ئەم بەشە، کە لێکدانەوەیەکە بۆ لاواندنهوه 1:1-22، دانپێدانانی یههودا دەگێڕێتەوە بە ڕاستودروستیی خودا لە ناخۆشییەکانیاندا و خەم و پەژارەی قووڵیان لەسەر وێرانبوونی ئۆرشەلیم، کە ئەوان هۆکارەکەی دەگەڕێننەوە بۆ گوناهکاریی خۆیان. دەقەکە شارەکە وەک بێوەژنێکی تەنیا وێنا دەکات، جەخت دەکاتەوە لەسەر دەرئەنجامەکانی بێوەفایی و تێکەڵبوونیان لەگەڵ نەتەوەکانی تر. هەروەها کەوتنی یههودا وەک چیرۆکێکی ئاگادارکەرەوە بەکاردەهێنێت بۆ کڵێسا لە سەرانسەری مێژوودا، مەترسییەکانی دنیاییبوون و پێویستیی خۆ-دادگاییکردنی ڕاستەقینە لەبەردەم خودا دەخاتەڕوو.
تێبینییەکانی ئایرۆنساید لەسەر کتێبە هەڵبژێردراوەکانتێبینییەکانی ئایرۆنساید
لەم بەشی یەکەمەدا پاشماوەی یەهودا دان بە ڕاستودروستی یەزدان دەنێن لە ڕێگەدان بە ناخۆشییەکانیان، هەرچەندە پڕن لە خەم کاتێک دەرئەنجامە خەمناکەکان دەبینن. دان بە گوناهباری خۆیان دەنێن و ستایشی پیرۆزی خودا دەکەن، لە کاتێکدا داوای سزایان بۆ ئامرازی تووڕەییەکەی دەکەن.
لە ئایەتە سەرەتاییەکاندا شاری وێرانبوو، کە جارێک یەهوە ناوی خۆی تێدا دانابوو، بە دڵێکی شکاو و چاوێکی پڕ فرمێسکەوە تێڕامانی بۆ دەکرێت.
چۆن شارەکە بە تەنیا ماوەتەوە، کە پڕ بوو لە خەڵک!
دەقیژێنێت پێغەمبەرەکە؛
"چۆن بوو بە بێوەژن! ئەو کە لە نێو نەتەوەکاندا گەورە بوو، و شازادە بوو لە نێو پارێزگاکاندا، چۆن بوو بە باجدەر!" (v.1)
بۆ ئیسرائیلییەکی دڵسۆز، بەڕاستی دیمەنێکی خەمناک بوو. چەندە شادی و خۆشییەک جارێک ئەو شارە چۆڵکراوەی پڕکردبوو، لە ڕۆژانی خۆش و جەژنانەدا کاتێک یاسای خاکەکە ڕێزی لێدەگیرا و ناوی ئەو بەرز ڕادەگیرا! چەندە ترسناک بوو گۆڕانکارییەکە – ئەنجامە سامناکەکەی دوورکەوتنەوە لە خودا، کە خۆی لە لووتبەرزی، خۆویستی، و بتپەرستیدا نیشاندا! چۆن دەتوانرا ئۆرشەلیم وەک هاوسەری دانپێدانراوی یەهۆڤا بمێنێتەوە، کاتێک ئەوەندە بێوەفا و بێشەرم بوو؟ داخەکەم، ئەو بە تەنیا جێهێڵدراوە تا لە جلوبەرگی بێوەژنییەکەیدا دابنیشێت تا ئەو ڕۆژەی خودا تۆبە ببەخشێت.
"ئەو بە تاڵی لە شەودا دەگریێت، و فرمێسکەکانی لەسەر گۆناکانین: لە نێو هەموو هاوپەیمانەکانی، کەسی نییە دڵنەوایی بکات: هەموو دۆستەکانی خیانەتیان لێ کردووە، ئەوان بوونەتە دوژمنی" (v.2).
خودا درۆینەکان کە متمانەی پێیان کردبوو کاتێک ناپاکی کرد لە پەیمانی یەهۆڤا، ناتوانن بە هیچ شێوەیەک خەمەکانی ئێستای کەم بکەنەوە. ئەو هێزانەی کە هەوڵی دەدا پشتیان پێ ببەستێت کاتێک وازی لە وشەی خوداکەی هێنا، هەموویان بێباکن بەرامبەر دۆخی ئێستای. ئەو، "خۆشەویستی هەتاهەتایی" کە ئەو سووکی پێ کردووە، تاکە کەسێکە کە هێشتا خۆشی دەوێت.
بەڵام خودا دابوویە دەست دوژمنەکانی، و دیاربوو ڕووی خۆی لێ شاردبووەوە.
"یەهودا چووەتە دیلێتی لەبەر چەرمەسەری، و لەبەر کۆیلایەتییەکی زۆر: لەناو گەلانی بتپەرستدا نیشتەجێیە، ئارامی نادۆزێتەوە: هەموو چەوسێنەرەکانی لەنێوان تەنگەژەکاندا گەیشتنە سەری" (v.3).
لەمەدا یەهودا دەبێتە مەشخەڵێکی هۆشداریدەر بۆ پیرۆزەکانی هەموو سەردەمێک. لەبەر ئەوەی نەیتوانی پارێزگاری لەو شوێنی جیابوونەوەیە بکات کە خودا بانگی کردبوو بۆی، بە شێوەیەکی بێسەروبەر تێکەڵ بە دراوسێ بتپەرستەکانی بوو، زۆری نەبرد سەلماندی، وەک هەموو ئەوانەی شوێنپێی ئەویان گرت، کە
هاوڕێیەتی خراپ ڕەوشتی باش تێکدەدات.
لەگەڵ بتپەرستاندا ڕۆیشت، ڕێگاکانی ئەوانی فێربوو؛ و لە ئەنجامدا خودا وازی لێهێنا تاوەکو بەناو نەتەوەکاندا بسوڕێتەوە هەتا لە کردارەکانیان بێزار بوو. ئایا ئەمە مێژووی دووبارەبووەوە نەبووە بۆ هەموو ئەو کۆمەڵەیەی کە خودا لە جیهان جیای کردەوە و وەک گەلی خۆی خاوەندارێتی لێکرد؟ چەند زوو کەنیسەی نێردراوان خۆی گەندەڵ کرد. تاریکی چڕی سەدەکانی ناوەڕاست سزای خودایی بوو. لە ماوەیەکی کەمتردا بزووتنەوەکە کە لە چاکسازی شکۆمەندی سەدەی شازدەهەم دەستی پێکرد، بەهۆی گونجاندن لەگەڵ جیهاندا تێکچوو؛ بۆیە یەکێک بە باشی پرسیویەتی،
کڵێسا لە کوێیە؟
و وەڵامی دایەوە،
لە جیهاندا!
دووبارە،
جیهان لە کوێیە؟
و وەڵامی دایەوە،
لە کڵێسادا.
لەناو ئەم جەماوەرە تێکەڵاوەدا، لە کاتە جیاوازەکاندا، خودا پێی خۆش بووە کۆمەڵە پاشماوەیەکی بچووک بۆ خۆی جیا بکاتەوە؛ تەنها بۆ ئەوەی، لە نۆرەی خۆیاندا، دڵیان بەو جیهانەدا بچێت کە جارێک بانگەشەی وازهێنانیان لێ دەکرد. ئایا جیاواز بووە لەگەڵ ئەوانەی، کە لە زۆر کەس زیاتر ڕووناک کراونەتەوە، لەم ڕۆژانەی دواییدا لە سیستەمە مرۆییەکان بانگ کرانە دەرەوە بۆ ئەوەی ببنە شایەتییەک بۆ یەکێتی و بانگەوازی ئاسمانی کڵێسا؟ داخەکەم، برایانم،
چۆن پاڵەوانەکان کەوتوون!
چەند خەمناکە مێژووی پڕ لە هەوراز و نشێوی ئەو بزووتنەوەیەی کە بەو شێوەیە بە هیوا و ئومێدەوە دەستی پێکرد و جارێکیش زۆر شتی بەڵێندا! دنیاداری، وەک ژەنگێک، خودی ژیانی دەخوات. لووتبەرزی، خۆبەزلزانی و خۆبەسەربەستزانین لە هەموو شوێنێک دیارن. لە حوکمدا خودا دابەشبوونی لە دوای دابەشبوون ناردووە هەتا وەک ئەوەی بە تەواوی وێران بین؛ و هێشتا چەندە خۆنواندن؛ چەندە کەم خۆشکانەوە لەبەردەمیدا؛ چەندە دڵ بێباک و ویژدانی ڕەق!
ئایا دەربارەی ئێمەش وەک یەهودا لە ڕابردوودا دەوترێت،
ڕێگاکانی سیۆن ماتەمینیانە، چونکە کەس نایەت بۆ جەژنە پیرۆزەکان: هەموو دەروازەکانی چۆڵن: کاهینەکانی ئاه دەکێشن، کچە پاکیزەکانی ئازار دەچێژن، و ئەو لە تاڵیدایە. دوژمنەکانی سەرکەوتوون، نەیارەکانی گەشە دەکەن؛ چونکە یەزدان ئازاری داوە لەبەر زۆری سەرپێچییەکانی: منداڵەکانی کەوتوونەتە دیلییەوە لەبەردەم دوژمن. و لە کچی سیۆن هەموو جوانییەکەی نەماوە: میرەکانی بوونەتە وەک ئاسکێک کە لەوەڕگەی دەست ناکەوێت، و بێ هێز ڕۆیشتوون لەبەردەم ڕاوکەرەکە" (v.4-6).
مەحاڵیشە خۆلادان لە ئەنجامێکی ئەوەندە خەمناک بە
قەستەرەکردن بە قەستەرەی نەسازاو،
هەوڵدان بۆ چاککردنەوەی دابەشبوونەکان بە چاوپۆشین لە خراپەکان کە بوونە هۆکاریان، و بەم شێوەیە نەیانتوانی گوێ لە دەنگی خودا بگرن تێیاندا. یەک ڕێگا، و تەنها یەک ڕێگا، یەهودای ڕزگار دەکرد. ئەوە دادگاییکردنی ڕاستەقینەی خود و شکانی ڕۆح بوو لەبەردەم پەروەردگاردا، کە وای لە خەڵکەکە دەکرد
بلەرزن لە وشەی خودا.
ئەمە ئەو شتەیە کە ئەمڕۆ لە هەموو شوێنێک پێویستە. ئەوەندەی گەڕان و فێربوونی ڕاستیی نوێ نییە کە پیرۆزەکانی خودا بەرەکەتدار دەکات و ڕزگار دەکات، بەڵکو زیاتر تاقیکردنەوەی ڕێگاکانمانە بەو ڕاستییەی کە پێشتر پێمان سپێردراوە، و هەوڵدانە بۆ ڕۆیشتن لە ڕاستییدا. لەبەر شکستهێنان لە ئەنجامدانی ئەوەدا، یەهودا چووە دیلێتییەوە، کڵێسایەکی مەسیحی چرادانی شایەتییەکەی لەدەستدا، و ڕێگە بە جیهان درا زاڵ بێت بەسەر گەلی خوداوەنددا.
بەڕاستی خەمناکە کە دەبێت بڕوانیتەوە بۆ ئەو بەرەکەتانەی کە جارێک چێژت لێ وەرگرتوون، کاتێک هەمووی تەنها یادگارییەکە.
ئۆرشەلیم لە ڕۆژانی تەنگانە و نەهامەتییەکانی خۆیدا، بیری لە هەموو شتە خۆشەکانی هاتەوە کە لە ڕۆژانی کۆندا هەیبوو، کاتێک گەلەکەی کەوتە دەستی دوژمن، و کەس فریای نەکەوت: نەیارەکان بینییان و گاڵتەیان بە شەممەکانی دەکرد (یان، وێرانییەکانی، R.V., v.7).
هێمنییەک وەک حەسانەوەی ڕۆژی شەممە بە سەر هەموو شارەکەدا داکشابوو، بەڵام هێمنیی وێرانەیی و مردن بوو. هیچ شتێک نەما بوو بۆ ئەوەی ڕێگر بێت لە حەسانەوەی. کاری پەروەردگار زۆرجار بارگرانی بوو. ئێستا لە هەمووی ڕزگار ببوو؛ بەڵام بە چ نرخێکی ترسناک! وەک تەرخانکراوە
دەفرێک کە خۆشی تێیدا نییە،
قودس لە ئارامییەکی بێ پشێویدا مایەوە.
بە شێوەیەکی کاریگەر پێغەمبەرەکە دان بە دادپەروەریی هەموو ئەمانەدا دەنێت لە چوار ئایەتەکەی دواتردا (ئایەتی 8-11). ئۆرشەلیم بە توندی گوناهی کردبوو. لەبەر ئەمەیە کە ئەو
لادەبرێت،
یان
بووەتە وەک شتێکی پیس،
شایستە نییە چیتر خودا بەکاری بهێنێت. لەبەر ئەمە، ئەوانەی جارێک ڕێزیان لێدەگرت، ئێستا سووکی دەکەن. ڕووتییەکەی بە ئاشکرا دەرکەوتبوو. پیسییەکەی بۆ هەمووان دیارە. کۆتاییەکەی خۆی لەبیر کرد - مەبەستی خودای لەبیر کرد لە ڕزگارکردنی لە کۆیلایەتی میسر.
بۆیە ئەو بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر دابەزیوە،
تاکوو هیچ دڵنەوایەکی نەبێت. کەچی، لە وەرزی شەرمەزاری و خەمباری قووڵی خۆیدا، هێشتا هەندێک دڵی دڵسۆز ماون بۆ گریان،
ئەی پەروەردگار، تەماشای ناڕەحەتییەکەم بکە، چونکە دوژمن خۆی گەورە کردووە.
دوژمنەکەی بەسەریدا سەرکەوتبوو، تەنانەت پیرۆزگاکەشی گڵاو کردبوو؛ کە ئەرکی پاراستنی سپێردرابوو بە یەهودا کاتێک فەرمانیان پێکرابوو کە هیچ خەتەنەنەکراوێک نەچێتە ژوورەوە بۆ ناو کۆمەڵی پەروەردگار. چونکە نەیانتوانی شتە بەنرخەکانی بپارێزن، ئەوان ڕادەستکران بە گڵاوەکانی نەتەوەکان. هەمیشە وایە. ئەگەر گەلی خودا بەهای ئەوەی کە خودا پێی سپاردوون نەزانێت، ئەوا خودا بەهای فێردەکات بە وەرگرتنی لێیان، تەنانەت تا وای لێدێت دەبێتە یاریی دوژمنەکانیان.
بێ نان مانەوە، ئاهو هەناسەدان بۆ خواردن بۆ نوێکردنەوەی ڕۆح، پاشماوەکە هاوار دەکەن،
ببینە، ئەی خودایە، و سەرنج بدە؛ چونکە من گڵاو بوومە.
ئەمانە ڕاهێنانگەلێکی بەنرخ و پێویستن. خۆزگە لە ڕۆژانی نیعمەتی تێپەڕیودا بەو شێوەیە بوونایە! ئای، برایان، با ڕۆحی خۆبەزلنەزانین و دانپێدانان لەبەردەم خودا لە ئێمەشدا بدۆزرێتەوە. ڕۆحی پیرۆز خۆی بەمەوە دەبەستێتەوە، و هێشتا دڵنەوایی و بەرەکەت بەوان دەبەخشێت.
ڕۆحی مەسیح بە ڕوونی قسە دەکات لە ڕێگەی یەرمیا و پاشماوەی یەهوداوە لە چەند ئایەتێکی داهاتوودا. بە پلەی سەرەکی، وشەکان بە بێ گومان ئاماژە دەکەن بۆ ئەوەی کە ئێمە تاوتوێمان کردووە، ئەو سزایەی کە بەسەر دانیشتووانی ئۆرشەلیم و خاکەکەدا سەپێنراوە. پرسیارەکە،
هیچ نییە لات؟
ئاراستەی ئەو گەلانە کراوە کە هیچ هاوسۆزییەکیان بۆیان نەبوو، بەڵکو لە ناخۆشییە قووڵەکانیاندا خۆیان پێوە گەرم دەکرد. بەڵام وەک چۆن هەموو کتێبی پیرۆز ئاماژە بە مەسیح دەکات، دەبێت مرۆڤ بەڕاستی کوێر بێت لێرەدا ڕزگارکەرە ئازارچەشتووەکە نەبینێت کە بە تەواوی دەچێتە ناو خەمەکانی ئەو کۆمەڵە ڕزگارکراوەی کە وەک پاشماوەی ترێ لە ڕەزەکەدا جێهێڵراون.
چەندە گرنگییەکی بێمانا بە هەموو وشەیەکەوە پەیوەست دەبێت کاتێک بەم شێوەیە سەیریان دەکەین.
ئایا هیچ نییە لاتان، ئەی هەموو ئەوانەی تێپەڕ دەبن؟ تەماشا بکەن، و ببینن ئایا هیچ خەمێک هەیە وەک خەمی من، کە بەسەر مندا هاتووە، کە پەروەردگار تووشی کردمی لە ڕۆژی تووڕەیی توندی خۆیدا" (ئایەتی ١٢).
گوناهەکانی یەهودا ئەو تووڕەییە توندەی بەسەر سەریاندا هێنا. ئەوە پاداشتی دادپەروەرانە بوو لەبەر دوورکەوتنەوەیان لە خوداوەند. بەڵام کاتێک ئەو، ئازارچێژە پیرۆزەکەی گۆلگۆتا، سەری دانەواند لەژێر لافاوە گەورەکەی تووڕەیی خودا، ئەوە لەبەر گوناهەکانی خۆی نەبوو؛ بەڵکو ئەو کە گوناهی نەبوو، لەبەر ئێمە کرا بە گوناه، بۆ ئەوەی ئێمە ببینە ڕاستودروستی خودا تێیدا. ئەو بە شێوەیەکی بێهاوتا
پیاوی خەمەکان،
بە تەواوی ئاشنابوون بە خەم، تاکوو خۆشییەکەمان تەواو بێت، کاتێک دەچینە ناو هاوبەشی لەگەڵ ئەو خودایەی کە ئێمە بەو شێوەیە خراپ تووڕەمان کردبوو.
ئایا ڕەنگە هەر کەسێک ئەم دێڕانە بخوێنێتەوە وەڵامی پرسیارە دڵهەژێنەکەی بەرخی لەسەرەمەرگدا بداتەوە، و بە ڕاستگۆیی دانی پێدا بنێت،
هیچ نییە، هەمووی هیچە بۆ من؟
هیچ شتێک نییە بۆ تۆ کە ئەو لەبەر پێشێلکارییەکانمان بریندار کرا و لەبەر تاوانەکانمان لێی درا! هیچ شتێک نییە بۆ تۆ کە خودا لە جەستەدا دەرکەوت و بەو شێوەیە خۆی بەخشی بۆ ڕزگارکردنی یاخیبووە تاوانبارەکان دژی شکۆمەندییە تووڕەبووەکەی! هیچ شتێک نییە بۆ تۆ کە جامی ترسناکی تووڕەیی بە لێوە وشکەکانییەوە نووسێنرا بۆ ئەوەی جامی ڕزگاری پێشکەش بە تۆ بکرێت! ئایا بەڕاستی دەکرێت وا بێت کە هیچ شتێک نییە بۆ تۆ؟
ئای! ڕۆژێک هەبوو کە هەموومان بەو شێوەیە بووین: کاتێک، هەرچەندە هەستەکانمان دەجووڵان کاتێک چیرۆکی خاچمان دەبیست یان دەخوێندەوە، بەڵام، تا ئەو ڕادەیەی کە تێبگەین کە بۆ دابینکردنی پێداویستی ڕۆحە گوناهبارەکانمان بوو، هەمووی هیچ نەبوو بۆمان. چەندە جوان قەشە مەکهەین ئەوەی دەربڕیوە کە زۆر کەسی تر دەیانتوانی بیڵێن:
زۆرجار بە خۆشییەوە دەمخوێندەوە، بۆ ئارامکردنەوە یان سەرگەرمکردن، شیعرە پڕ لە هەستییەکانی ئیشایا، یان لاپەڕە سادەکانی یۆحەننا: بەڵام تەنانەت کاتێک دارە خوێنڕژاوەکەیان وێنا دەکرد، یەهۆڤا تسیدکێنۆ هیچ نەبوو بۆ من. وەک فرمێسکەکانی کچانی سیۆن کە دەڕژان، من گریام کاتێک ئاوەکان بەسەر ڕۆحی ئەودا تێپەڕین؛ هێشتا بیرم نەدەکردەوە کە گوناهەکانی من بە دارەکەدا کوتراون یەهۆڤا تسیدکێنۆ: هیچ نەبوو بۆ من.
و ڕەنگە هێشتا حاڵمان بەم شێوەیە بووایە - ئەگەر هێشتا لە چاڵی ونبوواندا نەبووینایە، بۆ هەمیشە لە دەرەوەی دەستی بەزەیی - ئەگەر نیعمەتی سەروەری خودا نەبووایە کە بە ڕۆحی خۆی ڕێنمایی کرد بۆ ئەوەی حاڵەتی پێویست و ونبووی خۆمان نیشان بدات، و وای لێبکات کە پەنا ببەینە بەر ئەو (کە ماوەیەکی زۆر و بە ساردی پشتگوێ خرابوو) بۆ بەزەیی و لێخۆشبوون.
بەم شێوەیە دەتوانین لەگەڵ هەمان شاعیر-وتاربێژ یەکبگرین و گۆرانی بڵێین:
کاتێک نیعمەتی ئازاد بە ڕووناکی لە سەرەوە منی بەئاگا هێنایەوە، ئینجا ترسەکانی شەرعی منی هەژاند - لە مردن دەلەرزیام. هیچ پەنایەک، هیچ سەلامەتییەک لە خۆمدا نەمدەبینی؛ یەزدان ڕاستودروستیمان دەبێت ڕزگارکەرم بێت. ترسەکانم هەموویان نەمان لەبەردەم ئەو ناومە شیرینەدا؛ ترسە تاوانبارەکانم نەمان، بە بوێری هاتم، بۆ خواردنەوە لە کانییەکە، ژیانبەخش و ئازاد؛ یەزدان ڕاستودروستیمان هەموو شتێکە بۆ من.
لە خۆشیی ڕزگاربوونێکی دڵنیادا دەتوانین سەیری ڕوخساری ئەومان بکەین، کە جارێک لە هی هەر مرۆڤێک زیاتر شێوێندرابوو، و بە دڵێکی پڕەوە هاوار بکەین،
بەڵێ، گەورەم، ئەوە شتێکە، ئەوە هەموو شتێکە بۆ من، کە تۆ بەو شێوەیە ئازارت چەشت و مردیت!
و گیانمان پڕ دەبێت لە ترسێکی پیرۆز کاتێک لادەدەین بۆ بینینی ئەم دیمەنە مەزنە، و گوێمان لێیەتی کە هاوار دەکات،
"لە سەرەوە ئاگری ناردووەتە ناو ئێسکەکانم، و زاڵ بووە بەسەریاندا. ئەو تۆڕێکی بۆ پێیەکانم ڕاخستووە، ئەو منی گەڕاندووەتەوە: ئەو منی بە درێژایی ڕۆژ وێران و بێهێز کردووە" (v.13).
بەڵام ئێمە دڵخۆشین کە دەزانین ئەو هەرگیز جارێکی تر بەم شێوەیە ئازار ناکێشێت. خەم و ئازارەکانی ئەو ئێستا بۆ هەمیشە تێپەڕیون؛ و بە خۆشییەکی بێ وەسف
ئەو ڕەنجی گیانی خۆی دەبینێت و تێر دەبێت (ئیشایا ٥٣:١١).
چەند پڕمانایە بەکارهێنانی ئەو وشەی "ژان"ە لەم پەیوەندییەدا! جارێک گوێ لە دوو ژن گیرا کە باسی کوڕەکانیان دەکرد. یەکێکیان کوڕێکی لە خانەی بێسەرپەرشتان هەڵگرتبووەوە؛ ئەوی دیکەیان دایکی منداڵێک بوو بە لەدایکبوون.
دڵنیام،
یەکەم گوتی،
"خۆشەویستیم بۆ منداڵەکەم هێندە قووڵە وەک ئەوەی بەڕاستی لەناو خێزانەکەدا لەدایک بووبێت. باوەڕ ناکەم بتوانم زیاتر لەوەی ئێستا خۆشم دەوێت، خۆشم بوێت." "ئاه،"
ئەوی تر وەڵامی دایەوە،
تۆ هێشتا خۆشەویستی بەڕاستی نازانی. تۆ هەرگیز وەک من بۆ کوڕەکەم ئازارت بۆ کوڕەکەت نەکێشاوە!
ئەی خۆشەویستان، چۆن لە پێناوی ئێمەدا ئازاری چەشت! چ ژانێکی قورسی چەشت! چ فرمێسکێکی ڕشت! چ دڵۆپە خوێنێکی ئارەق کردەوە! چەند ترسناک بوو ئەو زەحمەتەی کە دەبوو ئەزموونی بکات بۆ ئەوەی ئێمە بۆ هەمیشە ڕزگار بین!
ئاگر لە سەرەوە
دابەزییە سەری تا پەناگەیەک بدۆزینەوە لەو شوێنەی ئاگرەکە لێی بووە، و بەم شێوەیە بۆ هەمیشە پارێزراو بین لە ئاگری هەتاهەتایی داهاتوو بۆ هەموو ئەوانەی کە ڕەحمەتی بێهاوتای ئەوی ڕەت دەکەنەوە. بابەتێکی بەنرخ و پیرۆز بۆ تێڕامانێکی خوداپەرستانە
بە هەمان شێوە ناتوانرێت دوو ئایەتی داهاتوو بەسەر پەروەردگار عیسادا جێبەجێ بکرێت. پەیوەندی بە هەستی تاوانباربوونەوە هەیە، و ئەو بێتاوان بوو؛ بەڵام قسەکان زۆر گونجاو بوون لە دەمی خەڵکی یەهودادا. ئەوان دان بەوەدا دەنێن کە نیرەی سەرپێچییەکانیان بە دەستی ئەو بەستراوەتەوە. وەک تاجەگوڵێک بە دەوری ملدا پێچراونەتەوە. لەبەر ئەمە، هێزیان نەما، و نەیانتوانی خۆیان لە دەستی دوژمنەکانیان ڕزگار بکەن. خودی پەروەردگار بوو کە پیاوە بەهێزەکانیانی لەناوبردبوو و کلدانییەکانی بانگکردبوو بۆ وێرانکردنیان. وەک چۆن ترێ لە گۆشەردا پێشێل دەکرێت، بەو شێوەیە ئەو کچی یەهودای فڕێدابووە ناو گۆشەری تووڕەییەکەی لەبەر سەرپێچییە زۆرەکانی (ئایەتی ١٤-١٥).
لەبەر ئەم شتانە پێغەمبەر دەگریێت، وەک چۆن پێش ئەوەی ڕووبدەن، لە پێشبینیکردنیاندا گریا بوو. هیچ دڵنەواییکەرێک نییە؛ چونکە منداڵانی یەکێتی وێرانن. سیۆن دەستەکانی درێژ دەکات، بەڵام هیچ یارمەتیدەرێک نییە، نە هیچ کەسێک بۆ هاوسۆزی. ئەو وەک ژنێکی جیاکراوە و گڵاوە، لەبەر تووڕەیی یەزدان (ئایەتی ١٦-١٧).
لە ئایەتی 18دا دانپێدانانی بێ مەرج هەیە،
پەروەردگار دادپەروەرە؛ چونکە من دژی فەرمانەکانی یاخی بووم.
ئەمە بەڵگەیەکی خوداپەرستی ڕاستەقینەیە. ئەوان تەنها پاداشتی شایستەی کردەوەکانیان وەرگرت؛ و ئەوان بە دڵشکاوی و خۆبەچووکزانینەوەی ڕۆح دانی پێدا دەنێن. ئەوان لە لایەن خۆشەویستەکانی ترەوە فریو درابوون (v.19)، و لە ناڕەحەتییەکی زۆردا جێهێڵرابوون؛ بەڵام ئەوان بە کزییەوە دان دەنێن،
من بە قورسی یاخی بووم.
ئەمەیە کە هەمووی هێندە تاڵ دەکات: ئەوان تێدەگەن کە شایستەی هەموو ئەوەن کە داوایان لێکراوە بەرگەی بگرن.
دوژمنەکانیان گوێیان لە ئاهەکانیان ببوو. ئەوان دڵخۆش بوون بە ناڕەحەتییەکانیان، شاد بوون کە خودا بەو شێوەیە مامەڵەی لەگەڵ کردبوون. کاتی ناخۆشییەکانیان نزیک دەبووەوە. خودا دەبێت ڕۆژی دیاریکراو بهێنێت کاتێک ئەوانیش تووڕەیی ئەوی بەهۆی گوناهەکانیانەوە بزانن (ئایەتی ٢١). بۆیە نوێژ بەرز دەبێتەوە کە کاتەکە خێرا بکرێت کاتێک هەموو بەدبەختییەکانیان دێتە بەردەمی و ئەویش وەک ئەوەی وتوویەتی دەیکات (ئایەتی ٢٢). ئەمە هاوارێکە بۆ تۆڵەسەندنەوە کە لەگەڵ ڕووناکی و مافی مەسیحی و نیعمەتی ئەم سەردەمەدا ناگونجێت، بەڵام بە تەواوی لەگەڵ سروشتی بەرەکەتی جوولەکەدا گونجاوە. لەبەر ئەوەی ڕزگاربوونیان زەمینییە، بۆیە پێویستی بە دادگاییکردنی ستەمکارەکانیان هەیە.
بە شێوەیەک لە شێوەکان، ئەم دوو ئایەتەی دوایی دەکرێت وەک دەربڕینی سزای ئەوانەش سەیر بکرێن کە ڕەتیدەکەنەوە دان بە خوداوەندایەتیی عیسادا بنێن. ئەویش دەیتوانی دەربارەی ئەوانە بڵێت،
تۆ ئەو ڕۆژە دێنی کە بانگت کردووە، و ئەوان وەک من دەبن.
ئەو کەسانەی کە سووکایەتی بە ئازارەکانی دەکەن و نیعمەتەکەی ڕەتدەکەنەوە، دەبێت خۆیان هێزی سامناکی تووڕەیی خودا ئەزموون بکەن.