بەش 11: # بەشی 11 فێرکردنەکان دەربارەی نوێژ؛ سەرزەنشتکردنی فەریسییەکان

بەڵام لە ئینجیلی مەتتا، ئێمە دەیدۆزینەوە وەک ئەوەی بۆ نوێژی تایبەت درابێت. لێرە ڕەنگە بەکارهێنانێکی فراوانتری هەبێت. وشەکان هەمیشە وەک یەک نین لە هەردوو ئینجیلەکەدا. جیاوازییەکی کەم هەیە کە پێمان نیشان دەدات پێویست ناکات هەموو جارێک هەمان دەربڕین بڵێین کاتێک لە نوێژدا دێینە لای خودا. کەسێک وتوویەتی کە ئەوە "ئەو نوێژەیە کە فێری نوێژکردن دەکات."

دوعا، لەگەڵ عیسا، دەربڕینی هاوبەشی بوو لەگەڵ باوک، کە وەک مرۆڤ، ڕۆژانە هێزی لێ وەردەگرت. نموونەکەی قوتابییەکانی هاندا کە هاوار بکەن، "گەورەم، فێرمان بکە چۆن دوعا بکەین!" یۆحەننای لەئاوباپتایزکەر شوێنکەوتووانی لەسەر چۆنیەتی دوعاکردن ڕێنمایی کردبوو. ئەوان دەیانویست عیسا فێریان بکات چۆن نزیک ببنەوە لە خودا. سەرنجی ئەو نموونەیە بدەن کە دراوە. ئەوان دەبوو بڵێن، "باوکمان کە لە ئاسماندای." یەکەم جار، عیسا جەخت لەسەر ناوی باوک دەکاتەوە، کە ئەو هات بۆ ڕاگەیاندنی (یۆحەننا ١٧:٢٦). تەنها ئەوانەی لە خوداوە لەدایکبوون مافیان هەیە بەو شێوەیە ناوی بهێنن. لە دوعای ڕاستەقینەدا دەبێت باوک بناسین و بە دڵگەلێکی پەرستشکارانەوە بێینە لای، بە ئارەزووی ئەوەی ویستی ئەو جێبەجێ بکرێت. کاتێک گوناهبارانی ڕزگارنەکراو ئەو دوعایە بەکاردەهێنن کە عیسا دای بە فۆرمێکی ئایینی، ئەوان شتێک بەکاردەهێنن کە هی ئەوان نییە. تەنها ئەو کەسەی دەتوانێت بە باوەڕەوە بڵێت خودا باوکیەتی، مافی بەکارهێنانی ئەو وشانەی هەیە. ئەمە ناسینەوەی پەیوەندییە پیرۆزەکەیە لە نێوان ڕزگاربووان و ئەو خودایەی کە ڕزگاری کردن. دەبێت بە ڕێز و شکۆوە نزیکی خودا بکرێتەوە. دوعاکە بە پەرستش دەست پێدەکات: "ناوی تۆ پیرۆز بێت." باش دەبوو بۆمان ئەگەر شکۆ و گەورەیی ئەو لەسەرمان جێگیر کرابوو. دەبێت بە پەرستشەوە سەرمان دانەوێنین پێش ئەوەی داواکارییەکانی خۆمان دەرببڕین. "پاشایەتییەکەت بێت. ویستی تۆ جێبەجێ بکرێت، وەک لە ئاسماندا، ئاواش لەسەر زەوی." باوەڕ چاوەڕوانی ئەو کاتە دەکات کە گەورە بۆ جاری دووەم بێتەوە و هی خۆی لە هەموو ئەو بارودۆخە بێزارکەرانەی ئێستا ڕزگار بکات. لەو ڕۆژەدا هەموو خراپەیەک کۆتایی پێ دێت و خەڵک "شمشێرەکانیان لێدەدەن و دەیکەنە گاسن، ڕمەکانیشیان دەکەنە داس. نەتەوە شمشێر بەسەر نەتەوەدا بەرز ناکاتەوە، ئیتر فێری جەنگ نابن." ئینجا بەڕاستی ویستی خودا لەسەر زەوی جێبەجێ دەکرێت وەک ئێستا لە ئاسماندا جێبەجێ دەکرێت. هەموو بەرەکەتێکی ڕاستەقینە بۆ مرۆڤایەتی پەیوەستە بە جێبەجێکردنی ویستی ئەو. هەندێک کەس وادەزانن کە جێبەجێکردنی ویستی خودا هەموو خۆشییەک لە ژیان دەبات، بەڵام بە تەواوی پێچەوانەکەیەتی.

پاشان، بابەتی دابینکردنی پێداویستییە کاتییەکانمان هەیە. "نانى ڕۆژانه‌مان ڕۆژانه‌ پێمان بده‌." فەرمانمان پێکراوە کە دەربارەی پێداویستییە ڕۆژانەکانمان بێینە لای باوک. ئەو بەڵێنی داوە کە هەموو پێداویستییەکانمان دابین بکات کاتێک بە گوێڕایەڵی بۆ وشەکەی دەڕۆین (مەتا ٦:٣٣). لە شوێنێکی تردا پێمان وتراوە کە نابێت دڵەڕاوکێ بۆ هیچ شتێک بکەین، بەڵکو لە هەموو شتێکدا، بە نوێژ و پاڕانەوە لەگەڵ سوپاسگوزاری، ئارەزووەکانمان ئاشکرا بکەین. هەرچەندە ئەو پێشوەختە هەموو شتێک دەربارەی ئارەزووەکانمان دەزانێت، بەڵام دڵخۆشە کە ڕۆژانە هەموو شتێک بۆ لای ئەو دەهێنین.

"و لە گوناهەکانمان خۆش ببە؛ چونکە ئێمەش لە هەموو ئەوانە خۆش دەبین کە قەرزدارمانن. و تووشی تاقیکردنەوەمان مەکە؛ بەڵکو لە خراپە ڕزگارمان بکە." ئەوە گوناهبار نییە کە مەبەستە، بەڵکو باوەڕدارێکی هەڵەکردووە. ئەگەر ئێمە لێخۆش نەبین، لێمان خۆش نابێت (مارکۆس 11:26). ئەمە بنەمایەکی نەگۆڕە لە حوکمڕانی خودا بۆ خێزانەکەی. کاتێک باوەڕدارێک گوناهی کردووە و داوای چاکبوونەوە دەکات، لێی خۆش دەبێت وەک چۆن ئەویش لێخۆش دەبێت. ئەمە هەمان شت نییە وەک ڕاستکردنەوەی گوناهبارێک، کە تەنها بە باوەڕە. بەڵام لەبەر ئەوەی خۆمان لێمان خۆش بووە، دەبێت لەوانە خۆش بین کە ئازارمان دەدەن، "وەک چۆن خودا لە پێناوی مەسیحدا لێی خۆشبووین" (ئەفەسۆس 4:32). پێمان وتراوە، "وەک چۆن مەسیح لێی خۆشبوون، ئێوەش بە هەمان شێوە بکەن" (کۆلۆسی 3:13). ئەگەر گوێڕایەڵی وشەکەی نەبین، بە بێ سوود لە دەرگای چاکبوونەوە دەدەین کاتێک خۆمان هەڵەمان کردووە. کاتێک دان بە گوناهەکانماندا دەنێین، نابێت کینە بگرین تەنانەت لەوانەش کە زۆرترین خراپەیان بەرامبەر کردووین. گوناهباری داماو لێخۆشبوون دەدۆزێتەوە کاتێک متمانە بە گەورە یەسووع دەکات وەک ڕزگارکەری خۆی. "لە ڕێگەی ناوی ئەوەوە هەرکەسێک باوەڕی پێی بێت، لێخۆشبوونی گوناهەکانی وەردەگرێت." بەڵام ئەوەی لێرەدا هەیە لێخۆشبوونی باوکە کاتێک منداڵەکانی خۆی هەڵە دەکەن، و ئەگەر لە براکانمان خۆش نەبین ئەوا باوک لێخۆشبوونی چاککەرەوەمان پێ نابەخشێت.

دواتر داننانمان هەیە بە لاوازیی ناسراو: "و تووشمان مەکە بە تاقیکردنەوە، بەڵکو لە خراپە ڕزگارمان بکە." وەک ئەوەی بڵێی، "باوکم، من خۆم زۆر لاوازم، ڕێگە مەدە بخرێمە شوێنێکی تاقیکردنەوە کە نەتوانم بەرگەی بگرم و بەسەریدا زاڵ بم." واتە، بە داننان بە لاوازیی خۆمان، نوێژ دەکەین بۆ ئەوەی تووشی تاقیکردنەوەیەکی زۆر گەورە نەبین کە لە تواناماندا نەبێت.

لە دوای ئەمە، خودای ئێمە نموونەیەکی بە قوتابییەکانی خۆی دا بۆ ئەوەی لە نوێژی بەردەوامدا هان بدرێن. هەندێک جار ئێمە بە هەڵوێستی نوێژەوە دێینە لای خودا، بەڵام هیچ جووڵانەوەیەکی ڕاستەقینەی ڕۆح نییە، و بۆیە ئەو چاوەڕێ دەکات تاوەکو بایەخێکی زیاتر هەبێت پێش ئەوەی وەڵام بداتەوە. خودای ئێمە بەم شێوەیە ڕوونی دەکاتەوە: "و ئەو پێی گوتن، کامیان لە ئێوە هاوڕێیەکی دەبێت، و لە نیوەشەودا دەچێتە لای، و پێی دەڵێت، هاوڕێ، سێ نانم بدەرێ." هاوڕێکە لێرەدا خودا نیشان دەدات کە هاوڕێی هەمووانە، و دەیەوێت ئێمە پەنای بۆ ببەین لە هەموو بارودۆخێکی سەختدا و لە هەموو کاتێکی پێویستیدا. ئەو باسی تکاکردن دەکات لە جیاتی کەسێکی تر. ئەو پیاوێک نیشان دەدات کە ڕێگەی ون کردووە، دێتە لای هاوڕێیەکی و داوای پشوودان و پەناگە دەکات. بەڵام ئەوی تر دەبینێت کە خۆی بێ دابینکردنی پێویستە، بۆیە ئەو دەڵێت، "ببوورە، بەڵام من ئەوەندەم نییە یارمەتیت بدەم. من هاوڕێیەکم هەیە کە دڵنیام، دەتوانێت پێویستییەکە دابین بکات." بۆیە لە نیوەشەودا دەچێتە لای هاوڕێکەی، و بێداری دەکاتەوە و داوای نان دەکات بۆ دابینکردنی پێویستی میوانەکەی. ئەو دەڵێت، "هاوڕێ، سێ نانم بدەرێ؛ چونکە هاوڕێیەکم لە گەشتەکەیدا (یان، بە واتای وشەیی، لە ڕێگەکەی لایداوە) هاتووەتە لام، و هیچ شتێکم نییە بۆی دابنێم." ئەوە تکاکردنە سەبارەت بە پێویستییەکانی کەسێکی تر. بە متمانەیەکی تەواوەوە خاوەن ماڵەکە داوای یارمەتی هاوڕێکەی دەکات، دڵنیا لەوەی کە ڕەت ناکرێتەوە.

بەڵام خاوەن ماڵەکە نایەوێت هەموو خێزانەکەی لەو کاتژمێرەی شەودا بێزار بکات. ئەو تکا دەکات بە تەنیا جێبهێڵدرێت، چونکە خۆی خەوتووە، و منداڵەکانیشی هەموویان لە جێگادان. ڕەنگە ئەمە وەڵامی دڵسۆزترین هاوڕێش بێت کە لە نیوەشەودا بێزار کراوە. ئەمە تەنها وەک نموونەیەک بەکاردێت بۆ ئەوەی کە، بۆ مێشکی کەم و سنووردارمان، ڕەنگە وەک هەڵوێستی خودا دەربکەوێت کاتێک ئێمە دەستبەجێ وەڵامی نوێژەکانمان وەرناگرین. هیچ داواکارییەکی ئێمە هەرگیز نابێتە کێشەیەک بۆ ئەو. دواکەوتنەکانی ئەو ڕەتکردنەوە نین، بەڵکو بۆ تاقیکردنەوەی باوەڕمانە.

لەو چیرۆکەدا داواکارەکە بەردەوام دەبێت لە کێشان. ڕەتیدەکاتەوە ڕەت بکرێتەوە. «نەخێر» وەک وەڵامێک وەرناگرێت. لە کۆتاییدا کەسێک دەتوانێت بیری لێبکاتەوە کە هاوڕێکەی بە ژنەکەی دەڵێت: «ئەمشەو خەومان لێناکەوێت مەگەر من بە داواکەی بگەم.» بۆیە دەچێت بۆ گەنجینەی خواردن و نانەکە دەهێنێت، و دەیدات بە دراوسێ سوورەکەی. فێربووین کە بەردەوام بین لە نوێژکردن بە پەرۆشەوە (ڕۆما ١٢:١٢) تا وەڵامەکە دێت. نابێت بێ هیوا بین چونکە خودا وەڵامی بانگەوازەکەمان ناداتەوە لە یەکەم ساتدا کاتێک دەچینە لای سەبارەت بە بابەتێکی دیاریکراو.

عیسا چیرۆکەکە بە جەختکردنەوە لەسەر سێ وشە سەبارەت بە نوێژ بەکاردەهێنێت - "داوا بکە... بگەڕێ... لێبدە." بۆ خێری گیانی خۆمانە کە ئێمە جدی بین لە پاڕانەوەکانماندا، دڵەکانمان بڕێژین لە نێوەندگیریی بەردەوامدا، بە واتای وشە هێرش ببەینە سەر دەرگای گەنجینەی بەرەکەت تا وەڵامەکە دێت. خودا هەرگیز نوێژی باوەڕ ڕەت ناکاتەوە. "داوا بکە،" "بگەڕێ،" "لێبدە،" پلەکانی سووربوونن لەسەر داواکاری. کاتێک بەردەوام دەبین لە گەمارۆدانی تەختی نیعمەت، هاندەدرێین بۆ پشکنینی دڵ و بۆ خۆ-دادگاییکردن، بۆ ئەوەی بەم شێوەیە بەپێی ویستی خودا نوێژ بکەین.

"هەرکەسێک داوا بکات وەردەگرێت." بەڵێنەکە زۆر فراوانە. ئەو فێرکارییانە پشتگوێ ناخات کە لە شوێنی تردا سەبارەت بە نوێژ دراون، بەڵکو باسی ئەوە دەکات کە ئاساییە: گیانی باوەڕدار کە بە نزا و تکای بێخۆپەرستییەوە دەچێتە لای خودا، و پشت بەو دەبەستێت بۆ دابینکردنی هەموو پێداویستییەک. دەکرێت پشتی پێ ببەسترێت بۆ ڕێزگرتن لە وشەکەی و بەپێی حیکمەتە بێسنوورەکەی ببەخشێت. نوێژ هەوڵدان نییە بۆ ئەوەی خودا ئامادە بێت بەرەکەت بدات. بەڵکو گرتنی ئەو شوێنەیە لەبەردەمی ئەودا کە دەتوانێت بە شێوەیەکی یەکگرتوو لەگەڵ سروشتی پیرۆزی خۆیدا بەرەکەت بدات.

"ئەگەر کوڕێک لە یەکێک لە ئێوە کە باوکە، نان داوا بکات، ئایا بەردی دەداتێ؟ یان ئەگەر ماسی داوا بکات، ئایا لە جیاتی ماسی مارێکی دەداتێ؟ یان ئەگەر هێلکە داوا بکات، ئایا دووپشکێکی پێشکەش دەکات؟" هەر وەک چۆن هیچ دایک و باوکێکی خۆشەویستی زەمینی منداڵەکەی بێ هیوا ناکات بەوەی شتێکی بێ نرخ یان زیانبەخشی پێ بدات لە جیاتی شتە باشەکە کە داوای کردووە، بە هەمان شێوە خوداش (هەرچەندە مافی ئەوەی هەیە کە بەپێی داناییەکەی خۆی بدات نەک بەپێی داواکردنەکەمان) هەرگیز شتێک نادات کە لە درێژخایەندا ببێتە مایەی بێ هیوابوونێک بۆمان. ئەگەر ئەو شتێکی تر لە جیاتی ئەوەی ئێمە داوای دەکەین دابنێت، دەتوانین دڵنیا بین کە باشتر دەبێت لەوەی کە داوامان کردووە. هێلکەکە ژیان دەپارێزێت؛ دووپشکەکە لەناوی دەبات. هیچ دایک و باوکێکی خۆشەویست بەو شێوەیە منداڵەکەی فریو نادات.

"چەند زیاتر باوکی ئاسمانیتان ڕۆحی پیرۆز بدات بەوانەی داوای لێ دەکەن؟" ئەمە دیارییە باڵاکەیە بۆ ئەوانەی متمانەیان بە کوڕ کردووە. ڕۆحی پیرۆز میوانە هەمیشەییەکە لە دڵی هەموو باوەڕداران. هێزی ئەو لە ژیانیاندا دەردەکەوێت کاتێک خۆیان دەدەنە دەست خودا، کە سەرچاوەی هەموو بەرەکەتێکە.

دوعا دەربڕینی پشت بەستن و متمانەیە. چونکە لە خۆماندا لاوازین، بۆ یارمەتی ڕوو لە یەکێک دەکەین کە هەرە بەتوانایە. بە زانینی خۆشەویستییەکەی وەک باوکی ئاسمانی، متمانەی پێ دەکەین، و بەو شێوەیە بە بوێرییەکی پیرۆزەوە دێینە بەردەمی بۆ ئەوەی داواکارییەکانمان ڕابگەیەنین. لە وەڵامی دوعادا، ئەو هەڵیبژاردووە کە بەرەکەتێکی دیاریکراو ببەخشێت کە هەرگیز بەدەستی ناهێنین ئەگەر دوعا نەکەین، بۆ ئەوەی دڵەکانمان بۆ هاوبەشی لەگەڵ خۆیدا ڕابکێشێت و بەڵگەیەکی ئەرێنیمان پێ بدات کە ئێمە مامەڵە لەگەڵ خودایەکی زیندوودا دەکەین. پێداویستییەکانمان دەرفەتی پێ دەبەخشن بۆ ئەوەی خۆشەویستی و بەزەیی ناسکی خۆی بۆ ئێمە نیشان بدات، و خۆی وەک خودایەکی کەسیی دەربخات کە دڵخۆش دەبێت بە بیستنی هاوارەکانمان و شادمان دەبێت بە هاتن بۆ یارمەتیدانمان.

شەرەفێکی زۆر پیرۆزە کە خودا بەو نزیکییە بناسین کە بتوانین لە جیاتی ئەوانی تر بچینە لای ئەو. "ئەم شەرەفە هەموو پیرۆزەکانی ئەویان هەیە" (زەبوورەکان ١٤٩:٩). ئێمە بە دروستی نوێژ ناکەین ئەگەر ملکەچی ویستی خودا نەبین.

تەنها کاتێک کە ئێمە بە ڕۆح دەڕۆین، دەتوانین بە ڕۆحی پیرۆز نوێژ بکەین. ئەمە تایبەتمەندیی نوێژی زاڵە لە سەردەمی نوێدا.

ئایەتەکانی 14-28

بەهەڵە تێگەیشتن لە عیسا -- لۆقا 11:14-28

و ئەو شەیتانێکی دەردەکرد، و بێدەنگ بوو. و کاتێک شەیتانەکە چووە دەرەوە، بێدەنگەکە قسەی کرد؛ و خەڵکەکە سەرسام بوون. بەڵام هەندێکیان گوتیان: «ئەو شەیتانەکان بە بەعلزەبووب، سەرۆکی شەیتانەکان، دەردەکات.» و ئەوانی تر، تاقییان دەکردەوە، نیشانەیەکیان لە ئاسمانەوە لێ داوا کرد. بەڵام ئەو، بە زانینی بیرەکانیان، پێی گوتن: «هەر شانشینێک دابەش بێت بەسەر خۆیدا، وێران دەبێت؛ و ماڵێک دابەش بێت بەسەر ماڵێکدا، دەکەوێت. ئەگەر شەیتانیش دابەش بێت بەسەر خۆیدا، چۆن شانشینەکەی دەمێنێتەوە؟ چونکە ئێوە دەڵێن من شەیتانەکان بە بەعلزەبووب دەردەکەم. و ئەگەر من بە بەعلزەبووب شەیتانەکان دەربکەم، کوڕەکانی ئێوە بە کێ دەریان دەکەن؟ بۆیە ئەوان دەبنە دادوەرەکانتان. بەڵام ئەگەر من بە پەنجەی خودا شەیتانەکان دەربکەم، بێگومان شانشینی خودا هاتووەتە سەرتان. کاتێک پیاوێکی بەهێزی چەکدار کۆشکەکەی دەپارێزێت، ماڵەکەی لە ئاشتیدایە: بەڵام کاتێک یەکێکی بەهێزتر لەو بێتە سەری، و بەسەریدا زاڵ بێت، هەموو چەکەکانی لێ دەسێنێتەوە کە متمانەی پێی بوو، و دەستکەوتەکانی دابەش دەکات. ئەوەی لەگەڵ من نەبێت، دژی منە: و ئەوەی لەگەڵ من کۆنەکاتەوە، بڵاوی دەکاتەوە. کاتێک ڕۆحی پیس لە پیاوێک دەردەچێت، بە شوێنە وشکەکاندا دەڕوات، بەدوای حەوانەوەدا دەگەڕێت؛ و هیچ نادۆزێتەوە، دەڵێت: «دەگەڕێمەوە بۆ ماڵەکەم کە لێیەوە هاتمە دەرەوە.» و کاتێک دێت، دەبینێت پاک کراوەتەوە و ڕازاوەتەوە. ئینجا دەڕوات، و حەوت ڕۆحی تری خراپتر لە خۆی لەگەڵ خۆی دەبات؛ و ئەوان دەچنە ژوورەوە، و لەوێ نیشتەجێ دەبن: و دۆخی کۆتایی ئەو پیاوە خراپترە لە یەکەم. و کاتێک ئەو ئەم شتانەی دەگوت، ژنێک لەناو خەڵکەکەدا دەنگی بەرز کردەوە، و پێی گوت: «خۆزگە بەو سکی دایکت کە تۆی هەڵگرت، و بەو مەمکانەی کە شیرت لێیان خوارد.» بەڵام ئەو گوتی: «بەڵێ، بەڵکو خۆزگە بەوانەی کە گوێ لە وشەی خودا دەگرن، و دەیپارێزن»- لۆقا 11:14-28.

پێنج بەش هەیە بۆ ئەم بەشەی نووسینە پیرۆزە. یەکەم، لە ئایەتەکانی لۆقا ١١:١٤-١٦، خودا ڕۆحە پیسەکان دەردەکات، سەرسامیی خەڵکەکە و بیرۆکە خراپەکان کە بە مێشکی دوژمنەکانییدا دەهاتن – هەندێک لە فەریسییەکان کە سەیریان دەکرد. دووەم، لە لۆقا ١١:١٧-٢٠ پەروەردگارمان قسە لەگەڵ فەریسییەکان دەکات. سێیەم، لە لۆقا ١١:٢١-٢٣، نموونەی بەهێزترەکە کە چەکی بەهێزەکە لادەبات. لە لۆقا ١١:٢٤-٢٦ نموونەی ڕۆحی پیسی دەرکراو و ماڵە بەتاڵەکەمان هەیە. پاشان لە لۆقا ١١:٢٧-٢٨ قسەکانی پەروەردگارمان بۆ ئەو ژنەمان هەیە کە ڕێز و شکۆیەکی تایبەتی بە دایکی عیسا بەخشیبوو. ئەو هەر شتێکی لەو جۆرەی ڕەتکردەوە، چونکە ویستی خودا نییە کە ئێمە دایکەکە لە جێگەی کوڕەکە دابنێین.

لە بەشی یەکەمدا، کەواتە، عیسای خاوەن دەبینین، وەک هەمیشە، بەزەیی و نیعمەت دەبەخشێتە گیانە پێویستەکان؛ و لەنێو ئەوانی تردا، یەکێکیان هەبوو کە ڕۆحی پیسی تێدابوو. ڕۆحە پیسەکە ئەوەندە کۆنترۆڵی پیاوەکەی کردبوو کە نەیدەتوانی قسە بکات. بەڵام کاتێک خاوەن ڕۆحە پیسەکەی دەرکرد پیاوەکە بە ئازادی قسەی کرد، و خەڵکەکە سەرسام بوون. بەڵام لەکاتێکدا سەرسام بوون بەوەی کرابوو، ئەوەیان نەناسییەوە کە پێغەمبەرێکی گەورە لەنێویاندا هەڵکەوتبوو، و نە ئەوەش کە یەکێک لەنێویاندا وەستابوو بۆ ئەوەی ڕێگای خودایان نیشان بدات. بۆیە گلەییان لێی کرد. بەردەوام لێی تێنەدەگەیشتن، بە شێوەیەکی سەرەکی لەبەر ئەوەی نەیاندەویست ڕاستی بزانن. چەندەها کەس هەن لە ڕۆژگاری ئەمڕۆماندا کە گلەیی لە کتێبی پیرۆز، لە مەسیحییەت، لە عیسای خاوەن مەسیح دەکەن، بەڵام هەرگیز هیچ هەوڵێک نادەن بۆ دۆزینەوەی ڕاستی. بە دەگمەن سەیری لاپەڕەکانی کتێبی پیرۆز دەکەن؛ وادیارە نایانەوێت بزانن خودا چی دەڵێت. بەشداری کۆبوونەوەکان ناکەن کە لەوانەیە وشەکە ببیستن کە بانگەشەی بۆ دەکرێت، یان سەرنجی ئەوە بدەن کە چی ڕوودەدات؛ و هێشتا سوورن لەسەر گلەییکردن لە فێرکردنەکانی ئەو کتێبەی کە هەرگیز نایکەنەوە. پێموایە یەکێک لە باشترین ڕێگاکان بۆ بێدەنگکردنی کەسانی لەو جۆرە ئەوەیە کە داوایان لێ بکەیت خۆیان کتێبی پیرۆز بگەڕێن و ڕاستی بدۆزنەوە. زۆرجار شتێکی لەم شێوەیە دەبیستین: "گوێم لێیە بانگخوازەکە فڵان و فڵان شت فێردەکات،" یان "کتێبی پیرۆز فڵان و فڵان شت فێردەکات." دەبێت لێیان بپرسین، "ئایا هەرگیز کتێبی پیرۆز دەخوێنیتەوە؟" دەبینیت کە ئەوان کتێبە پیرۆزەکان نازانن کە گلەییان لێ دەکەن. و بە هەمان شێوە بوو کاتێک خاوەنمان لێرە بوو. هیچ ئارەزوویەکیان نەبوو لێی تێبگەن؛ هیچ بیرێکیان نەبوو پەیامەکانی بە جددی وەربگرن. بڕیاریان دابوو کە ئەو ناتوانێت مەسیح بێت، و بۆیە هەموو شتێک کە کردی و گوتی بە هەڵە لێکیاندایەوە. تەنانەت کاتێک هێزی گەورەی خۆی نیشاندا بە دەرکردنی ڕۆحە پیسەکان، هەندێکیان گوتیان، "ئەو ڕۆحە پیسەکان بە ناوی بەعلزەبووب، سەرۆکی ڕۆحە پیسەکان، دەردەکات." ئەوە ئەوەندە بوو کە بڵێی ڕۆحە پیسەکان ملکەچی سەرکردەیەک دەبن، کە بێگومان بە تەواوی ڕاستە. ئەوان ئەو سەرکردەیەیان ناونا "بەعلزەبووب،" کە ناوێکی تری شەیتانە. ناوی یەکێک لە خوداوەندە فینیقییەکان بەعلزەبووب بوو، کە بە واتای "خاوەنی مێشەکان" دێت. گەلە بتپەرستەکانی لەو جۆرە خوداوەندیان بەسەر هەموو شتێکدا هەبوو. ئەم جوولەکانە بە ڕاستی دەیانگوت کە عیسای خاوەن دەیتوانی ڕۆحە پیسەکان دەربکات چونکە لەگەڵ میری ڕۆحە پیسەکاندا بوو، و میری ڕۆحە پیسەکان دەسەڵاتی پێدابوو، و ڕۆحە پیسەکان گوێڕایەڵی بوون. هیچ بەڵگەیەک بۆ ئەمە نەبوو. هەرگیز لێکۆڵینەوەیان نەکردبوو. هەرگیز ئەوەندە قسەیان لەگەڵیدا نەکردبوو. هەرگیز سەیری بابەتەکەیان نەکردبوو، بەڵام تەنها بازدان بۆ ئەو دەرئەنجامە. و بە هەمان شێوە پیاوان ئەمڕۆ بازدان بۆ دەرئەنجامەکان. عیسا هەمیشە لێی تێنەگەیشتوون. ئەم کەسانە دووڕوو بوون. هەوڵیان دەدا گوناهەکانیان بە پۆشاکێکی ڕاستودروستی ساختە داپۆشن، و کاتێک عیسا دووڕووییەکەیانی ئاشکرا کرد، ڕقیان لێی بووەوە لەبەر ئەوە.

تۆ چیڕۆکی سەرۆک هۆزە ئەفریقییەکە لە ڕۆژانی ڕۆبێرت مۆفاتت بیرە. ڕۆژێک ئاگادار کرابووەوە کە ئەو سەرۆک هۆزە سەردانی دەکات، بۆیە باشترین جلوبەرگی خۆی پۆشی بۆ ئەوەی پێشوازی لێ بکات. ئەو بە ڕازاوەیی دڕندانە هاتبوو. کاتێک قسەی لەگەڵ دەکرد، بە ڕێکەوت ئاوێنەیەکی بینی کە لە دارێکەوە لە دەرەوەی دەرگای کابینەکەی هەڵواسرابوو. هەرگیز شتێکی وای نەبینیبوو. چووە پێشەوە بۆ ئەوەی پشکنینی بۆ بکات، و ئەوەی بینی سەرسامی کرد. ناشرینترین ڕووخساری بینی کە هەرگیز بینیبێتی. سەیری لایەکەی تری کرد بەڵام هیچی نەبینی. پاشان داوای ڕوونکردنەوەی کرد. ئەو ڕووخسارە ترسناکەی لەناو ئاوێنەکەدا بینی هی کێ بوو؟ ئەو ڕوونی کردەوە کە ڕووخساری خۆی بوو. کاتێک لە کۆتاییدا دڵنیا بوو کە ڕاستە، داوای ئاوێنەکەی کرد. ئەو نەیویست لێی جیا بێتەوە؛ پێویستی پێی بوو بۆ تاشین، بۆ کورتکردنەوە و شانەکردنی قژی. بەڵام ئەو سوور بوو و پێشنیاری کرد لێی بکڕێتەوە، لە بەرامبەردا ددانی فیل، یان شتێکی تری بەنرخی پێ بدات. ئەو بیری کردەوە باشترە پەیوەندییەکی باشی لەگەڵدا هەبێت بۆیە پێی فرۆشت. کاتێک وەریگرت، دوایین سەیری خۆی تێدا کرد و لەسەر زەوی شکاندی بە پارچەپارچە، ڕایگەیاند کە هەرگیز جارێکی تر باسی نەکاتەوە. ئەوە ئاماژە بەوە دەدات بۆچی ئەم دووڕووانە هەمیشە کێشەیان لەگەڵ خوداوەندەکەمان هەبوو. لە ئینجیلی یۆحەننادا دەخوێنینەوە کە ڕووناکی ڕاستەقینە ڕووناکی دەداتە، یان بە واتای وشە، ڕووناکی دەخاتە سەر هەموو مرۆڤێک کە دێتە ناو جیهانەوە. خراپەکارییەکەیان لە ڕووناکی پاکێتی و پیرۆزییەکەیدا دەرکەوت، بۆیە تۆمەتباریان کرد بەوەی کە لەگەڵ میری ڕۆحە پیسەکاندا هاوپەیمانە. تێریان کرد بە داواکردنی نیشانەیەک لە ئاسمانەوە: "ئەگەر تۆ ئەوەیت کە بانگەشەی بۆ دەکەیت، ئەوا ئەوە بکە کە ئیلیا کردی - فەرمان بکە ئاگر لە ئاسمانەوە بێتە خوارەوە." بەڵام خوداوەندەکەمان هەرگیز هیچ موعجیزەیەکی ئەنجام نەدا بۆ تێرکردنی کونجکاوی، بەڵکو تەنها بۆ دابینکردنی پێداویستییەکانی مرۆڤایەتیی هەژار و ئازارچێژ. بۆیە پێیانی وت: "هەر شانشینێک دژی خۆی دابەش بێت، وێران دەبێت؛ و ماڵێک دژی ماڵێک بکەوێت، دەکەوێت. ئەگەر شەیتانیش دژی خۆی دابەش بێت، چۆن شانشینەکەی دەمێنێتەوە؟" ئەگەر ئەوەی ئەوان سوور بوون لەسەری ڕاست بووایە، ئەوا شەیتان هەوڵی دەدا شانشینەکەی خۆی وێران بکات. خوداوەند عیسا فەرمووی: "ئێوە دەڵێن من ڕۆحە پیسەکان بە ناوی بەعلزەبووب دەردەکەم؛ کەواتە کوڕەکانی خۆتان چی؟ لێرەدا پیتەر، جەیمس، و یۆحەننا و نێردراوەکانی تر هەن، کە ئەوانیش ڕۆحە پیسەکان دەردەکەن. ئێوە دەڵێن من بە هێزی شەیتان دەریان دەکەم، کەواتە ئێوە ئەمە بە کوڕەکانی خۆتان دەڵێن."

"کاتێک پیاوێکی بەهێزی چەکدار کۆشکەکەی خۆی دەپارێزێت، کەلوپەلەکانی لە ئاشتیدان: بەڵام کاتێک یەکێکی بەهێزتر لەو دێتە سەری و بەسەریدا زاڵ دەبێت، هەموو زرێپۆشەکانی لێ دەسێنێتەوە کە متمانەی پێی بوو، و دەستکەوتەکانی دابەش دەکات. ئەوەی لەگەڵ من نەبێت دژی منە: و ئەوەی لەگەڵ من کۆنەکاتەوە، بڵاوی دەکاتەوە." ئاسانە بزانرێت پیاوە بەهێزەکە کێیە، تەنانەت خودی شایەتان، کە مرۆڤایەتی بۆ سەدان ساڵ، بەڵێ، هەزاران ساڵ، لە کۆیلایەتیدا هێشتووەتەوە؛ بەڵام کاتێک عیسا هاتە ناو جیهان، پیاوە بەهێزەکەی بەستەوە. کاتێک شایەتان هات بۆ ئەوەی عیسا لە چۆڵەوانیدا تاقی بکاتەوە، پەروەردگارمان هەموو جارێک بە کتێبی پیرۆز ڕووبەڕووی بووەوە. ئەو دەسەڵاتی شایەتانی لە ژیانی ئەو کەسانەدا شکاند کە کۆیلەی داماوەکانی بوون. ئێستا پێویستە ئێمە لەگەڵ ئەودا دژی شایەتان بین. "ئەوەی لەگەڵ من نەبێت دژی منە: و ئەوەی لەگەڵ من کۆنەکاتەوە، بڵاوی دەکاتەوە." تۆ دەزانیت عیسا چی بۆ تۆ کردووە: ئەو تۆی لە دەسەڵاتی گوناه ڕزگار کردووە. تۆ دەزانیت ئەو زنجیرەکانی خووی شکاندووە کە تۆیان بەستبووەوە؛ بەڵام ئایا بە تەواوی خۆت ڕادەستی ئەو دەکەیت؟ ئایا شوێنی خۆت لە هاوبەشی لەگەڵ ئەودا گرتووە، لەبەردەم جیهاندا نەک تەنها وەک ڕزگارکەرت بەڵکو وەک پەروەردگارت خاوەندارێتی لێ دەکەیت؟

دواتر نموونەی ڕۆحی گڵاو دێت بۆ ئەوەی مەترسیی دڵسۆزیی دەرەکی بۆ ئەو و هیچ شتێک لە دڵدا نەبوون نیشان بدات. "کاتێک ڕۆحی گڵاو لە مرۆڤێک دەردەچێت، بە شوێنە وشکەکاندا دەڕوات و بەدوای حەوانەوەدا دەگەڕێت: و هیچ نادۆزێتەوە، دەڵێت، دەگەڕێمەوە بۆ ماڵەکەم کە لێیەوە هاتمە دەرەوە. و کاتێک دێتەوە، دەبینێت پاککراوەتەوە و ڕازاوەتەوە. ئینجا دەڕوات و حەوت ڕۆحی تر لە خۆی خراپتر لەگەڵ خۆی دەبات؛ و دەچنە ژوورەوە و لەوێ نیشتەجێ دەبن: و دۆخی کۆتایی ئەو پیاوە لە یەکەم خراپتر دەبێت." یەسووع جەستە و ڕۆحی مرۆڤ بە ماڵێک دەشوبهێنێت کە ڕۆحی خراپ تێیدا نیشتەجێ بووە. دوای ئەوەی جنۆکەکە دەرکرا، ماڵەکە بەتاڵە، چونکە ڕۆحی خودا ناچێتە ناو ئەو مرۆڤەی کە مەسیحی قبوڵ نەکردووە. ئەو جنۆکەکە وەک یەکێک وێنا دەکات کە دەچێتە چۆڵەوانی بۆ دۆزینەوەی شوێنی نیشتەجێبوون، بە شوێنە چۆڵەکاندا دەسووڕێتەوە و هیچ ماڵێک نادۆزێتەوە. لە کۆتاییدا دەڵێت، "دەگەڕێمەوە بۆ ماڵەکەم کە لێیەوە هاتم." کاتێک دەگەڕێتەوە، دەبینێت پاککراوەتەوە و ڕازاوەتەوە. کەس تێیدا ناژی. ڕەنگە هیچ خوویەکی خراپ لە ژیاندا نەبێت، بەڵام مەسیح لەو دڵەدا جێگەی نەدۆزیوەتەوە؛ بۆیە ڕۆحی خراپ دەڵێت، "حەوت ڕۆحی خراپی تر لەگەڵ خۆم دەبەم، و ئێمە لەوێ نیشتەجێ دەبین." بەم شێوەیە دۆخی کۆتایی ئەو پیاوە لە یەکەم خراپتر دەبێت.

ئەمە جێبەجێکردنێکی تایبەتی بۆ ئیسرائیل هەیە. ڕۆحی پیسی بتپەرستی لە ئیسرائیل دەرکرابوو، وەک ئەنجامی دیلیی بابل. خودا ناردنی بۆ بابل بۆ ئەوەی لە بتپەرستی چاکیان بکاتەوە. هەر شتێکی تر کە تێیدا شکستیان هێنا، هەرگیز جارێکی تر نەتەوەیەکی بتپەرست نەبوون. بە درێژایی سەدەکان لەو کاتەوە، ئیسرائیل دانپێدانەکەی خۆی پاراستووە، "پەروەردگاری خودامان یەکە." ماڵەکە بەتاڵ بوو، ڕاماڵرابوو و ڕازێنرابووەوە کاتێک خودا کوڕە پیرۆزەکەی نارد بۆ ئەوەی ڕزگاری بهێنێت بۆ هەموو ئەوانەی متمانەی پێدەکەن. وەرنەگیرا، بۆیە ئایینی ئیسرائیل لەو کاتەوە لە هەمان دۆخی بەتاڵیدا ماوەتەوە. ڕۆژێک دێت کە ڕۆحی خراپی بتپەرستی دەگەڕێتەوە بۆ نەتەوەکە، لەگەڵ حەوت ڕۆحی تر کە خراپترن لە خۆی. لە تەنگانە گەورەکەدا ئیسرائیل دەدرێتە دەست گەندەڵییەکی خراپتر لەوەی کە پێشتر زانیویانە، کاتێک دژە-مەسیح قبوڵ دەکەن لە جیاتی مەسیحی خودا. چەند شتێکی مەترسیدارە کاتێک ماڵەکە لە خوو خراپەکان ڕزگار کراوە و نەدراوە بە مەسیح! مەگەر ئەو بێتە ژوورەوە و خاوەندارێتی بکات، بەس نییە لە هەندێک خوو خراپ ڕزگار بکرێیت. ئێمە دەڵێین، "سروشت ڕقی لە بۆشاییە؛" و ئەمە بە هەمان شێوە لە بواری ڕۆحیشدا ڕاستە.

"و ڕوویدا، کاتێک ئەو قسانەی دەکرد، ژنێک لەناو خەڵکەکەدا دەنگی بەرز کردەوە و پێی گوت: «خۆزگە بەو سکی تۆی هەڵگرت و ئەو مەمکانەی شیری لێیان خواردووە.» بەڵام ئەو فەرمووی: «بەڵکو خۆزگە بەوانەی کە گوێ لە وشەی خودا دەگرن و جێبەجێی دەکەن.»" هاواری ئەم ژنە واتای ئەوە بوو: "خۆزگە بە دایکت؛" و عیسا دەستبەجێ وەڵامی دایەوە: "بەڵکو خۆزگە بەوانەی کە گوێ لە «وشەی خودا» دەگرن و جێبەجێی دەکەن." بە درێژایی سەدەکان مەیلی ئەوە هەبووە دایک بخەنە شوێنی ڕزگارکەر، مریەم بکەنە نێوەندگیر، ئەو شوێنەی پێ بدەن کە تەنها هی مەسیحە. "یەک نێوەندگیر هەیە لە نێوان خودا و مرۆڤدا، پیاوەکە، مەسیح عیسا." گەورەکەمان بۆ ساتێکیش نایەوێت دایکی بپەرستین، هەرچەندە ئەو پیرۆزە؛ بەڵام ئەو بەرەکەتێکی تایبەت دەدات بەوانەی کە ڕێز لە وشەی خودا دەگرن و گوێڕایەڵی دەکەن. با پەیامەکانی ئەو لە دڵ بگرین و بە گوێڕایەڵی بۆ کتێبە پیرۆزەکان بڕۆین، نەک نەریتە مرۆییەکان بکەینە جێگرەوەی ویستی ئاشکراکراوی ئەو.

ئایەتەکانی 29-36

بەرپرسیارێتی بەپێی -- لۆقا 11:29-36

کە خەڵکەکە زۆر کۆببوونەوە، دەستی کرد بە گوتن: ئەمە نەوەیەکی خراپە، داوای نیشانە دەکەن؛ هیچ نیشانەیەکی پێ نادرێت، تەنها نیشانەکەی یۆناسی پێغەمبەر نەبێت. چونکە وەک چۆن یۆناس نیشانەیەک بوو بۆ خەڵکی نەینەوا، ئاوایش کوڕی مرۆڤ دەبێت بۆ ئەم نەوەیە. شاژنی باشوور لە ڕۆژی حوکمدا لەگەڵ پیاوانی ئەم نەوەیە هەڵدەستێت و مەحکوومیان دەکات، چونکە ئەو لە دوورترین شوێنی زەوییەوە هات بۆ ئەوەی دانایی سولەیمان ببیستێت؛ و ئەوەتا گەورەتر لە سولەیمان لێرەیە. پیاوانی نەینەوا لە ڕۆژی حوکمدا لەگەڵ ئەم نەوەیە هەڵدەستن و مەحکوومی دەکەن، چونکە ئەوان تۆبەیان کرد لەسەر بانگەوازەکەی یۆناس، و ئەوەتا گەورەتر لە یۆناس لێرەیە. هیچ کەسێک کاتێک چرایەکی داگیرساند، نایخاتە شوێنێکی شاراوە، یان ژێر گۆزەیەک، بەڵکو دەیخاتە سەر چرادانێک، بۆ ئەوەی ئەوانەی دێنە ژوورەوە ڕووناکییەکە ببینن. چرای جەستە چاوە، کەواتە کاتێک چاوەکەت پاک بێت، هەموو جەستەشت پڕ دەبێت لە ڕووناکی؛ بەڵام کاتێک چاوەکەت خراپ بێت، جەستەشت پڕ دەبێت لە تاریکی. کەواتە وریابە ئەو ڕووناکییەی لە تۆدایە تاریکی نەبێت. کەواتە ئەگەر هەموو جەستەت پڕ بێت لە ڕووناکی، هیچ بەشێکی تاریک نەبێت، هەمووی پڕ دەبێت لە ڕووناکی، وەک چۆن ڕووناکییە گەشەکەی چرا ڕووناکیت پێدەدات"- لۆقا ١١:٢٩-٣٦.

لە سەرانسەری ووشەی خودادا فێرکراوین کە بەرپرسیارێتییەکەمان پشت بەو ڕووناکییە دەبەستێت کە خودا بە میهرەبانییەوە پێمان دەبەخشێت. چەند ڕۆژێک لەمەوبەر سەربازێکی گەنج لە گینێی نوێی دوورەوە نامەیەکی بۆ نووسیم. وتی، "هەرگیز لە ژیانمدا درکم پێنەکردبوو بە بارودۆخی ڕاستەقینەی خەڵکی نەزان تاوەکو گەیشتمە ئێرە لە گینێی نوێ." پێی وتم کە چووبووە ناو خەڵکی نەزانی سەرەتایی کە هەرگیز ناوی مەسیحیان نەبیستبوو یان هیچ شتێکیان دەربارەی ئینجیل نەدەزانی. وتی زۆر سەختە باوەڕ بکرێت کە ئەم پیاوانە ون دەبن بەهۆی نەزانییانەوە. پرسی، "ناتوانم لێی تێبگەم. ئایا هیچ شتێکت هەیە کە یارمەتی بدات ڕووناکی بخاتە سەر ئەم کێشەیە؟" تەنها دەتوانرێت بۆ ڕووناکی ڕوو بکرێتە ووشەی خودا؛ لە هیچ شوێنێکی تردا نادۆزرێتەوە. لە کتێبی ئەیوبدا (ئەیوب ٣٤:٢٣) بە دڵنیاییەوە دەخوێنینەوە کە خودا زیاتر لەوەی ڕاستە ناخاتە سەر هیچ مرۆڤێک. لە ڕۆژی دادگاییکردندا ئەو بە دادپەروەرانە مامەڵە دەکات. فێرکراوین کە، "بۆ ئەو کەسەی کە دەزانێت چاکە بکات، و نایکات، بۆ ئەو گوناهە." لە بەشی یەکەمی نامەی ڕۆما دەخوێنینەوە کە بتپەرستی هەنگاوێکی سەرکەوتن نییە لە پەرەسەندنی ئاییندا وەک چۆن زۆر کەس هەوڵ دەدەن وای دەربخەن، بەڵکو دابەزینێکی دیاریکراوە. نزمبوونەوەیەکە؛ بارودۆخێکە کە مرۆڤەکان تێیدا کەوتوون، بەهۆی ئەوەی کە لەو ڕووناکییە لایانداوە کە جارێک هەبوویان. مرۆڤ وەک بتپەرستێک دەستی پێنەکرد، کە لە تاریکییەوە بەرز بێتەوە و بەدوای خودادا بگەڕێت. ئەو دەستی پێکرد بە وەحییەکی تەواو و ڕوون لە خوداوە. لە سەرەتادا هەموو مرۆڤەکان ڕاستییان هەبوو دەربارەی خودای زیندووی تاک. بەڵام زۆر کەس حەز ناکەن ئەم زانیارییە ئەمڕۆ ڕووبەڕوو ببنەوە؛ حەز ناکەن درک بەوە بکەن کە ئەوان پەیوەندییان بە خوداوە هەیە و خودا بێسنوور پیرۆز و دادپەروەرە. ئەمە لە سەردەمەکانی ڕابردووشدا وابوو کاتێک مرۆڤەکان لە ڕاستی لایاندا چونکە حەزیان نەدەکرد زانیاری خودا بپارێزن.

لەو بەشی یەکەمی ڕۆمادا چوار جار دەستەواژەکانی "خودا وازی لێهێنان" و "خودا ئەوانی ڕادەست کرد" دەبینین. بۆچی؟ چونکە ئەوان وازیان لەو هێنا؛ ڕوویان لێی وەرگێڕا. ڕەتیان کردەوە لەو ڕووناکییەدا بڕۆن کە پێی دابوون، بۆیە ئەویش ڕادەستی تاریکی کردن. بەڵام تەنانەت ئەمڕۆش، هەرچەندە مرۆڤەکان لە تاریکیدان، هەموو کەسێک ویژدانی هەیە. هەموو پیاوێک شتێک لەبارەی ڕاست و هەڵەوە دەزانێت. ویژدانی خۆی پێی دەڵێت کە دەبێت هاوڕێیانی خۆی خۆشبوێت؛ کە دەبێت پاک و میهرەبان و ڕاستگۆ بێت. بەڵام لەبری ئەوە، مرۆڤەکان ڕوو لە خودا وەرگێڕن و دەبنە ناپاک و نامیهرەبان و ناڕاستگۆ؛ و بە درێژایی کات ویژدانەکانیان تاوانباریان دەکەن بە خراپەکاری. لە ڕۆژی دادگاییدا خودا مامەڵە لەگەڵ مرۆڤەکاندا دەکات بەپێی ئەو ڕووناکییەی کە هەیانبووە و ئەو ڕووناکییەی کە ڕەتیان کردووەتەوە. ئەو بێباوەڕان فڕێ ناداتە ناو ئاگری دۆزەخ تەنها لەبەر ئەوەی هەرگیز گەورە عیسای مەسیحیان نەناسیوە و باوەڕیان پێنەکردووە کاتێک کەس پەیامەکەی بۆ نەبردوون؛ بەڵام بێباوەڕان ونبوون بەهۆی گوناهی خۆیانەوە، بەهۆی خراپەکاریی خۆیانەوە، بەهۆی ئەو گڵاوییەی کە تاوانبارن پێی. سوپاس بۆ خودا، "کوڕی مرۆڤ هاتووە بۆ ئەوەی ئەوەی ونبووە بیدۆزێتەوە و ڕزگاری بکات." لێرەوە بەرپرسیارێتیی ئێمە دێتە ئاراوە. دەبێت بچینە لایان و پێیان بڵێین چۆن دەتوانن ڕزگار ببن. بەڵام با وا دابنێین پیاوێکی بێباوەڕ هەیە کە لە تاریکیدا دەژی و دەیەوێت ڕێگەی ڕاست بزانێت، کە دەیەوێت لەبەردەم خودادا ڕاست بێت؛ ئەوا من بوێری ئەوەم هەیە بڵێم و باوەڕم وایە کە خودا خۆی بەرپرسیار دەکات بۆ ئەوەی ڕووناکی پێبدات بە ئەندازەی پێویست بۆ ئەوەی ڕزگاری بێت. دەتوانین دڵنیا بین کە خودا هەرگیز ڕێگە نادات مرۆڤێک ون بێت کە ئارەزووی ڕزگاربوون دەکات؛ بە شێوەیەک لە شێوەکان ڕووناکی پێدەدات.

بەڵام ئێمە لە ماڵەوە پێویستە خەمی خۆمان بێت. ئێمە کە مزگێنیمان بیستووە و زانیاریی مەسیحمان هەبووە، ئێمە کە دەزانین بەرپرسیارێتییەکەمان چییە، کە بە درێژایی ساڵان هەموویمان بیستووە، کەچی هیچمان لەبارەیەوە نەکردووە! کاتێک گەورەمان عیسا لێرە لەسەر زەوی بوو، ئەوانەی کە وەحیی پەیمانی کۆنیان پێدرابوو، هاتنە لای و دەیانویست نیشانەیەک لەو ببینن. ئەوان نیشانەیان هەبوو. ئەوان کتێبی پیرۆزیان هەبوو. دەبوو بیانزانیایە عیسا کێیە؛ دەبوو بیانزانیایە کەی مەسیح دێت، و لە کوێ لەدایک دەبێت، و چ جۆرە کەسایەتییەک دەبێت. هەرچەندە بانگەشەی باوەڕهێنانیان بە کتێبی پیرۆز دەکرد، بەڵام گەڕان بەدوای نووسراوەکاندا نەکرد بۆ ئەوەی بزانن ئایا مەسیح کوڕی خودا بوو یان نا. لەبری ئەوە، گوتیان: "دەمانەوێت نیشانەیەک لە ئاسمانەوە ببینین،" نیشانەیەک بۆ تێرکردنی حەزی زانینیان.

بیرم دێت کاتێک کوڕێکی گەنج بووم، زۆر نیگەرانی گیانی خۆم بووم، لە کتێبی پیرۆزەکەمدا خوێندمەوە کە فریشتەکان بۆ پیاوان دەردەکەوتن، و چوومە ژوورەکەم، دەرگاکەم داخست و گوتم، "ئەی خودا، ئەگەر تەنها فریشتەیەکم بۆ بنێریت بۆ ئەوەی شتەکانم بۆ ئاشکرا بکەیت، ئەوا ڕزگار دەبم." بەڵام هیچ فریشتەیەک دەرنەکەوت، و ئێستا دڵخۆشم بەوە. لە جیاتی ناردنی فریشتەیەک، منی گەڕاندەوە بۆ وشەکەی خۆی، و زۆری پێنەچوو، لە ڕێگەی وشەکەوە، ڕزگار کرام. وەک چۆن ئەم جولەکە گەیشتنە لای عیسا بەدوای نیشانەیەکدا دەگەڕان، زۆرێک لە نەوەی ئێمەش بەدوای نیشانەیەکدا دەگەڕێن. ئەمە بەڵگەی بێباوەڕی و نەیاریمانە بۆ پشتبەستن بە بەڵێنە سادەکەی. عیسا فەرمووی، "هیچ نیشانەیەک نادرێتێ، جگە لە نیشانەی یۆناسی پێغەمبەر، چونکە وەک چۆن یۆناس سێ ڕۆژ و سێ شەو لە سکی دڕندەی دەریا بوو، بە هەمان شێوە کوڕی مرۆڤ سێ ڕۆژ و سێ شەو لە دڵی زەویدا دەبێت." بە واتایەکی تر، ئەو نیشانەیەی کە دەدرا، هەستانەوەی پەروەردگارمان بوو لە مردووان. بەداخەوە، زۆرێک لە خەڵک هێشتا بەدوای نیشانەیەکدا دێن، ڕەتیدەکەنەوە باوەڕ بە ڕزگارکەری هەستاوە بهێنن لە بەرامبەر بەڵگەی گۆڕە بەتاڵەکەدا. ئەو فەرمووی کە شاژنی باشوور، واتە شاژنی شەبا، کە هات بۆ بیستنی سولەیمانی بەناوبانگ دەربارەی ناوی خودا، "لە ڕۆژی دادگاییدا لەگەڵ پیاوانی ئەم نەوەیەدا هەڵدەستێتەوە، و مەحکوومیان دەکات: چونکە ئەو لە دوورترین شوێنەکانی زەوییەوە هات بۆ بیستنی دانایی سولەیمان؛ و سەیری بکەن، گەورەتر لە سولەیمان لێرەیە." شاژنی شەبا لە ئۆرشەلیمەوە زۆر دوور دەژیا، بەڵام دڵێکی برسی هەبوو، و پەرۆش بوو بۆ زانینی ڕاستیی خودا. ئەو بیستبووی کە پاشایەکی گەورە لە ئۆرشەلیم هەیە کە داناییەکی گەورەی پێدرابوو، و خودای ڕاستەقینەی دەناسی و دەیتوانی وەڵامی پرسیارەکانی بداتەوە و کێشەکانی چارەسەر بکات. بۆیە ئەو، بە تێچوویەکی زۆر بۆ خۆی، هاتە ئۆرشەلیم، و کاتێک سولەیمانی بینی و قسەی لەگەڵ کرد، هێندە سەرسام بوو کە گوتی، "نیوەی پێنەوتراوم." پەروەردگار عیسا فەرمووی لە ڕۆژی دادگاییدا شاژنی شەبا هەڵدەستێتەوە دژی ئەو پیاوان و ژنانەی کە هەموو دەرفەتێکیان هەبووە بۆ ناسینی خودا، بۆ ناسینی ڕاستی، بۆ ناسینی مەسیح، و هێشتا سوود لە مافەکانیان وەرناگرن. لە ڕۆژی دادگاییدا، ئەگەر ئێوەی کە لە وڵاتێکی مەسیحیدا دەژین، بەم شێوەیەی ئێستا بەردەوام بن، ئێوەی کە مزگێنییان لە منداڵییەوە خوێندووەتەوە و ڕوون کراوەتەوە و هێشتا هەرگیز دڵتان بۆ عیسای مەسیح نەکردووەتەوە – ئەگەر بەو شێوەیە بچنە ناو هەتاهەتاییەوە، چەندە ترسناک دەبێت کاتێک دەبینن لە تەنیشت کوڕی خوداوە وەستاوە، شاژنی شەبا کە هێندە زۆری دا بۆ بیستنی ڕاستی. ئەو پەنجەی بۆ ئێوە ڕادەکێشێت و دەڵێت، "خۆزگە من لەو کاتەدا ژیابام کە ئێوە ژیاون و دەرفەتەکانی ئێوەم هەبووایە، چەند بە دڵخۆشییەوە سوودم لێیان وەردەگرت." هەڵەیەکی ترسناکە گوناه کردن دژی ئەو ڕووناکییەی خودا پێمان دەدات.

ئینجا پەروەردگار عیسا بە جوولەکە خۆبەزلزانەکان فەرموو، کە لە ڕۆژی حوکمداندا، "پیاوانی نەینەوا لەگەڵ ئەم نەوەیەدا لە حوکمداندا هەڵدەستنەوە و مەحکوومی دەکەن: چونکە ئەوان لەسەر بانگەوازەکەی یۆناس تۆبەیان کرد، و ئەوەتا، گەورەتر لە یۆناس لێرەیە." زۆر پیاو چیرۆکی یۆناس ڕەت دەکەنەوە، و هەندێکیش کە تەنانەت لەسەر مێزی پیرۆز لە کەنیسەکانماندا دەوەستن، ئەم چیرۆکە وەک درۆ ڕەت دەکەنەوە؛ بەڵام پەروەردگار عیسا، خودا کە لە جەستەدا دەرکەوت، فەرمووی کە وەک چۆن یۆناس سێ ڕۆژ و سێ شەو لە سکی دڕندەی دەریادا بوو، ئەویش سێ ڕۆژ و سێ شەو لە دڵی زەویدا دەبێت. بەم شێوەیە مۆری دەسەڵاتی خۆی لەسەر ئەو کتێبە بچووکەی پەیمانی کۆن داناوە کە لەلایەن گومانکارانەوە بە درێژایی سەدەکان ڕەتکراوەتەوە و گاڵتەی پێکراوە. عیسا یۆناسی دەناسی، و عیسا پیاوانی نەینەوای دەناسی، و تۆمار کراوە کە پیاوانی نەینەوا تۆبەیان کرد. بیر لە ڕووبەڕووبوونەوەی پیاوانی نەینەوا بکەرەوە و ئەوان سەیری تۆ بکەن و بڵێن، "ئێوە زۆر ماف و دەرفەتتان هەبوو و هێشتا پشتگوێتان خستن. ئێمە یەکەم پەیاممان لە خوداوە کە بیستمان بڕوامان پێی هێنا. ئێمە یەکەم جار کە پێغەمبەرێک هات بۆ ڕاگەیاندنی ڕاستیی خودایی بڕوامان پێی هێنا، و خودا بەزەیی پێماندا هاتەوە و ڕزگاری کردین؛ بەڵام ئێوە وشەکەتان بیستووە کە دووبارە و سێبارە ڕوون کراوەتەوە، و ئێوە ڕووتان وەرگێڕا بەهۆی خۆشەویستیتان بۆ جیهان. ئێوە زیاتر خەمتان بوو لەسەر تێرکردنی ئارەزووە سروشتییەکانتان لەسەر زەوی وەک لە بەدەستهێنانی ماڵێکی پیرۆز لە بەهەشتدا." پیاوانی نەینەوا لە حوکمداندا لەگەڵ ئەم نەوەیەدا هەڵدەستنەوە و مەحکوومی دەکەن، چونکە ئەوان تۆبەیان کرد، و ئێوە تۆبە نەکردووە. خودا بیدات کە ئەمڕۆ تۆبە بکەن و پێی بڵێن، "من وشەکەم زۆر جار بیستووە. من زۆر ڕووناکیم هەبووە؛ هێشتا لێی دوور کەوتوومەتەوە؛ من لە تاریکیدا ڕۆیشتووم. ئێستا دێم دان بە گوناهەکانمدا دەنێم و متمانەم بە کوڕەکەت هەیە."

کاتێک ڕووناکی وەردەگرین، ئەوا بەرپرسیارین کە بیگوازینەوە بۆ کەسانی تر. ڕزگارکەرەکەمان نموونەی مۆمە داگیرساوەکەی هێنایەوە، "کەس نییە کاتێک مۆمێک دادەگیرسێنێت، لە شوێنێکی شاراوە دایبنێت، یان لەژێر قاپێکدا، بەڵکو لەسەر چرادانێک دای دەنێت، بۆ ئەوەی ئەوانەی دێنە ژوورەوە ڕووناکییەکە ببینن." ئەگەر من ڕووناکیم لە ئاسمانەوە وەرگرتبێت، نابێت ڕووناکییەکەم لەژێر جێگایەک یان قاپێک یان لە شوێنێکی شاراوەدا بشارمەوە. نابێت ڕێگە بە هیچ شتێک بدەم لە ژیانی ناوماڵم یان لە کاروبارمدا ڕێگریم لێبکات لەوەی بۆ خودا بدرەوشێمەوە. لە هەر شوێنێک بم و بارودۆخم هەرچییەک بێت، بەرپرسیارم لەوەی ئەو ڕووناکییەی کە ئەو پێی بەخشیووم، بیگوازینەوە بۆ کەسانی تر. با زۆر بە جیددی ڕووبەڕووی ئەمە ببینەوە، برایان و خوشکانی مەسیحیم. ئایا ڕێگە بە هیچ شتێک دەدەین لە هەڵسوکەوت و ڕەفتارماندا کە ڕووناکییەکە کز دەکات؟ دراوسێ نزیکەکانمان چۆنن؟ ئایا ئەوان باوەڕیان بە باوەڕی مەسیحییانەمان هەیە، یان ڕووناکییەکەمان ئەوەندە شاراوەیە کە ناتوانن بیبینن، و تەنانەت نازانن کە ئێمە مەسیحین؟

جارێک پیاوێکم دەناسی کە بۆ هاوین دەڕۆیشت بۆ بڕینی دار، و چاوەڕوان بوو لە پاییزدا بگەڕێتەوە. پێم گوت، "تۆ خۆت لەناو بێخوداکاندا دەبینیتەوە، و با خودا یارمەتیت بدات کە لە شایەتییەکەتدا پتەو بیت." ئەو گوتی کە باش دەبێت. ئەو گەڕایەوە دوای سێ مانگ. من گوتم، "خۆشحاڵم بە بینینت. چۆن بوویت ئەم هاوینە؛ ئایا هیچ مەسیحییەکی دیکەت لەوێ دۆزییەوە؟" ئەو گوتی، "من تاکە کەس بووم، بەڵام هیچ کێشەیەکم لەگەڵ پیاوە ڕزگارنەکراوەکاندا نەبوو. لە ڕاستیدا، من توانیم ئەوەندە بێدەنگی بکەم کە هیچ کەسێک هەرگیز نەیزانی من مەسیحیم." ئەوە شاردنەوەی ڕووناکییەکەتە، و ئەوە هەمان شتە کە خودا پێمان دەڵێت نابێت بیکەین. ئەگەر من مەسیح وەک ڕزگارکەرم بناسم، لە جیاتی بێدەنگبوون لەسەری دەبێت قسە بۆ ئەو بکەم، نەک تەنها بە لێوەکانم بەڵکو بە ژیانمیشەوە. ئەگەر لێو و ژیان یەک نەگرنەوە، شایەتییەکە زۆر بەهای نابێت.

Rizgarbûner nimûneyeke din a bedew bikar tîne: "Ronahiya laş çav e." Loma dema çavê min sade be ("sade" bi rastî tê wateya "saxlem"), ango dema saxlem be, tevahiya laş tije ronahî ye. Lingên min çav nînin, lê lingên min dizanin ku biçin ku derê heke çavên min saxlem bin; destên min çav nînin, lê destên min dizanin çawa rast kar bikin heke çavên min saxlem bin. Heke çavên min saxlem bin, tevahiya laşê min tije ronahî ye. Ji aliyekî din ve, heke çavê min xerab be, ango heke çav nexweş be, wê demê tevahiya laş tije tarîtî ye. Dema çavê min nexweş be, ez nikarim bibînim ku biçim ku derê, û ez nizanim çawa destên xwe bikar bînim; her dem pêwîstiya min bi kesekî heye ku min rêberî bike. Wekî Mesîhî divê çavekî me yê sade, ango saxlem, hebe. Dema çav saxlem be, em ê çavên xwe li ser Mesîh bigirin.

"کاتێک چاوەکانم لەسەر عیسا جێگیر دەبن"

من هەموو شتێکی تر لەبیر دەکەم؛

ئەوەندە کۆتکراو بوو بینینی ڕۆحم،

تێڕامان لە خاچکراو.

کاتێک من سەرقاڵی ئەوم، هیچ کێشەیەکم نییە لە دۆزینەوەی ڕێگام لەم جیهانەدا و ئەوە بکەم کە ئەو دەیەوێت بیکەم، بەڵام پێویستە وریابم نەوەک شتێک بێت و بینینم تێکبدات. زۆر ئاسانە کە بکەویتە ناو ئەو خووانەی کە دەبنە هۆی تاریکیی ڕەوشتی، یان شتانێک هەڵبژێریت کە بینینی ڕۆحی تاریک دەکەن. گرنگی بدە بە ووشەی خودا؛ ئارەزووی خوێندنەوەی ووشەی خودا گەشە پێبدە. هیچ شتێک هێندەی خووی خوێندنەوەی ئەدەبیاتی بێسوود کە ئەمڕۆ لە زۆر شوێندا بڵاوە، ئارەزووی خوێندنەوەی ووشەی خودا ناکوژێت. بەم شێوەیە ناتوانیت ڕووناکیی ڕۆحی بەدەست بهێنیت. خەڵک دەڵێن، "من کتێبی پیرۆزم دەخوێنمەوە، بەڵام زۆر شتی لێ وەرناگرم." هۆکارەکەی ئەوەیە کە چاو ساغ نییە؛ کاڵ بووەتەوە، بەشێکی کوێر بووە و سەرقاڵی ئەو شتانەیە کە دژی ڕاستیی خودا و ڕۆحی پیرۆزن کە لە ناوتدا نیشتەجێن. لە لایەکی ترەوە، ئەگەر چاوت ساغ بێت، ئەوا هەموو جەستەت ساغ دەبێت، و هیچ بەشێکی تاریک نابێت. بۆیە گەورەی پیرۆزمان بە توندی جەخت لەسەر گرنگیی ڕۆیشتن لەو ڕووناکییە دەکاتەوە کە ئەو دەیدات. بیر لە بەرپرسیارێتیی ئەوانە بکەرەوە کە پێشتر لە مەسیحدا هاتوونەتە لای خودا، بۆ ئەوەی ئەو ڕووناکییە بگەیەننە خەڵکی تر، و بە شێوەیەک لەبەردەم خودادا بژین کە هەمیشە بینینێکی ڕوونیان هەبێت بۆ ئەوەی ئەوە بکەن کە گەورە دەیەوێت ئەوان بیکەن. ئەگەر ڕووناکیی ژیانت وەرنەگرتووە، ئەگەر هەرگیز متمانەت بە مەسیح نەکردووە وەک ڕزگارکەرت، ئۆه، ئاگادارت دەکەمەوە، وریابە! هەموو مرۆڤەکان بە سروشت لە تاریکیدان، بەڵام شتێک هەیە لەوە خراپترە. کاتێک ڕووناکیی پێشکەشکراو ڕەتدەکەیتەوە، تاریکییەکە زۆر جددیتر دەبێت لەو تاریکییەی کە تێیدا لەدایک بوویت. دەخوێنینەوە، "مرۆڤەکان تاریکییان خۆشدەوێت نەک ڕووناکی، چونکە کارەکانیان خراپن." ئەوە تاریکیی بەئارەزووە. ئەگەر مرۆڤەکان بەردەوام بن لە ڕۆیشتن لە تاریکیدا، و پشتیان لە ڕووناکی بکەن، ڕەنگە ڕۆژێک بێت کە خودا وازیان لێ بهێنێت بۆ تاریکیی دادوەری. لە ئیریمیا ١٣:١٦ دەخوێنینەوە، "شکۆمەندی بدەنە گەورە خوداکەتان پێش ئەوەی تاریکی دروست بکات، و پێش ئەوەی پێیەکانتان بەسەر چیا تاریکەکاندا بکەون، و لە کاتێکدا ئێوە بەدوای ڕووناکیدا دەگەڕێن، ئەو بیکاتە سێبەری مردن، و بیکاتە تاریکییەکی زۆر چڕ." ئەگەر بەردەوام بیت لە خۆشویستنی تاریکی نەک ڕووناکی، ڕەنگە خودا ڕۆژێک بڵێت، "ئەگەر تاریکیت دەوێت، دەتوانیت هەتبێت،" و تۆ بۆ هەمیشە دەچیتە ناو تاریکییەوە. ئەوە چارەنووسی ئەوانەیە کە ڕووناکییان ڕەتکردووەتەوە – تاریکیی هەتاهەتایی!

ئایەتەکانی ٣٧-٥٤

لێکۆڵینەوە لە گفتوگۆکانی سەر مێز -- لۆقا 11:37-54

"کاتێک ئەو قسەی دەکرد، فەریسییەک داوای لێکرد لەگەڵی نان بخوات: ئەویش چووە ژوورەوە و دانیشت بۆ نانخواردن. کاتێک فەریسییەکە بینی، سەری سوڕما کە ئەو پێش نانخواردن دەستی نەشوشتووە. خودا پێی فەرموو: ئێوە ئەی فەریسییەکان، دەرەوەی پەرداخ و قاپەکە پاک دەکەنەوە؛ بەڵام ناختان پڕە لە چاوچنۆکی و خراپە. ئەی گەمژەکان، ئایا ئەوەی دەرەوەی دروستکردووە، ناخیشی دروست نەکردووە؟ بەڵکو ئەوەی هەتانە خێر بکەن؛ و، ئەوا هەموو شتێک بۆ ئێوە پاک دەبێت. بەڵام قوڕبەسەر ئێوە، ئەی فەریسییەکان! چونکە ئێوە دەیەک نەعنا و سداب و هەموو جۆرە گیایەک دەدەن، و دادپەروەری و خۆشەویستی خودا پشتگوێ دەخەن: دەبوو ئەمانەتان بکردایە، و ئەوانی دیکەتان پشتگوێ نەخستایە. قوڕبەسەر ئێوە، ئەی فەریسییەکان! چونکە ئێوە حەزتان لە باشترین کورسییەکانە لە کەنیشتەکان، و سڵاوکردن لە بازاڕەکان. قوڕبەسەر ئێوە، ئەی نووسەران و فەریسییەکان، دووڕووان! چونکە ئێوە وەک گۆڕی نادیارن، و ئەو پیاوانەی بەسەریاندا دەڕۆن ئاگایان لێیان نییە. ئینجا یەکێک لە مامۆستایانی یاسا وەڵامی دایەوە و پێی گوت: مامۆستا، بەم قسانە ئێمەش سەرزەنشت دەکەیت. ئەویش فەرمووی: قوڕبەسەر ئێوەش، ئەی مامۆستایانی یاسا! چونکە ئێوە بارێکی قورس دەخەنە سەر خەڵک کە هەڵگرتنی گرانە، و خۆتان بە یەکێک لە پەنجەکانتان دەست لە بارەکان نادەن. قوڕبەسەر ئێوە! چونکە ئێوە گۆڕی پێغەمبەران دروست دەکەن، و باوکانتان ئەوانیان کوشت. بەڕاستی ئێوە شایەتی دەدەن کە ئێوە ڕێگە بە کردەوەکانی باوکانتان دەدەن: چونکە ئەوان بەڕاستی ئەوانیان کوشت، و ئێوە گۆڕەکانیان دروست دەکەن. بۆیەش دانایی خودا فەرمووی: من پێغەمبەر و نێردراویان بۆ دەنێرم، و هەندێکیان دەکوژن و چەوساندنەوەیان دەکەن: بۆ ئەوەی خوێنی هەموو پێغەمبەران، کە لە دامەزراندنی جیهانەوە ڕژاوە، لەم نەوەیە داوا بکرێتەوە؛ لە خوێنی هابیلەوە تا خوێنی زەکەریا کە لە نێوان قوربانگا و پەرستگادا لەناوچوو: بەڕاستی پێتان دەڵێم، لەم نەوەیە داوا دەکرێتەوە. قوڕبەسەر ئێوە، ئەی مامۆستایانی یاسا! چونکە ئێوە کلیلەکەی زانستتان بردووە: خۆتان نەچوونە ژوورەوە، و ئەوانەشتان ڕێگرتن کە دەچوونە ژوورەوە. کاتێک ئەو ئەم شتانەی پێیان گوت، نووسەران و فەریسییەکان دەستیان کرد بە زۆر لێکردنی بە توندی، و هاندانی بۆ قسەکردن لەسەر زۆر شت: چاوەڕێی ئەویان دەکرد، و هەوڵیان دەدا شتێک لە دەمی بگرن، بۆ ئەوەی تاوانباری بکەن"- لۆقا ١١:٣٧-٥٤.

پێشتر لە هەوڵماندا بۆ ڕوونکردنەوەی ئەم ئینجیلە تێبینیمان کردووە کە لوقا زۆرجار باس دەکات لەسەر بانگهێشتکردنی ڕزگارکەر بۆ نانخواردن و بەشداریکردنی لەسەر خوان لەگەڵ کۆمەڵە خەڵکی جیاوازدا. ئاماژەمان بەوە کردووە کە هیچ شوێن و بارودۆخێک نییە کە مرۆڤ دەربخات و نیشانی بدات کە ئەو بەڕاستی کێیە زیاتر لەسەر مێزی نانخواردن، کاتێک یان بە هاوڕێیان دەورە دراوە کە لەگەڵیاندا هاوبەشی دەکات، یان لەناو دوژمناندایە کە ئامادەن بۆ ئەوەی کەم و کوڕی تێدا بدۆزنەوە. بەشێکی زۆری ئینجیلی لوقا پێکدێت لە قسەکانی پەروەردگارمان لەسەر خوان. پێشتر چەند نموونەیەکمان تاوتوێ کردووە، و لێرەشدا یەکێکی ترمان هەیە. لە هەموو بۆنەیەکی لەو شێوەیەدا قسەکانی زۆر دڵسۆزانەن. پەروەردگارمان عیسا هەمیشە لەگەڵ خەڵکدا ڕاستگۆ بوو؛ هەرگیز دەستخۆشی لێ نەدەکردن؛ هەرگیز خۆی وەک شتێک نیشان نەدەدا کە نەبوو؛ هەرگیز پشتگیری هیچ شتێکی هەڵەی نەدەکرد؛ لەگەڵ ئەوەشدا هەرگیز بێڕێز یان هێرشبەر نەبوو، بەڵکو لە هەموو بارودۆخێکدا دڵسۆز و ڕاستگۆ بوو.

لێرەدا دەخوێنینەوە کە فەریسییەک بانگهێشتی عیسای کرد بۆ نانخواردن لەگەڵی، و "چووە ژوورەوە و لەسەر خوانەکە دانیشت." فەریسییەکانی دیکەش لەوێ ئامادە بوون، و میواندارەکە تێبینی کرد کە کاتێک عیسا ئامادە بوو لەسەر مێزەکە پاڵ بکەوێت، ئەو ڕێوڕەسمێکی ئەنجام نەدا کە لەنێوانیاندا باو بوو – ئەو پێش نانخواردن "خۆی نەشۆرد". ئەمە تەنها ئاماژە نەبوو بۆ دەستشۆردن، بەڵکو بۆ پاککردنەوەیەکی ورد بوو بۆ ئەوەی کەسێک شیاو بێت بۆ بەشداریکردن لە ژەمەکە. ئەمە سروشتێکی ئایینی هەبوو، و ئەوان وایان دەزانی کاتێک ئەم ڕێوڕەسمە تەواو دەبێت، ئەوان لەبەردەم خودا پاکن. بۆیە فەریسییەکان سەرسام بوون کە عیسا پێش نانخواردن "خۆی نەشۆردبوو". خودا پێیانی فەرموو، "ئێوەی فەریسییەکان، ئێستا دەرەوەی پەرداخ و قاپەکە پاک دەکەنەوە؛ بەڵام ناخی ئێوە پڕە لە چاوچنۆکی و خراپەکاری. ئەی گەمژەکان، ئایا ئەوەی دەرەوەی دروست کرد، ناخیشی دروست نەکرد؟" بەو وشانە خودا عیسای مەسیح جەختی لەوە کردەوە کە هەرچەندە ئەم ئایینپەرستە توندڕەوانە گرنگییەکی زۆریان بە ڕواڵەتەکانی خواناسی دەدا، بەڵام پشتگوێیان خستبوو ئەو ڕاستییە ناوەکییانەی کە دەبوو زۆر زیاتر بۆیان گرنگ بوونایە. زۆرێک لە مەسیحییە بانگەشەکارەکان ئەمڕۆ هەمان هەڵە دەکەن. ئەوان زۆر زیاتر گرنگی بە ڕێوڕەسمە دەرەکییەکان دەدەن وەک لە ژیانی ناوەکی. بۆ نموونە، هەندێک هەن کە وا دەزانن فەرمانی لەئاودا هەڵکێشان لە گوناه پاکیان دەکاتەوە، و بەهۆی ئەوەوە نوێ دەکرێنەوە.

پەروەردگار سەیری ناخی دڵی مرۆڤەکانی دەکرد، و پێیانی وت کە تەنها پابەندبوون بە ڕێساکانی یاسا بەس نییە. ئەگەر ئەو ئەمڕۆ لێرە بووایە، سەرزەنشتی دەکرد، بە هەمان شێوەی کە سەرزەنشتی فەریسییەکانی دەکرد، ئەو کەسانەی کە وا دەزانن بوون بە مەسیحی پشت بە ئەندامێتی کڵێسا و خزمەتگوزارییە ئایینییەکان دەبەستێت، نەک پاککردنەوەی ڕۆح لەبەردەم خودا. پەروەردگارمان بەو فەریسییانەی وت کە ئەوان زۆر وریابوون لە پاککردنەوەی دەرەوەی پەرداخەکە، بەڵام ناوەوەیان پاک نەدەکردەوە. وادیار بوو کە تێناگەیشتن ئەوەی دەرەوەی دروستکرد، ناوەوەشی دروستکرد. جەستەیان بە ئاو پاک دەکردەوە، بەڵام دڵ پڕ بوو لە چاوچنۆکی و خراپەکاری. ئەوەی خودا لەسەرووی هەموو شتێکەوە دەیەوێت دڵێکی پاکە.

پەروەردگارمان گرنگی پاککردنەوەی جەستەی پشتگوێ نەخستووە، بەڵام تەنها ئەوە بەس نییە: دڵ دەبێت بە باوەڕ پاک بکرێتەوە. "خۆزگە بە پاکدڵان، چونکە ئەوان خودا دەبینن." "بەڵکو ئەوەی هەتانە بیکەنە خێر، ئەوا هەموو شتێکتان بۆ پاک دەبێتەوە." واتە، کاتێک خۆشەویستی خودا دڵ پڕ دەکاتەوە بە شێوەیەک کە مرۆڤ خەمی پێداویستییەکانی ئەوانی تر بێت، تەنها ئەوکاتە ئەم ڕواڵەتە دەرەکییانە بەهای ڕاستەقینەیان دەبێت. ئۆخەی چەند پێویستە ئەمڕۆ ئەمە بکەینە دڵمان! بەرەکەت لە دوای بەرەکەت لە خوداوە وەردەگرین، و چەند کەم بیرمان دێتەوە کە دەبێت ئەو شتە باشانەی خودا پێی داوین، بە ئەوانی تری بگەیەنین. دەتوانیت پێوانەی ڕۆحانییەتی پیاوێک تاقی بکەیتەوە، نەک بە ڕوخسارێکی خواناسانە، یان بە قسەکانی، بەڵکو بە شێوەیەکی زۆر بە بەکارهێنانی ئەو سەرچاوانەی خودا پێی سپاردووە. ئەوەی بەردەوام بۆ خۆی کۆ دەکاتەوە، بە بێباکی تەواو بەرامبەر هەژاران و نەداران لە دەوروبەریدا، بەڵگە دەدات کە خۆشەویستی خودا لە ناخیدا نیشتەجێ نییە.

پەروەردگارمان سێ نەهامەتی ڕاگەیاند بەسەر فەریسییەکاندا. یەکەم لەبەر ئەوەی کە ئەوان جەختیان دەکردەوە لە دەیەک دەرکردنی شتە بچووکەکان لە کاتێکدا گرنگترین شتەکانی ژیانیان پشتگوێ دەخست: "بەڵام وەی لە ئێوە، ئەی فەریسییەکان! چونکە ئێوە دەیەک دەردەکەن لە نەعنا و سداب و هەموو جۆرە گیایەک، و دادپەروەری و خۆشەویستی خودا پشتگوێ دەخەن: دەبوو ئەمانەتان بکردایە، و ئەوانی دیکەش پشتگوێ نەخەن." ئەوان ڕەنگە بچوونایەتە ناو باخچە یان سەر گرد یان لای دەریا و ئەم گیایانەیان کۆبکردایەتەوە. پاشان هەمیشە یەک لەسەر دەهەمی ئەوانیان بۆ خودا دادەنا، و وایان بیردەکردەوە کاتێک ئەمەیان کرد، کاتێک دەیەکی ئەم شتە بچووکانەیان دابوو، کە خودا دەبێت لێیان ڕازی بێت. بەڵام عیسا ئاماژەی بەوەدا کە لە کاتێکدا ئەوان وریابوون لە دەیەک دەرکردن، بابەتگەلێکی گەورەتری دادپەروەری و خۆشەویستی خودا هەبوون کە دەبوو لە پێشەوە بن. زۆر ڕاست بوو کە یاسای دەیەک دەرکردن جێبەجێ بکرێت تەنانەت بۆ بچووکترین شتەکانیش، هەرچەندە بەهایەکی کەمیان هەبوو، بەڵام گرنگترین شت بریتی بوو لە ڕێچکەیەکی خودایی – واتە ڕۆیشتن بە دادپەروەری و ڕاستودروستی لەبەردەم خودا و مرۆڤدا، و خۆشەویستی خودا لە ژیاندا دەربخەن. کێشەی زۆرێک لە ئایینپەرستان ئەوەیە کە هەرگیز ڕاستی لەدایکبوونەوەی نوێیان نەزانیوە. عیسا بە نیکۆدیمۆسی گوت، "دەبێت لەدایکببنەوە،" و "ئەگەر مرۆڤێک لەدایک نەبێتەوە، ناتوانێت شانشینی خودا ببینێت." ڕێوڕەسمە دەرەکییەکان هەرگیز ناتوانن قەرەبووی ئەم کەمییەی ژیانی ناوەوە بکەنەوە.

قوڕبەسەری دووەم ڕاگەیەندرا بەهۆی دڵسۆزیی فەریسییەکان بۆ کورسییە هەرە سەرەوەکان لە کەنیشتدا: "قوڕبەسەرتان بێت، ئەی فەریسییەکان! چونکە ئێوە حەزتان لە کورسییە هەرە سەرەوەکانە لە کەنیشتەکاندا، و سڵاوکردن لە بازاڕەکاندا." ئەوان حەزیان لە دەرکەوتنی دەرەکی بوو. چێژیان لەوە دەبینی خەڵک ڕێزیان لێ بگرێت کاتێک دەچوونە کەنیشتەوە، کە ئەمڕۆ دەکاتە کڵێسا. هەندێک پیاو حەزیان لەوەیە سەرۆکی ڕێنماییکار لێیان نزیک بێتەوە و بڵێت، "وەرە ئێرە؛ کورسییەکی تایبەتمان بۆ تۆ هەیە." و هەمووان دەڵێن، "دەبێت ئەمە کەسێکی گرنگ بێت؛ کێیە؟" کەسێک ڕوونی دەکاتەوە، "ئۆه، ئەو دکتۆر فڵانە، یەکێکە لە سەرکردە ئایینییە گەورەکان." و ئەم کەسایەتییە بە ئارامی دادەنیشێت و چێژ لە سەرسامیی کۆمەڵەکە وەردەگرێت، لە کاتێکدا خۆی وا نیشان دەدات کە خودا دەپەرستێت. لە ڕاستیدا ئەو تەنها بەدوای ڕەزامەندییەکدا دەگەڕێت کە لە ناسینەوەی خۆیەوە دێت. ئەم جۆرە ڕەفتارە لای خودا قێزەونە، خودایەک کە لە دوورەوە شانازیکاران دەناسێت.

سێیەمین وایە لەبارەی گڵاویی شاراوە بوو: «وای لە ئێوە، مامۆستایانی یاسا و فەریسییەکان، ئەی دووڕووان! چونکە ئێوە وەک گۆڕی نادیارن، خەڵکیش بەسەریاندا دەڕۆن و ئاگاداریان نین.» پێویستە شتێک لەبارەی ئەوەی لە یاسادا نووسرابوو تێبگەین بۆ ئەوەی بە تەواوی لە واتای ئەم وشانە تێبگەین. بەپێی یاسای موسا، ئیسرائیلییەک گڵاو دەبوو ئەگەر بەسەر گۆڕێکدا بڕۆیشتایە یان بەر ئێسکی مردوو بکەوتایە. دەبوو بە پرۆسەیەکی پاککردنەوەدا تێپەڕێت پێش ئەوەی بتوانێت جارێکی تر لەگەڵ پەرستکاران لە ماڵی یەزدان جێگەی خۆی بگرێتەوە. ئەم فەریسییانە، کە دەبوو نموونەی پیرۆزی بوونایە، کە دەبوو ئەوانە بوونایە کە خەڵکی تر بۆ یارمەتی و ڕێنمایی ڕوویان تێبکردایە، خۆیان گەندەڵ بوون و بە کاریگەریی ناپیرۆز و ژیانی دووڕووانەیان، ئەوانەی متمانەیان پێیان بوو گومڕا دەکرد. بە تەواوی ساختە بوون. هاوڕێیەتی کردنیان وەک بەرکەوتنی ئێسکی مردوو بوو و گڵاو دەبوون، هەرچەندە خۆیان پێیان نەدەزانی. ئەمانە وشە توندەکانی یەزدانمان بوون، و خراپترین شت لەم بابەتەدا ئەوە بوو کە ئەوان بە تەواوی ڕاست بوون و هەموو فەریسییەک لەسەر ئەو مێزەدا دەیزانی کە ڕاستن، هەرچەندە لەوانەیە ددانیان لێک خشاندبێت لە تووڕەییدا کاتێک گوێیان لە عیسا بوو ئەم شتانەی دەگوت.

پارێزەران ئامادەبوون، واتە پیاوانێک کە کاریان ڕاڤەکردنی شەریعەتی موسا بوو، پیاوانێک کە ساڵانێکی زۆر خۆیان تەرخان کردبوو بۆ خوێندنی نووسراوە پیرۆزەکان. کاتێک پرسیار سەبارەت بە لێکدانەوەی دەقەکان دەهاتە ئاراوە، پێویست بوو ئەم پیاوانە بتوانن قسەی کۆتایی بکەن. یەکێک لەوان، کە دیار بوو هەستەکانی هەژاندبوو، گوتی: "مامۆستا، بەم قسانەت ئێمەش سووکایەتیمان پێدەکەیت." وشەی "سووکایەتی پێدەکەیت" وەرگێڕانێکی باشترە لە "سەرزەنشت دەکەیت": "بەو شێوە قسەکردنە سووکایەتیمان پێدەکەیت." ویژدانی خۆی تاوانباری کرد، چونکە دەیزانی ئەوەی پەروەردگار دەربارەی فەریسییەکان فەرمووبوو، بە هەمان شێوە بۆ ئەو و هاوپارێزەرەکانی ڕاست بوو. عیسا بۆ یەک ساتیش قسەکانی نەگۆڕییەوە. ئەو هەوڵی نەدەدا سووکایەتی بە کەسێک بکات. ئەو بە تەواوی دڵسۆز بوو. گوناهەکانیانی نەدەشاردەوە؛ هێناینییە ناو ڕووناکی، بۆ ئەوەی لەبەردەم خودا دادوەرییان بکرێت.

عیسا سێ نەفرەتی بەسەر پارێزەرەکاندا ڕاگەیاند وەک چۆن بەسەر فەریسییەکاندا ڕایگەیاندبوو. یەکەمیان لەبەر ئەوە بوو کە باری قورسیان خستبووە سەر خەڵک کە هەڵگرتنی گران بوو، و خۆیان بە یەکێک لە پەنجەکانیشیان دەستیان لەو باران نەدەدا. ئەم پارێزەرانە نەک تەنها یاسای موسایان ڕوون دەکردەوە بەڵکو زۆرێک لە نەریتە مرۆییەکانیان بۆ ئەو یاسایە زیاد کردبوو. عیسا فەرمووی، "ئێوە بە نەریتەکانتان یاسای خوداتان بێ کاریگەر کردووە." دەیانتوانی هەموو ئەم فەرمان و یاسا و ڕێسایە جیاوازانە بۆ خەڵک ڕوون بکەنەوە، بەڵام عیسا ڕایگەیاند کە لە کاتێکدا ئەم شتانەیان بۆ خەڵکی تر ڕوون دەکردەوە خۆیان گوێڕایەڵی نەدەکردن. ئەوان ڕاستگۆ نەبوون بەڵکو دووڕوو بوون. عیسا گرنگیی گوێڕایەڵیی خودای بەسەردا جەخت کردەوە. داوای گوێڕایەڵیی یاسا و ئەو نەریتانەیان لە خەڵکی ئاسایی دەکرد کە خۆیان بۆی زیاد کردبوو بەڵام خۆیان گوێڕایەڵیی زۆرێک لە فەرمانەکانیان نەدەکرد. بە واتایەکی تر، دەیانگوت، "وەک من دەڵێم بیکەن، بەڵام وەک من دەیکەم نەکەن."

لە پلەی دووەمدا، پەروەردگار سەرزەنشتی یاساناسانی کرد و نەفرەتی لێکردن بەهۆی دووڕوویی تەواوەوە. ئەوان گرنگییەکی زۆریان بە پەرستگا پیرۆزەکان دەدا. عیسا فەرمووی: «قوڕ بەسەرتان! چونکە ئێوە گۆڕی پێغەمبەران دروست دەکەن، و باوکانتان ئەوانیان کوشت. بەڕاستی ئێوە شایەتی دەدەن کە ڕێگە بە کردەوەکانی باوکانتان دەدەن: چونکە ئەوان بەڕاستی ئەوانیان کوشت، و ئێوە گۆڕەکانیان دروست دەکەن. بۆیە دانایی خوداش فەرمووی: من پێغەمبەر و نێردراویان بۆ دەنێرم، و هەندێکیان دەکوژن و چەوسێننەوە: بۆ ئەوەی خوێنی هەموو پێغەمبەران، کە لە دامەزراندنی جیهانەوە ڕژاوە، لەم نەوەیە داوا بکرێتەوە؛ لە خوێنی هابیلەوە تا خوێنی زەکەریا کە لە نێوان قوربانگا و پەرستگادا لەناوچوو: بەڕاستی پێتان دەڵێم، لەم نەوەیە داوا دەکرێتەوە. قوڕ بەسەرتان، ئەی یاساناسان! چونکە ئێوە کلیلەکانی زانینتان بردووە: خۆتان نەچوونە ژوورەوە، و ئەوانەشی کە دەچوونە ژوورەوە، ڕێگەتان لێگرتن. و کاتێک ئەو ئەم شتانەی پێیان گوت، نووسەران و فەریسییەکان دەستیان کرد بەوەی بە توندی فشاری بخەنە سەر، و هانی بدەن قسە لەسەر زۆر شت بکات: چاوەڕێی دەرفەت بوون بۆی، و هەوڵیان دەدا شتێک لە دەمی بگرن، بۆ ئەوەی تاوانباری بکەن»- لۆقا ١١:٣٧-٥٤.