عیسا لە پەرستگا فێری دەکرد، لەوێ مامۆستایانی یاسا و فەریسییەکان ژنێکیان هێنا کە لە زینادا گیرابوو، داوایان لێکرد کە یاسای بەردبارانکردنەکەی لەسەر جێبەجێ بکات. عیسا وەڵامی دایەوە و بە هەر کەسێکی بێ گوناهی گوت کە یەکەم بەرد بگرێت، ئەمەش وای لێکرد داواکارەکانی بڕۆن. پاشان بە ژنەکەی گوت کە ئیدانەی ناکات و فەرمانی پێکرد "بڕۆ، و چیتر گوناه مەکە."
عیسا چوو بۆ کێوی زەیتوون. و بەیانی زوو گەڕایەوە پەرستگا، و هەموو خەڵکەکە هاتنە لای؛ ئەویش دانیشت و فێری کردن. و مامۆستایانی یاسا و فەریسییەکان ژنێکیان هێنایە لای کە لە زینادا گیرابوو؛ و کاتێک لە ناوەڕاستدا دایاننا، پێیان گوت: «مامۆستا، ئەم ژنە لە زینادا گیراوە، لە کاتی ئەنجامدانی تاوانەکەدا. ئێستا موسا لە یاساکەدا فەرمانی پێکردووین کە ئەوانەی وەک ئەم ژنە بن بەردباران بکرێن: بەڵام تۆ چی دەڵێیت؟» ئەوان ئەمەیان گوت بۆ ئەوەی تاقیبکەنەوە، تاوەکو هۆکارێکیان هەبێت بۆ تۆمەتبارکردنی. بەڵام عیسا چەمایەوە و بە پەنجەی لەسەر زەوی نووسی، وەک ئەوەی گوێی لێیان نەبێت. جا کاتێک بەردەوام بوون لە پرسیارکردن لێی، خۆی ڕاستکردەوە و پێی گوتن: «هەرکەسێک لە ئێوە بێ گوناهە، با یەکەم بەردی لێ بگرێت.» و دووبارە چەمایەوە و لەسەر زەوی نووسی. ئەوانەی گوێیان لێی بوو، بە ویژدانی خۆیان تاوانبار کران، یەک لە دوای یەک ڕۆیشتن، لە بەتەمەنترینەوە دەستیان پێکرد تاوەکو دوا کەس: و عیسا بە تەنیا مایەوە، و ژنەکەش لە ناوەڕاستدا ڕاوەستابوو. کاتێک عیسا خۆی ڕاستکردەوە و کەسی نەبینی جگە لە ژنەکە، پێی گوت: «ژنە، تۆمەتبارەکانت لە کوێن؟ هیچ کەسێک حوکمی تۆی نەداوە؟» ئەویش گوتی: «هیچ کەسێک، گەورەم.» و عیسا پێی گوت: «منیش حوکمت نادەم: بڕۆ، و چیتر گوناه مەکە.»
دواین ڕستە لە بەشی ٧ بە شێوەیەکی دروست سەر بە یەکەم ئایەتە لە بەشی ٨. پێویستە لە سەرەتاوە بزانین کە لە مێشکی زۆر کەسدا، زۆر ڕەخنەگری کتێبی پیرۆز، زۆر زانای مەسیحی، ئەم دەقە تەواوەتییە بە گوماناوی دادەنرێت چونکە لە هەندێک لە دەستنووسە کۆنەکاندا ئەم یازدە ئایەتە نادۆزیتەوە.
لە لایەکی ترەوە، ڕاستییەکی سەرنجڕاکێشە کە لە ژمارەیەک دەستنووسی زۆر کۆندا، لە کاتێکدا ئەم ئایەتانە لابراون، بۆشاییەک لەسەر لاپەڕەکە بەجێهێڵراوە، کە بە ڕوونی نیشان دەدات کە نووسەر ویستوویەتی ئاماژە بەوە بدات کە لە هەندێک دەستنووسی تردا شتێک لە نێوان ئایەتی ٥٢ی بەشی ٧ و ئایەتی ١٢ی بەشی ٨دا هاتووە. لە دەستنووسەکانی تردا ئەم بەشە بە تەواوی لابراوە. هەندێکی تر ئەو دەقەمان پێدەدەن، بەڵام لێرەدا داینانێن. دای دەنێن لە کۆتایی ئینجیلی یوحەنادا وەک جۆرێک لە پاشکۆ.
لە لایەکی ترەوە، دەسەڵاتێکی زۆر باشمان هەیە بۆ ئەوەی بە ڕەسەنی دابنێین، چونکە لە زۆر دەستنووسی کۆنی یۆنانیدا دۆزراوەتەوە، و زۆر ئاشکرایە کە بەشێکە لەم ئینجیلە.
هۆکاری لابردنی لە زۆر حاڵەتدا، بە بڕوای من، ئەوەیە کە هەندێک لە مەسیحییە سەرەتاییەکان وادیارە هەستیان کردووە چیرۆکێکی لەم جۆرە، کە وادیار بوو هەڵوێستێکی نەرمی بەرامبەر بە ڕەفتاری ناڕەوشتی پێشنیار دەکرد، ڕەنگە بە هەڵە لێی تێبگەن، بەتایبەتی لەلایەن گەلێکەوە کە تازە لە بتپەرستی دەرچووبوون، لەگەڵ هەموو کردەوە قێزەون و ناپاکەکانیان، کە زۆرجار تەنانەت پەیوەست بوون بە پەرستنی خوداوەندەکانیانەوە. ڕەنگە لای هەندێک لەوان وا دەرکەوتبێت کە ئەم دەقە وای دەگەیەنێت کە، لە کۆتاییدا، ئەو گوناهەی لێرەدا باس دەکرێت شتێکی زۆر قێزەون نییە لەبەرچاوی خودا. بەڵام تەنها پێویستە پاشماوەی ئینجیل بخوێنیتەوە بۆ ئەوەی بزانیت ئەو گریمانەیە چەند هەڵەیەکی گەورە دەبێت.
کاتێک لەم بەشەدا دەخوێنینەوە، زۆر ئاماژەی ڕوون بۆ ئەم ڕووداوە تایبەتە دەدۆزینەوە. چەند بڕگەیەک هەن کە بە ڕوونی و دروستی لێیان تێناگەیشتین ئەگەر ئەم چیرۆکە نەبووایە.
بە شێوەیەکی کەسی، پێم وایە وەرگێڕەکان بە تەواوی ڕاستیان کرد لەوەی کە وەک بەشێک لە دەقی پیرۆز جێگایان کردەوە بەبێ هیچ نیشانەیەکی جیاکەرەوە بۆ جیاکردنەوەی لە پاشماوەی ئینجیلەکە. لە وەشانی پێداچوونەوەکراودا بە کەوانە جیاکراوەتەوە، و زۆر کەس بە ڕەسەنی نازانن. بەڵام، هەر کەسێک کە نیعمەتی خودا بناسێت وەک ئەوەی لە مەسیحدا ئاشکرا کراوە، پێم وایە، دەبێت بە ڕەسەنی بناسێت، چونکە زۆر لە عیسا دەچێت کە ئەو کارە بکات کە لێرەدا وەک ئەوەی کردوویەتی نیشان دراوە.
وە، لەگەڵ ئەوەشدا، گوناهی ئەم ژنە هەژارە لە گوناهەکانی هەریەکێک لە ئێمە خراپتر نییە:
هەموومان وەک مەڕ گومڕا بووین؛ هەریەکەمان بە ڕێگای خۆیدا ڕۆیشتین» (ئیشایا ٥٣:٦).
بەندی یەکەم لەوێ باس لە گوناهی مرۆڤایەتی دەکات - تەواوی مرۆڤایەتی گومڕا بووە. لە خودا دوورکەوتووەتەوە. بەڵام دواتر بەندی دووەم ئاماژە بە تاوانە تاکەکەسییەکانمان دەکات: "هەریەکەمان ڕوومان وەرگێڕاوە بۆ ڕێگای خۆی."
خەڵکانێک هەن کە لە خۆشگوزەرانییە جەستەییەکانی وەک ئەمە پارێزراون، بەڵام لەبەرچاوی خودا تاوانبارن بە گوناهەکانی مێشک و دڵ کە بە هەمان شێوە قێزەون و ناپیرۆز و پیسن لەبەرچاوی ئەودا وەک گوناهەکانی جەستە.
"مرۆڤ سەیری ڕوخساری دەرەوە دەکات، بەڵام یەزدان سەیری دڵ دەکات" (1 ساموێل 16:7).
لووتبەرزی ئەو شتە قێزەونەیە کە خودا دەفەرموێت ڕقی لێیەتی - حەسادەت، چاوچنۆکی، خۆشەویستیی پارە، زۆرداری، زمانێکی بەد کە شتی ناخۆش و ناڕاست دەڵێت و چیرۆکی ئابڕووبەر بڵاودەکاتەوە. هەموو ئەمانە لەنێو ئەو شتانەدا ژمێردراون کە لەبەرچاوی ئەودا خراپ و قێزەونن.
"هەریەکەمان ڕێگای خۆمان گرتووە؛ و یەزدان تاوانی هەموومانی خستە سەری." (ئیشایا ٥٣:٦)
لێرەدا تێڕامان لە نیعمەتی خودا دەکەین بۆ یەک گوناهبار و هەمان ئەو نیعمەتە درێژ دەبێتەوە بۆ هەموو گوناهباران کە سوودی لێ وەردەگرن. ئێستا تا ڕادەیەک بە وریاییەوە سەرنج بدەنە ئەم بڕگەیە.
"هەموو پیاوێک ڕۆیشت بۆ ماڵەکەی خۆی، [بەڵام-]" (یوحەننا 7:53).
چەند زۆر شت لەدەست دەدەین بەبێ ئەو وشە بچووکەی "بەڵام". دوای نیوەڕۆ تێپەڕیبوو. سێبەری ئێواران دادەهات. کۆمەڵەکە بڵاوەیان کرد و هەموو پیاوێک چوو بۆ ماڵی خۆی، "بەڵام عیسا" – عیسا، دروستکەری هەموو شتێک – هیچ ماڵێکی نەبوو بچێتە ناوی. چوو بۆ کێوی زەیتوون. گوێگرەکانی جێگەی نوستنی ئاسوودەیان هەبوو. گوێگرەکانی دەتوانین بگەڕێنەوە بۆ لای خێزانەکانیان و ماڵەکانیان، بەڵام عیسا، کەسێکی نامۆ لە جیهانێکدا کە دەستەکانی خۆی دروستی کردبوو، حەوانەوەی لەسەر لێژاییەکانی کێوی زەیتوون دەویست. ڕەنگە چووبێت، وەک چۆن زۆرجار دەییکرد، بۆ باخچەی گەتسیمانی.
ئۆه، ئەو نامۆ پیرۆزە بەرەکەتدارە، ئەو کەسەی کە دەیفەرموو، "ڕێویەکان کونەکانیان هەیە، و باڵندەکانی ئاسمان هێلانەیان هەیە؛ بەڵام کوڕی مرۆڤ شوێنی نییە سەری لێ دابنێت" (مەتتا ٨:٢٠).
چەند نزیک ببووەوە لە پیاوان و ژنانی هەژار، سەرگەردان، خەمبار و بێتاقەت. بیر لە پیاوان و ژنانی بێ ماڵ بکەرەوە لەم جیهانەدا ئەمڕۆ. لەبیر مەکە کە عیسا یەکێک بوو وەک ئەوان – بێ شوێنێک بۆ ئەوەی سەری دابنێت. ئەو چوو بۆ کێوی زەیتوون، و دوای ئەوەی شەو لەوێ لەسەر لای کێوەکە لەژێر سێبەری دارە زەیتوونەکاندا بەسەر برد، بەیانی کە هەستا گەڕایەوە بۆ پەرستگا. هەندێک لە خەڵکەکە هاتنە لای و ئەو دانیشت و فێری کردن.
پێشتر ئاماژەم بەوە کردووە کە باو بوو بۆ مامۆستایان بچنە حەوشە دەرەوەکانی پەرستگاکە لەلای یەکێک لە ستوونەکان، و لەوێ قوتابییەکانیان کۆدەبوونەوە بۆ گوێگرتن لێیان. بۆیە یەسووع جێگەی خۆی گرت لەلای یەکێک لە ستوونەکانی پەرستگاکە و دەستی کرد بە فێرکردنی خەڵکەکە.
ئەو ڕاستییەکەی دەربارەی پاشایەتی خودا دەخستەڕوو، کاتێک لەناکاو پشێوییەک دروست بوو، و فریسییەکان هاتن ژنێکی هەژاریان ڕاکێشا بۆ ناو کۆمەڵە کۆبووەوەکە. ئەو خەریکی ململانێ بوو و هەوڵی دەدا ڕووی خۆی بشارێتەوە. بێباک لە شەرمەکەی و لەو سووکایەتییەی کە بەسەریدا دەیانڕشت، ئەوان سوور بوون لەسەر ئەوەی خوداوەند یەسووعی مەسیح بخەنە دۆخێکەوە کە تێیدا ناچار بێت دژی شەریعەتی مووسا بوەستێتەوە، یان دەبێت بە دڵنیاییەوە گوناهبارێکی هەژار مەحکوم بکات کە پێویستی بە یارمەتییەکەی هەیە. بۆیە ئەو ژنەیان ڕاکێشا بەردەمی – ژنێک کە لە زینادا گیرابوو.
پیاوەکە لە کوێ بوو؟ ئایا ئەو، وەک ئەوەی خۆشەویستەکان بە گشتی دەیکەن، هەڵهاتبوو، بەجێی هێشتبوو تا بە تەنیا ڕووبەڕووی شەرمەزارییەکە ببێتەوە؟ ئەمە هەزاران جار لەم جیهانەدا ڕوودەدات. ئەو ستانداردە دووانەییەی کە ئەوکات هەبوو، ئەمڕۆش هەیە. ئەوان هێنایان بۆ ئەوەی بیخەنە بەردەم سووکایەتیی ئەو کەسانەی کە لە دەوری کۆببوونەوە، بەڵام پیاوەکە، کە زۆر زیاتر تاوانبارە، لەوێ نییە بۆ ئەوەی ڕووبەڕووی ئەو قەرەباڵغییە ببێتەوە. ئەو لەوێ نییە تا لەلای قوربانیی ئارەزووی سێکسیی خۆی بوەستێت و بڵێت، "بەهۆی خراپەکاریی منەوەیە کە ئەو گەیشتووەتە ئەم شوێنە ترسناکە." ژنانی داماو و گێل بە درێژایی سەدەکان ناچار بوون ئەو ئەزموونە تاڵە بزانن، دووبارە و دووبارە و دووبارە.
وتیان، "مامۆستا، ئەم ژنە لە زینادا گیرا، لە کاتی ئەنجامدانیدا. ئێستا موسا لە شەریعەتدا فەرمانی پێکردین، کە ئەوانەی وەک ئەمە بن دەبێت بەردباران بکرێن: بەڵام تۆ چی دەڵێیت؟" (یۆحەننا 8:4-5).
موسا لە یاساکەدا چی فەرموو؟ ئایا فەرمانی کرد کە کاتێک دوو کەس بەم شێوەیە تووشی گوناه دەبن، تەنها ژنەکە بەردباران بکرێت؟ نەخێر، هیچ شتێکی وا نەبوو. ئەو فەرمانی کرد کە هەردووکیان بەردباران بکرێن. ئەو فەرمانی کرد کە پیاوە تاوانبارەکە و هەروەها ژنەکەش سزا بدرێن.
بەڵام ئەوان هێنایان، ئەو کەسەی کە لاوازتر بوو لە نێوان هەردووکیاندا. ئێستا عیسا چی دەکات؟ وادابنێ ڕوو لەوان بکات و بڵێت، "بەڵێ، موسا فەرمانی داوە کە ئەوانەی لەم جۆرەن بەردباران بکرێن، و یاساکەش ووشەی پیرۆزی خودایە. تاکە شت کە دەبێت بکرێت ئەوەیە ئەم ژنە ببەنە دەرەوە و بەردبارانی بکەن. پاشان، ئەگەر هەر کاتێک توانیتان پیاوەکە بدۆزنەوە، دەستگیری بکەن و ئەویش بەردباران بکەن." ئەگەر ئەو قسەیەی کردبا، ئۆه، هەرگیز گوناهبارێکی هەژار، وەک ئەوەی لە بەشی حەوتەمی لۆقادا هەیە، بە گریانەوە نەدەهاتە بەردەمی! ئەو دەیوت، "ئۆه، نەخێر، ئەو هیچ بەزەییەکی بە کەسێکی وەک مندا نابێت." هەرگیز کەسێکی داماو، کە بەسەریا زاڵ بووبێت بەهۆی تاقیکردنەوە و خەمەوە، جورئەتی نەدەکرد بچێتە لای بۆ یارمەتی. ئەوان دەیانوت، "نەخێر، ئەو تەنها کەسانی وەک من مەحکوم دەکات. ئەو من ڕادەستی دادگایی دەکات."
بەڵام، لە لایەکی ترەوە، وا دابنێ بڵێت، "باشە، موسا ئەوەی وت، و بێگومان قسەی خودا بوو، بەڵام من بە ئێوە دەڵێم، با ژنەکە ئازاد بێت. من ئێوە لە گوێڕایەڵی یاساکە ئازاد دەکەم." ئەوا، دەستبەجێ دەیانووت، "ئەو بانگەشەی ئەوە دەکات کە لە خوداوە نێردراوە، پێغەمبەرێکی یەزدانە، و شتانێک فێر دەکات کە دژی یاسای موسایە. کەواتە، فێرکردنەکەی جێی متمانە نییە." وایان دەزانی کە تەڵەیان بۆ ناوە، بەڵام ئۆه، چەند بە سەرسوڕهێنەری پەروەردگار وەڵامی دانەوە! وتیان، "باشە، ئەوەتا ئەو لێرەیە. تۆ چی دەڵێیت؟ هیچ گومانێک لەسەر تاوانەکەی نییە. یاساکە دەڵێت، بەردبارانی بکەن. ئێستا چی بکەین؟" ئەو پیاوە خۆبەڕاستزانانە! و ئەو چی وەڵام دەداتەوە؟ دەخوێنینەوە کە عیسا چەمایەوە و لەسەر زەوی نووسی، وەک ئەوەی گوێی لێیان نەبووبێت. بۆچی ئەو کارەی کرد؟ ئەم پیاوانە شارەزای نووسینە پیرۆزەکان بوون، بەڵام بەداخەوە دەکرێت شارەزای نووسینە پیرۆزەکان بیت و دڵێکت هەبێت بە قەد بەردی ئاشی ژێرەوە ڕەق بێت، هەمیشە ئامادە بیت بۆ ئەوەی سەرزەنشت و مەحکومکردن بەسەر خەڵکی تردا ببارێنیت، لەبیرکردنی ئەوەی کە
هەمووان گوناهیان کردووە و نەیانتوانیوە بگەنە شکۆمەندی خودا (ڕۆما 3:23).
ئێستا لەبەر ئەوەی کە کتێبی پیرۆزی خۆیان دەزانی، دەبوو ئەو دەقەیان لە کتێبی یەرەمیا زانیبایە، کە دەڵێت،
"ئەی یەزدان، ئەی هیوای ئیسرائیل، هەموو ئەوانەی وازت لێ دەهێنن شەرمەزار دەبن، و ئەوانەی لێم دوور دەکەونەوە لەسەر زەوی دەنووسرێن، چونکە وازیان لە یەزدان هێناوە، کانیی ئاوی ژیان” (17:13).
ڕەنگە وەرگێڕدرابێتە سەر "لەسەر زەوی نووسراوە." سەیریان بکە لەوێ لە دەوری ئەو کۆبوونەتەوە، و ئەو چەمایەوە و لەسەر زەوی دەنووسێت. ئەوان ڕوو لە یەکتر دەکەن و دەڵێن، "ئەو چی دەکات، لەسەر زەوی دەنووسێت؟ لەسەر زەوی دەنووسێت! ئایا شتێکی لەو شێوەیە لە کتێبە پیرۆزەکانماندا نییە؟" بەڵێ، هەیە. لە کۆتاییدا بەهۆی گوناهەکانیانەوە دەگەنە خۆڵی مردن.
پەروەردگار پەیامێکی لە خوداوە دەگەیاند کە دەبوو بچێتە دڵی هەریەکێکیانەوە، بەڵام لە جیاتی ئەوە، بەردەوام بوون لە گوشار خستنە سەری، دەیانپرسی: "چی لەگەڵیدا بکەین؟ سوودی نییە دابنیشیت و لەسەر زەوی بنووسیت. ئێمە دەمانەوێت بزانین چی بکەین." ئەوەندە دووڕوونن لە خۆنواندنیاندا کە زۆر گەرموگوڕن، لە کاتێکدا، تەنها هەوڵ دەدەن بیخەنە شوێنێک کە بتوانن ناوزڕاندی بکەن!
خۆی بەرز کردەوە و ڕووبەڕووی ئەو گرووپە بچووکە لە سەرکردە دووڕووەکانی خەڵکەکە بووەوە، کە هەرگیز لە تەواوی ژیانیاندا لەبارەی گوناهەکانیانەوە پەیوەندییان بە خوداوە نەبوو، بەڵکو هەوڵیان دەدا خراپەکارییەکانی خۆیان بە پەرۆشی لە سەرزەنشتکردنی ئەوانی تردا بشارنەوە. سەیری چاوەکانیانی کرد، یەک لە دوای یەک، زۆر بە هێمنی، بەڵام زۆر بە یەکلاییکەرەوەیی فەرمووی،
“ئەوەی لە ئێوەدا بێ گوناهە، با یەکەم جار بەردێک لێی بدات” (یۆحەننا ٨:٧).
ئەو نەیووت، "یاسای موسا جێبەجێ مەکەن." ئەو نەیووت، "هاتووم یاسای موسا هەڵوەشێنمەوە،" بەڵکوو خستییە سەر شانی ئەوان کە ئەو یاسایە جێبەجێ بکەن، ئەگەر بوێریان هەبوو.
"ئەوەی لەنێوتاندا بێ گوناهە، با ئەو یەکەم کەس بێت بەردی لێ بدات."
ئەوان بە تەواوی شڵەژان. ئەو ڕووی وەرگێڕا، و دووبارە لەسەر زەوی نووسی. سەیرمە ئایا ئەو نووسینە دووەمە ڕەنگە ئەو ئایەتەی لە
زەبوورەکان 22:0, "تۆ منت هێناوەتە ناو خۆڵی مردن" (ئایەتی 15).
لە ماوەیەکی کەمدا، ئەو بەرەو خۆڵی مردن دەچوو، کاتێک هەموو سەرپێچی و ناڕەوایی گوناهباران وەک ئەم ژنە دەخرانە ئەستۆی ئەو، لە کاتێکدا خۆی کردە قوربانییەک بۆ کەفارەتی جیهان.
کەواتە ئەو دووبارە چەمایەوە و لەسەر زەوی نووسی، و لەکاتێکدا ئەو دەینووسی جووڵەیەک لەنێو تۆمەتبارەکاندا هەبوو. ئەوان سەیری یەکتریان کرد، و پاشان سەیری ئەو و سەیری ژنە گوناهبارەکەیان کرد، و لەبەردەم بەتەمەنترین پیاودا یادەوەریی ئەو گوناهانە سەریهەڵدا کە ساڵانێک بوو هەوڵی لەبیرکردنی دەدا. لە کۆتاییدا، ئەو بەردەکەی فڕێدا و ڕۆیشتە دەرەوە، و گوتی: "من جورئەت ناکەم بەردێک فڕێ بدەمە سەری." و پاشان ئەوی دیکە، و ئەوی دیکە، و لە کۆتاییدا بچووکترینی هەموویان بە دزییەوە ڕۆیشتبوون. هەموویان ڕۆیشتبوون؛ هەموویان بە یەکسانی لەبەردەم خودا تاوانبار بوون.
"هیچ کەسێک نییە ڕاستودروست بێت، تەنانەت یەکێکیش نا" (ڕۆما 3:10).
ئێمە دەخوێنینەوە،
"ئەوان...، لەبەر ئەوەی ویژدانی خۆیان تاوانباری کردن، یەک لە دوای یەک ڕۆیشتن، لە گەورەترینەوە دەستیان پێکرد تا دوا کەس." (یۆحەننا ٨:٩)
و عیسا بە تەنیا مایەوە (واتە، جەماوەرەکە هێشتا لەوێ بوو)، بەڵام عیسا لەناو قوتابییەکانی و ئەوانەی کە فێری کردبوون بە تەنیا مایەوە. ژنەکە لەسەر ئەژنۆکانی بوو، بە شەرمەزارییەوە سەری دانەواندبوو، بێگومان فرمێسکە گەرمەکانی دەڕژانە سەر زەوی. عیسا ڕووی تێکرد. ئۆه، حەزم دەکرد لەو ڕۆژەدا گوێم لە قسەکانی بوایە. دڵنیام کە نەرمونیانی، بەزەیی و سۆزێک هەبوو کە ئەو ژنە هەژارە هەرگیز لە دەنگی هیچ پیاوێکدا نەیبیستبوو کە قسەی لەگەڵدا کردبێت.
عیسا فەرمووی، "ئەی ژن، ئەو تۆمەتبارکەرانەت لە کوێن؟ کەس حوکمی تۆی نەداوە؟" (v. 10).
و ئەو سەیری سەرەوەی کرد و گوتی،
“هیچ پیاوێک، گەورەم” (v. 11a).
سەرنج بدە چۆن لێی دەدوێت. ئەو تێبینی کرد شتێکی زۆر باڵا لەبارەی یەسووعەوە، شتێک کە زۆر جیاواز بوو لە هەر پیاوێک کە ئەو، بوونەوەرێکی هەژار و ڕاونراو، تا ئێستا بینیبووی – یەسووع، پیرۆزی خودا. "هیچ پیاوێک، گەورەم، جورئەتی نەکردووە بەردبارانم بکات."
پاشان عیسا وەڵامی دایەوە و پێی گوت، "منیش حوکمت نادەم: بڕۆ، ئیتر گوناه مەکە" (v. lib).
بێگومان ئەمە هۆکارەکەیە کە هەندێک لە نووسەرە کۆنەکان ئەم دەقەیان لە کتێبی پیرۆز دەرهێنا. گوتیان، "چی! عیسا، پیرۆزەکە! ئایا ئەو تاوانێکی وەک ئەوە مەحکوم ناکات؟ ئایا ئەو داوێنپیسی نەفرەت لێ ناکات؟" ئۆه، بەڵێ، ئەو زۆر بە توندی دژی داوێنپیسی قسەی کردووە. بەڵام ئەو دەیزانی ئەو ژنە هەژارە دان بە گوناهبارێتی خۆیدا دەنێت. ئەو پیسی و گڵاویی خۆی تێگەیشت. ئەو هەموو ئەوەی دەیزانی کە لە ناخی دڵیدا ڕووی دەدا، و ئەو قسەی لەگەڵ دڵ و ویژدانی کرد کاتێک گوتی، "منیش تۆ مەحکوم ناکەم." و پاشان زیادی کرد، "بڕۆ، و چیتر گوناه مەکە."
من چیرۆکی ژیانی ئەو ژنەم نازانم دوای ئەوە. نازانم لە کوێ ژیاوە و چۆن ڕەفتاری کردووە دوای ئەم ڕووداوە، بەڵام جورئەت دەکەم بڕوا بکەم کە هەرگیز جارێکی تر بە هەمان شێوەی گوناه نەگیراوە، چونکە هێنرابووە بەردەم مەسیح. دڵنیام شتێک لە ڕۆحی ئەودا ڕوویدابوو لەو ڕۆژەدا. پێموایە ئەو بینی کە ئەو بەیانییە لە پەرستگا دەڕۆیشت بە ڕووناکی بەهەشتەوە لەسەر ڕوخساری. دەتوانم وێنا بکەم هاوڕێکانی پێی دەڵێن، "چی وای لێکردوویت ئەمڕۆ هێندە دڵخۆش دەربکەویت؟" و ئەویش دەڵێت، "ئۆه، من چوومەتە لای پێیەکانی عیسا و ئەویش فەرموویەتی، 'منیش حوکمت نادەم؛ بڕۆ، و چیتر گوناه مەکە.'"
بەڵام چۆن دەیگوت، "منیش سەرکۆنەت ناکەم؟" لەبەر ئەوەی کە ئەو لە ڕێگەی خاچدا بوو، کە لە ماوەیەکی کەمدا گوناهی ئەوی لەسەر خۆی دەگرت و وەک ئەوەی ئەو تاوانبار بێت مامەڵەی لەگەڵ دەکرا، بۆ ئەوەی تووڕەیی خودا بەرگە بگرێت و ئازار بچێژێت، پاکەکە بۆ ناپاکەکە، پیرۆزەکە بۆ ناپیرۆزەکە ئازار بچێژێت، ئەو، ڕاستودروستەکە، بۆ ناڕاستودروستەکان ئازار بچێژێت. بە لەبەرچاوگرتنی خاچ، دەیانتوانی بەو ژنە بڵێت، "منیش سەرکۆنەت ناکەم." ئەو ئەمڕۆ ئامادەیە ئەوە بڵێت. ئەو بە هەر گوناهبارێکی هەژار دەڵێت کە بە متمانە بە نیعمەتەکەی دێت، کە بە تۆبەکاری و دڵشکانییەوە دێت و جورئەت دەکات داوای ڕەحمەت بکات. لە ڕۆماکان ٨:٣١-٣٤ دەخوێنینەوە،
کەواتە چی بڵێین لەسەر ئەم شتانە؟ ئەگەر خودا لەگەڵمان بێت، کێ دەتوانێت دژمان بێت؟ ئەو کە کوڕی خۆی نەپاراست، بەڵکو لە پێناوی هەمووماندا بەخشی، چۆن لەگەڵ ئەودا هەموو شتێکمان بە خۆڕایی ناداتێ؟ کێ دەتوانێت تۆمەت بخاتە پاڵ هەڵبژێردراوانی خودا؟ خودایە کە بێتاوانمان دەکات. کێیە کە مەحکوممان دەکات؟ مەسیحە کە مرد، بەڵکو زیندوو کرایەوە، کە ئێستا لە دەستە ڕاستی خودایە، ئەویش بۆمان تکا دەکات.
“کەواتە ئێستا هیچ مەحکومکردنێک نییە بۆ ئەوانەی کە لە مەسیح یەسووعدان” (ڕۆما ٨:١).
چەندێکمان لەدەست دەداین ئەگەر ئەم چیرۆکە لە پەرتووکە پیرۆزەکانمان لاببرایە. بۆ چەندین گوناهباری هەژار، بۆ چەندین داوێنپیس و داوێنپیسە، پەیامێکی هیوا و ئاشتی و بەرەکەتی هێناوە کاتێک هاتنە بەردەم پێیەکانی عیسا و متمانەیان پێی کرد وەک ڕزگارکەر. و پێم وایە قسە لەگەڵ هەموو گوناهبارێک دەکات، چونکە هەموومان وەک یەکین، گڵاو و پیسین.
پێم بڵێ چی بکەم بۆ ئەوەی پاک بم لەبەرچاوی چاوە هەموو بینەکان؛ پێم بڵێ، ئایا هیچ چارەسەرێکی تەواو نییە، هیچ ڕزگاربوونێک لەو گوناهانەی ڕقم لێیانە؟ ئایا ڕزگارکەرەکەم تەنها تێدەپەڕێت، تەنها نیشان بدات چەندە هەڵەم کردووە؟ ئایا گوێ بە هاوارەکەم نادات، ئایا ناتوانم لەم ساتەدا پاک بمەوە؟
بەڵێ، ئەو کە پاکی کردەوە و ڕزگاری کرد ئەم ژنە هەژارەی بەشی هەشتەمی یۆحەننا، چاوەڕێ دەکات تا تۆ ڕزگار بکات ئەگەر بێیت و متمانەی پێ بکەیت.
"منیش حوکمت نادەم: بڕۆ، و چیتر گوناه مەکە."
ئینجا عیسا دیسان قسەی بۆ کردن و فەرمووی: «من نووری جیهانم. ئەوەی دوام بکەوێت، لە تاریکیدا ناڕوات، بەڵکو نووری ژیانی دەبێت.» فەریسییەکانیش پێیان گوت: «تۆ شایەتی لەسەر خۆت دەدەیت، شایەتییەکەت ڕاست نییە.» عیسا وەڵامی دانەوە و فەرمووی: «هەرچەندە من شایەتی لەسەر خۆم دەدەم، بەڵام شایەتییەکەم ڕاستە، چونکە دەزانم لە کوێوە هاتووم و بۆ کوێ دەچم، بەڵام ئێوە ناتوانن بڵێن لە کوێوە هاتووم و بۆ کوێ دەچم. ئێوە بەپێی جەستە دادوەری دەکەن؛ من دادوەری هیچ کەسێک ناکەم. خۆ ئەگەر دادوەریش بکەم، دادوەرییەکەم ڕاستە، چونکە من بە تەنیا نیم، بەڵکو من و ئەو باوکەی ناردوومی. هەروەها لە یاساکەتاندا نووسراوە، کە شایەتی دوو پیاو ڕاستە. من یەکێکم کە شایەتی لەسەر خۆم دەدەم، و ئەو باوکەی ناردوومی شایەتی لەسەر من دەدات.» ئینجا پێیان گوت: «باوکت لە کوێیە؟» عیسا وەڵامی دایەوە: «نە من دەناسن، نە باوکیشم. ئەگەر منتان بناسیایە، باوکیشمتان دەناسی.» ئەم قسانەی عیسا لە گەنجینەدا فەرمووی، کاتێک لە پەرستگادا فێری دەکردن، و هیچ کەسێک دەستی بۆ نەبرد، چونکە کاتەکەی هێشتا نەهاتبوو.
ئێوە تێبینی دەکەن چەند بە ڕوونی ئەم بەشەی ئینجیل پەیوەستە بەوەی کە ئێمە تاوتوێمان دەکرد. من ئاماژەم بەوە کرد کە لە هەندێک دەستنووسی کۆندا چیرۆکی مامەڵەکردنی گەورەمان لەگەڵ ژنە داوێنپیسەکە و ڕزگارکردنی لە مەحکومکردن بوونی نییە، بەڵام ئەگەر ئێمە لایببەین، ئەوا زیان بە دەقەکەی دوای خۆی دەگەیەنین.
ئەم وشانە، کە ئایەتی ١٢ پێی دەست پێدەکات، بە دڵنیاییەوە پەیوەندییان هەیە بەوەی پێشتر ڕوویداوە. "ئینجا عیسا دیسان قسەی لەگەڵ کردن،" واتە، دەستبەجێ دوای ڕووداوێک، کە بە ڕوونی چیرۆکی ئایەتەکانی ١-١١ە. کاتێک بەشی ٧ کۆتایی پێدەهێنین،
"و هەموو پیاوێک چوو بۆ ماڵی خۆی" (v. 53),
ئینجا ئایەتی ١ی بەشی ٨ دەست پێدەکات، «عیسا چوو بۆ کێوی زەیتوون.» ئێستا ئەگەر ئەم ئایەتە دوازدەهەمە سەرەتای بەشی ٨ بووایە، ئەوا خوداوەند عیسای لەسەر کێوەکە بەجێدەهێشت بەبێ ئەوەی کەسێک هەبێت خزمەتی بکات. بەڵام ڕوونە کە ئەو لە حەوشەی پەرستگاکەیە کە تێیدا ڕووداوێکی سەرنجڕاکێش تازە ڕوویداوە، کە ئاماژەی بەوە دەکرد کە ڕووناکییەک لە خودی خۆیەوە بۆ دڵی مرۆڤەکان درەوشاوەتەوە. ئەو بەمە بەردەوام دەبێت و دەڵێت،
"من نووری جیهانم: ئەوەی شوێنم بکەوێت، لە تاریکیدا ناڕوات، بەڵکوو نووری ژیانی دەبێت" (v. 12).
کاتێک ئەو ژنە هەژارەیان هێنایە لای ئەو و وتیان،
“موسا لەناو یاسادا فەرمانی پێکردین، کە ئەوانەی وایان کردووە دەبێت بەردباران بکرێن: بەڵام تۆ چی دەڵێیت؟” (v. 5)
ئەو چەمایەوە و لەسەر زەوی نووسی، و پاشان خۆی بەرزکردەوە، فەرمووی:
“ئەوەی لە نێوتاندا بێ گوناهە، با یەکەم جار بەردی تێ بگرێت” (٧).
ڕووناکییەکە لە کەسایەتییە پیرۆز و موبارەکەکەی خۆیەوە دەدرەوشایەوە، بەسەریاندا و بۆ ناو دڵیان دەدرەوشایەوە، و هەموو خراپەکاری و گەندەڵی و دووڕوویی شاراوەی ئاشکرا دەکرد. هەر بۆیە هیچ کامیان جورئەتیان نەکرد بەردبارانی ئەو ژنە هەژار و گوناهبارە بکەن، بەڵکوو لە گەورەکەیانەوە دەستیان پێکرد و هەموویان یەک لە دوای یەک چوونە دەرەوە، و ژنەکە بە تەنیا لەگەڵ پەروەردگار عیسا مایەوە، کە ئەو وشانە سەرسوڕهێنەرانەی فەرموو،
"منیش حوکمت نادەم" (ئ. 11).
کەواتە ئەو دەفەرموێت، «من ڕووناکی جیهانم.» ڕووناکی ئاشکرا دەکات، ڕووناکی دەردەخات، و ئەوە یەکەمین ڕێگایە کە هەموومان دەبێت پەروەردگار عیسای مەسیحی پێ بناسین. هیچ کەسێکی تر وەک ئەو نییە. تەنانەت بوونی ئەو لەناو خەڵکدا سەرکۆنەکردنی هەموو پیاوانی تر بوو، چونکە لێرە، لە کۆتاییدا، پیاوێک هەبوو کە بە تەواوی پیرۆز بوو، بە تەواوی ڕاستگۆ بوو، بە تەواوی ڕاستودروست بوو. هەموو پیاوێکی تر لە پاڵ ئەودا وەک گوناهبار و پڕ لە خراپە دەرکەوت.
"ڕووناکی جیهان،" و کەچی ئەو لە جیهاندا بوو و جیهان نەی ناسی. "ڕووناکییەکە لە تاریکیدا دەدرەوشێتەوە؛ و تاریکی لێی تێنەگەیشت" (یۆحەننا ١:٥).
مرۆڤەکان لێی ڕوویان وەرگێڕا، لە ترسی ئەو ڕووناکییەی کە ئامادەبوونی ئەو دەیهێنێت. بەڵام سەرەڕای ئەوەش، ئەو ڕووناکی جیهانە، و هەموو مرۆڤەکان بەو ڕووناکییە دادوەری دەکرێن کە پەروەردگار عیسای مەسیح هێنایە ئەم دیمەنەوە. ئەو دەڵێت، «ئەوەی دوام بکەوێت لە تاریکیدا ناڕوات، بەڵکو ڕووناکی ژیانی دەبێت.» لەرێگەی زانینی مەسیح و ملکەچبوون بۆیەوەیە کە ڕزگاری لە تاریکی و هێزە ترسناکەکەی بەدەست دێت.
خەڵک قسە دەکەن دەربارەی کێشەی عیسا، و نووسەر لە دوای نووسەر کتێبیان نووسیوە بۆ ئەوەی هەوڵ بدەن کێشەی عیسا ڕوون بکەنەوە. بەڵام عیسا کێشە نییە، عیسا هەڵوەشێنەرەوەی هەموو کێشەکانە و هەموو ئەو ئاڵۆزییانەی ڕووبەڕوومان دەبنەوە. متمانەی پێ بکە و وەک خۆی وەری بگرە، خودا و مرۆڤ لە یەک کەسایەتی شکۆمەنددا، و کێشەکانت چارەسەر دەبن. و بۆیە ئەو دەڵێت، "دوام بکەوە، و لە تاریکیدا ناڕۆیت. ڕووناکی ژیانت دەبێت."
بەڵام لەبیرت بێت، تەنها وەک خودایەتییەک کە عیسا دەتوانێت بڵێت، «من ڕووناکی جیهانم.»
لەم ئینجیلەدا، لە زۆر بۆنەدا، گوێمان لێیەتی کە ئەو ناوی خوداییە "منم" بەکاردەهێنێت. زۆر لەمێژە، کاتێک خودا بۆ موسا دەرکەوت لەناو گابەشی سووتاودا و ناردی بۆ میسر بۆ ڕزگارکردنی گەلەکەی، موسا پرسیاری کرد، "بەوان بڵێم کێ ناردوومی؟ چ ناوێک بە گەلەکەت ئیسرائیل بدەم کاتێک لەبەردەم فیرعەون دەرکەوتم بۆ ئەوەی پێی بڵێم کە تۆ ناردووتە بۆ ڕزگارکردنیان؟" خودا فەرمووی،
“پێیان بڵێ کە 'منم' تۆی ناردووە. منم ئەوەی کە منم” (بڕوانە دەرچوون 3:13-14).
ئەوە بەڕاستی ڕوونکردنەوەیەکە بۆ ناوی یەهۆڤا- "ئەوەی هەتاهەتایە بوونی هەیە،" "من ئەوەم کە هەم." و بەم شێوەیە "من هەم" نازناوێکی خوداییە، و عیسا دووبارە و سێبارە دەیخاتە سەر لێوی لە ڕۆیشتنیدا لەسەر زەوی. ئەو دەڵێت،
"من نانی ژیانم" (یۆحەننا ٦:٣٥)؛ "من شوانە چاکەکەم" (١٠:١١، ١٤)، واتە، شوانی ئیسرائیل؛ "من دەرگاکەم" (١٠:٧، ٩)؛ و لێرەدا، "من نووری جیهانم" (٨:١٢).
ئەگەر عیسای مەسیح کەمتر لە خودا بووایە، ئەوا کوفر دەبوو بەم شێوەیە قسە بکرێت.
بیر لە هەر خزمەتکارێکی خودا بکەرەوە کە دەیناسیت. بیر لە باشترین پیاو بکەرەوە کە تا ئێستا ناسیوتە یان بیستووتە، گەورەترین بانگخواز، ڕاستگۆترین شوێنکەوتووی مەسیح، و بیهێنە پێش چاوی خۆت کە لەبەردەم پیاواندا ڕادەوەستێت و دەڵێت، "سەیری من بکەن، من ڕووناکی جیهانم. شوێنم بکەون، و لە تاریکیدا ناڕۆن، بەڵکو ڕووناکی ژیانتان دەبێت." ئای، تۆ دەڵێیت، "پێی وایە کێیە کە هێندە گەورە بووە، خۆی بە ڕووناکی جیهان ناودەبات؟" تۆ بە کەسێکی گوماناوی دایدەنێیت. بەڵام لێرە هیچ بەڵگەیەک بۆ گوماناویبوون نییە. کاتێک عیسا بیر لە ملیۆنان کەس دەکاتەوە کە هاتوونەتە جیهان و دەڵێت، "من ڕووناکی جیهانم،" ئەو بە کردەوە دەڵێت،
"بڕواننە من و ڕزگار ببن،... چونکە من خودام، و جگە لە من کەس نییە" (ئیشایا 45:22).
ئێمە لە شوێنێکی تر دەخوێنینەوە،
"خودا ڕووناکییە، و تێیدا هیچ تاریکییەک نییە" (یەکەم یۆحەننا ١:٥).
تۆ هەموو خزمەتکارێکی دڵسۆزی مەسیح وەربگرە- ئەوان تۆ ئاڕاستەی مەسیح، ڕووناکییەکە دەکەن. ئەوان دەڵێن، "ئەو ڕووناکییە، سەیری ئەو بکە، و ڕووناکی ژیان دەدۆزیتەوە." بەڵام عیسا دەڵێت، "وەرن بۆ لای من و باوەڕ بە من بهێنن، چونکە من ڕووناکی جیهانم." و سەرنجی گشتگیرییەکەی بدە. ئەو نەک تەنها ڕووناکی ئیسرائیل بوو، بەڵکو ڕووناکییەک بوو بۆ ڕووناککردنەوەی نەتەوەکانیش.
جا عیسا لەوێ لەنێوانیاندا دەجووڵایەوە و ئەوان نەیانناسییەوە، لەبەر دڵە کوێرەکانیان. ئەمڕۆش هەر وایە. خەڵک پێمان دەڵێن، "من هیچ شتێکی تێدا نابینم."
من تێناگەم تۆ باسی چی دەکەیت. من ناتوانم هەموو ئەو شتانە تێبگەم کە تۆ پێمان دەڵێیت دەربارەی گوناه و ڕزگاری، دەربارەی دۆخی ونبووی پیاوان، و دابینکردنی خودا بۆ دابینکردنی هەموو پێداویستییەکانیان. من ناتوانم لێی تێبگەم." باشە، ئەوە هەر ئەوەیە کە وشەکە دەڵێت:
"مرۆڤی سروشتی لە شتەکانی ڕۆحی خودا تێناگات: چونکە... بە ڕۆح دەناسرێنەوە" (1 کۆرنسۆس 2:14).
وەک پیاوێکی نابینایە کە تۆ هەوڵ دەدەیت ئاوابوونی خۆری بە هەموو شکۆمەندییەکەیەوە لە ئاسمانی ڕۆژئاوا بۆ ڕوون بکەیتەوە، و ئەو چاوە نابیناکانی بۆ تۆ دەگێڕێت و دەڵێت، "ناتوانم لێی تێبگەم." ئەو پێویستی بە بینینە بۆ ئەوەی لە ئاوابوونی خۆر تێبگات. ئەی ڕۆحی بێ مەسیح، ئەگەر ئەمڕۆ قسەت لەگەڵ دەکەم، تۆ پێویستە چاوەکانت بە هێزی خودایی بکرێنەوە بۆ ئەوەی جوانی و شکۆمەندیی گەورەمان عیسای مەسیح ببینیت. بەڵام ئەگەر بێیتە لای ئەو، ئەو چاوەکانت دەکاتەوە، مێشکت ڕووناک دەکاتەوە، و لە شتە قووڵەکانی خودا تێدەگەیت. بیر لەو ملیۆنانە بێشومارە بکەرەوە کە لە ماوەی هەزار و نۆسەد ساڵی ڕابردوودا، لەوەتەی عیسا ئەم وشانەی فەرموو، ڕووناکی ژیانیان تێیدا دۆزیوەتەوە.
ئایا دەتەوێت لە تاریکی ڕزگارت بێت؟ ئایا دەتەوێت ڕووناکی بناسیت؟ ئەوا بچۆ لای ئەو، ئەگینا هەرگیز نایدۆزیتەوە. ماوەیەک لەمەوبەر خانمێک نامەی بۆ نووسیم و گوتی، "ساڵانێکە بەدوای ڕووناکیدا دەگەڕێم. من گەڕۆکێکی ڕاستیم، و ئەگەر بتوانیت یارمەتیم بدەیت، دڵخۆش دەبم." گوتی، "لێکۆڵینەوەی تیۆسۆفی، سپیریتیزم، بیرکردنەوەی نوێ، و کولتەکانی دیکەم کردووە. هەموو جۆرە ئایینێکم خوێندووە، و هێشتا لە تاریکیدام." منیش بۆم نووسی و گوتم، "هاوڕێی خۆشەویستم، ساڵانێکە بەدوای ڕێگای داخراودا دەگەڕێیت. بگەڕێوە بۆ کتێبی پیرۆزەکەت، ئینجیلی یۆحەننا بخوێنەرەوە، و بینەری سرووشتی سەرسوڕهێنەری گەورە عیسای مەسیح بە. لەوێدا هەموو پرسیارەکانت وەڵام دەدرێنەوە. ڕۆحت ئاسوودە دەبێت کاتێک وەک ڕزگارکەرت وەری دەگریت." ئێمە پێویستمان بە هەموو ئەم شتانەی تر نییە.
بیرت دێت ئەو ڕووداوەی لێرە لە شیکاگۆ لە کاتی پێشانگای جیهانیی ساڵی 1893 ڕوویدا؟ ئەوان کۆنگرەیەکی گەورەی ئایینەکانیان هەبوو، لەگەڵ نوێنەرانی زۆربەی ئایینەکانی جیهان لەوێ، هەر یەکەیان ستایشی چاکییەکانی ئەو سیستەمە تایبەتەی دەکرد کە پەیوەندی پێوەی هەبوو. ڕۆژێک جۆزێف کوک، وتاربێژە گەورەکەی بۆستن، شایەتیی خۆی دا. بڕیار بوو وتارێک پێشکەش بکات کە تێیدا بۆچوونی کتێبی پیرۆز لەسەر ڕزگاری ڕوون بکاتەوە. بەڵام ئەو دەقەکەی نەک لە کتێبی پیرۆزەوە وەرگرت، بەڵکو لە تراژیدیای مەکبێسی شێکسپیرەوە، چونکە دەیزانی ئەو هەزاران کەسە ئارەزوویان لە کتێبی پیرۆز نییە بەڵام لەوانەیە هەموویان شێکسپیریان خوێندبێتەوە.
گوتی، "سەیری بکە، ئەوە خاتوو مەکبێسە. دوای مردنی دەنکنە، بیرت دێتەوە. سەیری بکە چۆن دەستەکانی دەشێلێت و دەڵێت، 'دەرەوە، پەڵەی نەفرەتی! ئایا ئەم دەستانە هەرگیز پاک نابنەوە؟ هەموو بۆنخۆشەکانی عەرەبستان ناتوانن ئەم دەستە بچووکە خۆش بکەن.' و لێرەشدا مێردەکەی، مەکبێس، سەیری دەکات و هاوار دەکات، 'ئایا هەموو زەریای گەورەی نێپتون ئەم خوێنە لە دەستم پاک دەکاتەوە؟ نەخێر، ئەم دەستەم لەبری ئەوە دەریای زۆر سوور دەکات، سەوزەکە دەکات بە سوور!' لەوێدا دەیشێلن و دەیشێلن، هەوڵ دەدەن پەڵەکانی خوێنی دەنکن بشۆنەوە، بەڵام مەحاڵە." و جۆزێف کوک گوتی، "خاتوو مەکبێس لەسەر قۆڵی ڕاستم دادەنێم و مێردەکەشی لەسەر قۆڵی چەپم، و کاتێک بە ڕێڕەوی ئەم کۆنگرە گەورەیەی ئایینەکاندا دەڕۆم، تەنها یەک پرسیارم هەیە بۆتان، 'کێ دەستە سوورەکانی ڕاستمان پاک دەکاتەوە؟ دەست و دڵمان بە گوناه پیس بوون. پێمان بڵێ چۆن دەتوانین لە گوناهەکانمان ڕزگارمان بێت!'" هیچ سیستەمێکی ئایینی لەسەر زەوی نەیدەتوانی وەڵامێکی ڕازیبەخش بداتەوە، بەڵام، هاواری کرد، "کاتێک لە هەموو ئەمانە ڕوو وەردەگێڕم، گوێم لە وشەکان دەبێت کە لە کتێبی پیرۆزەوە بەرز دەبنەوە،
'خوێنی عیسای مەسیح، کوڕی خودا، ئێمە لە هەموو گوناهێک پاک دەکاتەوە'" (یەکەم یۆحەننا ١:٧).
ئۆه، ئەوە وەڵامی هەموو کێشە ڕۆحییەکان و سەرلێشێواوییەکانتە: عیسا، نووری جیهان، ڕزگارکەری خودایی گوناهباران. بەڵام کاتێک خەڵک سوورن لەسەر ڕەتکردنەوەی ڕاستیی خودا و دڵیان پڕە لە خۆبەڕاستزانین، ئەوا هەموو هەوڵێک دەدەن بۆ ناوزڕاندنی پەیامبەرەکە. هیچ شتێک لە لایەنگریی ئایینی کوێرکەرتر نییە.
جا فەریسییەکان بە عیسایان وت،
“تۆ شایەتی لەسەر خۆت دەدەیت؛ شایەتییەکەت ڕاست نییە” (یۆحەننا ٨:١٣)
یان، "شایەتیدانی تۆ دروست نییە." ئەوان ئاماژەیان بەوە دەکرد کە خۆی فەرمووبووی،
"ئەگەر من شایەتی لەسەر خۆم بدەم، شایەتییەکەم ڕاست نییە" (5:31).
بەڵام دوای ئەوەی پێیانی وت دەربارەی یۆحەننای لەخۆبۆرکەر و کارە گەورەکانی، فەرمووی،
"باوکەکە خۆی کە منی ناردووە، شایەتیی لەسەر من داوە" (v. 37).
یاسا پێمان دەڵێت،
“لە دەمی دوو یان سێ شایەتدا هەموو قسەیەک جێگیر دەکرێت” (٢ کۆرنسۆس ١٣:١؛ هەروەها بڕوانە مەتتا ١٨:١٦).
شایەتیی یەک پیاو دروست نەبوو. بۆیە فەریسییەکان بەخێرایی قسەکەیان لێ گرت. بەڵام ئەو وەڵامی دایەوە بە ڕاگەیاندنی ئەوەی کە ئەو بەتەنیا نەبوو، بەڵکوو باوک لەگەڵی بوو، و بەمەش شایەتییەکە ڕاست بوو.
“کەچی ئەگەر من دادوەری بکەم، دادوەرییەکەم ڕاستە: چونکە من بە تەنیا نیم، بەڵکو من و باوکەکە کە منی ناردووە.” (یۆحەننا ٨:١٦).
یاسا داوای زیاتر لە یەک دەکات بۆ ئەوەی شایەتییەک بسەلمێنێت کە ڕاستە. زۆر باشە، من یەکێکم کە شایەتی لەسەر خۆم دەدەم، و ئەو باوکەی کە منی ناردووە، ئەو شایەتی لەسەر من دەدات.
باوک چۆن شایەتی دا؟ کاتێک گەورەی پیرۆزکراومان لە ئاو هەڵکێشرا، دەنگێک لە ئاسمانەوە هات و گوتی: "ئەمە کوڕە خۆشەویستەکەمە، کە هەموو دڵخۆشییەکەم تێدا دۆزیوەتەوە." پاشان ئەو کارانەی عیسا کردی – ئەوانە کارەکانی باوک بوون بەهۆی ڕۆحی پیرۆزەوە لە ڕێگەی کوڕەوە – هەموو ئەمانە شایەتییان دەدا لەسەر ئەو ڕاستییەی کە ئەو بەڕاستی ڕووناکی جیهان بوو. و بەم شێوەیە خودا شایەتییەکی زۆری داوە لەسەر خوداوەندیی گەورەمان عیسای مەسیح، ئەگەر خەڵک ئامادە بن وەری بگرن، ئەگەر پڕ نەبن لە پێشداوەری، ئەگەر سوور نەبن لەسەر ڕەتکردنەوەی پەیامی خودا.
“ئینجا ئەوان پێیان گوت، باوکت لە کوێیە؟” (ئایەتی ١٩أ).
نازانم چۆن ئەو سووکایەتی و بێڕێزییەی کە دڵنیام ئەوان خستیانە ناو ئەو پرسیارەوە، بخەمە ناو پرسیارەکەوە. ئایا دەبینیت چی لەوێدا ئاماژەی پێکراوە؟ هەندێک جار دەوترێت کە یۆحەننا هەرگیز بە ڕوونی ئاماژەی بە لەدایکبوونی پاکیزانەی گەورەمان عیسای مەسیح نەکردووە. بۆیە هەندێک کەس ئەوەندە ڕۆیشتوون کە دەڵێن یۆحەننا هیچ شتێکی لەبارەیەوە نەزانیوە، کە تەنها لە مەتتا و لۆقادا باس کراوە، و، لەبەر ئەوە، ڕەنگە ڕاست نەبێت. یۆحەننا باس لە خوداوەندی تەواوی مەسیح دەکات. ئەو دەگەڕێتەوە بۆ ئەزەلییەت (یۆحەننا ١:١)، بەڵام لێرەدا تێبینی دەکەیت کە ئاماژەیەک بە ڕاستی جەستەوەرگرتنی گەورەمان عیسای مەسیح و لەدایکبوونی پاکیزانەی هەیە. چی لە پشت ئەو پرسیارە سووکایەتیپێکراوەی ئەوانەوە بوو؟ ئەو گوتبووی، "من یەکێکم کە شایەتی لەسەر خۆم دەدەم، و باوکیش... شایەتی لەسەر من دەدات." و ئەوانیش گوتیان، "باوکت لە کوێیە؟" ئایا مەبەستەکەی تێدەگەیت؟ ئایا دڵڕەقییەکەی دەبینیت؟ ئایا کینەکەی دەبینیت؟ ئۆه، ئەوان دەزانیان کە بڵاوکرابووەوە کە ئەو باوکی مرۆڤی نییە. ئەوان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەو لە زینا لەدایکبووە – لە دەرەوەی هاوسەرگیری دووگیان بووە – و، لەبەر ئەوە، بە تەواوی درۆ بوو بۆی کە قسە بکات وەک ئەوەی باوکی خۆی بناسێت. لە ئایەتی ٤١دا ئەوان گوتیان،
"ئێمە لە داوێنپیسی لەدایک نەبووین: یەک باوکمان هەیە، خودا."
تێگەیشتن لەوەی مەبەستیان چی بوو. ئۆه، بەڵێ، گوێیان لە چیرۆکی لەدایکبوونی پاکیزە گرتبوو، و بەو شێوەیە مامەڵەیان لەگەڵیدا دەکرد.
بەڵام باوکی ئەو خودا بوو. خودا باوکی سروشتی مرۆڤایەتییەکەی بوو، هەر بە ڕاستی وەک چۆن باوکی سروشتی خوداییەکەی بوو. و عیسا وەڵامی دایەوە و گوتی،
"ئێوە نە من دەناسن، نە باوکم: ئەگەر منتان ناسیبا، دەبوو باوکیشمتان ناسیبا" (ئایەتی ١٩ب).
ئۆه، ئەو وشانە باش بسەنگێنە. خەڵک هەندێک جار دەڵێن، "خۆزگە خودام دەناسی و لێی تێدەگەیشتم. خۆزگە دەمتوانی بزانم خودا چۆن سەیری شتەکان دەکات، چۆن هەست بە شتەکان دەکات، و هەڵوێستی ڕاستەقینەی بەرامبەر مرۆڤەکان چییە. بەڵام خودا زۆر دوور دیارە و بۆ من ئەو نەناسراوە. لە پشت ئەم گەردوونەوە، پێموایە، دەبێت هۆکارێکی یەکەم هەبێت. ئەوەی گوێی دروست کردووە دەبێت بتوانێت ببیستێت، و ئەوەی لێوی دروست کردووە دەبێت بتوانێت قسە بکات. ئەوەی مێشکی دروست کردووە دەبێت بتوانێت بیر بکاتەوە. لە پشت ئەم گەردوونەوە دەبێت خودایەکی کەسی هەبێت. بەڵام ئۆه، ئەو زۆر دوور دیارە! خۆزگە دەمناسی." وەک ئەیوب، ڕەنگە تۆش بڵێی،
ئای خۆزگە بزانم لە کوێ بیدۆزمەوە! (23:3).
گوێم لێ بگرە! لەوانەیە ئەو لە عیسادا بدۆزیتەوە. عیسا فەرمووی،
"ئەوەی منی بینیوە، باوکی بینیویەتی" (یۆحەننا ١٤:٩).
ئەگەر دەتەوێت خودا بناسیت، لەگەڵ عیسا ئاشنا بە.
“بێ گومان نهێنیی خوداپەرستی گەورەیە: خودا لە جەستەدا دەرکەوت، لە ڕۆحدا ڕاست کرایەوە، فریشتەکان بینییان، بۆ نەتەوەکان جاڕدرا، لە جیهاندا باوەڕی پێ کرا، بۆ شکۆمەندی بەرز کرایەوە” (1 تیمۆساوس 3:16).
لە ڕووی عیسادا ڕووی خودا دەدۆزیتەوە؛ لە کەسایەتیی عیسادا کەسایەتیی خودا دەدۆزیتەوە.
بەڵام عیسا بە خەمبارییەوە دەڵێت، "نە من دەناسن، نە باوکیشم: ئەگەر منتان بناسیایە، باوکیشمتان دەناسی." پاشان دەخوێنینەوە
“عیسا ئەم وشانەی لە خەزێنە فەرموو، کاتێک لە پەرستگا فێری دەکرد: و هیچ کەسێک دەستی بۆ نەبرد؛ چونکە کاتی ئەو هێشتا نەهاتبوو” (یۆحەننا ٨:٢٠).
دوبارە ببینە، زۆر پێویستە کە تۆ ئایەتەکانی ١-١١ وەک بەشێک لە ئینجیل بناسیت، ئەگینا هیچ تۆمارێک لە چوونە ژوورەوەی ئەودا بۆ گەنجینەکە نەدەبوو.
و هیچ کەسێک دەستی لێ نەدا؛ چونکە کاتەکەی هێشتا نەهاتبوو.
وەک پێشتر لە خوێندنەوەی هەندێک لە بەشەکانی پێشووتردا بینیمان، مەحاڵ بوو هیچ زیانێک بە عیسا بگات، یان بە هیچ شێوەیەک بریندار بکرێت، یان بمرێت، تا ئەو کاتەی کاتژمێرەکە لێیدا کە بۆی هاتبووە جیهان. پێش ئەوەی شکۆمەندیی باوکی بەجێبهێڵێت، لە ڕاوێژەکانی هەتاهەتایەدا بڕیاری لەسەر درابوو کە لە ڕۆژی جەژنی پەسخەدا، ڕۆژێکی دیاریکراو و تایبەت، گەورە عیسا، بەرخی پەسخە، قوربانی بکرێت. و تا کاتەکەی نەهاتبوو، خەڵک نەیاندەتوانی بیگرن. بەڵام کاتێک ئەو کاتە هات، خۆی خستە دەستیان و ڕێگەی پێدان تف لە ڕوخساری پیرۆزی بکەن، بە گۆچانە دڵڕەقەکانیان لێی بدەن، و لە کۆتاییدا، لەسەر خاچێکی شەرمەزاریدا بزماری لێبدەن. لەوێ ئاشتەوایی بۆ گوناه کرد، و ڕووناکی هەرگیز بەو شێوەیە گەشاوە نەبوو وەک لە تاریکیی گۆلگۆسەدا.
ئێستا، چونکە پرسی گوناه لەوێ یەکلایی کراوەتەوە، خودا ڕزگاری پێشکەش دەکات بە هەموو گیانێک لە هەموو جیهاندا کە کوڕەکەی قبوڵ بکات و متمانەی پێ بکات وەک ڕزگارکەر. ئەوانەی لە ئێمە کە متمانەمان پێی کردووە، بۆمان دەرکەوتووە کە زۆر زیاترە لەوەی هەرگیز خەونمان پێوە بینیبێت کە بتوانێت بێت، و لەبەر ئەوەی ئەو بۆ ئێمە چی دەگەیەنێت، ئێمە ئارەزوو دەکەین ئێوەش بیناسن. و بۆیە ئێمە داوا لە هەر یەکێک لە ئێوە دەکەین لێرە کە لە دەرەوەی مەسیحن، بێن بۆ لای ئەو و وەک ڕزگارکەری خۆتان وەری بگرن.
پاشان عیسا دیسان پێی گوتن: «من دەڕۆم، ئێوە بەدوامدا دەگەڕێن و لە گوناهەکانتاندا دەمرن. بۆ کوێ من دەڕۆم، ئێوە ناتوانن بێن.» پاشان جوولەکەکان گوتیان: «ئایا خۆی دەکوژێت؟ چونکە دەڵێت: "بۆ کوێ من دەڕۆم، ئێوە ناتوانن بێن."» ئەویش پێی گوتن: «ئێوە لە خوارەوەن؛ من لە سەرەوەم. ئێوە هی ئەم جیهانەن؛ من هی ئەم جیهانە نیم. بۆیە پێم گوتن کە ئێوە لە گوناهەکانتاندا دەمرن؛ چونکە ئەگەر باوەڕ نەکەن کە من ئەوم، ئێوە لە گوناهەکانتاندا دەمرن.» پاشان پێیان گوت: «تۆ کێیت؟» عیساش پێی گوتن: «هەر ئەوەی کە لە سەرەتاوە پێم گوتن. زۆر شتم هەیە دەربارەی ئێوە بیڵێم و حوکم بدەم؛ بەڵام ئەوەی منی ناردووە ڕاستگۆیە؛ منیش ئەو شتانە بە جیهان دەڵێم کە لەو بیستوومە.» ئەوان تێنەگەیشتن کە ئەو باسی باوکی بۆ دەکردن. پاشان عیسا پێی گوتن: «کاتێک کوڕی مرۆڤ بەرز دەکەنەوە، ئەوکات دەزانن کە من ئەوم، و هیچ شتێک لە خۆمەوە ناکەم؛ بەڵکو وەک باوکم فێری کردووم، من ئەم شتانە دەڵێم. ئەوەی منی ناردووە لەگەڵمدایە؛ باوک تەنهای نەکردووم؛ چونکە من هەمیشە ئەو شتانە دەکەم کە دڵی خۆش دەکات.» کاتێک ئەم قسانەی کرد، زۆر کەس باوەڕیان پێی هێنا. پاشان عیسا بەو جوولەکانەی گوت کە باوەڕیان پێی هێنابوو: «ئەگەر لە قسەی مندا بەردەوام بن، ئەوکات ئێوە بەڕاستی قوتابی منن؛ و ئێوە ڕاستی دەزانن، و ڕاستی ئازادتان دەکات.»
پرسیارەکە، "ئایا دوای مردن دەرفەتێکی دووەم بۆ ڕزگاری هەیە؟" زۆر جدییە. هەندێک جار تەنانەت لەلایەن مەسیحییە ڕاستەقینەکانیشەوە دەوروژێنرێت کاتێک هەندێک لە خۆشەویستەکانیان چاوەکانیان لە مردندا دادەخەن بێ ئەوەی هیچ بەڵگەیەک لەسەر تۆبە یان باوەڕی ڕزگارکەری کەسی بە پەروەردگار عیسا نیشان بدەن.
هەرچەندە کەسێک ئۆرتۆدۆکس بێت یان چەندە بە تەواوی فێرکرابێت سەبارەت بە بێئومێدیی دۆخی مردووە ڕزگارنەکراوەکان، ئەم پرسیارە سەرهەڵدەدات. خەڵک کە پێشتر هەرگیز بیریان لێ نەکردووەتەوە، بە جددی بیری لێ دەکەنەوە کاتێک یەکێک لە خۆیان لەم دۆخە بێئومێدەدا چووەتە ناو هەتاهەتاییەوە. و دڵەکانیان هاوار دەکەن، "ئایا ڕاست نییە کە لە کۆتاییدا، کاتێک پیاوان لە دەرەوەی مەسیح دەژین و دەمرن، ڕەنگە ڕێگەیەک هەبێت کە خودا پیاوان لە کەنارەکەی تر ڕزگار بکات دوای ئەوەی نەیتوانیوە لەم لایەدا پێیان بگات؟"
تاکە ڕێگا کە دەتوانین وەڵامێکی ڕاستەقینە بۆ ئەم پرسیارە بەدەست بهێنین، بە ڕاستەوخۆ گەڕانەوەیە بۆ خودی ووشەی خودا. و لێرەدا ئێمە شایەتی گەورەمان عیسای مەسیحمان هەیە، و زۆر پڕ لە شکۆ و جدییە.
"ئینجا عیسا دیسان پێی فەرموون، من دەڕۆم، و ئێوە بەدوامدا دەگەڕێن، و لە گوناهەکانتاندا دەمرن: بۆ ئەو شوێنەی من دەڕۆم، ئێوە ناتوانن بێنە ئەوێ.“ (v. 21)
ئەو قسەی لەگەڵ پیاوانێک دەکرد کە کارە بەهێزەکانی ئەویان بینیبوو، کە فێرکردنە سەرسوڕهێنەرەکەی ئەویان بیستبوو، کە هاندرابوون بە باوەڕەوە ئەویان وەک نانی زیندوو وەرگرن، بۆ ئەوەی ژیانی هەتاهەتایی بدۆزنەوە. ئێستاش پێیان دەڵێت، "من بۆ هەتاهەتایە لێرە نابم. من بۆ خزمەتێکی دیاریکراو هاتووم. کاتی خاچکردنم هەر لەبەردەممدایە. من دەگەڕێمەوە بۆ ئامادەبوونی باوک. من بە دەروازەکانی مردندا تێدەپەڕم بۆ هەستانەوە و بەرەو شکۆمەندی، و دوای ئەوەی جێتان دەهێڵم، دوای ئەوەی دەڕۆم، زۆرێک لە ئێوە دەست دەکەن بە نیگەرانی. بەدوامدا دەگەڕێن و دەتانەوێت گوێ لە پەیامەکەم بگرن، بەڵام ناتوانن من بدۆزنەوە. ناتوانن گوێم لێ بگرن. بەدوامدا دەگەڕێن، بەڵام لە گوناهەکانتاندا دەمرن." و زیاد دەکات، "و بۆ کوێ من دەچم، ئێوە ناتوانن بێن."
ئەوە شتێکی زۆر، زۆر دڵتەزێنە. من زۆرجار وتوومە کە هەر کاتێک داوام لێدەکرێت لە پرسەیەکدا قسە بکەم کە مردووەکە هیچ بەڵگەیەکی نەبووە لەسەر ناسینی مەسیح، حەز دەکەم بڕوا بکەم کە شتێک هەیە لە مردندا ئەوەندە پاککەرەوە بێت، ئەوەندە سەرسوڕهێنەر بێت لە لەناوچووندا، کە کاتێک مرۆڤەکان لەم ژیانەوە دەپەڕنەوە بۆ ژیانی داهاتوو، دەستبەجێ چاوەکانیان دەکرێتەوە و دەبینن چەند گەمژە بوونە لە ڕەتکردنەوەی مەسیحدا. پاشان سەیری ڕوخساری ئەو دەکەن و متمانەی پێدەکەن. حەز دەکەم بڕوا بەوە بکەم. حەز دەکەم بڕوا بکەم کە هیچ کەسێک ون نابێت. هەر کەسێکی بە بەزەییش بە هەمان شێوە.
دەتوانین تێبگەین و هاوسۆزی بکەین لەگەڵ بیر و بۆچوونەکانی ڕیچارد باکستەر، کە دوعای دەکرد،
"خوایە، بۆ بەهەشتێکی پڕ و دۆزەخێکی بەتاڵ!"
ئێمە حەزمان دەکرد وا بێت، بەڵام کاتێک ڕوو دەکەینە ئەم کتێبە پیرۆزە و ئامادەین بیروڕاکانمان بخەینە ژێر تاقیکردنەوەی "خودا وای فەرمووە،" ئێمە نادۆزینەوە کە ئەم وشەیە هیچ تیشکێکی هیوا بڵاو بکاتەوە بۆ ئەو کەسەی کە بێ ڕزگاربوون دەمرێت. هیچ شتێک ڕوونتر نییە لە وشەکانی خودانمان لێرەدا. ئەو دەڵێت،
“ئێوە لە گوناهەکانتاندا دەمرن.”
دوو ڕێگا هەیە بۆ مردن. لە پەرتووکی بینیندا دەخوێنینەوە،
"خۆزگە بە [ئەوانەی] کە لە خوداوەنددا دەمرن… ئەوان [دەبێت] لە ماندووبوونیان حەسانەوە بکەن و کردەوەکانیان بەدوایاندا دێت" (14:13).
مردن لە پەروەردگاردا شتێکی پیرۆز دەبێت. ملیۆنان کەس لە پەروەردگاردا مردوون و لە ماندووبوونیان پشوو دەدەن، و کارەکانیان دوایان دەکەوێت. کارەکانیان ڕزگاری نەکردن؛ ئەوان لەلایەن پەروەردگار عیسای مەسیحەوە ڕزگار کران. بەڵام کاتێک لەسەر کورسیی دادگای مەسیح دەوەستن، پاداشت دەکرێنەوە بۆ کارەکانیان لەلایەن ئەو یەکێکەوە کە ڕزگاری کردوون. بەڵام لێرەدا جیاوازییە ترسناکەکە،
ئەگەر باوەڕ نەکەن کە من ئەوم، لە گوناهەکانتاندا دەمرن.
بڕوانە ئایەتی 24،
من کەواتە بە ئێوەم گوت، کە ئێوە لە گوناهەکانتاندا دەمرن: چونکە ئەگەر باوەڕ نەکەن کە من ئەوم، ئێوە لە گوناهەکانتاندا دەمرن.
و بۆ هەموو ئەوانەی لە گوناهەکانیاندا دەمرن، عیسا دەڵێت: "بۆ ئەو شوێنەی من دەچم، ئێوە ناتوانن بێن." ئەو باسی گەڕانەوەی بۆ بەهەشت دەکرد. ئەمە تەنها ڕێگەیەکی ترە بۆ وتنی ئەوەی کە، ئەگەر لە گوناهەکانتدا بمرێت، هەرگیز ناچیتە بەهەشتەوە.
پێم وانییە بتوانیت دەقێکی ڕوونتر لەمە بدۆزیتەوە. زۆری دیکەش هەن. خودی خوداوەند عیسا بوو کە فەرمووی،
“وە ئەمانە دەڕۆن بۆ سزای هەتاهەتایی: بەڵام ڕاستودروستەکان بۆ ژیانی هەتاهەتایی.” (مەتا 25:46)
و عیسا بوو کە فەرمووی،
"بۆیە ئەگەر دەستت یان قاچت گوناهت پێ بکات، بیانبڕەوە و فڕێیان بدە لە خۆتەوە. باشترە بۆت بە شەل یان کەمئەندامی بچیتە ژیانەوە، نەک بە دوو دەست یان دوو قاچەوە فڕێ بدرێیتە ناو ئاگری هەتاهەتاییەوە" (18:8).
عیسا ئەوەی گوت، و کاتێک ئەو زمانی لەو شێوەیە بەکارهێنا مەبەستی ئەوە بوو کە ئێمە تێبگەین ئەگەری ونبوونی هەتاهەتایی هەیە. لە نامەکەی بۆ عیبرانییەکان دەخوێنینەوە،
"شتێکی ترسناکە بکەویتە دەستی خودای زیندوو" (عیبرانییەکان ١٠:٣١).
سەرانسەری ئەم پەرتووکە بگەڕێ. بە وریاییەوە بیخوێنەرەوە، و دەبینیت کە هیچ هیوایەکی بچووکیشی بەرەکەتێکی کۆتایی نادات بەو کەسەی کە ئەم جیهانە بەبێ تۆبە جێدەهێڵێت.
بەڵام ئێستا کە ئەوەم وت، دەمەوێت شتێک بڵێم بۆ دڵنەوایی دڵی هەندێک لە ئێوە کە ڕەنگە لە دڵتاندا بڵێن، "باشە، ڕەنگە ئەوە ڕاستی بێت. دەبێت ڕاستی بێت ئەگەر عیسا وتبێتی، بەڵام هەروا بێت، دڵم ئازار دەچێژێت کاتێک بیر لە خۆشەویستانێک دەکەمەوە کە ساڵانێک لێیان پاڕامەوە و بێ ڕزگاربوون مردن." با ئەمەتان پێ بڵێم: پەلە مەکەن لە دەرئەنجامەکان. کێ خستییە دڵتانەوە بۆ ئەوەی بۆ ئەو خۆشەویستە نوێژ بکەن؟ کێ بارگرانیی ئەو گیانەی خستە سەر دڵتان؟ ڕۆحی پیرۆزی بەرەکەتداری خودا بوو. خودی مەسیح بوو. زۆرجار کاتێک خودا دەیەوێت شتێک بۆ ئێمە بکات، دەیخاتە سەر دڵمان بۆ ئەوەی بۆ هەمان شت نوێژ بکەین. شتێکی گەورەیە بۆ هەر کەسێک کە دایکێکی نوێژکەر یان هاوڕێیانی نوێژکەری هەبێت. شتێکی گەورەیە بۆ ژنێکی بێ ڕزگاربوون کە مێردێکی نوێژکەری هەبێت، یان بە پێچەوانەوە،
"چونکە تۆ، ئەی ژن، چوزانیت ئایا مێردەکەت ڕزگار دەکەیت؟ یان تۆ، ئەی پیاو، چوزانیت ئایا ژنەکەت ڕزگار دەکەیت؟" (1 قۆڕنتۆس 7:16).
ئەگەر خۆشەویستانمان لە نوێژدا بهێنینە لای خودا، دەتوانین پشت بەو ببەستین کە بە شێوازی خۆی لەسەر دڵ و ویژدانیان کار بکات. هەرچەندە لەوانەیە بەڵگەمان دەست نەکەوێت کە نوێژەکانمان وەڵام دراونەتەوە، با هەرگیز واز نەهێنین، بەڵکو با بڕوا بکەین کە ئەو خودایەی فێری کردین بۆ خۆشەویستانمان نوێژ بکەین، ڕێگایەکی دۆزیوەتەوە بۆ وەڵامدانەوەی نوێژەکانمان.
ئایا هەرگیز بیرت لە دایکی دزە تۆبەکەرەکە کردووەتەوە، ئەو کەسەی کە لەسەر خاچ لەلای خوداوەند عیسای مەسیحەوە هەڵواسرابوو؟ من سەرسامم ئایا ئەو دایکێکی نوێژکەری هەبوو، دایکێک کە دووبارە و سێبارە کوڕەکەی هێنابووە بەردەم خودا، و من سەرسامم ئایا بە هیچ شێوەیەک ئەو لەناو قەرەباڵغییەکەدا بوو لەو ڕۆژەدا کاتێک عیسا لەسەر ئەو خاچە ناوەڕاستە بوو و کوڕەکەی و یەکێکی تر لە هەردوو لای ئەوەوە هەڵواسرابوون. چەندە دڵەڕاوکێی دەبوو ئەگەر ئەو لەوێ بووبێت، و ئەگەر ئەو لەوێ بووبێت، من سەرسامم ئایا ئەوەندە نزیک بووەوە کە گوێی لەو گفتوگۆیە بێت کە لە نێوان کوڕەکەی و ئەو کەسەدا ڕوویدا کە بوو
“لە هەمان مەحکومکردندا” (لۆقا ٢٣:٤٠).
من سەرسامم ئایا ئەو لەوێ لەناو قەرەباڵغییەکەدا بوو و هەوڵی دەدا بەسەر سەری ئەوانی تردا سەیری بکات و دەیگوت، "ئۆه، ئەوە ئەوێیە، کوڕە هەژار و ونبووەکەم، و من نوێژم بۆی کرد و پشتمد بە خودا بەست بۆ ئەوەی ڕزگاری بکات. ئەوە ئەوێیە، بە مردنێکی تاوانبارانە دەمرێت." من سەرسامم ئایا ئەو ئەوەندە نزیک بوو کە گوێی لە هەردوو ئەو دزە بێت کە جنێویان بە عیسا دەدا، و گوتی، "ئۆه، ئەوە ئەوێیە بە نەفرەت لەسەر لێوەکانی دەمرێت." بەڵام ئەو بەو شێوەیە نەمر!
نازانم ئایا ئەو هێندە دوور بوو کە گوێی لێ نەبوو چی ڕوویدا لەو ساتە کۆتاییانەدا.
"یەکێک لەو تاوانبارانەی کە هەڵواسرابوون، گاڵتەی پێکرد و گوتی، ئەگەر تۆ مەسیحیت، خۆت و ئێمەش ڕزگار بکە. بەڵام ئەوی دیکە وەڵامی دایەوە و سەرزەنشتی کرد و گوتی، ئایا تۆ لە خودا ناترسی، لە کاتێکدا تۆش هەمان حوکمت بەسەردا هاتووە؟ و ئێمە بە حەق سزامان بەسەردا هاتووە؛ چونکە پاداشتی شایستەی کردەوەکانمان وەردەگرین: بەڵام ئەم پیاوە هیچ خراپەیەکی نەکردووە. و بە عیسای گوت، خوداوەند، منت بیر بێت کاتێک دێیتە ناو شانشینەکەت. و عیساش پێی گوت، بەڕاستی پێت دەڵێم، ئەمڕۆ لەگەڵ من دەبیت لە بەهەشت" (لۆقا 23:39-43).
وەک ئەوەی ئەو گوتبێتی: "پێویست ناکات چاوەڕێ بکەیت تا من لە پاشایەتییەکەمدا دێم. تۆ ئەمڕۆ لەگەڵ من دەبیت لە بەهەشتدا." گومانم هەیە دایکی ئەوەی بیستبێت. ئەگەر نەیبیستبێت، ڕەنگە هاواری کردبێت: "ئۆه، کوڕەکەم! ونبوو!" نەخێر، ئەو ڕزگارکرا، هەرچەندە ڕەنگە ئەو هیچ شتێکی نەزانیبێت دەربارەی ئەوەی لەو ساتە کۆتاییەدا ڕوویدا. ڕێگاکانی خودا لە دۆزینەوە تێپەڕیوون. بۆیە بە ئێوە دەڵێم کە نوێژ دەکەن: مەهێڵن باوەڕتان بلەرزێت. پشت بە خودا ببەستن کە بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەری خۆی کار دەکات. کاتێک، لە شوێنێک، ئەو وەڵامتان دەداتەوە.
بەڵام بۆ ئێوەی بێ مەسیح، ئەمەم پێ دەڵێم: زۆر پشت بە ئارامگریی خودایەکی پیرۆز مەبەستن. شتێک هەیە وەک گوناهکردن دژی بەزەیی، چاکە، و نیعمەتی ئەو تا ئەو ڕادەیەی کە ویژدان وەک ئاسنێکی گەرم دەسووتێت. ئەمە ئەو شتەیە کە عیسا لێرە ئاگادارمان دەکاتەوە لێی.
ئەگەر باوەڕ نەکەن کە من ئەوم، ئێوە لە گوناهەکانتاندا دەمرن.
جوولەکەکان لێی تێنەگەیشتن و گوتیان: «بۆ کوێ دەچێت؟ ئایا خۆی دەکوژێت؟» ئەو گوتی: «ئێوە وەک مرۆڤەکانی سەر زەوی بیر دەکەنەوە. من لە سەرەوەوەم و هی ئەم جیهانە نیم. من پێم گوتن: «ئەگەر باوەڕ نەکەن، لە گوناهەکانتاندا دەمرن»» (بڕوانە ئایەتەکانی ٢٢-٢٤).
"ئینجا ئەوان پێیان گوت، تۆ کێیت؟ عیساش پێی گوتن، هەر ئەوەی کە لە سەرەتاوە پێم گوتن" (ئایەتی ٢٥).
ئەو کوڕی هەتاهەتایی بوو کە هاتە خوارەوە بۆ ئەم جیهانە تا ببێتە ڕزگارکەری ئێمە. ئەو زیادی کرد،
“من زۆر شتم هەیە بۆ ئەوەی پێتان بڵێم و حوکمتان بدەم: بەڵام ئەوەی منی ناردووە ڕاستگۆیە؛ و من ئەو شتانە بە جیهان دەڵێم کە لەو بیستوومە. ئەوان تێنەگەیشتن کە ئەو باسی باوکی بۆ دەکردن. ئینجا عیسا پێی فەرموون، کاتێک کوڕی مرۆڤ بەرز دەکەنەوە، ئەوکاتە دەزانن کە من ئەوم، و هیچ شتێک لە خۆمەوە ناکەم؛ بەڵکو وەک باوکم فێری کردووم، من ئەم شتانە دەڵێم” (ئایەتەکانی ٢٦-٢٨).
ئەوان هەڵیانگرتە سەر خاچەکە، لەوێ مرد بۆ ڕزگارکردنمان، و ئەوە بوو کە ئاماژەی پێدا کاتێک بە نیکۆدیموسی وت،
"وەک چۆن موسا مارەکەی لە چۆڵەوانی بەرزکردەوە، بە هەمان شێوە دەبێت کوڕی مرۆڤ بەرز بکرێتەوە" (3:14).
ئەو بەرز کراوەتەوە.
بەرزکرایەوە بۆ مردن، "تەواو بوو،" هاواری کرد؛ ئێستا لە بەهەشت بەرزکراوەتەوە، هۆلێلۆیا! چ ڕزگارکەرێک!
ئەو ئەم وتارە بەم وشانە کۆتایی پێدێنێت،
ئەوەی منی ناردووە لەگەڵ منە: باوک بەتەنیا جێی نەهێشتووم؛ چونکە من هەمیشە ئەو شتانە دەکەم کە پێی خۆشە.
هیچ کەسێکی تر هەرگیز نەژیاوە کە بتوانێت زمانی وا بە تەواوی بەکاربهێنێت. خزمەتکارە دڵسۆزەکانی خودا لە شتێکدا شکستیان هێناوە. هەموومان گوناهبارانی داماوین کە بە نیعمەت ڕزگارکراوین. بەڵام عیسا لە هیچ شتێکدا شکستی نەهێنا. دەیگوت،
"من هەمیشە ئەو شتانە دەکەم کە ڕازی دەکەن" (8:29).
کاتێک ئەو ئەم وشانەی دەگوت، زۆر کەس باوەڕیان پێی هێنا (ئایەتی 30).
پاشان عیسا تاقیکردنەوەیەکی پێ کردن بە گوتنی شتێکی لەم شێوەیە: "ئێستا بەس نییە کە تەنها بە عەقڵ باوەڕ بکەن. دەبێت ڕاستی باوەڕەکەتان بسەلمێنن بە گوێڕایەڵی کردن بۆ وشەکەم."
«ئینجا عیسا بەو جوولەکانەی کە باوەڕیان پێی هێنابوو، فەرمووی، «ئەگەر ئێوە لە وتەی مندا بەردەوام بن، ئەوا ئێوە بەڕاستی دەبنە قوتابییەکانی من؛ و ئێوە ڕاستی دەزانن، و ڕاستی ئازادتان دەکات» (ئایەتەکانی ٣١-٣٢).»
کەواتە ئێمە ئەومان دەناسین کە ڕاستییە، لە لێوەکانییەوە ڕاستی وەردەگرین، بە وشەکەی ئەو ڕاستییەمان بۆ دەکرێتەوە، و بە ڕۆح دەتوانین لەو ڕاستییەدا بڕۆین.
گوناهەکانم خرانە بەردەم گۆچانەکە پشتێک کە لە یاسا ئازاد بوو؛ و کوڕی هەتاهەتایی خودا ئەو لێدانانەی وەرگرت کە جارێک شایستەی من بوون.
ئەوان وەڵامیان دایەوە: «ئێمە نەوەی ئیبراهیمین و هەرگیز کۆیلی هیچ کەسێک نەبووین، چۆن دەڵێیت، ئێوە ئازاد دەکرێن؟» عیسا وەڵامی دانەوە: «بەڕاستی، بەڕاستی، پێتان دەڵێم، هەرکەسێک گوناه بکات، کۆیلەی گوناهە. و کۆیلە بۆ هەتاهەتایە لە ماڵەکەدا نامێنێتەوە، بەڵام کوڕەکە بۆ هەتاهەتایە دەمێنێتەوە. کەواتە ئەگەر کوڕەکە ئێوە ئازاد بکات، ئێوە بەڕاستی ئازاد دەبن. من دەزانم کە ئێوە نەوەی ئیبراهیمن، بەڵام ئێوە هەوڵی کوشتنم دەدەن، چونکە قسەی من جێگەی لە ئێوەدا نییە. من ئەوە دەڵێم کە لەگەڵ باوکم بینیومە، و ئێوە ئەوە دەکەن کە لەگەڵ باوکتان بینیوتانە.» ئەوان وەڵامیان دایەوە و پێیان گوت: «ئیبراهیم باوکمانە.» عیسا پێی گوتن: «ئەگەر ئێوە منداڵی ئیبراهیم بوونایە، کاری ئیبراهیمتان دەکرد. بەڵام ئێستا ئێوە هەوڵی کوشتنم دەدەن، پیاوێک کە ڕاستیی پێ گوتوون، کە من لە خوداوە بیستوومە؛ ئیبراهیم ئەمەی نەکرد. ئێوە کردەوەی باوکتان دەکەن.» ئینجا پێیان گوت: «ئێمە لە داوێنپیسی لەدایک نەبووین؛ ئێمە یەک باوکمان هەیە، ئەویش خودایە.» عیسا پێی گوتن: «ئەگەر خودا باوکتان بووایە، ئێوە منتان خۆشدەویست، چونکە من لە خوداوە هاتم و دەرچووم؛ و من بە ویستی خۆم نەهاتووم، بەڵکو ئەو منی ناردووە. بۆچی قسەکانی من تێناگەن؟ تەنانەت لەبەر ئەوەی ناتوانن گوێ لە قسەی من بگرن. ئێوە هی باوکتانن، شەیتان، و ئارەزووەکانی باوکتان جێبەجێ دەکەن. ئەو لە سەرەتاوە بکوژ بوو، و لە ڕاستیدا نەماوەتەوە، چونکە هیچ ڕاستییەک لەو نییە. کاتێک درۆ دەکات، لە خۆیەوە قسە دەکات، چونکە ئەو درۆزنە و باوکی درۆیە.»
ئەم بەشەی ئینجیلی یۆحەننا هەم پرسیارەکە دەوروژێنێت و هەم وەڵامی دەداتەوە، «ئایا شەیتان بوونێکی کەسی هەیە؟» پەروەردگارمان هێشتا لە ناکۆکیدا بوو لەگەڵ توخمە ڕێوڕەسمی و یاساییەکانی گەلی جوو کە دژایەتی فێرکردنەکانی ئەویان دەکرد لە حەوشەکانی پەرستگادا، لەوێدا لەو کاتەدا خزمەتی دەکرد. ڕاستی لە دوای ڕاستی بۆیان هێنابوو، بەڵام لە هەموو کاتێکدا هەوڵیان دابوو قسەکانی پووچەڵ بکەنەوە لە جیاتی ئەوەی دڵیان بکەنەوە بۆ وەرگرتنی پەیامەکە. و ئێستا لە وەڵامی ئەوەی کە پێشتر فەرمووبووی،
“ئێوە ڕاستی دەزانن، و ڕاستی ئازادتان دەکات” (v. 32).
ئەوان وەڵامیان دایەوە،
"ئێمە نەوەی ئیبراهیمین، و هەرگیز کۆیلەی هیچ پیاوێک نەبووین: چۆن دەڵێیت، ئێوە ئازاد دەکرێن؟" (ئایەتی ٣٣).
ئەمە نموونەیەکی سەرنجڕاکێشە لەوەی چۆن پیاوان خۆیان بەهێز دەکەنەوە، سەرەڕای ئەوەی کە تەواوی مێژوویان دەرئەنجامی زۆر جیاواز دەسەلمێنێت. وێنا بکە ئەم پیاوانە لەناو جوولەکەکاندا دەڵێن، "هەرگیز کۆیلەی هیچ پیاوێک نەبووین!" تەنانەت کاتێک قسەیان دەکرد، ڕۆمانەکان خستبوویانە ژێردەستی خۆیانەوە، و هەر لە دیلێتی بابلەوە لە ژێردەستی دەسەڵاتێکەوە بۆ دەسەڵاتێکی تر بوون. ڕەنگە مەبەستیان ئەوە بووبێت، "لە کاتێکدا ملکەچی حکومەتە ناجوولەکەکان بووین، بەڵام ڕۆحەکانمان ئازادن. بۆیە، هەرگیز کۆیلە نەبووین یان لە ڕووی ئایینییەوە ملکەچی هیچ سیستەمێکی دروستکراوی مرۆڤ نەبووین."
بەڵام پەروەردگار عیسا ویستی نیشانیان بدات کە ئەمە بەس نییە. پێویستە پێدانی ژیانی خودایی هەبێت، و کردارەکانی لەگەڵدا بێت. و ئەو زانی، و ئەوانیش زانیان، کە ئەوان لە ڕاستیدا کۆیلەی گوناه بوون. بۆیە وەڵامی دایەوە و فەرمووی،
“بەڕاستی، بەڕاستی، پێتان دەڵێم، هەرکەسێک گوناه بکات کۆیلەی گوناهە” (v. 34).
هەرکەسێک خۆی بداتە دەست گوناهکردن، کۆیلەی گوناهە.
"خزمەتکار بۆ هەمیشە لە ماڵەکەدا نامێنێتەوە، بەڵام کوڕەکە بۆ هەمیشە دەمێنێتەوە. کەواتە ئەگەر کوڕەکە ئازادتان بکات، ئێوە بەڕاستی ئازاد دەبن" (ئایەتەکانی ٣٥-٣٦).
واتە، پێی گوتن کە بەس نییە ئەوان بە شێوەیەکی ڕاستەقینە لە ئیبراهیمەوە هاتوون، بەڵکو دەبێت ئەو ڕزگاربوونە لە دەسەڵاتی گوناه کە ئیبراهیم زانیبووی، ئەوانیش بیزانن ئەگەر بیانەوێت وەک منداڵانی خودا بناسرێن.
بە پێچەوانەی بارودۆخی خۆیانەوە، ئەو جورئەت دەکات خۆی پێشکەش بکات وەک ئەوەی کە هەرگیز نەکەوتووەتە ژێر کۆیلایەتیی گوناهەوە. ئەو دەڵێت، "کوڕەکە هەردەم دەمێنێتەوە." ئەو، بەڕاستی، ئەو نەوە بەڵێندراوەی ابراهیم بوو کە لە ڕێگەی ئەوەوە هەموو نەتەوەکان دەبوو بەرەکەتدار بکرێن. و هەرچەندە نەتەوەکە بە گشتی تێکشکابوو، و لە زۆر حاڵەتدا ناوی خودا لە نێو نەتەوەکاندا کفر کرابوو بەهۆی گوناه و شکستەکانیانەوە، کەچی ئەو هەر مایەوە ئەو ڕزگارکەرە بەڵێندراوەی نەوەی ابراهیم کە دەبوو ڕزگاری نزیک بکاتەوە. ئەو ئەمڕۆ ئازادی پێشکەش بە ئێمە دەکات:
کەواتە ئەگەر کوڕ ئازادتان بکات، بەڕاستی ئازاد دەبن.
با بۆ ساتێک لە شیکردنەوەی دەقەکە لابدەم بۆ ئەوەی ئەمە ببەستمەوە بەو زۆرێک لە کۆیلەکانی گوناهـ کە لە دەوروبەرمانن – پیاوان و ژنانێک کە تێدەکۆشن دژی خووە خراپەکان، ئارەزووەکان، و حەزەکان کە ئەوانیان بە تەواوی بە کۆیلەیی گرتووە. جار لە دوای جار هاواریان کردووە،
ئای، خۆزگە پیاوێک لە مندا هەڵبستێت، تا ئەو پیاوەی کە منم نەمێنێت!
ئازیزانم، دەکرێت لە گوناه ڕزگار بکرێین، نەک تەنها لە تاوانی گوناه، بەڵکو دەکرێت لە دەسەڵاتی گوناهیش ڕزگار بکرێین لە ڕێگەی لەدایکبوونەوە و نیشتەجێبوونی ڕۆحی پیرۆزەوە. ئەمە ئەوەیە کە عیسا مەبەستی بوو کاتێک فەرمووی،
کەواتە ئەگەر کوڕەکە ئازادتان بکات، بەڕاستی ئازاد دەبن.
ڕاستییەکەی کە ئەو قسەی لێ کرد، بەرنامەی پیرۆزی لەدایکبوونەوەی نوێیە کە لە وشەی پیرۆزی خۆیدا پێی داوین. کاتێک مرۆڤەکان باوەڕ بەم پەیامە دەکەن، بەهۆی لەدایکبوونەوەی نوێوە ئازاد دەکرێن. کاتێک لە هاوبەشی لەگەڵ خودا بەردەوام دەبن، بە هێزی ڕۆحی پیرۆزەوە دەڕۆن، کۆنتڕۆڵ ناکرێن بە ئارەزووی جەستە، بەڵکو لە ئازادیی منداڵانی خودادا دەڕۆن.
ڕێوڕەسمگەرەکان و خۆبەڕاستزانەکان هەرگیز ئەمە تێناگەن، بەڵام هەمیشە لەناو خۆیاندا بەدوای ڕزگارییەوەن. بەڵام ڕزگاری لە دەرەوە دێت.
ئێستا پەروەردگار بەردەوامە لە قسەکردن بۆ ئەم مشتومڕکەرانە. ئەو دەفەرموێت،
"من دەزانم کە ئێوە نەوەی ئیبراهیمن" (ئایەتی ٣٧أ).
بە سروشتی، ئەوان لەو ڕەچەڵەکە تایبەتەوە هاتن.
“بەڵام ئێوە هەوڵ دەدەن بمکوژن، چونکە وشەکەم جێگەی نییە لە ئێوەدا” (ئایەتی ٣٧ب).
کەچی ئەو بوو کە ئیبراهیم چاوەڕێی دەکرد، و بە درێژایی سەدەکان گەلی ئیسرائیل چاوەڕێی نەوە بەڵێندراوەکە بوون.
“و بە نەوەی تۆ هەموو نەتەوەکان… بەرەکەتدار دەبن” (پەیدابوون ٢٢:١٨؛ پەیدابوون ٢٦:٤پەیدابوون ٢٦:٤).
ئەو ئامادە بوو، و ئەوان نەیانناسی.
ئەو سەلماندبووی کە ئەو بەڕاستی ئەو کەسە بەڵێندراوەیە بە کارە گەورەکانی کە ئەنجامی دابوون. کەچی لێرەدا ئەم دووڕووانە خۆبەزلزانانە هەبوون، و ئەوان نەیانناسییەوە و بۆیە ڕەتیانکردەوە متمانەی پێ بکەن، ئەو کەسەی کە بەپێی بەڵێنەکە هاتبوو.
"بەڵام ئێوە هەوڵ دەدەن بمکوژن، چونکە وشەکەم جێگەی نییە لە ئێوەدا. من ئەوە دەڵێم کە لەگەڵ باوکم بینیومە: و ئێوەش ئەوە دەکەن کە لەگەڵ باوکتان بینیوتانە" (ئایەتەکانی ٣٧-٣٨).
ئەو هاتە خوارەوە بۆ سەر زەوی وەک کوڕی باوک، و ڕۆژ بە ڕۆژ باوک وشەی خۆی بۆی کردەوە بۆ ئەوەی ئەو شتانە بکات و بڵێت کە ئەو ویستی. «ئەو وشانەی کە من قسەیان پێ دەکەم هی من نین، بەڵکو هی ئەوەن کە منی ناردووە.»
من ئەوە دەڵێم کە لەگەڵ باوکم بینیومە: و ئێوەش ئەوە دەکەن کە لەگەڵ باوکتان بینیوتانە.
ئاه، ئەوە تا ڕادەیەک توند بوو، ئەوە بەڕاستی تیژ بوو! ئێستا ڕاستییەکەی دەگەیاندە جێی خۆی—باوکت: باوکم. ئەو دووانەکەی بەراورد دەکات.
مرۆڤەکان ئەمڕۆ زۆر بە ئاسانی باس لە باوکایەتی گشتگیری خودا و برایەتی گشتگیری مرۆڤ دەکەن. ئەم کتێبە بەو شێوەیە قسە ناکات. ڕەنگە هەندێک کەس ناڕەزایی دەرببڕن بەرامبەر بەوە، بەڵام کتێبەکە بخوێنەرەوە و بزانە ئایا دەتوانیت دەربڕینی لەو شێوەیە تێدا بدۆزیتەوە. لێرەدا دوو خێزان ئاماژەیان پێکراوە: عیسا دەفەرموێت، «من ئەوە دەڵێم کە لەگەڵ باوکم بینیومە: و ئێوە ئەوە دەکەن کە لەگەڵ باوکتان بینیوتانە.» باوکی ئەو خودا بوو؛ باوکی ئەوان – ئەو لە ساتێکدا پێیان دەڵێت – خودا نەبوو، بەڵکو دوژمنی گەورەی خودا و مرۆڤ بوو. کەواتە لێرەدا دوو خێزان هەبوون. ڕزگارکراوەکانی خۆی یەک خێزان پێکدەهێنن، و ئەوانەی نیعمەتەکەی ڕەتدەکەنەوە خێزانێکی تر پێکدەهێنن، بۆیە ئێمە نە باوکایەتی گشتگیرمان هەیە و نە برایەتی گشتگیر. تەواو ڕاستە کە یەک خودا دروستکەری هەموو مرۆڤەکانە، و خودا هەموویانی لە یەک خوێن دروستکردووە. بەڵام، بەداخەوە، گوناه هاتووەتە ناوەوە و مرۆڤی لە خودا دوورخستووەتەوە، و هەر بۆیەش مرۆڤەکان پێویستە لە نوێ لەدایک ببنەوە بۆ ئەوەی بهێنرێینە ناو خێزانی خودا، بۆ ئەوەی سەیری ڕووی بکەین و بڵێین،
"باوکمان کە لە ئاسماندایت" (مەتا ٦:٩؛ لۆقا ١١:٢).
ئایا دەزانیت بەختەوەریی ئەمە چییە؟ ئایا دەزانیت لە خودا لەدایکبوون چییە؟
“ئێوە لە باوکتان شەیتانن” (یۆحەننا 8:44)،
وتی، و ئای چۆن تووڕەیی و ناڕەزایی ئەوانی وروژاند! دەیزانی کە وا دەبێت، بەڵام ڕاستی بوو. هەندێک جار پێویستە ئەو شتە بڵێیت کە تووڕەیی و ناڕەزایی پیاوان و ژنان دەوروژێنێت. هەندێک دەڵێن دەبێت زۆر وریابین هەرگیز هەستی خەڵک لەبارەی گوناهەکانیانەوە بریندار نەکەین. بۆ نموونە، دەبێت وریابین لە باسکردنی تەڵاق، چونکە ڕەنگە هەندێک لە گوێگرەکانمان شەش جار هاوسەرگیرییان کردبێتەوە، و بۆیە هەستەکانیان زۆر بە ئاسانی دەوروژێن! دەبێت زۆر وریابین ئاماژە بە هیچ جیاوازییەک لە فێرکردن یان هیچ شتێکی لەو جۆرە نەکەین! زۆر شت نامێنێت بۆ باسکردن ئەگەر کەسێک سەرنجی هەموو ئەو پێشداوەرییانە بدات کە خەڵک هەیانە.
تۆ بیستووتە دەربارەی ئەو مزگێنیدەرەی کە چووە شارۆچکەیەک لە نێڤادا بۆ ئەوەی چەند کۆبوونەوەیەک بکات. قەشەکە پێی گوت، "ئێستا، پیاوە باشەکەم، لێرە چەند گوناهێک هەن کە دەبێت زۆر وریایان بیت. بۆ نموونە، هەرگیز نابێت باسی تەڵاق یان شتی لەو جۆرە بکەیت، چونکە دەزانیت ئەمە ناوەندی گەورەی تەڵاقە. جورئەت ناکەیت باسی پرسی مەی بکەیت، چونکە هەندێک لە باشترین ئەندامە پارەدارەکانمان لە کاری مەی دان. زۆرێک لە خەڵکەکەمان بژێوی ژیانیان لە ڕێگەی دابینکردنی کات بەسەربردنی دنیاییەوە پەیدا دەکەن، بۆیە وریای ئەوە بە." مزگێنیدەرە هەژارەکە سەیری کرد و گوتی، "باشە، دەتوانم باسی گوناهەکانی کێ بکەم؟" وەڵامەکە ئەوە بوو، "بڕۆ باسی هیندییەکانی پایووت و گوناهەکانیان بکە." "ئەوان هەرگیز ناچنە کڵێسا." زۆر سوودی نابێت، وانییە، کە بەسەر ئەو کەسانەدا بڕژێیت کە هەرگیز گوێت لێ ناگرن؟ پەروەردگار زانی کە دەبێت بە دڵسۆزییەوە دەربارەی گوناهەکانیان قسە لەگەڵ خەڵکدا بکرێت. هەندێک لە گەورەترین مەسیحییەکان کە تا ئێستا ناسیوومن، سەرەتا بە توندی کاریان تێکرا بەو پەیامانەی کە لە سەکۆوە بیستیان، بەڵام گەڕانەوە و زیاتریان بیست تا خودا قسەی لەگەڵ کردن و هێناینی بۆ لای خۆی.
عیسا بەم ناڕازییانە فەرمووی،
"ئێوە ئەوە دەکەن کە لەگەڵ باوکتان بینیوتانە. ئەوانیش وەڵامیان دایەوە و پێیان گوت: ئیبراهیم باوکمانە. عیسا پێی گوتن: ئەگەر ئێوە منداڵی ئیبراهیم بوونایە، کاری ئیبراهیمتان دەکرد" (ئایەتەکانی ٣٨-٣٩).
واتە، لە ڕووی ڕەوشت و ڕۆحەوە، ئەوان کارەکانی ئیبراهیمیان دەکرد. ئیبراهیم بە باوەڕ لەبەردەم خودا و بە کارەکان لەبەردەم خەڵکدا ڕەوا کرابوو. ئەوان بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە منداڵەکانی ئیبراهیمن، بەڵام خەسڵەتی ژیانێکی ڕاستودروستیان نەبوو.
"ئێستا، ئێوە هەوڵ دەدەن من بکوژن... ئێوە کردەوەکانی باوکتان دەکەن" (ئایەتەکانی 40-41).
ئەوە دەرفەتی پێدان. بۆ جاری دووەم بەم شێوەیە فەرمووبوو. ئەوان پێیان وت،
“ئێمە لە داوێنپیسی لەدایک نەبووین؛ یەک باوکمان هەیە، تەنانەت خودا” (v. 41).
مەبەستیان چی بوو بەوە؟ مەبەستیان ئەوە بوو کە ئاماژە بەوە بکەن کە ئەو کوڕی نایاسایی مریەمی ناسرە بوو. ئەوە ڕێگەی ئەوان بوو بۆ ئەوەی ئەو قسە پیسەی خۆیان فڕێ بدەنەوە سەری، چونکە گوێیان لە لەدایکبوونی پاکیزەیی ببوو، و ئەوان بەکاریان هێنا بۆ گاڵتەپێکردنی ئەو، کوڕە پیرۆزەکەی خودا.
خەڵک پێم دەڵێن کە فێرکاریی لەدایکبوونی پاکیزانە لە یۆحەننا باسی نەکراوە. باشە، ئەوەتا لێرە هەیە. ئەوان بە کردەوە فڕێیان دەدایە ڕووی ئەودا: «ئێمە لە داوێنپیسی لەدایک نەبووین.» بەڵام خوداوەند یەسووع پێیانی فەرموو،
“ئەگەر خودا باوکتان بووایە، ئێوە خۆشتان دەویستم” (ئایەتی ٤٢أ).
تاقیکردنەوەیەکی نایاب هەیە: ئەگەر پیاوان خودایان خۆشبوێت، ئەوا کوڕەکەی خۆشئەوێن، یان بە پێچەوانەوە.
"ئەگەر خودا باوکتان بووایە، ئێوە منتان خۆشدەویست: چونکە من لە خوداوە هاتم و دەرچووم؛ نە لە خۆمەوە هاتم، بەڵکوو ئەو منی نارد. بۆچی لە قسەکانم تێناگەن؟ تەنانەت لەبەر ئەوەی ناتوانن گوێ لە وشەکەم بگرن” (vv. 42-43).
واتە، ناتوانیت ببیستیت، بەو مانایەی کە نابیستیت. ڕێگە بە گوناه دەدەیت بێتە ژوورەوە، و بۆیە ناتوانیت ببیستیت.
پاشان ئەو بە ڕاشکاوی قسە دەکات دەربارەی ئەوەی کە پێشتر ئاماژەی پێدابوو،
"ئێوە لە باوکتان شەیتانن، و ئارەزووەکانی باوکتان جێبەجێ دەکەن. ئەو لە سەرەتاوە بکوژ بوو، و لە ڕاستیدا نەماوەتەوە، چونکە هیچ ڕاستییەک لەودا نییە. کاتێک درۆ دەکات، لە خۆیەوە قسە دەکات: چونکە ئەو درۆزنە، و باوکیەتی" (v. 44).
ئێستا سەرنج بدەن چەندە پەروەردگارمان لە یەک ئایەتدا سەبارەت بە فێرکردنی گەورەی شەیتانناسی داناوە. ئایا شەیتانێکی کەسی هەیە، یان شەیتان تەنها کەسایەتیکردنی خراپەیە؟ زۆرجار ئەمڕۆ پێمان دەوترێت کە باوەڕبوون بە شەیتانێکی کەسی پاشماوەی سەردەمە تاریکەکانە، و بێمانایە باوەڕ بکرێت کە بوونەوەرێکی لەو شێوەیە هەبێت. بەڵام لێرەدا شایەتی نووسراوی پیرۆزە—تکایە بە وریاییەوە ئەم ئایەتانە تاوتوێ بکەن. ئەو دەڵێت، "من لە خوداوە دێم." خۆی ڕادەگەیەنێت کە کوڕی خودایە. "ئێوە هی باوکتان شەیتانن." بەڵام ئایا مەبەستی ئەوە نەبووە، "ئێوە بە خراپە زاڵکراون"؟ ئا، بەڵام ئەو زیاتر دەڕوات. ئەو جێناوی کەسی بەکاردەهێنێت و دەڵێت، "ئەو بکوژ بوو." ئەو باسی کەسێک دەکات، و باسی کەسێک دەکات کە هەمیشە ئەوە نەبووە کە ئێستا هەیە. بە واتایەکی تر، عیسا پێمان دەڵێت کە لەم گەردوونەدا ڕۆحێکی گڵاو و بەدکار هەیە کە کاریگەری دەکات و دەجووڵێنێت ئەوانەی کە دەسەڵاتی خودا ناناسن. وە ئەم ڕۆحە خراپ و بەدکارە هەمیشە وا نەبووە. ئەو هەمیشە ئەوە نەبووە کە ئێستا هەیە.
"ئەو... لە ڕاستیدا نەمایەوە."
خەڵک زۆرجار دەپرسن، "ئەگەر شەیتانێک هەبێت، بۆچی خودایەکی باش دروستی بکات؟" خودایەکی باش شەیتانی دروست نەکرد. ئەو بوونەوەرەی خودا دروستی کرد، فریشتەیەکی پاک و بێگەرد بوو. لە ئیشایا ١٤:١٢ دەخوێنینەوە چۆن ئەم فریشتەیە کەوت. ئەوەی لێرەدا باسی دەکرێت کێیە؟ پێی دەوترێت "لوسیفەر، کوڕی بەیانیان." لوسیفەر واتە "ئەستێرەی ڕۆژ"، بوونەوەرێکی شکۆدار کە لە ئامادەیی خودا دەژیا. تەنها باسی یەک سەرۆک فریشتە دەخوێنینەوە، ئەویش میخائیلە. لوسیفەر پێدەچێت پێش کەوتنی، شوێنێکی هاوشێوەی هەبووبێت. چۆن کەوت؟ لە ڕێگەی خۆویستییەوە. پێنج جار وتی، "من دەیکەم."
"من سەر دەکەوم بۆ ئاسمان، تەختەکەم بەرز دەکەمەوە لەسەر ئەستێرەکانی خودا: منیش لەسەر کێوی کۆبوونەوە دادەنیشم، لە لایەکانی باکوور: من سەر دەکەوم بەسەر بەرزاییەکانی هەورەکاندا: من وەک هەرە بەرز دەبم" (vv. 13-14).
ئەم فریشتە دروستکراوە جورئەتی کرد خولیای شوێنێکی یەکسانی لەگەڵ خودا بێت، ئەگەر نەڵێین خودا خۆی لەسەر تەختەکەی دووربخاتەوە. و وەک وەڵامێک بۆ ئەو پێنج جارە "من دەیکەم"ە، وەڵامەکە لە ئاسمانەوە دەزرینگێتەوە،
"بەڵام تۆ دەهێنرێیتە خوارەوە بۆ دۆزەخ، بۆ لایەکانی چاڵ." (ئایەتی ١٥)
کەواتە فریشتەیەکی شکۆدار گۆڕدرا بۆ شەیتان. هەمووی دەستی پێکرد کاتێک لە ڕاستیدا نەمایەوە.
لە کتێبی حزقیالدا نووسراوێکی سەرسوڕهێنەری دیکەمان هەیە. لە بەشی ٢٨دا خودا باسی میری سور دەکات، بەڵام لە پشت میری سورەوە یەکێک هەیە کە ئەو پێی دەڵێت پاشای سور، یەکێک کە زاڵ بوو بەسەر دڵی ئەم میرە زەمینییەدا بەڵام خۆی زیاتر بوو لە مرۆڤ.
"تۆ لە عەدەن، باخی خودا، بوویت؛ هەموو بەردێکی بەنرخ پۆشاکی تۆ بوو، سەردیۆس، تۆپاز، و ئەڵماس، بەریڵ، ئۆنیکس، و جاسپەر، یاقووت، زومڕوود، و کاربەنکڵ، و زێڕ: کاری دەف و زوڕناکانت لە تۆدا ئامادەکرابوو لەو ڕۆژەی کە تۆ دروستکرایت" (v. 13).
تۆ لە عەدەن، باخچەی خودا، بوویت.
ئەمە شتێک بوو کە هەرگیز نەدەتوانرا دەربارەی هیچ فەرمانڕەوایەکی زەمینی بوترێت. ئەم بەردە بەنرخانە بەکارهاتبوون بۆ نوێنەرایەتیکردنی لایەنە جیاوازەکانی کەسایەتییەکەی. لێرەدا سەرکردەی کۆرسی ئاسمانی بوو. ئەم بوونەوەرە شکۆدارە لەبەردەم خودا مۆسیقای ژەنی تاوەکو گوناه هاتە ناوەوە.
تۆ کێرووبی چەورکراوی داپۆشەر بوویت؛ و من تۆم بەو شێوەیە داناوە: تۆ لەسەر کێوی پیرۆزی خودا بوویت؛ تۆ بەناو بەردەکانی ئاگردا هاتوچۆت کردووە. تۆ لە ڕێگاکانتدا بێ کەموکوڕی بوویت لەو ڕۆژەوەی کە دروست کرایت، هەتا ناڕەوایی تێدا دۆزرایەوە” (ئایەتەکانی ١٤-١٥).
و ئەوەی ئەو گوناهە چییە، پێمان دەوترێت لە ئایەتی 17دا،
"بەهۆی جوانییەکەتەوە دڵت بەرز بووەوە، دانایی خۆتت گەندەڵ کرد بەهۆی درەوشانەوەکەتەوە: من تۆ دەخەمە سەر زەوی، من تۆ لەبەردەم پاشاکان دادەنێم، بۆ ئەوەی سەیری تۆ بکەن."
لووسیفەر بەهۆی لووتبەرزییەوە کەوت. خۆویستی یەکەمین دەربڕینی ئەو لووتبەرزییە بوو، و بەم شێوەیە فریشتەیەک بوو بە شەیتان. پێی دەگوترێت شەیتان، و پێی دەگوترێت ساتان. شەیتان واتە "بوختانچی" و ساتان واتە "نەیار"، و ئەو هەردووکیانی لە خۆیدا کۆکردووەتەوە. ئەو مرۆڤ تاوانبار دەکات لەلای خودا و خودا تاوانبار دەکات لەلای مرۆڤ. بەڵام ئەو بەتایبەتی نەیاری خودا خۆیەتی و کوڕە پیرۆزەکەیەتی، و پاشان بە شێوەیەکی گشتیتر نەیاری هەموو شتێکە کە هی خودایە لێرە لەسەر زەوی. ئەو تەنها لێرە نییە بۆ ئەوەی مرۆڤ تاقیبکاتەوە. شتێک لە دڵی خۆیاندا هەیە کە دەیانباتە گوناه، بەڵام کاری گەورە کە تێیدا خەریکە بریتییە لە خستنە سەر ڕەنگدانەوەی خراپ لەسەر ئەوەی کە هی خودایە. پێی دەگوترێت
“تۆمەتبارکەری برایان” (یۆحەننا ١٢:١٠).
با دڵنیا بین کە ئێمە لەگەڵیدا نین. کاتێک گوێم لە خەڵک دەبێت کە قسەی ناخۆش لەسەر گەلی خودا دەکەن، بە خۆم دەڵێم، "ئەوان کاری شەیتان دەکەن." ئەوە ئەو کارەیە کە ئەو بە درێژایی سەدەکان خەریکی بووە. با هەوڵ بدەین هەڵوێستێکی یەکلاکەرەوە دژی هەموو ئەو ڕەفتارە خراپانە بگرینەبەر.
کەواتە شەیتان مورتەدێکە. ئەو لە ڕاستیدا نەمایەوە. ئەو پشتی تێکرد. و ئەو لە سەرەتاوە بکوژێکە. ئەو وشەیەی لێرەدا وەرگێڕدراوە بۆ "بکوژ" بەڕاستی "مرۆڤکوژ"ە. مەبەست ئەوە نییە کە خراپەکارییەکەی ڕاستەوخۆ ئاراستەی مرۆڤەکان کرابێت، بەڵکوو ئەو دەزانێت کە خودا مرۆڤدۆستە، و دڵی خودا دەشکێت کاتێک دەبینێت مرۆڤەکان پشتیان تێکردووە.
هیچ ڕاستییەک لەودا نییە، پێمان دەوترێت. کاتێک باسی درۆ دەکات، باسی هی خۆی دەکات، چونکە درۆزنە و باوکیەتی. لە یەکەم نامەی پیتەردا گوێمان لە نێردراوەکەیە کە دەڵێت،
هۆشیار بن، وریابن؛ چونکە دوژمنەکەتان شەیتان، وەک شێرێکی غەڕغەڕەکەر، بە دەوردا دەسوڕێتەوە، بەدوای ئەوەدا دەگەڕێت کێ قووت بدات: بەرگری لێ بکەن بە پتەوی لە باوەڕدا، بزانن کە هەمان ناخۆشییەکان بەسەر براکانتاندا دێت کە لە جیهاندان” (٥:٨-٩).
ئەگەر ئێمە بە ڕاستیدا بڕۆین، پێویست ناکات لە هێزی شایەتان بترسین. ئەگەر هەموو زرێی خودا لەبەری بکەین، دەتوانین بە سەرکەوتوویی بەرگری لێ بکەین.
بەڵام با هێزی دوژمن کەم نەخەمڵێنین. شەیتانێکی کەسی هەیە، ئەو شازادەی ئەم جیهانەیە، و پیاوان و ژنان لە حاڵەتی ڕزگارنەکراویان لەژێر کۆنترۆڵی ئەودان. مەسیحییەکان ئاگادارکراونەتەوە کە گوێ لە پێشنیارەکانی نەگرن و بە ڕێگای ئەودا نەڕۆن. ڕزگاربوون لە دەسەڵاتی ئەو بە واتای وەستانەوە لە دژی دێت، بە دڵسۆزی شەڕکردن بۆ ئەو ڕاستییەی کە خودا پێی سپاردووین. کاتێک پیاوان و ژنان لەسەر گوناهەکانیان هۆشیار دەبنەوە، هێزی شەیتان دەناسن، بەڵام سوپاس بۆ خودا، گەورەمان عیسای مەسیح مرد بۆ ئەوەی ئەو کەسە لەناوببات کە دەسەڵاتی مردنی هەبوو و ئەوانە ڕزگار بکات کە متمانەیان پێی هەیە لە ترسی مردن. شەیتان مرۆڤی بۆ گوناه تاقیکردەوە، و بەهۆی گوناهەوە مردن هات. ئێستا شەیتان مردن بەکاردەهێنێت بۆ ترساندن و تۆقاندنی قوربانییەکانی فێڵەکانی خۆی، کە لە گێلی خۆیاندا، لە ڕێگای گوێڕایەڵی خودا لایانداوە. بەڵام گەورە عیسای مەسیح مردنی هەڵوەشاندەوە بە تێپەڕین بەناویا و سەرکەوتنانە هەستانەوە. ئێستا ئەو ئەوانە ڕزگار دەکات کە متمانەی پێ دەکەن لە ترسی مردن. ئایا بیری مردن ترس دەخاتە دڵتەوە؟ ئایا دەڵێیت، "ئۆه، خۆزگە پێویست نەبووایە ڕووبەڕووی ئەو تاقیکردنەوە گەورەیەی کۆتایی ببمەوە!" گوێم لێ بگرە: ئەگەر باوەڕت بەو کەسە بهێنیت کە مرد و هەستایەوە، ئەوا دەزانیت کە مردن تەنها دەرگایەکە بۆ ژیان. عیسا دەڵێت،
"منم ڕێگا و ڕاستی و ژیان: هیچ کەسێک نایەتە لای باوک، مەگەر بەهۆی منەوە" (یۆحەننا 14:6).
"ئەوەی دوام دەکەوێت لە تاریکیدا ناڕوات، بەڵکو ڕووناکی ژیانی دەبێت" (٨:١٢).
خودا قەڵایەکی پتەوی ئێمەیە! قەڵغانێک کە هەرگیز شکست ناهێنێت: یارمەتیدەری ئێمەیە، لەناو لافاوی ناخۆشییە کوشندەکاندا کە زاڵن. چونکە هێشتا دوژمنی کۆنی ئێمە هەوڵ دەدات زیانمان پێ بگەیەنێت: فێڵ و هێزی گەورەن، و بە ڕقێکی دڵڕەقانە چەکدارە؛ لەسەر زەوی هاوتای نییە. -مارتن لوتەر
چونکە ڕاستیتان پێ دەڵێم، باوەڕم پێ ناکەن. کێ لە ئێوە بە گوناهێک تاوانبارم دەکات؟ خۆ ئەگەر ڕاستیش بڵێم، بۆچی باوەڕم پێ ناکەن؟ ئەوەی لە خوداوە بێت، گوێ لە قسەکانی خودا دەگرێت. ئێوە گوێیان لێ ناگرن، چونکە لە خوداوە نین. ئینجا جوولەکەکان وەڵامیان دایەوە و پێیان گوت: «ئایا ئێمە ڕاست ناڵێین کە تۆ سامەری و شەیتانت تێدایە؟» یەسووع وەڵامی دایەوە: «شەیتانم تێدا نییە، بەڵکو ڕێزی باوکم دەگرم و ئێوە بێڕێزیم پێ دەکەن. من بەدوای شکۆمەندی خۆمدا نیم، یەکێک هەیە کە بەدوایدا دەگەڕێت و دادوەری دەکات. بەڕاستی، بەڕاستی پێتان دەڵێم، ئەگەر کەسێک قسەی من بپارێزێت، هەرگیز مردن نابینێت.» ئینجا جوولەکەکان پێیان گوت: «ئێستا دەزانین کە شەیتانت تێدایە. ئیبراهیم مردووە و پێغەمبەرانیش، کەچی تۆ دەڵێیت: ”ئەگەر کەسێک قسەی من بپارێزێت، هەرگیز تامی مردن ناکات.“ ئایا تۆ لە ئیبراهیمی باوکمان گەورەتریت کە مردووە؟ پێغەمبەرانیش مردوون. خۆت بە کێ دەزانیت؟» یەسووع وەڵامی دایەوە: «ئەگەر من خۆم بەرز ڕابگرم، بەرزڕاگرتنی من هیچ نییە. باوکمە کە بەرز ڕامدەگرێت، کە ئێوە دەڵێن، ئەو خودای ئێوەیە. کەچی ئێوە نەتانناسیوە، بەڵام من دەیناسم. ئەگەر بڵێم، نایناسم، درۆزنێک دەبم وەک ئێوە. بەڵام من دەیناسم و قسەکەی دەپارێزم. ئیبراهیمی باوکتان دڵخۆش بوو ڕۆژی من ببینێت، بینی و دڵخۆش بوو.» ئینجا جوولەکەکان پێیان گوت: «هێشتا تەمەنت نەگەیشتووەتە پەنجا ساڵ، ئایا ئیبراهیمت بینیوە؟» یەسووع پێی گوتن: «بەڕاستی، بەڕاستی پێتان دەڵێم، پێش ئەوەی ئیبراهیم هەبێت، من هەم.» ئینجا بەردیان هەڵگرت بۆ ئەوەی تێی بگرن، بەڵام یەسووع خۆی شاردەوە و لە پەرستگا چووە دەرەوە، بەناو ئەواندا تێپەڕی و ڕۆیشت.
ئێمە تێبینی ئەوەمان کردووە کە هەموو ئەم گفتوگۆیانە لە پەرستگادا ڕوویانداوە، دوای ئەو وشانە سەرسوڕهێنەرانەی کە بۆ ئەو ژنە هەژار و گوناهبارە بوون کە لە لایەن تۆمەتبارکەرەکانییەوە هێنرابووە لای عیسا.
"نە من حوکمت دەدەم؛ بڕۆ، و چیتر گوناه مەکە" (8:11).
قۆناغ لەدوای قۆناغی ڕاستی خراوەتەڕوو بۆ ڕووناککردنەوەی سەرکردە جولەکەکان. چەندین بانگەشەی جۆراوجۆر خرابوونە بەردەم خەڵکەکە، و یەک بە یەک لێپرسینەوەیان لێکرابوو لەلایەن ئەو زۆرینەیەی کە گوێیان لێ گرتبوو.
ئێستا لە بەشی کۆتایی ئەم بەشەدا بەڕاستی دوو بابەتی دیار هەن. یەکەم، بێگەردی عیسا، و پاشان، دووەم، پێش-هەبوونی ئەوە. هەردووکیان شایەتی خوداوەندیی ئەودەدەن. ئەو خودایە. لەسەر زەوی ئەو خودا بوو کە لە جەستەدا دەرکەوت، و چونکە ئەو خودا بوو لە جەستەدا، ئەو پیاوێکی تەواو بێگەرد بوو. ئەو ئەو کەسە بوو کە لە هەموو ئەزەلەوە هەبوو. ئەو کوڕی باوک بوو پێش ئەوەی بێتە ئەم جیهانە لە ڕێگەی دەروازەکانی لەدایکبوونەوە. ئەو دەڵێت،
چونکە من ڕاستیتان پێ دەڵێم، ئێوە باوەڕم پێ ناکەن (v. 45).
ڕاستییەکە زۆر لەوە زیاتر بوو کە ئەوان زانیبویان، بۆیە قبووڵیان نەدەکرد. ئەمە بیرهێنانەوەیەک بوو کە مرۆڤی سروشتی لە شتەکانی خودا تێناگات. ئەمە ڕوون دەکاتەوە بۆچی مرۆڤەکان هێندە کێشەیان هەیە لەگەڵ فێرکردنی ووشەی خودا. ئەوان بێبەشن لە تێگەیشتنی ڕۆحی. ئەوەی مرۆڤ پێویستی پێیەتی لەدایکبوونێکی دووەمە.
تۆ چیرۆکی ئەو پیاوەت بیرە کە نکۆڵی لەوە دەکرد خودا وەڵامی دوعا دەداتەوە. وتی، "هیچ شتێک نییە بە ناوی دوعای وەڵامدراوە لەلایەن خوداوە لەم جیهانەدا." کوەیکەرێکی پیر لەوێ وەستابوو و پرسی، "ئایا تۆ باوەڕت بەوە نییە کە خودا وەڵامی دوعا دەداتەوە؟" پیاوەکە وتی، "نەخێر، باوەڕم نییە." "ئایا تۆ هەرگیز دوعات بۆ خودا کردووە؟" "نەخێر، هەرگیز نەمکردووە." "باشە ئەی هاوڕێ، تۆ چی دەربارەی دەزانیت؟ باشتر نییە بێدەنگ بیت تاوەکو تاقیت نەکردووەتەوە؟" پێویستە خۆمان تاقیمان بکەینەوە. پێویستمان بە ڕاستی لەدایکبوونەوەی دووەمە، چونکە ئەگەر مرۆڤێک لەدایک نەبێتەوە، ناتوانێت ببینێت (واتە، ناتوانێت تێبگات) لە شتەکانی پادشاهێتی خودا.
لێرەدا ڕاستی بەرجەستەکراو لەناو خەڵکدا دەجووڵایەوە. گوێیان گرت و بە بێباوەڕی ڕوویان وەرگێڕا. نەیانتوانی باوەڕ بکەن چونکە مێشکیان لەبەر گوناهەکانیان کوێر کرابوو. بۆیە خوداوەند یەسووع دەفەرموێت: "ڕاستیتان پێ دەڵێم، بەڵام ئێوە باوەڕم پێ ناکەن." پاشان ئەم پرسیارە دەکات،
“کامیان دەتوانێت گوناهێک لە مندا بسەلمێنێت؟” (v. 46).
ئەوان باوەڕیان بەوە نەدەکرد کە ئەو پێی دەوتن. ئایا هەرگیز زانیبوویان کە ئەو گوناهێکی کردبێت یان هەر جۆرێک لە گوناهباربوون؟ ئەو پرسیارە هێشتا وەک ئاڵنگارییەک بۆ هەموو جیهان دێت، "کامیان لە ئێوە گوناهباریم بسەلمێنێت؟" پیاوان ئەو تۆمارانەیان پشکنیوە و هەوڵیان داوە کەم و کوڕی یان خەوشێک لە کەسایەتییەکەیدا یان شتێکی هەڵە لە ڕەفتارەکەیدا بدۆزنەوە، بەڵام نەیانتوانیوە یەکێکیان بدۆزنەوە. ئەو وەک تاکە کەسایەتی بێ گوناه لە هەموو مێژوو و لە هەموو ئەدەبیاتدا لەبەردەمماندا وەستاوە، و ئەوەش خۆی لە خۆیدا ڕایدەگەیەنێت کە ئەو زیاتر لە مرۆڤە. دەربارەی هەموو مرۆڤەکان نووسراوە، کە ئەوان گوناهیان کردووە و لە شکۆمەندی خودا کەمتر بوون. بەڵام لێرەدا یەکێک هەبوو کە وەک مرۆڤ هاتە سەر زەوی، و ئەو هەرگیز گوناهی نەکرد بەڵکو خودای شکۆدار کرد لە هەموو شتێکدا کە کردی.
تێڕامان لە ژیانی نوێژکردنی پەروەردگارمان عیسا و ببینە چۆن ئەوە بێتاوانییەکەی نیشان دەدات. پەروەردگارمان عیسا فێری قوتابییەکانی کرد نوێژ بکەن،
“لە گوناهەکانمان خۆش ببە، وەک چۆن ئێمەش لەوانە خۆش دەبین کە گوناهیان بەرامبەر بە ئێمە کردووە” (بڕوانە مەتتا ٦:١٢؛ لۆقا ١١:٤)،
بەڵام ئەو هەرگیز خۆی ئەو نوێژەی نەکرد. ئێمە هەرگیز نایخوێنینەوە کە ئەو لە نوێژدا لەگەڵ کەسێکدا بەشدار بووبێت. ئەو بۆ خەڵک نوێژی دەکرد بەڵام لەگەڵیاندا نا. بۆچی؟ چونکە ئەو لە گۆشەنیگایەکی تەواو جیاوازەوە نوێژی دەکرد لەوانی تر. ئەو وەک کوڕی هەتاهەتایی باوک نوێژی دەکرد کە هاوبەشییەکەی هەرگیز بۆ ساتێکیش تێک نەچووبوو. کاتێک ئێمە دێینە لای خودا، وەک گوناهبارانی لێخۆشبوو نوێژ دەکەین، یان بۆ لێخۆشبوونی گوناهەکان نوێژ دەکەین. عیسا نەیدەتوانی لەوەدا بەشدار بێت. هەندێک لە پیرۆزترین ئەزموونەکانمان ئەوە بووە کاتێک لەگەڵ ئەوانی تردا چۆکمان داداوە و لەگەڵیاندا نوێژمان کردووە. ئێمە بە متمانە و باوەڕەوە نوێژ دەکەین، باوەڕمان وایە کە خودا ئامادەیە بۆ لێخۆشبوون، چونکە ئەو دەڵێت،
"ئەگەر دان بە گوناهەکانماندا بنێین، ئەو دڵسۆز و دادپەروەرە بۆ ئەوەی گوناهەکانمان لێ خۆش بێت و لە هەموو ناڕاستییەک پاکمان بکاتەوە" (1 یوحەننا 1:9).
عیسا هەرگیز لەگەڵ هیچ کەسێک کۆنەبووەوە بۆ ئەوەی بەو شێوەیە نوێژ بکات.
پاشان، دووبارە بیر لە پرسی پارێزگارییەکەی بکەرەوە. ئەگەر تۆ مەسیحی بیت، ڕێگەم بدە ئەمەت لێ بپرسم؟ ژیانی پارێزگارییەکەت چۆن دەستی پێکرد؟ تۆ هەمیشە مەسیحی نەبوویت. تۆ مەسیحی لەدایک نەبوویت، هەرچەندە ڕەنگە لە خێزانێکی مەسیحیدا لەدایک بووبیت. ژیانی خوداپەرستییەکەت چۆن دەستی پێکرد؟ ئایا بە ناسینەوەی دۆخی ونبووی خۆت دەستی پێنەکرد، و ئایا ئەوە وای لێنەکردیت کە پێویستیت بە ڕزگاری ببینیت و بتهێنێتە لای خودا بۆ لێخۆشبوون؟ عیسا هیچ شتێکی لەم بارەیەوە نەدەزانی. لە ژیانی ئەودا پارێزگاری دەبینین بەبێ یەک بیرکردنەوە یان باسکردن لە تۆبە. هیچ فرمێسکێکی پەشیمانی هەرگیز لە چاوەکانی نەکەوتە خوارەوە. ئەگەر گریا بێت، بۆ گوناهی خەڵکی تر گریاوە، وەک کاتێک سەیری ئۆرشەلیمی کرد و گوتی،
"ئەی قودس، ئەی قودس، تۆ کە پێغەمبەران دەکوژیت، و ئەوانەی بۆ لای تۆ نێردراون بەردباران دەکەیت: چەند جار ویستوومە منداڵەکانت کۆبکەمەوە، وەک چۆن مریشک جووجەڵەکانی لەژێر باڵەکانی کۆدەکاتەوە، و ئێوە نەتانویست!" (مەتتا ٢٣:٣٧).
فرمێسکەکانی بۆ گوناهـ و خەمی خەڵکی تر بوون. ئەو هیچ فرمێسکێکی بۆ خۆی نەبوو، چونکە ئەو بێ گوناهـ بوو، و لەمەشدا ئێمە خوداوەندییەت و ئیلاهییەتی ئەومان دەناسینەوە.
بۆیە ئەو ڕاستی دەڵێت. ئەو هەمووان تاقیدەکاتەوە بە گوتن،
"ئەگەر من ڕاستی بڵێم، بۆچی باوەڕم پێ ناکەن؟ ئەوەی لە خوداوە بێت، گوێ لە قسەکانی خودا دەگرێت: بۆیە ئێوە گوێیان لێ ناگرن، چونکە ئێوە لە خوداوە نین." (یۆحەننا ٨:٤٦-٤٧)
ئەگەر ئێمە شایەتیی پەروەردگار عیسای مەسیحمان ڕەت بکەینەوە، خودی ڕەتکردنەوەکەمان ڕایدەگەیەنێت کە ئێمە ملکەچی ویستی خودا نین. بەڵام گوێگرانی پەروەردگارمان، لەم بۆنەیەدا، زۆر لێی تووڕە بوون. ئەوان بەرگرییان لە شایەتییەکەی کرد و وەڵامیان دایەوە،
"ئایا ئێمە ڕاست ناڵێین کە تۆ سامەرییەکیت و شەیتانت تێدایە؟" (v. 48).
وە بۆ جولەکەیەکی ئۆرتۆدۆکس کەسێک بە سامەری بانگ بکات، بە واتای بەکارهێنانی قێزەونترین دەربڕینی مومکین بوو، چونکە ئەگەر کەسێک هەبووبێت جولەکە ڕقی لێی بووبێتەوە، ئەوا سامەری بوو. بۆیە گوتیان، "ئایا ئێمە ڕاست ناکەین کە تۆ سامەری و ڕۆحێکی پیست تێدایە؟" (لە ڕاستیدا "ڕۆحێکی پیسە." تەنها یەک شەیتان هەیە.)
ئایا شتێکی سەرسوڕهێنەر نییە کە لەو چیڕۆکە نموونەییەی پیاوەکەی سەر ڕێگای یەریحو، کە هەموومان خۆشمان دەوێت، ئەو ئەو ناوە بۆ خۆی بەکاردەهێنێت، خۆی وەک سامەرییەک وێنا دەکات. بەم شێوەیە خوداوەندە پیرۆزەکەمان لە بەرزاییەکانی شکۆمەندییەوە هاتووەتە ناو ئەم جیهانە تاریکە، بەدوای ونبووەکاندا دەگەڕێت. چەند سەرسوڕهێنەرە نیعمەتەکەی!
بەڵام کاتێک ئەوان وتیان، "تۆ جنۆکەت پێوەیە،" ئەو وەڵامی دایەوە،
“من جنۆکەم نییە؛ بەڵام من ڕێز لە باوکم دەگرم، و ئێوە ڕێزم ناشکێنن” (v. 49).
و هەر کاتێک ئێمە شایەتییەکەی ئەومان ڕەت دەکەینەوە، ئێمە بێڕێزی پێ دەکەین. لە ئایەتی داهاتوودا ئەو ڕوونی دەکاتەوە کە ئەو لێرە بوو بۆ گەڕان بەدوای شکۆمەندی خودا، و ئەو دەی توانی ئەمە بسپێرێتە دەستی ئەوەی کە
“بە دادپەروەری دادوەری دەکات” (١ پەترۆس ٢:٢٣).
پاشان ئەو شتێک زیاد دەکات کە سەرسامی کردن،
"بەڕاستی، بەڕاستی پێتان دەڵێم، ئەگەر کەسێک قسەی من بپارێزێت، هەرگیز مردن نابینێت" (یۆحەننا ٨:٥١).
ئێستا لە ڕواڵەتدا، بێگومان، باوەڕداران وەک ئەوانی تر دەمرن. بەڵام شتە سەرسوڕهێنەرەکە ئەوەیە کە قسەکانی عیسا بە تەواوی ڕاستن: باوەڕدار مردن نابینێت. چی دەبینێت؟ ئەو چوونە ژوورەوە بۆ ماڵی باوک دەبینێت. پێمان دەوترێت، مردن خزمەتکارمانە. مردن چۆن خزمەتمان دەکات؟ بەوەی کە ئێمە دەباتە بەردەم خودا.
من لەگەڵ بانگخوازێک بووم لە باشوور، و چووین بۆ سەردانی هاوڕێیەک کە لە ماڵێکی جواندا دەژیا، لەوێ لە دەرگا پێشوازیمان لێکرا لەلایەن خزمەتکارێکی ڕەنگین و میهرەبانەوە. "ئۆه،" وتی، "خاتوون چاوەڕێتانە،" و ئێمەی بردە ژوورەوە. بانگخوازەکە سوڕایەوە و وتی، "دەزانی، ئەو خزمەتکارە ڕەنگین و میهرەبانە بیرم دەخاتەوە لەو نووسینە پیرۆزەی کە دەڵێت،
‘مەرگ هی ئێمەیە.’”
مەرگ لە نزیکەوەیە، مەرگ تەنها خزمەتکارێکە کە ڕێنوێنیمان دەکات بۆ حزووری پەروەردگار.
“ئەوەی باوەڕم پێ بکات هەرگیز مردن نابینێت.”
کاتێک خاتوو جەنەڕاڵ بووس، سەر بە سوپای ڕزگاری، لەسەرەمەرگدا بوو، سەیری سەرەوەی کرد و گوتی،
ئایا ئەمە مردنە؟ ئای، ئەمە شکۆمەندە.
کەسێک وتی، "بەڵام تۆ ئازار دەچێژیت." ئەو وتی،
“ئۆه، بەڵێ، ئاوەکان بەرز دەبنەوە، بەڵام منیش بەرز دەبمەوە.”
بەڵێ، مردن تەنها ڕێگای چوونە ژوورەوەیە بۆ ناو بەرەکەتێکی هەتاهەتایی -لەگەڵ مەسیحدا. بەڵام ئای چەند خەمناکە ئەگەر کەسێک مەسیح نەناسێت! ئەوە واتای دوورخستنەوەی هەتاهەتاییە لە خودا.
بەڵام گوێگرانی پەروەردگار تێنەگەیشتن، چونکە گوتیان،
“ئێستا ئێمە دەزانین تۆ جنۆکەت تێدایە. چۆن؟ ئیبراهیم مردووە، و ئەو باوکی نەتەوەکەمان بوو، و پێغەمبەران مردوون، و تۆ دەڵێیت: 'ئەگەر پیاوێک قسەی من بپارێزێت، هەرگیز مردن نابینێت.' ئایا تۆ گەورەتریت لە باوکمان ئیبراهیم، کە مردووە؟ و پێغەمبەران مردوون: خۆت بە کێ دەزانیت؟’” (ئایەتەکانی ٥٢-٥٣).
نەیاندەتوانی کەسێکی گەورەتر لە ئیبراهیم بهێننە بەرچاویان. ئیبراهیم بە دۆستی خودا ناودەبرا، و لێرەدا خودا بە شێوەی مرۆڤ لە ناویاندا وەستابوو.
"عیسا وەڵامی دایەوە، ئەگەر من خۆم بەرز ڕابگرم، ڕێزی من هیچ نییە: باوکمە کە ڕێزم لێ دەگرێت؛ کە ئێوە دەڵێن، ئەو خودای ئێوەیە” (ئایەتی ٥٤)."
وتیشی،
"ئەگەر بڵێم، نایزانم، درۆزن دەبم وەک ئێوە: بەڵام من دەیناسم و قسەکانی دەپارێزم. باوکتان ئیبراهیم دڵخۆش بوو ڕۆژی من ببینێت: و بینی و شاد بوو" (ئایەتەکانی ٥٥-٥٦).
کەی ئیبراهیم ڕۆژی ئەوی بینی؟ کاتێک خودا بەڵێنەکەی پێی بەخشی،
"لە نەوەی تۆدا هەموو نەتەوەکان... پیرۆز دەکرێن" (پەیدابوون 22:18؛ پەیدابوون 26:4 پەیدابوون 26:4).
ئیبراهیم باوەڕی بە خودا هێنا، و ئەوە بۆی بە ڕاستودروستی دانرا. بەڵام جوولەکەکان نەیانتوانی لەمە تێبگەن. گوتیان،
"تۆ هێشتا تەمەنت نەگەیشتووەتە پەنجا ساڵ، و ئایا تۆ ئیبراهیمت بینیوە؟" (یۆحەننا ٨:٥٧).
ئەو نەیفەرموو، «من ئیبراهیمم بینیوە،» بەڵکوو ئەو فەرمووی، «ئیبراهیم ڕۆژی منی بینی.»
عیسا پێیانی فەرموو، "بەڕاستی، بەڕاستی، پێتان دەڵێم، پێش ئەوەی ئیبراهیم هەبێت، من هەم" (ئایەتی 58).
Dîsa, Ew navê Xwedê yê ku nayê gotin bi kar tîne. "Ez bêjim kî ez şandime?" Mûsa got. "Bêje Ez im ez şandime te." Û Îsa li vir dibêje, "Berî ku Îbrahîm hebû, Ez im." Ew wek Xwedayê Îbrahîm diaxive. Bala xwe bidinê ka çawa Ew li ser hebûna xwe ya berê israr dike. Ew Mesîhê her-zindî ye ku wek Xilaskarê me hat vê dinyayê.
کاتێک ئەو بەم شێوەیە قسەی کرد، ئەوان بە کوفر و بێڕێزییان دانا. بیرت دێت چۆن هەندێکیان پێشتر هاتبوونە پەرستگا، بە نیازی بەردبارانکردنی ئەو ژنە داماوە بوون، بەڵام کاتێک عیسا بەم شێوەیە خوداوەندیی خۆی ڕاگەیاند، ئەوان بەردیان هەڵگرت بۆ ئەوەی فڕێی بدەنە سەری.
"بەڵام عیسا خۆی شاردەوە،... بەناو ناوەڕاستیاندا تێپەڕی، و بەو شێوەیە ڕۆیشت" (ئایەتی 59)،
و ئەوان هەلەکەیان لەدەستدا. ڕەتیانکردەوە باوەڕ بە شایەتییەکەی بکەن و ئەو جێیهێشتن، "و بەو شێوەیە تێپەڕی."