عیسا پیاوێکی لەدایکبووی نابینا چاک دەکاتەوە، کە دەبێتە هۆی شڵەژانێک لەنێو دراوسێکانی و فەریسییەکاندا. فەریسییەکان بەردەوام پرسیاریان لە پیاوەکە و دایک و باوکی دەکرد دەربارەی ئەو موعجیزەیە، لە کۆتاییدا پیاوە چاکبووەکەیان لە کەنیشتەکە دەرکرد لەبەر شایەتییەکەی. دواتر عیسا پیاوەکەی دۆزییەوە کە باوەڕی پێی هەبوو، وای لە عیسا کرد قسە بکات دەربارەی بینایی و کوێری ڕۆحی.
وە کاتێک عیسا تێپەڕی، پیاوێکی بینی کە لەدایکبوونەوە کوێر بوو. قوتابییەکانی لێیان پرسی و گوتیان: مامۆستا، کێ گوناهی کردووە، ئەم پیاوە یان دایک و باوکی، کە کوێر لەدایک بووە؟ عیسا وەڵامی دایەوە: نە ئەم پیاوە گوناهی کردووە و نە دایک و باوکی: بەڵکو بۆ ئەوەی کارەکانی خودا لەودا ئاشکرا ببن. دەبێت کارەکانی ئەوەی منی ناردووە بکەم، کاتێک ڕۆژە: شەو دێت، کاتێک هیچ کەسێک ناتوانێت کار بکات. هەتا من لە جیهاندا بم، من ڕووناکی جیهانم. کاتێک بەم شێوەیە قسەی کرد، تفێکی فڕێدایە سەر زەوی، و قوڕی لە تفەکە دروستکرد، و چاوەکانی پیاوە کوێرەکەی بە قوڕەکە چەور کرد، و پێی گوت: بڕۆ، لە گۆمی سلۆام بشۆ، (کە بە واتای نێردراو دێت.) کەواتە ئەو ڕۆیشت و خۆی شوشت، و بە بینینەوە گەڕایەوە. کەواتە دراوسێکان، و ئەوانەی پێشتر بینیبوویان کە ئەو کوێر بوو، گوتیان: ئایا ئەمە ئەو نییە کە دادەنیشت و سواڵی دەکرد؟ هەندێکیان گوتیان: ئەمە خۆیەتی: ئەوانی تر گوتیان: لەو دەچێت: بەڵام ئەو گوتی: من خۆمم. کەواتە پێیان گوت: چۆن چاوەکانت کرانەوە؟ ئەو وەڵامی دایەوە و گوتی: پیاوێک کە ناوی عیسایە قوڕی دروستکرد، و چاوەکانی منی چەور کرد، و پێی گوتم: بڕۆ بۆ گۆمی سلۆام، و بشۆ: و من ڕۆیشتم و خۆم شوشت، و بینینم وەرگرت. پاشان پێیان گوت: ئەو لە کوێیە؟ ئەو گوتی: نازانم. ئەوان ئەوەیان هێنایە لای فەریسییەکان کە پێشتر کوێر بوو. و ڕۆژی شەممە بوو کاتێک عیسا قوڕەکەی دروستکرد، و چاوەکانی کردەوە. پاشان دیسان فەریسییەکانیش لێیان پرسی چۆن بینینی وەرگرتووە. ئەو پێی گوتن: ئەو قوڕی خستە سەر چاوەکانم، و من خۆم شوشت، و ئێستا دەبینم. کەواتە هەندێک لە فەریسییەکان گوتیان: ئەم پیاوە لە خوداوە نییە، چونکە ڕۆژی شەممە ناپارێزێت. ئەوانی تر گوتیان: چۆن پیاوێک کە گوناهبارە دەتوانێت کارێکی لەم شێوەیە بکات؟ و ناکۆکی لە نێوانیاندا هەبوو. دیسان بە پیاوە کوێرەکەیان گوت: تۆ چی دەڵێیت دەربارەی ئەو، کە چاوەکانی تۆی کردووەتەوە؟ ئەو گوتی: ئەو پێغەمبەرێکە. بەڵام جولەکەکان باوەڕیان بەوە نەکرد دەربارەی ئەو، کە کوێر بووە، و بینینی وەرگرتووە، هەتا دایک و باوکی ئەوەیان بانگ کرد کە بینینی وەرگرتبوو. و لێیان پرسین و گوتیان: ئایا ئەمە کوڕی ئێوەیە، کە ئێوە دەڵێن کوێر لەدایک بووە؟ ئەی چۆن ئێستا دەبینێت؟ دایک و باوکیان وەڵامی دانەوە و گوتیان: ئێمە دەزانین کە ئەمە کوڕی ئێمەیە، و کوێر لەدایک بووە: بەڵام بە چ شێوەیەک ئێستا دەبینێت، ئێمە نازانین؛ یان کێ چاوەکانی کردووەتەوە، ئێمە نازانین: ئەو گەورەیە؛ لێی بپرسن: ئەو خۆی قسە دەکات. ئەم وشانەی دایک و باوکی گوتیان، چونکە لە جولەکەکان دەترسان: چونکە جولەکەکان پێشتر ڕێککەوتبوون، کە ئەگەر هەر پیاوێک دان بەوەدا بنێت کە ئەو مەسیحە، ئەوا دەبێت لە کەنیشت دەربکرێت. کەواتە دایک و باوکی گوتیان: ئەو گەورەیە؛ لێی بپرسن. پاشان دیسان پیاوە کوێرەکەیان بانگ کرد، و پێیان گوت: ستایش بۆ خودا بکە: ئێمە دەزانین کە ئەم پیاوە گوناهبارە. ئەو وەڵامی دایەوە و گوتی: ئایا ئەو گوناهبار بێت یان نا، من نازانم: یەک شت دەزانم، کە من کوێر بووم، ئێستا دەبینم. پاشان دیسان پێیان گوت: ئەو چی بۆ تۆ کرد؟ چۆن چاوەکانی تۆی کردەوە؟ ئەو وەڵامی دانەوە: من پێشتر پێتانم گوتووە، و ئێوە گوێتان نەگرت: بۆچی دیسان دەتانەوێت گوێی لێ بگرن؟ ئایا ئێوەش دەبنە قوتابییەکانی؟ پاشان سووکایەتییان پێکرد، و گوتیان: تۆ قوتابی ئەویت؛ بەڵام ئێمە قوتابی موساین. ئێمە دەزانین کە خودا قسەی لەگەڵ موسا کردووە: سەبارەت بەم پیاوە، ئێمە نازانین لە کوێوە هاتووە. پیاوەکە وەڵامی دایەوە و پێی گوتن: بۆچی ئەمە شتێکی سەرسوڕهێنەرە، کە ئێوە نازانن لە کوێوە هاتووە، و هێشتا چاوەکانی منی کردووەتەوە. ئێستا ئێمە دەزانین کە خودا گوێ لە گوناهباران ناگرێت: بەڵام ئەگەر هەر پیاوێک پەرستکاری خودا بێت، و ویستی ئەو بکات، گوێی لێ دەگرێت. لەوەتەی جیهان دەستی پێکردووە نەبیستراوە کە هیچ پیاوێک چاوەکانی کەسێک بکاتەوە کە کوێر لەدایک بووە. ئەگەر ئەم پیاوە لە خوداوە نەبووایە، نەیدەتوانی هیچ بکات. ئەوان وەڵامیان دایەوە و پێیان گوت: تۆ بە تەواوی لە گوناهدا لەدایک بوویت، و تۆ فێرمان دەکەیت؟ و ئەوان دەریانکرد. عیسا بیستی کە ئەوان دەریانکردووە؛ و کاتێک دۆزییەوە، پێی گوت: ئایا تۆ باوەڕ بە کوڕی خودا دەکەیت؟ ئەو وەڵامی دایەوە و گوتی: گەورە، ئەو کێیە، بۆ ئەوەی من باوەڕی پێ بکەم؟ و عیسا پێی گوت: تۆ هەم بینیوتە، و ئەو خۆیەتی کە قسەت لەگەڵ دەکات. و ئەو گوتی: گەورە، من باوەڕ دەکەم. و ئەو پەرستشی کرد. و عیسا گوتی: بۆ دادگاییکردن هاتوومەتە ئەم جیهانە، بۆ ئەوەی ئەوانەی نابینن ببینن؛ و بۆ ئەوەی ئەوانەی دەبینن کوێر ببن. و هەندێک لە فەریسییەکان کە لەگەڵی بوون ئەم وشانەیان بیست، و پێیان گوت: ئایا ئێمەش کوێرین؟ عیسا پێی گوتن: ئەگەر ئێوە کوێر بوونایە، هیچ گوناهێکتان نەدەبوو: بەڵام ئێستا ئێوە دەڵێن، ئێمە دەبینین؛ کەواتە گوناهەکەتان دەمێنێتەوە.
لە تاوتوێکردنی بەشی هەشتەمدا بینیمان کە پەروەردگار عیسای مەسیح بەپێی ئەو نازناوە تایبەتە ڕەفتاری دەکرد کە خۆی بە خۆی دابوو،
ڕووناکیی جیهان
لەم بەشی نۆیەدا، ئەو هێشتا خۆی وەک ڕووناکی جیهان دەردەخات، بەڵام جیاوازییەکە ئەوەیە: لە بەشی ٨دا بینیمان ڕووناکییەکە دەدرەوشایەوە بۆ ناو دڵە تاریکەکانی ئەوانەی کە تۆمەتیان دەخستە پاڵ ژنە هەژارەکە کە بە حاڵەتی گوناهکارییەوە هێنرابووە لای عیسا بۆ ئەوەی ئەو حوکمی مردنی بەسەردا بدات. ئەو وتی،
"ئەوەی لەنێوتاندا بێ گوناهە، با یەکەم جار بەردێک لێی بدات" (ئایەتی ٧).
و ڕووناکییەکە خرایە ناو دڵیانەوە و تاوانی کەسیی خۆیانی بۆ ئاشکرا کرد، بۆیە هیچ کەسێک جورئەتی نەکرد بەردبارانی ئەو گوناهبارە هەژارە بکات کە بە شەرمەزارییەوە لەبەر پێی ئەودا چۆکی دابوو.
ئێستا لەم بەشی نۆیەمەدا ڕووناکی دەچێتە ناو دڵێکی تاریکەوە بۆ ئەوەی زانیاری لەسەر نیعمەتی خودا بدات. پیاوێکی نابینامان هەیە، و ڕووناکییەکە بەناو پێڵووە تاریکەکانیەوە درەوشایەوە و چاوە سروشتییەکانی ڕووناک کردەوە، هەروەها چاوەکانی ڕۆحیشی. دەخوێنینەوە،
کاتێک عیسا تێپەڕی، پیاوێکی بینی کە لەدایکبوونەوە کوێر بوو (9:1).
ئەمە زۆر کەمێک دوای ڕووداوەکەی تۆمارکراو لە بەشی 8 بوو، ڕەنگە لە هەمان ڕۆژی شەممەدا، هەرچەندە دڵنیا نین. ئەم پیاوە بە ئاشکرا شوێنێکی تایبەتی هەبوو لە حەوشەکانی پەرستگادا. خەڵکەکە جاروبار دەیانبینی کاتێک لەوێ دانیشتبوو بە هیوای وەرگرتنی خێر لەوان. بێگومان هەندێکیان دڵخۆش بوون بە یارمەتیدانی.
کاتێک تێدەپەڕین، قوتابییەکانی مەسیح ڕوویان تێکرد و گوتیان،
مامۆستا، کێ گوناهی کرد، ئەم پیاوە یان دایک و باوکی، کە کوێر لەدایک بوو؟ (v. 2).
ئەوان دەیانزانی کە نەخۆشی و کوێری و هەموو ئەو شتانەی مرۆڤایەتی لێیان دەناڵێنێت، بەهۆی گوناهەوە هاتوونەتە ناو جیهانەوە. ئێستا، وەک سێ هاوڕێکەی ئەیوب، هەوڵیان دەدا تاوانبارەکە بناسنەوە. لێرەدا پیاوێک هەبوو کە کوێر لەدایک ببوو. ئایا سزاکەی بەهۆی گوناهەکانی دایک و باوکی بوو یان گوناهی خۆی؟ ڕەنگە بڵێیت، "چۆن دەکرێت بەهۆی ئەوەوە بێت کە ئەو گوناهی کردبێت؟" باشە، زۆرێک لە جوولەکەکان باوەڕیان وابوو کە تەنانەت منداڵێکیش لە سکی دایکیدا دەتوانێت گوناه بکات. لە پەیدابووندا پێمان دەوترێت دەربارەی یەعقوب کە
براکەی [عیسۆ]ی بە پاژنە گرت لەناو سکی دایکدا" (هۆشەع 12:3؛ بڕوانە پەیدابوون 25:26).
جولەکەکان پێداگرییان دەکرد کە خۆویستی دەتوانێت لە منداڵێکی لەدایک نەبوودا دەربکەوێت. ئەوان باوەڕیان بە گواستنەوەی ڕۆحەکان نەبوو، بۆیە ئەو پرسیارە ئاماژە بە ئەگەری گوناهکردنی ئەو لە ژیانێکی پێشوودا ناکات. بەڵام ئەوان سەرسام و سەرلێشێواو بوون بەهۆی فێرکردنی هەندێک لە ڕابییەکان.
یەسووع وەڵامی دایەوە، نە ئەم پیاوە گوناهی کردووە، نە دایک و باوکی: بەڵکو بۆ ئەوەی کارەکانی خودا لەسەری ئاشکرا ببن" (یۆحەننا ٩:٣).
ئەو نەیدەگوت ئەم کەسانە هەرگیز گوناهیان نەکردبوو، بەڵام وەڵامی پرسیارەکەیانی دەدایەوە.
بۆچی ئەم پیاوە کوێر لەدایک بوو؟ ئەمە بە سروشتی پرسیارێک دروست دەکات کە زۆرێک لە خەڵکی بێزار دەکات. بۆچی منداڵان دەبێت ئازار بچێژن؟ بۆچی هەندێک منداڵ بە جەستەی ناتەواو و شێواو لەدایک دەبن؟ هەندێکیان کوێرن، هەندێکیان کەڕ و ڵاڵن. چۆن دەتوانیت خودایەکی پڕ لە خۆشەویستی و نیعمەتی بێسنوور ڕوون بکەیتەوە کە ڕێگە بە منداڵێک بدات ئازار بچێژێت؟ باشە، ئەگەر باسی دۆکترینای کەوتنی مرۆڤ نەکەیت، من هیچ ڕێگایەک نازانم کە بتوانیت ئازاری منداڵێک لەگەڵ خودایەکی خۆشەویستیدا بگونجێنیت. بەڵام کاتێک تێدەگەین کە هەموو ئازار و ناخۆشی و خەمۆکییەک بەهۆی گوناهەوە هاتووەتە ناو جیهان، چونکە مرۆڤ لە سەرەتادا لە خودا دوورکەوتەوە، تێدەگەین کە ئەم شتانە کاریگەرییەکانی سەرپێچی مرۆڤن. و گەورەمان عیسای مەسیح شتێکی دیکە ڕوون دەکاتەوە. ئەوەش ئەوەیە: ئەگەر منداڵێک بەو حاڵەتەی لێرەدا باس کراوە لەدایک بێت، بە شێوەیەک خودا بەو حاڵەتە شکۆدار دەکرێت. ئەم پیاوە تا گەیشتنی بە تەمەنی یاسایی ژیابوو، چونکە پێمان وتراوە کە کاتێک دایک و باوکی پرسیاریان لێکرا، وتیان،
"ئەو گەورەیە، لێی بپرسن" (ئایەتەکانی ٢١، ٢٣).
هەموو ساڵەکانی لە تاریکیدا بەسەر بردبوو. بەڵام ئێستا بیر لەم شتە سەرسوڕهێنەرە بکەرەوە: یەکەم کەس کە ڕوخساری بینی، پەروەردگار عیسای مەسیح بوو! بێگومان ئەوە قەرەبوویەک بوو بۆ هەموو ئەو شتانەی کە لەو ساڵە تاریکانەدا بەرگەی گرتبوو!
بەڕێز سپێرجهن دەیگێڕایەوە دەربارەی مەسیحییەکی بەتەمەن کە کوێر لەدایک ببوو، و سەرەڕای ئەوەش پیرۆزێکی دڵخۆش بوو. ڕۆژێک کاتێک قسەی لەگەڵ باوەڕدارێکی تر دەکرد، گوتی، "دەزانی، من زۆر زیاتر هۆکارم هەیە بۆ سوپاسگوزاری لە تۆ." ئەوی تر بە سەرسوڕمانەوە گوتی، "چی! زیاتر لە من؟" "باشە، من ساڵانێکە دەتوانم ببینم!" پیاوە نابیناکە بەو چاوانە نابینایانەی سەیری سەرەوەی کرد و گوتی،
ئای، بەڵێ، بەڵام تۆ ناچار بوویت زۆر شت ببینیت کە ناخۆش و دڵتەزێن بوون، زۆر ڕووخسار کە نەرمونیان نەبوون و تووڕە و ناپیرۆز بوون، بەڵام یەکەم ڕووخسار کە من هەرگیز دەیبینم ڕووخساری ڕزگارکەری پیرۆزم دەبێت، کە خۆشی ویستم و خۆی لە پێناومدا بەخشی. بۆیە،" ئەو وتی، "من زیاتر هۆکارم هەیە بۆ سوپاسگوزاری لە تۆ."
بۆ ئەوەی کەسێک بتوانێت بەو شێوەیە قسە بکات، نیعمەتی خودا دەوێت.
من دەزانم کە زۆرێک لە ئێوەی خوێنەرانی ئەمە بە درێژایی ژیانتان ناڵاندووتانە لەو ڕاستییەی کە ناچار بوون بە شێوەیەک ئازار بچێژن کە ئەوانی تر نەیانچەشتووە، ڕەنگە لە منداڵییەوە. زۆر جار گوتووتانە،
ڕێگاکانی خودا تێگەیشتنیان قورسە.
ئۆه، با دڵنیات بکەمەوە لەمە، ئەگەر تەنها لە مێشکتدا جێگیری بکەیت کە خودا هەرگیز هیچ هەڵەیەک ناکات، کە ئەو زۆر باشترە لەوەی بەبێ پێویست منداڵانی مرۆڤ ئازار بدات و زۆر پڕ خۆشەویستییە لەوەی هیچ شتێکی ناخۆش بکات، ئەوکات تێدەگەیت کە کاتێک وشەکە دەخوێنیتەوە و کاتێک متمانەی دڵت دەخەیتە سەری، ڕۆژێک لە ڕۆژان هۆکارت دەبێت بۆ سوپاسکردن و ستایشکردنی تەنانەت بۆ ئەو شتانەش کە گەورەترین خەمیان پێ بەخشیویت و وای لێکردوویت تاڵترین فرمێسک بڕێژیت.
لەبارەی ئەم پیاوە عیسا فەرمووی،
نە ئەم پیاوە گوناهی کردووە، نە دایک و باوکی: بەڵکو بۆ ئەوەی کارەکانی خودا تێیدا ئاشکرا بکرێن.
خودا کوڕە پیرۆزەکەی هەر لە کاتی گونجاودا بۆی نارد، بۆ ئەوەی بیکاتە شایەتێکی سەرسوڕهێنەر بۆ هێزی ڕزگارکەرەکەی. ئایا ئەمە بەدی دەکەیت؟ خودا زۆر پێش ئەوەی ئەو گرنگی بە عیسا بدات، گرنگی بەم پیاوە دەدا. ئەو لەوێ بوو لەلای دەروازەی پەرستگاکە داوای خێر و سەدەقەی دەکرد و بەو هیوایە بوو کە ئەو کەسانەی بەلایدا تێدەپەڕین بەزەییان پێیدا بێتەوە. ئەو نەیدەزانی کە یەکێک لەوێ بوو کە دەیتوانی زۆر زیاتر لە پێدانی خێرێک پێی بکات – یەکێک کە دەیتوانی بینایی پێ ببەخشێت. بەڵام عیسا لەوێ بوو، و قسەی لەگەڵ قوتابییەکانی دەکرد و پێیانی وت،
"پێویستە کارەکانی ئەوەی کە منی ناردووە بکەم، کاتێک ڕۆژە: شەو دێت، کاتێک هیچ کەسێک ناتوانێت کار بکات" (v. 4).
پێویستە ئەوە لە دڵەوە وەربگرین. عیسا فەرمووی،
تا کاتێک من لە جیهاندا بم، من ڕووناکی جیهانم" (ئایەتی ٥).
بەڵام فەرمووی بە قوتابییەکانی،
"ئێوە ڕووناکی جیهانن" (مەتا ٥:١٤)،
و بۆ ئێمەش شەو دێت کاتێک کەس ناتوانێت کار بکات. خودا با پێمان بدات دڵسۆز بین لە کاتێکدا کە دەرفەتمان هەیە بۆ ناساندنی مەسیح.
"هەتا لە جیهاندا بم، من ڕووناکی جیهانم. کاتێک ئەمەی فەرموو، تفی کردە سەر زەوی، و قوڕێکی لە تفەکە دروست کرد، و قوڕەکەی لە چاوەکانی پیاوە کوێرەکە دا" (vv. 5-6).
ئەمە شتێکی زۆر سادە بوو. ڕەنگە بڵێیت تەنانەت بارودۆخەکەشی خراپتر کرد. ئەگەر کەمترین بریقەی ڕووناکیش هەبووایە پێشتر، قوڕەکە هەمووی دادەپۆشی. بەڵام شتێکی سەرسوڕهێنەر لەو کارە سادەیەدا هەبوو. ئەمە وێنەی جەستەگرتنی خوداوەند یەسووعی مەسیحمان بوو. ئەو لە شکۆمەندی ئاسمانەوە هاتبوو، جەستەیەکی لە قوڕ وەرگرتبوو، و ئەوە تەنها یارمەتی دەدا تاریکییەکە بۆ زۆر کەس گەورەتر بێت. کاتێک بینییان ئەو دەهات و دەچوو، تێناگەیشتن. نەیاندەتوانی تێبگەن، تاوەکو ڕۆحی پیرۆز پێیانی نیشاندا، کە ئەو نێردراوی باوک بوو. بۆیە چاوەکانی ئەم پیاوەی بە قوڕەکە چەور کرد و فەرمووی
"بڕۆ، خۆت بشۆ لە گۆمی سیلۆام، (کە بە واتای، نێردراو)" (v. 7a).
بە واتایەکی تر،
کاتێک تێدەگەیت کە من نێردراوی باوکم، دەبینیت.
و ئەو کردی، چونکە ڕۆیشت و خۆی شوشت، و بە بینینەوە گەڕایەوە.
چەند ئەزموونێکی سەرسوڕهێنەر بووبێت کاتێک چاوەکانی کردەوە بەسەر جوانیی جیهاندا، و هات و ڕوانییە ڕوخساری پەروەردگار عیسای مەسیح!
کەواتە ئەو ڕۆیشت و خۆی شوشت و بە بیناییەوە گەڕایەوە (ئای. ٧ب).
بەڵام ڕزگارکەرەکە بۆ ئەو ساتە خۆی دوورخستەوە. دراوسێکان لە دەوری کۆبوونەوە و سەیری ئەم پیاوەیان کرد و بینییان کە دەیتوانی ببینێت. وتیان،
"ئای، ئەمە سەرسوڕهێنەرە! 'ئایا ئەمە ئەو کەسە نییە کە دادەنیشت و سواڵی دەکرد؟'" (ئایەت ٨).
"هەندێک وتیان، ئەمە خۆیەتی: هەندێکی تر وتیان، لەو دەچێت" (v. 9a).
ئەوان زۆر دڵنیا نەبوون. دەزانی جیاوازییەکی گەورە هەیە. جۆرێک لە نیگایەکی بەتاڵ بەسەر ڕوخساری پیاوێکی نابینادا هەیە. گوتیان، "ئایا ئەمە بەڕاستی دراوسێ کۆنەکەمانە یان نا؟" ئەوان دڵنیا نەبوون.
بەڵام ئەو وتی، من ئەوم" (آ. ٩ب).
ئا بەڵێ، من ئەو پیاوەم کە کوێر لەدایکبووم، و ئێستا چاوم کراوەتەوە.
سوپاس بۆ خودا کە ئەوە جۆرێکە لە موعجیزە کە عیسا تەنانەت ئەمڕۆش ئەنجامی دەدات. ئۆه، چەند زۆرن ئەوانەی کە لە دڵیاندا کوێر بوون، کوێر بوون بەرامبەر ڕاستییە ئەبەدییەکان. بەڵام کاتێک زانییان کە عیسا نێردراوی باوک بوو و متمانەیان پێی کرد، توانییان ببینن. هەموو شتێک جیاواز بوو.
و ئەوان ڕوویان کردە ئەم پیاوە و گوتیان،
چۆن چاوەکانت کرانەوە؟" (v. 10).
ئەو وەڵامی دایەوە،
"پیاوێک کە پێی دەگوترا عیسا، قوڕی دروست کرد و چاوەکانی منی چەور کرد و پێی گوتم: بڕۆ بۆ حەوزی سیلوام و خۆت بشۆ؛ منیش ڕۆیشتم و خۆم شوشت و بیناییم وەرگرت" (v. 11).
من حەزم لە سادەیی دانپێدانانی ئەم پیاوەیە. ئەو دەیزانی چۆن خۆی مەرجەکانی جێبەجێ کردبوو-
[پیاوەکە کە پێی دەوترێت عیسا]
ئایا ئەو ناوە جوانە دەیزانیت؟
چونکە یەک خودا هەیە، و یەک نێوەندگیر لەنێوان خودا و مرۆڤدا، پیاوەکە عیسای مەسیح. (1 تیمۆساوس 2:5)
ئایا ئەو پیاوە پیرۆزە دەناسیت؟
ئەی جوانترین لەسەر هەموو زەوی، ئەی سەرەکیترین بۆ بووکی خۆت؛ تەواویی خودایی لە تۆدا دەبینم، ئەی پیاوە جوانەکەی گۆلگۆتە.
ئۆه، ناسینی ئەوە ناسینی خودایە، چونکە ئەو دەربڕینی تەواوی سروشتی خوداییە. دەیفەرموو،
ئەوەی منی بینیوە، باوکی بینیوە (یۆحەننا ١٤:٩).
ئایا تۆ ئەویت دەناسیت؟ من پرسیارت لێ ناکەم کە ئایا تۆ خۆت بە مەسیحی دەزانیت، یان سەر بە کڵێسایەکی دیاریکراویت، یان هەندێک جار بەشداری لە ڕێوڕەسمەکانی کڵێسادا دەکەیت، یان هەوڵ دەدەیت ژیانێکی باش بژیت. هەموو ئەم شتانە شوێنی خۆیان هەیە، بەڵام من ئەم پرسیارەت لێ دەکەم، ئایا تۆ ئەو پیاوە دەناسیت کە ناوی عیسایە؟ ئایا تۆ وەک ڕزگارکەری خۆت متمانەت پێی کردووە؟ تاکوو ئەوت نەناسی، خودا ناناسیت. تۆ هێشتا لە گوناهەکانتدایت. بەڵام کاتێک ئەوت ناسی، گوناهەکانت لادەبرێن و ژیانی هەتاهەتاییت دەبێت. کاتێک ئەوت ناسی، تاریکی تێدەپەڕێت و ڕووناکیی ڕاستەقینە دەدرەوشێتەوە.
ئەم پیاوە دیداری لەگەڵ عیسا کردبوو، و عیسا بینایی پێ بەخشیبوو. ئەو دەڵێت،
پیاوێک کە پێی دەوترا عیسا قوڕی دروست کرد، و چاوەکانی منی مەسح کرد.
ئەو گوێی لە دەنگی خودا بوو، کە فەرمووی،
بڕۆ، خۆت بشۆ لە گۆمەکەی سیلۆام.
و ئەو گوێڕایەڵی کرد و چاوەکانی کرانەوە. و بۆیە ئەمڕۆ ئۆڵتیماتۆمەکە بۆ هەمووان دەردەچێت،
بشۆ، و پاک بە. بشۆ، و بیناییت وەرگرە. باوەڕ بەو شایەتییە بکە کە خودا دەربارەی کوڕەکەی داویەتی، و ژیانی هەتاهەتاییت دەبێت.
تۆ یۆحەننا ٥:٢٤ت لەبیرە،
بەڕاستی، بەڕاستی پێتان دەڵێم، ئەوەی گوێ لە قسەی من دەگرێت و باوەڕ بەوە دێنێت کە منی ناردووە، ژیانی هەتاهەتایی هەیە و ناچێتە ناو حوکمدانەوە، بەڵکو لە مردنەوە بۆ ژیان تێپەڕیوە.
و بەم شێوەیە لە شوێنێکی تر پێمان وتراوە،
"کە ئەگەر بە دەمت دان بە گەورە عیسا بنێیت، و بە دڵت باوەڕ بکەیت کە خودا لە مردووان هەڵیستاندووەتەوە، ئەوا ڕزگارت دەبێت. چونکە بە دڵ مرۆڤ باوەڕ دەکات بۆ ڕاستودروستی؛ و بە دەمیش دانپێدانان دەکرێت بۆ ڕزگاری" (ڕۆماکان 10:9-10).
ئەم پیاوە بە قسەی عیسای کرد، و چاوەکانی کرانەوە. هەزاران کەس هەن کە ئەمە دەخوێننەوە کە بە قسەی ئەویان کردووە و دەتوانن هەمان شایەتی بدەن،
من چووم و خۆم شوشت، و بیناییم وەرگرت.
ئێوەی ئەوانەی مەسیحتان وەرنەگرتووە، داواتان لێدەکەم، ئەوە بکەن کە ئەو داواتان لێدەکات. متمانەی پێبکەن وەک نێردراوی باوک، و ڕووناکی و ژیان و ئاشتیتان دەبێت.
ئینجا ئەوان پێیان گوت، لە کوێیە؟ ئەو گوتی نازانم. ئەوان ئەو پیاوەیان برد کە پێشتر کوێر بوو بۆ لای فەریسییەکان (vv. 12-13).
وە، بێگومان، پەروەردگار عیسا ڕاستەوخۆ دەخرێتە ململانێ لەگەڵ ویژدانە یاساییەکانیاندا. زۆر گرنگتر بوو کە کەسێک باوەڕی بە یاسا دەستکردەکانی خۆیان هەبێت سەبارەت بە پابەندبوون بە ڕۆژی شەممە، وەک لەوەی پێداویستی پیاوێکی نابینای هەژار دابین بکەن. بۆیە عیسا دووبارە خۆی خستەوە بەردەم ڕەخنەکانیان. ئەوان لە پیاوەکەیان پرسی چۆن بیناییەکەی وەرگرتبوو. ئەو وتی،
"ئەو قوڕی خستە سەر چاوەکانم، و شۆردم، و دەبینم" (ئایەتی ١٥).
فریسییەکان دەستبەجێ گەیشتنە دەرئەنجامێکی بێ بنەما، و حوکمەکەیان دەرکرد. وتیان،
"ئەم پیاوە هی خودا نییە، چونکە ڕۆژی شەممە ناپارێزێت" (v. 16a).
هەرچییەک بۆ مرۆڤایەتیی ئازارچەشتوو بکات، چونکە ڕۆژی شەممە ناپارێزێت، ئەو لە خودا نییە. ئەو بە تەواوی گوێی بەو سەدان یاسایە نەدەدا کە خۆیان دروستیان کردبوو. عیسا بە تەواوی بێباک بوو لێیان، و کاتێک پیاوان و ژنان لە تەنگانەدا بوون، یارمەتیی دەدان، گرنگ نییە چەند تووڕەیی لای ئەم یاساییانە دروست دەکرد.
هەندێک لەناو ئەواندا هەبوون کە گوتیان،
[بەڵام] چۆن پیاوێک کە گوناهبارە دەتوانێت موعجیزەی وا بکات؟ (ئایەتی ١٦ب)
کەواتە ناکۆکی لە نێوانیاندا هەبوو. پیاوە کوێرەکەیان بانگکردەوە و گوتیان،
"تۆ دەربارەی ئەو چی دەڵێیت، کە چاوەکانی تۆی کردووەتەوە؟ ئەو وتی، ئەو پێغەمبەرێکە" (ئایەتی ١٧).
ئەو پەیامبەری خودایە. پەیامبەر پیاوێکە کە دێت بۆ ئەوەی کار بۆ خودا بکات.
وتی، ئەو پێغەمبەرە.
بەڵام جولەکەکان بڕوایان نەهێنا دەربارەی ئەوەی کە کوێر بووبوو (v. 18a).
گوتیان، «ئەمە ئەو سواڵکەرە نییە کە پێشتر دادەنیشت لە دەروازەی پەرستگاکە.» بۆیە بانگی دایک و باوکیان کرد و گوتیان،
"ئایا ئەمە کوڕی ئێوەیە، کە ئێوە دەڵێن بە کوێری لەدایکبووە؟" (ئایەتی ١٩).
چەندە مانایەکی قووڵی تێدایە، وەک ئەوەی بە درێژایی کاتەکە خەریکی فریودان بووبن. دایک و باوکی وەڵامیان دانەوە و گوتیان،
"ئێمە دەزانین کە ئەمە کوڕی ئێمەیە و کە نابینا لەدایکبووە، بەڵام بە چ شێوەیەک ئێستا دەبینێت، ئێمە نازانین؛ یان کێ چاوەکانی کردووەتەوە، ئێمە نازانین: ئەو پێگەیشتووە؛ لێی بپرسن: خۆی قسە دەکات" (ئایەتەکانی ٢٠-٢١).
پاشان ئایەتی داهاتوو پێمان دەڵێت بۆچی ئەوان هێندە وریابوون. پێشتر قسەکە بڵاوبووبووەوە کە جوولەکەکان کێشە بۆ هەر کەسێک دروست دەکەن کە شایەتی بۆ مەسیح دەدات.
"چونکە جوولەکەکان پێشتر ڕێککەوتبوون، کە ئەگەر هەر پیاوێک دانی نا بەوەی کە ئەو مەسیحە، دەبێت لە کەنیشت دەربکرێت" (v. 22),
و نەیاندەویست بخرێنە ژێر پرسیارەوە، وەک دەڵێین. ئەگەر لە کەنیشت دەربکرانایە، ئەوا بە تەواوی لە دەرەوەی هەموو شتێک دەبوون، بۆیە خەڵک ترسیان لەم سزای دەرکردنە لە کەنیشت هەبوو. ئەم دایک و باوکانە نەیاندەویست مەترسی دانپێدانان بکەن بەوەی کە ئەوان، لە دڵیاندا، دەبوو باوەڕیان پێی هەبێت. وتیان،
"ئەو گەورەیە؛ لێی بپرسن" (ئایەتی ٢٣).
بۆیە دیسان بانگی پیاوە کوێرەکەیان کرد و پێیان وت،
شکۆمەندی بدەن بە خودا: ئێمە دەزانین کە ئەم پیاوە گوناهبارە (v. 24).
هیچ گومانێک نییە کە تۆ کوێر لەدایکبوویت، بەڵام هیچ متمانەیەک بەم پیاوە مەکە، چونکە ئەو گوناهبارە.
من حەزم لە شایەتیی ئەم پیاوەیە کە جارێک کوێر بوو. بەو چاوانەی ئێستا دەبینن، بە تەواوی سەیری ئەوانی کرد و گوتی،
"ئایا ئەو گوناهبارە یان نا، من نازانم: یەک شت دەزانم، کە پێشتر کوێر بووم، ئێستا دەبینم" (ئایەتی ٢٥).
ئۆه، ئەوە شایەتییەکی نایابە، و من دڵنیام کە زۆرێک لە خوێنەرانم دەتوانن هەمان شایەتی بدەن،
[ئەمە] یەک شت دەزانم، کەچی کوێر بووم، ئێستا دەبینم.
لە کاتێکدا من جارێک گوناهبارێکی هەژار بووم، تێگەیشتنم تاریک کرابوو، ئێستا دەزانم کە چاوەکانم کراونەتەوە.
ئۆه، مەسیح، لە تۆدا گیانم دۆزییەوە، و تەنها لە تۆدا دۆزییەوە، ئەو ئاشتی و خۆشییەی کە ماوەیەکی زۆر بەدوایدا گەڕام، ئەو بەختەوەرییەی کە تا ئێستا نەناسراو بوو. >ئێستا هیچ کەسێک جگە لە مەسیح ناتوانێت تێرم بکات، هیچ ناوی تر بۆ من نییە؛ خۆشەویستی، ژیان و خۆشییەکی هەمیشەیی هەیە، خوداوەند یەسووع، لە تۆدا دۆزرایەوە. >ئەو چێژە لەدەستچووانەی کە بە خەمبارییەوە بۆیان دەگریام، بەڵام هەرگیز بۆ تۆ نەگریام، تاوەکو نیعمەت چاوە کوێرەکانی منی وەرگرت بۆ ئەوەی جوانیی تۆ ببینم.
ئێمە کە ڕزگارکراوین تەنها پشت بە قسەی کەسێک نابەستین، تەنانەت پشت بە باوەڕهێنان بە خودی وشەی خوداش نابەستین، بەڵکو ئەزموونێکی زانینێکی هەمیشە قووڵتر لە ناوماندا دروست بووە لە بوونی پەروەردگار عیسای مەسیح لەگەڵمان بە درێژایی ساڵان، کە وای لێدەکات لە دڵەوە بڵێین، "من دەزانم!" پۆڵس دەیگوت،
"من دەزانم کێم باوەڕ پێکردووە، و دڵنیام کە ئەو دەتوانێت ئەوە بپارێزێت کە من پێم سپاردووە بۆ ئەو ڕۆژە" (2 تیمۆساوس 1:12).
باشە، ئەم پیاوە شایەتییەکەی دەدات، و ئێستا لێپرسەرەکانی دەست دەکەن بە کەمێک زیاتر پرسیار لێکردنی.
چۆن چاوەکانی تۆی کردەوە؟ (ئایەتی ٢٦)
من حەزم لە جدییەتی پیاوەکەیە. سەیری سەرەوەی کرد و گوتی،
باشە، من پێشتر پێم وتوویت. بۆچی پرسیارم لێ دەکەیت؟ ئەگەر بەڕاستی دەتەوێت بزانیت، دووبارە پێت دەڵێمەوە.
"ئێوەش دەبنە قوتابییەکانی ئەو؟" (v. 27).
بەڵام ئەوە تووڕەی کردن، و هاواریان کرد،
"تۆ قوتابی ئەویت؛ بەڵام ئێمە قوتابی موساین" (ئایەتی ٢٨).
بەڵام عیسا دەیتوانی بڵێت،
موسا دەربارەی من نووسی.
ئەگەر ئێوە باوەڕتان بە موسا بهێنایە، باوەڕتان بە من دەهێنا (5:46).
با پێتان بڵێم، ئێوەی کە باوەڕتان وایە موسا پێغەمبەرێکی خودایە و پەیمانی کۆن بە ئیلهامبەخش قبوڵ دەکەن، ئەو نووسراوانە بخوێننەوە، داوا لە خودا بکەن کە لە ئاسمانەوە ڕووناکی بخاتە سەر ئەو بەشانە، و ئەگەر دڵسۆز بن، عیسای مەسیح لە شایەتیی موسادا دەبینن.
ئەوان گوتیان،
"ئێمە دەزانین خودا قسەی لەگەڵ موسا کردووە: بەڵام سەبارەت بەم پیاوە، ئێمە نازانین لە کوێوە هاتووە" (9:29).
پاشان پیاوەکە بە چاوە نوێیەکانی وەڵامی دایەوە و گوتی،
بۆچی، لێرەدا شتێکی سەرسوڕهێنەر هەیە، کە ئێوە نازانن ئەو لە کوێوە هاتووە، و هێشتا چاوەکانی منی کردەوە. ئێستا ئێمە دەزانین کە خودا گوێ لە گوناهباران ناگرێت؛ بەڵام ئەگەر هەر پیاوێک پەرستنکاری خودا بێت و ویستی ئەو جێبەجێ بکات، گوێی لێ دەگرێت. لە کاتێکەوە جیهان دەستی پێکردووە، نەبیستراوە کە هیچ پیاوێک چاوەکانی کەسێکی نابینای لەدایکبوو کردبێتەوە. ئەگەر ئەم پیاوە لە خوداوە نەبووایە، نەیدەتوانی هیچ بکات" (ئایەتەکانی ٣٠-٣٣).
شتێک کە سەرسامی دەکەم ئەوەیە کە ئەم پیاوە چەند خێرا گەشەی کرد. بۆچی، تەنها کەمێک پێشتر ئەو گەدایەکی نابینا بوو. بێگومان، ئەو لەسەر زۆر شت بیریکردبووەوە، لەوێ لە تاریکییەکەیدا دانیشتبوو. زۆر شت ڕوون بوونەوە. کاتێک لەگەڵ مەسیح ئاشنا دەبیت، پەردە لەسەر دڵ و مێشک لادەبرێت.
بەڵام ئەوان، چونکە وەڵامیان نەبوو، تووڕە بوون. ئەوە بە گشتی ڕاستە، دەزانی، کاتێک کەسێک ناتوانێت بەڵگەیەک بەرەوڕوو بکاتەوە، شتی سروشتی ئەوەیە بە دەنگی بەرز قسە بکات و نەیارەکەی بە هاوار بێدەنگ بکات. ئەوان ڕوویان تێکرد و گوتیان،
"تۆ سەرتاپا لە گوناهەکاندا لەدایکبووی، و ئایا تۆ فێرمان دەکەیت؟" (v. 34).
ئەم پیاوانە کێ بوون؟ ئەوان ئەو کەسانە بوون کە گوتیان،
خودایە، سوپاست دەکەم من وەک پیاوانی تر نیم. من سەرخۆش نیم. من داوێنپیس نیم" (بڕوانە لۆقا ١٨:١١).
و بۆیە بە چاوێکی سووک سەیری ئەم پیاوە هەژارەیان دەکرد. ئەم پیاوە کێیە؟ ئەو لەدایک بووە
لە گوناهەکاندا.
نەخێر، کتێبی پیرۆز ئەوە ناڵێت. ئەوە دەڵێت،
لە گوناهدا.
"من لە گوناهدا دروست کرام؛ و دایکم لە گوناهدا منی حەمل کرد،" داود دەڵێت (زەبور ٥١:٥).
ئێمە دوای ئەوەی لەدایک دەبین، دەکەوینە گوناهەوە.
بەڵام ئەوان دەریانکرد. ئەوە گەورەترین شت بوو کە دەیتوانی بەسەری بێت. هەندێک خەڵک زۆر دەترسن لەوەی دەربکرێن. دەزانی بۆ کوێ دەریانکرد؟ ڕاستەوخۆ بۆ باوەشی یەسووع! یەسووع پێی گوت،
"ئایا تۆ باوەڕت بە کوڕی خودا هەیە؟" (یۆحەننا ٩:٣٥).
وەڵامی دایەوە،
"ئەو کێیە، خودایە، تاوەکو باوەڕی پێ بهێنم؟" (ئایەتی 36).
وەک ئەوەی بڵێی،
من باوەڕ بە هەر کەسێک دەکەم کە تۆ پێم بڵێیت.
یەسووع پێی گوت،
"تۆ هەم ئەوت بینیوە، هەم ئەوەیە قسەت لەگەڵ دەکات" (v. 37).
و دەستبەجێ پیاوەکە کڕنۆشی برد و گوتی،
پەروەردگار، من باوەڕ دەکەم (ئایەتی ٣٨).
تەنها بیری لێ بکەرەوە، لە سەرەتای ئەو بڕگەیەدا ئەو گەدایەکی نابینای هەژارە و زۆر پێویستی پێیەتی، و لە کۆتایی بڕگەکەدا ئەو پەرستکارێکی دڵخۆشە، سەیری ڕووی مەسیح دەکات. ئەوە پێشکەوتنێکی گەشتیارێکی نایابە، لە نابینایی و هەژارییەوە بۆ پەرستن لە پێیەکانی ڕزگارکەر، وەک کەسێک کە ڕووناک کراوەتەوە و دەوڵەمەند کراوە بۆ هەتاهەتایە.
و عیسا فەرمووی: «من بۆ دادگاییکردن هاتوومەتە ئەم جیهانە، بۆ ئەوەی ئەوانەی نابینن، ببینن؛ و ئەوانەشی کە دەبینن، کوێر ببن.» و هەندێک لە فەریسییەکان کە لەگەڵی بوون، ئەم قسانەیان بیست و پێیان گوت: «ئایا ئێمەش کوێرین؟» عیسا پێی گوتن: «ئەگەر کوێر بوونایە [ئەگەر بەو شێوەیە لەدایک بوونایە و هەرگیز ڕووناکیتان نەبینیبایە]، هیچ گوناهێکتان نەدەبوو؛ بەڵام ئێستا دەڵێن، ئێمە دەبینین؛ بۆیە گوناهەکەتان هەر ماوە» (ئایەتەکانی ٣٩-٤١).
ئەوان تاوانبار کراون بە بە ئەنقەست ڕەتکردنەوەی نوور.
Xudan Yêsa hîn jî ronahiya cîhanê ye. Ew hîn jî çavên korbûyî vedike, û heke di nav xwendevanên min de kes hebin ku qet hêj nehatine ba Wî û ji xwe re îspat nekirine ka Ew çi dikare bike ji bo dilê ku bawerî pê tîne, ez kêfxweş im ku Wî ji we re pêşniyar bikim. Ceribandinên xwe bînin, gunehên xwe, hêsirên xwe, di hemû hewcedariya xwe de werin, û piştrast bin ku Ew amade ye ku wê di kerema xwe ya dewlemend û ecêb de bersiv bide.
وەرن، ئێوەی دڵتەنگ، لە هەر کوێیەک بێهێز بن؛ وەرن بۆ تەختی میهرەبانی، بە گەرمی چۆک دادەنێن؛ لێرە دڵە بریندارەکانتان بهێنن، لێرە خەم و پەژارەتان باس بکەن؛ زەوی هیچ خەمێکی نییە کە ئاسمان ناتوانێت چاکی بکاتەوە.