێکی تر، پیاوێکی تر." وتیان، "مەبەستت ئەوەیە پیاوێکی تری زیندوو لەسەر ئەو کەشتییە وێرانبووە هەیە؟" "بەڵێ،" وتی، "پیاوێکی تر." و بەو شێوەیە دیسانەوە بەناو گەردەلوولەکەدا چوونە دەرەوە، و ئەمجارەیان ناچار بوون سەربکەونە سەر کەشتییەکە و بگەڕێن بەدوایدا. بە دڵنیاییەوە، پیاوێکی تریان لە کەشتییەکەدا دۆزییەوە کە بێهۆش کەوتبوو. بە بەلەمەکەیان هێنایانە کەنار، و ڕزگار کرا. ئایا تۆ هێنراویت تا نیعمەتی میسیۆنەری خودا بناسیت لە خۆشەویستیی ڕزگارکەردا؟ باشە، پیاوێکی تر هەیە، ژنێکی تر هەیە، کەسێکی تر هەیە کە پێویستی بە مەسیحە. ئەوە بکە کە دەتوانیت بۆ گەیشتن بەوان.
ژنە سامەرییەکە ڕزگار کرا. ئاوی ژیانی دۆزیبووەوە. گەڕابووەوە گوندەکە و بە پیاوەکانی گوتبوو-پێم وایە ئەوە گرنگە: پیاوەکان زۆر باش دەیانناسی-و بە پیاوەکانی گوت، "ئێستا هەموو شتێک جیاوازە."
‘وەرن، پیاوێک ببینن، کە هەموو ئەو شتانەی پێ گوتم کە کردوومن: ئایا ئەمە مەسیح نییە؟’“ (ئایەتی ٢٩).
وە بەم شێوەیە دەخوێنینەوە.
زۆرێک لە سامەرییەکانی ئەو شارە باوەڕیان بەو هێنا لەبەر قسەی ئەو ژنە، کە شایەتی دا، «هەموو ئەوەی کردم پێی گوتم.» جا کاتێک سامەرییەکان هاتنە لای، داوایان لێکرد لەلایان بمێنێتەوە: ئەویش دوو ڕۆژ لەوێ مایەوە، و زۆرێکی تر باوەڕیان هێنا لەبەر قسەی خۆی» (ئایەتەکانی ٣٩-٤١).
هۆشیاربوونەوەیەکی نایاب هەبوو لەو شاری سامرییەدا، هەمووی بەهۆی شایەتییە دڵسۆز و باوەڕدارەکەی ئەم ژنە هەژارەوە کە تازە بەم زووانە ئەوی ناسیبوو.
"زۆر زیاتر باوەڕیان هێنا لەبەر ووتەی خۆی؛ و بە ژنەکەیان وت، ئێستا ئێمە باوەڕمان هێناوە، نەک لەبەر قسەی تۆ: چونکە ئێمە خۆمان گوێمان لێبووە، و دەزانین کە ئەمە بەڕاستی مەسیح، ڕزگارکەری جیهانە” (ئایەتەکانی ٤١-٤٢).
ئەو بوو کە سەرنجی ئەوانی ڕاکێشا. ئەو بوو کە یەکەم کەس بوو ڕێنمایی کردن بۆ ئەوەی بچنە لای ئەو. لە ئەنجامی ئەوەدا، ئەوان بانگهێشتیان کرد بۆ ناو شار. بەڵام ئێستا دەڵێن، "ئێمە تەنها لەبەر شایەتی تۆ باوەڕمان نەهێناوە، بەڵکو لەبەر ئەوەی ئەومان بینیوە و گوێمان لێ بووە. ئەو قسەی لەگەڵ دڵەکانمان کردووە و ویژدانمانی جوڵاندووە. ئەو خۆشەویستی و سۆزی ئێمەی بەدەست هێناوە، و ئێمە باوەڕمان پێی هێناوە. ئێمە دەزانین ئەو مەسیحە، ڕزگارکەری جیهانە."
ئایا تۆ ئەوت دەناسیت؟ چەند شتێکی پیرۆزە کە لەگەڵ ئەودا ئاشنا بیت، کە ناسینی ژیانی هەتاهەتاییە، و پاشان هەوڵ بدەیت کە خەڵکی دیکەش بەرەو ناسینی ئەو ڕێنمایی بکەیت!