ئەم بەشە باس لە نموونەی سەرکارە ناڕاستگۆکە دەکات لە لوقا ١٦:١-١٨، ڕۆڵی سەرکارەکە لە کولتووری ڕۆژهەڵاتی ڕوون دەکاتەوە و ڕوونی دەکاتەوە کە گەورەکەی ستایشی ژیرییەکەی کرد، نەک عیسا. کاتێک لەبەردەم دەرکردندا بوو بەهۆی بەفیڕۆدانی ماڵی گەورەکەی، سەرکارەکە قەرزەکانی قەرزدارەکانی گەورەکەی کەم کردەوە، بەمەش دەستبەرداری قازانجی خۆی بوو بەڵام دڵسۆزیی داهاتووی مسۆگەر کرد. عیسا ئەم نموونەیە بەکار دەهێنێت بۆ فێرکردنی قوتابییەکانی دەربارەی بە ژیری بەکارهێنانی سامانی دنیایی بۆ سوودی هەتاهەتایی، جەخت لە دڵسۆزی لە شتە بچووکەکان دەکاتەوە و ناتوانرێت خزمەتی خودا و مامۆن پێکەوە بکرێت.
کارگێڕی نادادپەروەر -- لوقا 16:1-18
«هەروەها بە قوتابییەکانی فەرموو: «پیاوێکی دەوڵەمەند هەبوو، سەرپەرشتیارێکی هەبوو، تۆمەتبار کرا کە ماڵەکەی بەفیڕۆ داوە. بانگی کرد و پێی گوت: «چۆنە کە ئەمەم لەبارەی تۆوە بیستووە؟ لێپرسینەوە لە سەرپەرشتیارییەکەت بکە، چونکە چیتر سەرپەرشتیار نابیت.» ئینجا سەرپەرشتیارەکە لە دڵی خۆیدا گوتی: «چی بکەم؟ چونکە گەورەکەم سەرپەرشتیارییەکەم لێ دەسێنێتەوە. ناتوانم زەوی بکێڵم، شەرم دەکەم سواڵ بکەم. بڕیارم داوە چی بکەم، بۆ ئەوەی کاتێک لە سەرپەرشتیارییەکە دوورخرامەوە، ئەوان لە ماڵەکانی خۆیاندا وەرم بگرن.» ئیتر هەموو قەرزدارەکانی گەورەکەی بانگ کرد و بە یەکەمیان گوت: «چەند قەرزاری گەورەکەمیت؟» ئەویش گوتی: «سەد پێوانە زەیت.» ئەویش پێی گوت: «بەڵگەکەت بگرە و خێرا دانیشە و پەنجا بنووسە.» ئینجا بە یەکێکی دیکەی گوت: «تۆ چەند قەرزاریت؟» ئەویش گوتی: «سەد پێوانە گەنم.» ئەویش پێی گوت: «بەڵگەکەت بگرە و هەشتا بنووسە.» گەورەکە ستایشی سەرپەرشتیارە ناڕاستگۆکەی کرد، چونکە بە ژیرانە کاری کردبوو. چونکە نەوەی ئەم جیهانە لە نەوەی ڕووناکی ژیرترن. منیش پێتان دەڵێم: «بە سامانی ناڕاستگۆیی دۆست بۆ خۆتان پەیدا بکەن، بۆ ئەوەی کاتێک کۆتایی دێت، ئەوان لە شوێنی نیشتەجێبوونی هەتاهەتاییدا وەرتان بگرن. ئەوەی لە کەمتریندا دڵسۆز بێت، لە زۆریشدا دڵسۆزە، و ئەوەی لە کەمتریندا ناڕاستگۆ بێت، لە زۆریشدا ناڕاستگۆیە. کەواتە ئەگەر لە سامانی ناڕاستگۆیی دڵسۆز نەبوون، کێ سامانی ڕاستەقینەتان دەداتێ؟ وە ئەگەر لەوەی هی کەسێکی دیکەیە دڵسۆز نەبوون، کێ ئەوەتان دەداتێ کە هی خۆتانە؟ هیچ خزمەتکارێک ناتوانێت خزمەتی دوو گەورە بکات، چونکە یان ڕقی لە یەکێکیان دەبێتەوە و ئەوی دیکەی خۆش دەوێت، یان بە یەکێکیانەوە دەنووسێت و ئەوی دیکە سووکایەتی پێ دەکات. ناتوانن خزمەتی خودا و سامان بکەن.» فاریسەکانیش، کە چاوچنۆک بوون، هەموو ئەم شتانەیان بیست و گاڵتەیان پێی کرد. ئەویش پێی فەرموون: «ئێوە ئەوانەن کە لەبەردەم خەڵکدا خۆتان بێتاوان دەکەن، بەڵام خودا دڵتان دەزانێت، چونکە ئەوەی لەلای خەڵک زۆر بەنرخە، لەلای خودا قێزەونە. یاسا و پێغەمبەران هەتا یۆحەننا بوون، لەو کاتەوە پادشایەتی خودا ڕادەگەیەنرێت و هەموو کەسێک بە زۆر دەچێتە ناوی. ئاسانترە ئاسمان و زەوی لەناو بچن، وەک لەوەی یەک خاڵی یاسا لەناو بچێت. هەرکەسێک ژنەکەی تەڵاق بدات و ژنێکی دیکە بهێنێت، داوێنپیسی دەکات، و هەرکەسێک ژنێک بهێنێت کە لە مێردەکەی تەڵاق دراوە، داوێنپیسی دەکات.»- لۆقا ١٦:١-١٨.
لە ئێستادا دەمەوێت بە تایبەتی مامەڵە لەگەڵ بەشی یەکەمی ئەم بڕگەیەدا بکەم. نموونەی سەرپەرشتیارە ناڕاستگۆکە یەکێکە لەوانەی کە زۆرجار بە هەڵە لێی تێگەیشتوون. لەم وڵاتە ڕۆژاواییانەدا تێگەیشتنێکی جیاوازمان بۆ سەرپەرشتیار هەیە وەک لە خاکەکانی ڕۆژهەڵات. هەروەها، دەخوێنینەوە کە گەورەکە ستایشی سەرپەرشتیارە ناڕاستگۆکەی کرد. زۆر کەس لەم بارەیەوە سەرلێشێواون، چونکە سەرنجیان نەداوە کە وشەی "گەورە" بە پیتی بچووک دەست پێدەکات نەک بە پیتی گەورە. یەزدانی ئێمە نەبوو کە ستایشی کرد، بەڵکو گەورەی سەرپەرشتیارە ناڕاستگۆکە بوو.
لە ماڵێکی ڕۆژهەڵاتی، سەرپەرشتیارێک سەرپەرشتیاری کاروباری هەموو ماڵەکە دەکات، و خاوەن ماڵ بڕێک پارەی دەداتێ بۆ ئەوەی پێداویستییەکانی ئاسوودەیی خێزانەکەی پێ بکڕێت. ئەگەر سەرپەرشتیارەکە بتوانێت ئەم شتانە بە نرخێک بکڕێت کە لە نرخی ئاسایی بازاڕ کەمتر بێت، ئەوا ئەو پارەیە بۆ خۆی دەبێت. سەرپەرشتیارێکی ژیر کەسێکی زۆر بەنرخە لە ماڵێکی ڕۆژهەڵاتی، و کەس حەسوودی بەو پاداشتانە نابات کە بەدەستی دەهێنێت. ئەگەر ئەمە لەبەرچاو بگرین، باشتر تێدەگەین مەبەستی گەورەمان لێرە چی بوو.
هەروەها بە قوتابییەکانیشی فەرموو: «پیاوێکی دەوڵەمەند هەبوو، کە سەرپەرشتیارێکی هەبوو؛ و ئەویش تۆمەتبار کرا لای ئەو کە ماڵەکەی بەفیڕۆ داوە.»
وەک چۆن مومکین بوو لە ڕێگەی پاشەکەوت، وریایی، و ئابوورییەوە پارە بۆ گەورەکەی پاشەکەوت بکات و هەروەها قازانجێکی بەرچاو بۆ خۆی بەدەست بهێنێت، بە هەمان شێوە مومکین بوو بۆ سەرپەرشتیارێکی ناپاک ئەوەی پێی سپێردرابوو بەفیڕۆ بدات بە کڕینی بێباکانە، یان بە پاراستنی ژمێریاری ناڕاستگۆیانە. بە ڕوونی حاڵەتەکە وا بوو لەم نموونەیەدا.
و بانگی کرد و پێی وت: «چۆنە کە ئەمەم لەبارەی تۆوە بیستووە؟ حیسابی سەرپەرشتیارییەکەت بدە؛ چونکە چیتر ناتوانیت سەرپەرشتیار بیت.» ئینجا سەرپەرشتیارەکە لە دڵی خۆیدا وتی: «چی بکەم؟ چونکە گەورەکەم سەرپەرشتیارییەکەم لێ دەسێنێتەوە: ناتوانم زەوی بکێڵم، شەرم دەکەم سواڵ بکەم.»
دەتوانین بیری لێ بکەینەوە کە دەڵێت، "من کارەکەم لەدەست دەدەم، و ناتوانم بە سەختی کار بکەم." دوای بیرکردنەوە لە بابەتەکە، دەڵێت، "من دەزانم چی دەکەم؛ قەرزدارەکانی گەورەکەم بانگ دەکەم و دەبینم چییان لەگەڵ دەکەم." بۆیە یەکەم کەسی بانگ کرد و پرسی، "چەند قەرزاری گەورەکەمیت؟" وەڵامی دایەوە، "سەد پێوانە زەیت." سەرپەرشتیارەکە گوتی، "باشە، تەنها بیکە بە نیوە. پسوڵەکە بگۆڕە بۆ پەنجا." بە لێخۆشبوون لەم بەشەی قەرزەکە، لە ڕاستیدا سەرپەرشتیارەکە ئەو بڕەی بڕی کە دەبوو بۆ خۆی بێت. پاشان بە یەکێکی تری گوت، "چەند قەرزاریت؟" گوتی، "سەد پێوانە گەنم." بەمەی گوت بیست پێوانە کەم بکاتەوە.
کاتێک ئەمە گەیشتە گوێی گەورەی کارگێڕەکە،
"گەورەکە ستایشی سەرکارە ناڕاستگۆکەی کرد، چونکە بە ژیرانە کاری کردبوو: چونکە منداڵانی ئەم جیهانە لە نەوەی خۆیاندا ژیرترن لە منداڵانی ڕووناکی."
دەبینیت خاوەنی ماڵەکە بە ئاسانی لە دانایی ئەم ڕێکارە تێگەیشت، و گوتی، «لە کۆتاییدا، زۆر بە داناییەوە هەڵسوکەوتی کردووە. بە کەمکردنەوەی قازانجەکانی خۆی، هاوڕێی باشی بۆ خۆی پەیدا کردووە.» ئەم هاوڕێیانە ئامادە دەبوون لە کاتی پێویستیدا پێشوازی لێ بکەن و یارمەتی بدەن. پەروەردگار عیسا ئەمە دەخاتە ڕوو کە منداڵانی ئەم جیهانە لە نەوەی خۆیاندا ژیرترن لە منداڵانی ڕووناکی. چەندێک لە منداڵانی خودا زۆر زیاتر خەمی دەستکەوتەکانی ئێستایانە لە خەمی بەرەکەتەکانی داهاتوو.
پەروەردگار ئەم جێبەجێکردنە مسۆگەرە دەکات:
"وە من پێتان دەڵێم، بۆ خۆتان دۆست پەیدا بکەن لە مامۆنی ناڕەوایی؛ تاکوو کاتێک ئێوە کۆتایی دێت، ئەوان پێشوازیتان لێ بکەن بۆ شوێنە هەتاهەتاییەکان. ئەوەی لە کەمتریندا دڵسۆز بێت، لە زۆریشدا دڵسۆزە؛ و ئەوەی لە کەمتریندا ناڕەوا بێت، لە زۆریشدا ناڕەوایە. کەواتە ئەگەر ئێوە لە مامۆنی ناڕەواییدا دڵسۆز نەبوون، کێ سامانی ڕاستەقینەتان پێ دەسپێرێت؟"
ئەو باس لە دروستکردنی هاوڕێ دەکات بە بەکارهێنانی دروستی سامان. وشەی "مامۆن" بەڕاستی واتای "سامان" دەگەیەنێت. لە ڕاستیدا، لە بنەڕەتدا ناوی خوداوەندێکی کەنعانی بوو بۆ سامان، و وشەکە گوازرابووەوە بۆ ناو زمانی ئیسرائیلییەکان وەک هاوواتایەک بۆ سامان یان گەنجینە. کەواتە خوداوەند عیسا دەفەرموێت، وەک ئەوەی بڵێی، "ئەگەر خودا سامان بە ئێوە بسپێرێت، دەتوانن هاوڕێ دروست بکەن بەهۆیەوە،" هەرچەندە ئەو ناویان لێدەنێت "سامانی ناڕاستودروستی."
ئەگەر مرۆڤ نەکەوتبایە، ژیانێکی پاک و بێگەردی لێرە لەسەر زەوی دەژیا، هەموو شتێکی لە دەستی چاکی خوداوە وەردەگرت لە جیاتی ئەوەی ماندووبوون و ڕەنج بدات بۆ دابینکردنی بژێوی ژیان. هیچ پێویستییەک بە پارە نەدەبوو وەک ئامرازێکی ئاڵوگۆڕ. ئەوەی کەسێک چەند دۆلارێکی لە گیرفانیدا بێت، خۆی لە خۆیدا بەڵگەیەکە کە گوناه لە جیهاندایە؛ بۆیە مامۆن، سامان، مامۆنی ناڕەوایە.
ڕەنگە کەسێک بپرسێت، ئەگەر ڕاست بێت کە پارە تەنها بەهۆی گوناهەوە هاتۆتە دنیاوە، بۆچی هەوڵ نەدەین بەبێ ئەوە بژین؟ لە بارودۆخی ئێستادا ئەوە مەحاڵە. ناتوانین لە دنیایەکی وادا بەبێ ئەوە بژین. بەڵام ئەگەر خودا سامانێکی پێداوین، دەبێت بۆ شکۆمەندیی ئەو بەکاری بهێنین لە بڵاوکردنەوەی مزگێنییەکەیدا، و لە سووککردنی ئازاری مرۆڤایەتیی خەمبار و ئازارچەشتوو. بەم شێوەیە هاوڕێ پەیدا دەکەین بە مامۆنی ناڕاستی؛ و کاتێک دەمرین و ئەم دنیایە جێدەهێڵین، ئەو هاوڕێیانەی کە بە بەکارهێنانی دروستی مامۆنی ناڕاستی پەیدامان کردوون، بە خۆشییەوە پێشوازیمان لێدەکەن بۆ نیشتەجێبوونە هەتاهەتاییەکان.
بۆ نموونە: وا دابنێ پەروەردگار عیسا بڕێک پارەی بە تۆ سپاردووە، و تۆ دەڵێیت، "خودا ئەم پارەیەی پێداوم. من بەشێکی دیاریکراوی لێ دەدەم بۆ یارمەتیدانی ناردنی مزگێنییەکە بۆ وڵاتانی بتپەرست." و تۆ بە بەردەوامی هاوکاری میسیۆنەرێک دەکەیت، و بەهۆی پشتگیرییەکەی تۆوە ئەو میسیۆنەرە توانیویەتی بڕوات و مزگێنییەکە پێشکەش بە ڕۆحە ونبووەکان بکات. لێرە لەسەر زەوی ڕەنگە هەرگیز ئەو کەسانە نەبینیت کە لە ڕێگەی هەوڵەکانی ئەو میسیۆنەرەوە ڕزگارکراون؛ بەڵام دواتر، کاتێک ئەم دیمەنە جێدەهێڵیت و دەگەڕێیتەوە ماڵەوە بۆ بەهەشت؛ لەوێ ئەو کەسانە دەدۆزیتەوە کە بە خۆشییەوە پێشوازیت لێدەکەن و دەڵێن، "پارەکەی تۆ بوو کە مامۆستاکەی هێنا بۆ لام و لە تاریکیی بتپەرستی دەریهێنام بۆ ناو ڕووناکیی مزگێنیی مەسیح. ئێمە لێرە چاوەڕێ بووین پێشوازیت لێبکەین بۆ ناو ئەم نیشتەجێبوونە هەتاهەتاییانە و پێت بڵێین چەند سوپاسگوزارین بۆ تۆ لەبەر ئەو گرنگییەی کە بە ئێمەت دا!"
دەتوانیت ئەو بنەمایە بە هەزاران شێوە جێبەجێ بکەیت. ڕەنگە هەندێک لە پارەکەت بەکاربهێنیت بۆ یارمەتیدانی برا یان خوشکێکی هەژار و پێویست، یان بۆ یارمەتیدانی هەندێک منداڵی بێبەش. چاکە و میهرەبانیت بۆ ئەوان ڕەنگە هەرگیز بە تەواوی لێرە لەسەر زەوی بەهای نەزانرێت یان دانپێدانەنرێت، بەڵام ڕۆژێک دێت، ئەگەر ئەوان لە مەسیحدا بن، کاتێک لەو وڵاتەی تردا تۆ دەبینن و سوپاسگوزاری خۆیان بۆت دەردەبڕن لەسەر ئەو شێوەیەی کە سامانی ناڕاستیت بەکارهێنا.
پەروەردگارەکەمان لێرەدا جەخت لەسەر بەڕێوەبردنی پارە دەکاتەوە. ئەو دەفەرموێت،
ئەوەی لە کەمتریندا دڵسۆز بێت، لە زۆرەکەشدا دڵسۆزە.
پارە لەبەرچاوی خودا شتێکی زۆر بچووکە؛ لەبەرچاوی مرۆڤ زۆر گرنگە. لە کتێبی وتاربێژدا دەخوێنینەوە، "پارە وەڵامی هەموو شتێک دەداتەوە." کەسێک وتوویەتی، "پارە دابینکەرێکی گشتگیرە بۆ هەموو شتێک جگە لە بەختەوەری." بیستوومانە باوکێک بە کوڕەکەی وتووە، "کوڕم، پارە پەیدا بکە. ئەگەر دەتوانیت بە ڕاستگۆیی پەیدای بکە، بەڵام پارە پەیدا بکە." هەندێک کەس ئەو بیرۆکەیەیان هەیە کە هیچ شتێک گرنگتر نییە. بەڵام پەروەردگاری پیرۆزمان وەک شتێکی زۆر بچووک باسی دەکات؛ و دەفەرموێت، "ئەوەی لە بەکارهێنانی پارەدا دڵسۆز بێت، لە شتە گەورەکانیشدا دڵسۆز دەبێت."
ئایا سەرنجت داوە کە بەکارهێنانی پارەی پیاوێک زۆرجار تاقیکردنەوەیەکی بنەڕەتیی کەسایەتییەکەیەتی؟ پیاوێک کە پارەی خۆش دەوێت، بە چەندین شێوەی تر دڵڕەق و خراپ دەبێت. خۆشەویستیی پارە بە تەواوی ڕەگی هەموو خراپەیەک نییە، بەڵام ڕەگێکی هەموو خراپەیەکە. ئامرازی ناساندن لە وەشانە پەسەندکراوەکەدا لێرەدا تا ڕادەیەک گومڕاکەرە. چاوچنۆکی وەک ڕەگێکی خۆڕاگر وایە کە هەموو جۆرە ڕووەکێکی خراپ دەکرێت لەسەری بچێنرێت. ئەگەر پیاوێک بە زیادەڕۆیی پارەی خۆش بوێت، خۆی دەخاتە بەردەم هەموو جۆرە گوناهێکی تر.
"ئەگەر لە ماڵی خەڵکیدا دڵسۆز نەبووبن، کێ ماڵی خۆتان دەداتێ؟"
ڕەنگە کەسێک بپرسێت، چۆن بزانم کە ئایا من دڵسۆزم لەبارەی سامانی ناڕەواوە؟ کاتێک دەچینە سەر نامەی یەکەمی قۆڕنتییەکان (1 قۆڕنتییەکان 16:2) دەخوێنینەوە،
لە یەکەم ڕۆژی هەفتەدا، با هەریەکێکتان بۆ خۆی کۆبکاتەوە، وەک چۆن خودا بەرەکەتداری کردووە.
ئەوە یاسایەکە کە هەر مەسیحییەک دەبێت ڕەچاوی بکات. ئەگەر وای نەکەین، بە چەندین شێوە زیان دەکەین. ئینجا ڕەنگە کەسێک بپرسێت، چەند بۆ خۆم بەکاربهێنم، و چەند بۆ خودا و بۆ خەڵکی تر تەرخان بکرێت؟ ئەگەر تۆ جوویەک بوویتایە لەژێر یاسادا، پێویست بوو دە لەسەد بدایتایە. وەک مەسیحییەک لەژێر نیعمەتدا، بێگومان ناتەوێت کەمتر بدەیت لەوەی جوویەک لەژێر یاسادا دای. پێویستە کەسێک زیاتر بدات ئەگەر بتوانێت، و بەم کارەش دڵسۆزە لەوەی کە کەمترینە، و دڵسۆزیش دەبێت لەوەی کە زۆرە.
هیچ خزمەتکارێک ناتوانێت خزمەتی دوو گەورە بکات: چونکە یان ڕقی لە یەکێکیان دەبێتەوە و ئەوی تری خۆش دەوێت؛ یان دەست بە یەکێکیانەوە دەگرێت و ڕقی لە ئەوی تر دەبێتەوە. ناتوانن خزمەتی خودا و مامۆن بکەن.”
ناتوانیت لە هەمان کاتدا خۆشەویستی خودا و خۆشەویستی پارە بیت. ئەگەر دەترسیت لەوەی ڕەنگە خۆشەویستی پارە دەست بەسەر تۆدا بگرێت، تەنها هەوڵبدە بەشێک لەو پارەیە ببەخشیت، و ئەگەر هەستت کرد لە جاران دڵخۆشتر و شادتر بوویت، ئەوا خۆشەویستی پارە دەستی بەسەر تۆدا نەگرتووە. بەڵام ئەگەر زانیت کە بەخشین ئازارت پێدەگەیەنێت، ئەوا ڕەنگە بە باشی بترسیت لەوەی چاوچنۆکی دەست بەسەر ڕۆحتدا بگرێت. جیهان سەرسامی ئەو پیاوەیە کە بۆ خۆی باش دەژی؛ جیهان سەرسامی ئەو کەسەیە کە دەوڵەمەند دەبێت و دەتوانێت لە کۆشکێکی جواندا بژی. بەڵام خودا گەورەیی ڕاستەقینە بە شێوەیەکی تەواو جیاواز هەڵدەسەنگێنێت. دڵی خودا بە خۆشەویستی و پێزانینەوە دەڕوات بۆ ئەو پیاوەی کە بۆ سوودی خەڵکی تر دەژی و ئەوەی پێی سپێردراوە بەکاری دەهێنێت لە ڕووناکی هەتاهەتاییدا.
یاسا و پێغەمبەران تا یۆحەننا بوون؛ لەو کاتەوە پاشایەتیی خودا ڕادەگەیەنرێت، و هەموو کەسێک بە زۆر دەچێتە ناوی. و ئاسانترە بۆ ئاسمان و زەوی تێپەڕن، لە یەک خاڵی یاسا پووچەڵ بێتەوە.”
خزمەتی یۆحەننای لەخۆربوو سەردەمێکی نوێی دەستپێکرد. ڕژێمی کۆن بەرەو کۆتایی دەچوو، بەم زووانە لە خاچەکەدا کۆتایی پێدەهات. لەو کاتەدا پادشاهێتی خودا ڕاگەیەندرا، و پیاوان بانگهێشت کران بۆ ئەوەی لە ڕێگەی دەرگای تۆبە و باوەڕەوە بچنە ژوورەوە. زۆر کەس هەوڵیاندا بچنە ژوورەوە کە لە ڕاستیدا منداڵی پادشاهێتییەکە نەبوون. تەنها بە لەدایکبوونێکی نوێ، وەک چۆن گەورەمان بۆ نیکۆدیمۆسی ڕوون کردەوە (یۆحەننا 3:3)، دەتوانرێت بە ڕاستی بچیتە ناو ئەو پادشاهێتییە. هیچ وشەیەک کە خودا فەرموویەتی ناتوانێت لە جێبەجێکردندا شکست بهێنێت، هەرچەندە مرۆڤ چۆن کاردانەوەی بەرامبەر ڕاگەیاندنی پادشاهێتییەکە هەبێت. هەموو داواکارییەکانی یاسا دەبێت جێبەجێ بکرێن یان لەلایەن ئەوانەی دەکەونە ژێر مەحکومێتییەکەیەوە، یان لەلایەن ئەوەوە کە بە نیعمەت هات بۆ ئەوەی نەفرەتی یاساکە بۆ خەڵکی تر هەڵبگرێت. وشەی خودا دەبوو جێبەجێ بکرێت تەنانەت تا خاچکردنی کوڕە پیرۆزەکەی خۆی کاتێک شوێنی گوناهبارانی گرتەوە.
ئایەتی کۆتایی ئەم بەشە بایەخێکی یەکجار زۆری هەیە لەم ڕۆژانەدا کە خەڵک بەو شێوەیە بە سووکی سەیری پێشێلکردنی بەڵێنەکانی هاوسەرگیرییان دەکەن.
هەرکەسێک ژنەکەی تەڵاق بدات و ژنێکی تر بهێنێت، زینا دەکات.
ئەگەر ئەو وشانە بتوانرێت بە ئاشکرا لە ئاسماندا بنووسرێنەوە، لەوانەیە هەزاران کەس قەناعەت پێبکەن کە لەو گوناهەدا دەژین کە لێرەدا مەحکوم کراوە. ڕاستە کە لە یەکێک لە بۆنەکاندا عیسا ئیستیسنایەکی کرد، کە لایەنی بێتاوان، کاتێک بەهۆی بێڕەوشتییەوە تەڵاق دراوە، ئازاد دەکات هاوسەرگیری لەگەڵ کەسێکی تردا بکات. بەڵام ووشەی خودا سەرزەنشتی هەر کەسێک دەکات کە بە سووکی سەیری ئەم پەیوەندییە پیرۆزە دەکات. هاوسەرگیری بۆ ژیانە، نەک تەنها تا ئەو کاتەی خەڵک وا دیارە چێژ لە یەکتر وەردەگرن. ئەو پەیوەندییەی جارێک دروست بوو تەنها بە مردن یان بە گوناهێکی گەورە دەتوانرێت هەڵبوەشێنرێتەوە.
لەودیو پەردەکە -- لوقا 16:19-31
پیاوێکی دەوڵەمەند هەبوو، جلوبەرگی ئەرخەوانی و کەتانی ناسکی لەبەردا بوو، هەموو ڕۆژێک بە خۆشی و گەورەیی دەژیا: هەروەها گەدایەک هەبوو ناوی لازارۆس بوو، لەبەردەم دەرگاکەی دانرابوو، پڕ بوو لە برین، ئارەزووی ئەوەی دەکرد بەو پاشماوە خواردنانە تێر بکرێت کە لەسەر خوانی پیاوە دەوڵەمەندەکە دەکەوتنە خوارەوە: سەگەکان دەهاتن و برینەکانیان دەلێسایەوە. جا وای لێهات، گەداکە مرد، فریشتەکان بردیان بۆ باوەشی ئیبراهیم: پیاوە دەوڵەمەندەکەش مرد و نێژرا: لە دۆزەخدا چاوەکانی بەرز کردەوە، لەناو ئازاردا بوو، ئیبراهیمی لە دوورەوە بینی، و لازارۆسیش لە باوەشی ئەودا بوو. هاواری کرد و گوتی: باوکە ئیبراهیم، بەزەییت پێمدا بێتەوە، لازارۆس بنێرە با سەرە پەنجەی بخاتە ناو ئاوەوە و زمانم فێنک بکاتەوە؛ چونکە لەم گڕەدا ئازار دەچێژم. بەڵام ئیبراهیم گوتی: کوڕم، بیرت بێت تۆ لە ژیانتدا شتە باشەکانت وەرگرت، هەروەها لازارۆسیش شتە خراپەکانی: بەڵام ئێستا ئەو ئاسوودەیە، و تۆش ئازار دەچێژیت. جگە لە هەموو ئەمانەش، لە نێوان ئێمە و ئێوەدا کەندەڵانێکی گەورە دانراوە: بۆیە ئەوانەی دەیانەوێت لەملاوە بێن بۆ لای ئێوە ناتوانن؛ هەروەها ئەوانەشی دەیانەوێت لەوێوە بێن بۆ لای ئێمە ناتوانن. ئینجا گوتی: باوکە، داوات لێدەکەم، بینێریت بۆ ماڵی باوکم: چونکە پێنج برام هەیە؛ با شایەتییان بۆ بدات، نەوەک ئەوانیش بێنە ئەم شوێنە پڕ ئازارەوە. ئیبراهیم پێی گوت: ئەوان موسا و پێغەمبەرانیان هەیە؛ با گوێیان لێ بگرن. ئەویش گوتی: نەخێر، باوکە ئیبراهیم: بەڵام ئەگەر یەکێک لە مردووانەوە بچێتە لایان، ئەوا تۆبە دەکەن. ئەویش پێی گوت: ئەگەر گوێ لە موسا و پێغەمبەران نەگرن، ئەوا قایل نابن، ئەگەر یەکێکیش لە مردووانەوە هەستێتەوە"- لۆقا 16:19-31.
پێش ئەوەی بیر لەم چیرۆکە جیدییە بکەینەوە کە زۆر مشتومڕی لەسەر بووە، بەتایبەتی لە ساڵانی دواییدا بەهۆی یاخیبوون لە فێرکردنی سزای هەتاهەتایی، با دوو خاڵ پێشنیار بکەم کە باشە لەبەرچاویان بگرین. یەکەم، ئەو کەسەی ئەم ڕووداوەی گێڕایەوە، نەرمترین، هێمنترین، و بەڕەحمترین پیاو بوو کە تا ئێستا پێی خستبێتە سەر ئەم زەوییە. بێگومان ئەو هەرگیز هەوڵی نەدەدا وێنای ئازار و ناڕەحەتی مرۆڤ لە دوای گۆڕ بکات، مەگەر ئەوە نەبێت کە خۆی دەیزانی و دەیویست کاریگەری لەسەر گوێگرانی دابنێت لەسەر ترسناکی ژیان و مردن بەبێ خودا. ئەگەر هیچ ئەگەرێک هەبووایە کە مرۆڤەکان بتوانن لە گوناهەکانیاندا بژین و هێشتا ئاشتی و بەرەکەت لە جیهانێکی تردا بدۆزنەوە، ئەوا ئەو ئاشکرای دەکرد. ئەو کاریگەرییەی لەسەر هەموو گوێگرانی جێما کە بە وریاییەوە گوێیان لە قسەکانی گرتبوو، دەبێت هەمان ئەو کاریگەرییە بووبێت کە جەختی لەسەر کراوەتەوە لە نامەی عیبرانییەکاندا (عیبرانییەکان ١٠:٣١):
“شتێکی ترسناکە بکەویتە دەستی خودای زیندوو.”
دووەم خاڵ کە پێشکەشی دەکەم ئەمەیە: هیچ هۆکارێکمان نییە کە ئەم چیرۆکە بە ڕووداوێکی خەیاڵی دابنێین کە هیچ بنەمایەکی لە ڕاستیدا نەبووبێت. زۆرجار پرسیار کراوە کە ئایا ئەمە نموونەیە یان نا. ئەگەر بە "نموونە" مەبەستمان چیرۆکێکی خەیاڵیی بێت بۆ ڕوونکردنەوەی وانەیەکی ڕەوشتی یان ڕۆحی، پێموایە ڕاست دەکەین کە بڵێین ئەمە نموونە نییە. لە لایەکی ترەوە، ئەگەر هەر ڕووداوێک کە بۆ ڕوونکردنەوەی ڕاستی بەکاربهێنرێت بە نموونەیی دابنێین، ئەوا تەواو ڕاستە کە باسی نموونەی پیاوە دەوڵەمەندەکە و لازارۆس بکەین.
لەو پەرتووکەی کە ڕەنگە کۆنترین پەرتووکی پەرتووکی پیرۆز بێت، واتە پەرتووکی ئەیوب، پرسیارەکە دەوروژێنرێت (ئەیوب 14:10)،
مرۆڤ دەمرێت و لەناو دەچێت: بەڵێ، مرۆڤ گیان دەدات، و لەکوێیە؟
جگە لە وەحیی خودایی، هیچ وەڵامێکی دڵخۆشکەر بۆ ئەم پرسیارە نییە. عەقڵی مرۆڤ ناتوانێت پەردەکە ببڕێت و پێمان بڵێت ئایا هۆشیاریی کەسیی لە جیهانەکانی تر جگە لەمە هەیە یان نا؛ بەڵام لە ڕووداوەکەی لێرە تۆمارکراودا، ئەو کە لە ماڵی باوکەوە هاتبوو بۆ ئەم جیهانە پڕ لە گوناهە بۆ ئەوەی مرۆڤایەتی ڕزگار بکات، وەک ئەوەی بڵێی، پەردە قورسەکە لادەبات کە جیهانە نەبینراوەکان لە دیدە دەشارێتەوە و بە ڕوونی پێمان نیشان دەدات چی ڕوودەدات دوای مردن بۆ هەردوو ڕاستودروست و ناڕاستودروستەکان.
جارێکی تر، وەک لە بۆنەکانی تریشدا کە لەم ئینجیلەدا تۆمارکراون، عیسا ئەم دەربڕینە بەکاردەهێنێت،
پیاوێکی دەوڵەمەند هەبوو.
ئایا هەبوو، یان نەبوو؟ ئەو بە دڵنیاییەوە ڕایگەیاند کە هەبوو. ئەو چیرۆکەکەی بە گوتنی "گوێ لە نموونەیەک بگرن" دەستپێنەکرد، وەک لە هەندێک بۆنەی تردا؛ نەیشیگوت، "پاشایەتی وەک ئەوە وایە کە پیاوێکی دەوڵەمەند و گەدایەکی هەژار هەبوون،" یان زمانێکی هاوشێوە. بەڵکو بە ڕوونترین و دڵنیاترین شێوە ڕایگەیاند، "پیاوێکی دەوڵەمەند هەبوو." ئەگەر هەر یەکێک لە گوێگرەکانی ناوی پیاوەکە و ناوی شارەکەی پرسیبا کە تێیدا دەژیا، ئایا دەوێرین گومان لە توانای پەروەردگارمان بکەین بۆ وەڵامدانەوەی هەردوو پرسیارەکە بە دڵنیاییەوە؟ ئەو ئەم پیاوەی دەناسی؛ ئەو دەیزانی چۆن ژیابوو؛ ئەو دەیزانی چی ڕوویدا دوای مردنی. ئێمە ناوی نازانین و هەرگیز نایزانین تاوەکو لەبەردەم تەختی سپی گەورەدا دەوەستێت. بە شێوەیەکی ئاسایی پێی دەڵێین دایڤس، بەڵام دایڤس ناو نییە؛ بە سادەیی هاوتای لاتینی وشەی یۆنانییە بۆ "پیاوی دەوڵەمەند." هێشتا ئەم پیاوە بێناوە لە لاپەڕەکانی کتێبی پیرۆزدا وەک کەسایەتییەکی جیاواز دەردەکەوێت، نوێنەری زۆر کەسی ترە کە بۆ خۆیان دەژین و دوو فەرمانی گەورە پشتگوێ دەخەن کە خۆشەویستی خودا و خۆشەویستی مرۆڤ فێر دەکەن. ئەو بوو
“جلوبەرگی ئەرخەوانی و کەتانی ناسکی لەبەردا بوو، و هەموو ڕۆژێک بە خۆشی و ڕابواردنەوە دەژیا.”
ئەو چێژی لە باشترین شت وەرگرت کە زەوی دەیتوانی پێشکەشی بکات و هیچ ئارەزوویەکی بە شتەکانی هەتاهەتایی نەبوو.
دواتر پێمان دەوترێت کە
"هەژارێک هەبوو بە ناوی لازارۆس، کە لە دەروازەکەی دانرابوو، پڕ بوو لە برین، و ئارەزووی ئەوەی دەکرد بەو پاشماوە نانانە تێر بکرێت؛ کە لەسەر خوانی پیاوە دەوڵەمەندەکە دەکەوتنە خوارەوە: سەگەکانیش دەهاتن و برینەکانیان دەلێسایەوە."
ئەم سواڵکەرە هەژارە بە ناوی خۆیەوە باس کراوە چونکە شوانە چاکەکە "مەڕەکانی خۆی بە ناو بانگ دەکات." سەرەڕای بارودۆخە ناخۆشەکەی، لازارۆس (کە بە واتای "خودا یارمەتیدەرە" دێت) پیاوێکی باوەڕدار بوو، کوڕێکی ڕاستەقینەی ئیبراهیم بوو. ئەگەر بارودۆخ لە ئیسرائیل گونجاو بوایە، هیچ کوڕێکی ئیبراهیم لەو جۆرە دۆخەدا نەدەدۆزرایەوە، بەڵام لازارۆس ئازاری دەکێشا چونکە بەشێک بوو لە نەتەوەیەک کە زۆر لە خودا دوورکەوتبووەوە و هەموو مافێکی لەدەست دابوو بۆ داواکردنی بەزەییەکانی خودا لەم جیهانەدا، بەزەییگەلێک کە بە نەتەوەکە بەڵێن درابوو ئەگەر گوێڕایەڵی یاسای خودایی بن. بەڕواڵەت پیاوە دەوڵەمەندەکە هیچ گرنگییەکی بەم سواڵکەرە هەژارە نەدەدا کە ڕۆژانە لەلایەن هاوڕێ یان خزمەکانییەوە دەهێنرایە بەردەم دەرگاکەی، بەو هیوایەی کە لازارۆس بتوانێت بڕێکی پێویست لە خێر و زەکات وەربگرێت بۆ ئەوەی خۆراکی پێ بدرێت و ژیانی درێژ بێتەوە. وادیارە بە بێباکی و سووکایەتییەوە تێپەڕێنراوە. سەگەکان زیاتر گرنگییان پێ دەدا وەک لە هاوڕەگەزەکانی خۆی کە تەنها بیریان لە تێرکردنی ئارەزووە خۆپەرستەکانیان دەکردەوە.
بەڵام لە کۆتاییدا گۆڕانێکی گەورە ڕوویدا. سواڵکەرەکە مرد و فریشتەکان بردیان بۆ باوەشی ئیبراهیم. ڕەنگە دایڤس و هاوکارەکانی تەنانەت گوێیان لە مردنی ئەم پیاوە نەبووبێت. هیچ تۆمارێکمان نییە بۆ خزمەتگوزارییەکی ناشتن. جەستە هەژار و بەدبەخت و برسییەکە، ڕەنگە فڕێدرابێتە ناو ئاگرە بەردەوامەکانی دۆڵی هینۆم، یان جێهێڵدرابێت بۆ ئەوەی لەلایەن کەمتیار یان چەقەڵەکانەوە بخورێت؛ یان ئەگەر کەسێک هەبووبێت کە بە ئەندازەی پێویست گرنگی پێدابێت بۆ ئەوەی بینێژێت، دەبێت زۆر سادە بووبێت. و هێشتا کاتێک لە پشت پەردەوە سەیری دەکەین، کە بە وشەکانی پەروەردگارمان توانای ئەوەمان پێدراوە، کاروانێک لە فریشتەکان دەبینین کە چاوەڕێ دەکەن ڕۆحی ئەم بەدبەختە هەژارە بگوێزنەوە بۆ باوەشی ئیبراهیم، باوکی باوەڕداران. بە ڕوونی ئاشکراکردنێکی پەیمانی نوێیە کە کاتێک باوەڕداران ئێستا دەمرن، دەڕۆن بۆ ئەوەی لەگەڵ مەسیح بن کە زۆر باشترە؛ بەڵام پێش خاچ، بەرزترین هیوای عیبرانییە خواناسەکان ئەوە بوو کە لەلایەن ئیبراهیمەوە پێشوازییان لێبکرێت، کە پەیمانی لەگەڵدا بەسترابوو، بۆ شوێنێکی بەختەوەری. نابێت ئەو هەڵەیە بکەین کە باوەشی ئیبراهیم بە ناوی شوێنێک لە هاودیس بزانین. شوێنەکە بەهەشت بوو. باوەشی ئیبراهیم باوەشی ئیبراهیم بوو. بە واتایەکی تر، ئیبراهیم، کەسێکی زیندوو، هەرچەندە جەستەی زۆر لەمێژ بوو مردبوو، پێشوازی لەم منداڵەی باوەڕی کرد بۆ ئەو شوێنە خۆشییە کاتێک لە جەستە ئازارچێشتووەکەی دەرچوو.
پێمان نەوتراوە چەندێک زوو دوای مردنی لازاروس پیاوە دەوڵەمەندەکەش مرد، بەڵام زۆر درێژی نەکێشا. ئێمە دەخوێنینەوە کە ئەو
ناشترا.
ئەوە، بە خۆی، گرنگە. بێگومان پرسەیەکی گەورەی هەبوو لەگەڵ چەندین شیوەنگێڕی بەکرێگیراو و هەموو ڕێزێکی مومکین بۆ ئەو گڵە بێگیانەی کە جارێک ڕۆحە خۆپەرستەکەی تێدا نیشتەجێ بوو، بەڵام لە کاتێکدا ڕێوڕەسمی ناشتنەکە لەسەر زەوی بەڕێوەدەچوو، خۆی، پیاوە ڕاستەقینەکە، لە دۆزەخدا بوو و ئازارەکانی نەفرەت لێکراوانی دەچەشت.
من دەزانم کە زۆرێک ئەمڕۆ ناڕەزایی دەردەبڕن بەرامبەر بەمە. هەندێک هاوار دەکەن، "ساتێک بوەستن. وشەی وەرگێڕدراوی دۆزەخ لەوێ ئاماژە بە شوێنی کۆتایی ونبووان ناکات کە لە ڕاستیدا گەهەننایە،" و ئێمە ئەوە قبوڵ دەکەین. ئەوان پێداگری دەکەن کە هادیس هیچ بیرۆکەیەکی دادگایی داهاتوو ناگەیەنێت. بەڵام با دیسانەوە ئەو دەقە بخوێنینەوە و وشەی یۆنانی بەکاربهێنین و بزانین چۆن دەردەکەوێت.
پیاوە دەوڵەمەندەکەش مرد و نێژرا: و لە هاوێڵ چاوەکانی بەرز کردەوە، لەکاتێکدا لەناو ئازاردا بوو.
سەرنج بدە کە "ئازارەکان" بە گۆڕینی وشەکە لە ئینگلیزییەوە بۆ یۆنانی نەهێڵدرا. ئەوانی تر پێداگری دەکەن کە هادیس، لە کۆتاییدا، بە واتای "جیهانی ونبووان" نایەت؛ بە سادەیی واتای "گۆڕ"ە، و دەبێت بەو شێوەیە وەرگێڕدرێت. لە کاتێکدا ئێمە بۆ یەک ساتیش ئەم بۆچوونە قبوڵ ناکەین، با بەو شێوەیە بیخوێنینەوە و ببینین ئایا یارمەتیمان دەدات بۆ ئەوەی لە فێرکردنی ئاشکرای چیرۆکەکە ڕزگارمان بێت:
“پیاوە دەوڵەمەندەکەش مرد، و نێژرا: و لە گۆڕدا چاوەکانی بەرز کردەوە، لەناو ئازاردا بوو.”
سەرنج بدە کە ئازارەکە هێشتا لەوێیە سەرەڕای ئەوەی وشەکەمان بەو شێوەیە توند گۆڕیوە. ئایا پیاوەکە بە زیندوویی نێژرا تاوەکو لە گۆڕدا ئازار بچێژێت؟ نەخێر؛ پێمان وتراوە کە مرد، و دوای ئەوەی مرد، لە جیهانێکی تردا جیاواز لەمە، ئازاری چەشت.
پاشان دوو شتی سەرسوڕهێنەر فێردەبین: یەکەم، ڕۆحەکان کە لە جەستە دەرچوون بە تەواوی هۆشیارن و دەتوانن لەگەڵ یەکتر قسە بکەن. دووەم، ناسینەوە هەیە لە جیهانی نەبینراودا. ناسینەوەی ڕزگاربووان هەیە لە بەهەشت لەلایەن ونبووانەوە کە لە دۆزەخدان، هەرچەندە لە نێوان هەردووکیاندا کەندەڵانێکی گەورە جێگیر کراوە.
کاتێک بەدوای چیرۆکەکەدا دەچین، دەبینین ئەو جیاکردنەوەیەی لە کاتی مردندا ڕوودەدات بۆ هەتاهەتایە دەمێنێتەوە. دایڤس لەناو ئازارەکەیدا سەری بەرزکردەوە و لازارۆسی لە باوەشی ئیبراهیمدا بینی. ئەو پیاوە ونبووە سەیری بەهەشتی کرد و لەوێ بینی چی لەدەستدابوو. بینی چی دەبوو بە هی ئەو ئەگەر تەنها خودای لە شوێنی شایستەی خۆی لە ژیانیدا دانابووایە: ئەو کەسەی بینی کە وەک سواڵکەرێکی پشتگوێخراو لە دەروازەکەی ژیابوو، ئێستا چێژ لە خۆشییەک وەردەگرێت کە خۆی هەرگیز نایزانێت. لە ناڕەحەتییەکەیدا دەستی کرد بە نوێژکردن. بیر لەوە بکەرەوە – پیاوێکی نوێژکەر لە دۆزەخدا! بەڵام کێشەکە ئەوەیە کە لە لایەنی هەڵەی گۆڕەکەدا دەستی کرد بە نوێژکردن. لە کاتێکدا لەسەر زەوی بوو، هەستی بە پێویستی نوێژ نەدەکرد؛ ژیانێکی خۆپەرستانەی خۆی بە تەواوی بێباکی بەرامبەر بە داواکارییەکانی خودا و مرۆڤ دەژیا. بەڵام لە هەتاهەتایەدا دەستی کرد بە نوێژکردن کاتێک نوێژ بێسوود بوو. لە سەرەتادا داوای زۆری نەکرد، تەنها دڵۆپێک ئاوی سارد لەسەر سەری پەنجەی سواڵکەرەکە، بەڵام تەنانەت ئەوەش لێی قەدەغە کرا. ئەو زمانی جەستەیی بەکارهێنا هەرچەندە تینوێتییەکی ڕۆحی بوو – تینوێتییەک کە هەرگیز نەی دەزانی ئەگەر لەسەر زەوی سوودی لە پێشنیاری خواردنەوەی ئاوی ژیان وەرگرتبووایە. ئێستا زۆر درەنگ بوو. ئیبراهیم، کە نوێژەکەی ئاراستە کرابوو، وەڵامی دایەوە،
"کوڕم، بیرت بێت کە تۆ لە ژیانتدا شتە باشەکانت وەرگرت، و بە هەمان شێوە لازارۆسیش شتە خراپەکانی وەرگرت: بەڵام ئێستا ئەو ئاسوودەیە، و تۆش ئازار دەچێژیت."
کوڕم، لەبیرت بێت! چەندە شتێکی ترسناک دەبێت یادەوەری بۆ ئەوانەی ڕزگار نەکراون: بۆ ئەوەی بە درێژایی هەموو هەتاهەتایە بیر لە هەموو گوناهێک بکاتەوە کە ئەنجامی داوە و لێی پەشیمان نەبووەتەوە، و بۆیە لێی خۆش نەبووە؛ بۆ ئەوەی بیر لە هەموو دەرفەتێک بکاتەوە بۆ ئاشت بوونەوە لەگەڵ خودا کە بە بێباکییەوە تێپەڕێنراوە؛ بۆ ئەوەی بیر لە هەموو پەیامێکی ئینجیل بکاتەوە کە بیستوویەتی و هێشتا ڕەتی کردووەتەوە باوەڕ بکات. یادەوەری بەڕاستی وەک ئەو کرمە دەبێت کە نامرێت، ڕۆحەکە بۆ هەتاهەتایە ئازار دەدات.
قسەکانی ئیبراهیم نیشان دەدەن کە ڕەنگە مرۆڤ لەسەر زەوی هەموو شتێک کە دڵ ئارەزووی بکات هەبێت و هیچ شتێکی بۆ هەتاهەتایە نەبێت. لە لایەکی ترەوە، ڕەنگە مرۆڤ وا دەربکەوێت کە هیچ شتێکی لەسەر زەوی نییە بۆ دابینکردنی پێویستی و ئاسوودەیی خۆی، و لەگەڵ ئەوەشدا هەموو شتێکی بۆ جیهانی داهاتوو هەبێت.
پاشان وشەکانی دواتر پێمان دەڵێن دەربارەی مەحاڵبوونی هیچ گۆڕانکارییەک بە درێژایی سەردەمەکانی داهاتوو.
و جگە لە هەموو ئەمانەش، لەنێوان ئێمە و ئێوەدا کەندەڵانێکی گەورە دانراوە: بۆیە ئەوانەی دەیانەوێت لەملاوە بێنە لای ئێوە ناتوانن؛ و نە ئەوانەش دەتوانن بێنە لای ئێمە، کە لەولاوە دێن.
کەندەڵانێکی گەورە جێگیر کراوە! جیاکردنەوەی ڕزگاربووان و ونبووان کۆتایی دێت کاتێک کەسێک بە دەروازەی مردندا تێپەڕی بۆ جیهانە نەبینراوەکان. لێرەدایە لێدانە کوشندەکەی یونیڤێرساڵیزم. بە سروشتی، حەز دەکەین بڕوا بکەین کە ڕێگایەک هەیە بۆ ئەوانەی مردوون بەبێ تۆبە کردن لە تاوانەکانیان، ڕەنگە لە گوناهەکانیان پاک بکرێنەوە، تەنانەت دوای چەندین سەردەم لە ئازارچەشتنیش، و چێژ لە بینینی شکۆمەندی خودا وەرگرن، بەڵام ئەو کەندەڵانە تێپەڕنەکراوە. ڕزگاربووان هەرگیز ناتوانن بەرەکەتەکانیان لەدەست بدەن و بکەونە ناو لەناوچوون؛ ونبووانیش هەرگیز ناتوانن بگەنە بەرەکەت و چێژ لە ڕزگاری وەرگرن.
بێئومێد لە هەر کەمکردنەوەیەکی بەدبەختییەکەی خۆی، پیاوە دەوڵەمەندەکە لەناکاو بیری لە بانگەواز کردەوە. بە دڵتەنگییەوە داوای بۆ پێنج براکەی کرد کە هێشتا لەسەر زەوین و پاڕایەوە کە ئیلعازەر لە مردووانەوە بۆیان بنێردرێت بۆ ئەوەی ئاگاداریان بکاتەوە، تاوەکو نەچنە هەمان شوێنی ئازار. هەندێک جار گوێمان لە خەڵکی ڕزگارنەکراو بووە کە بە سووکی هاوار دەکەن، "باشە، ئەگەر من ون بم، ئەوا لە دۆزەخدا کۆمەڵێکی زۆرم لەگەڵ دەبێت." لێرەدا هیچ ئاماژەیەک بۆ شتێکی لەو شێوەیە نییە. ئەم پیاوە هاوڕێیەتی ناوێت؛ نایەوێت نزیکترین خزمەکانی لەوێ بن. ئەمە تێگەیشتنێکمان پێدەدات لە تەنیایی ترسناکی دۆزەخ. تەنانەت ئەگەر کەسێک ئاگاداری نزیکیی ئەو کەسانە بێت کە لەسەر زەوی ناسیبوونی، ئەوا تەنها بەدبەختییەکەی زیاتر دەکات.
بیر لەو خێزانە بکەرەوە کە ئەم پیاوە سەر بەو بوو: شەش برا هەبوون، یەکێکیان لە دۆزەخ بوو و پێنجەکەی تر لە ڕێگادا بوون! کەچی مەسیح بۆ هەموویان هاتبوو تا بمرێت. پێویست نەبوو ون ببن ئەگەر ئامادە بوونایە پەیامی نیعمەت وەربگرن.
ئەم دووەم نوێژە، وەک یەکەمی، دەبوو بێ وەڵام بمێنێتەوە. ئیبراهیم وەڵامی دایەوە،
ئەوان موسا و پێغەمبەرانیان هەیە؛ با گوێیان لێ بگرن.
واتە، وشەی خودایان هەیە؛ کتێبە پیرۆزەکانیان هەیە؛ با وشەکە بخوێننەوە؛ با گوێڕایەڵی ئەوە بن کە تێیدا دەدۆزنەوە، و هەرگیز مانای هەتاهەتایەکی ونبوو نازانن. بەڵام ئەگەر وشەکە ڕەت بکەنەوە ئەوا تەنانەت پیاوێکیش کە لە مردووان هەستابێتەوە ناتوانێت قایل بە تۆبە کردنیان بکات. دایڤس بە شێوەیەکی تر بیر دەکاتەوە. هاواری کرد،
"نەخێر، باوکە ئیبراهیم: بەڵام ئەگەر یەکێک لە مردووانەوە بچێتە لایان، ئەوا تۆبە دەکەن."
وەڵامەکە بە توندی بە نەرێنی دێتەوە،
"ئەگەر گوێیان لە موسا و پێغەمبەران نەگرن، قایل نابن، هەرچەندە یەکێک لە مردووان هەستێتەوە."
ئەو پیاوەی کە ڕەتیدەکاتەوە گوێڕایەڵی فەرمانی ڕوون و دیاریکراوی کتێبە پیرۆزەکان بێت، هەرگیز باوەڕ ناکات گەر یەکێکیش بێتە لای و بانگەشە بکات کە لەو دیوی گۆڕەوە هاتووە و گەڕاوەتەوە بۆ ئەوەی ئاگاداری بکاتەوە تا لە تووڕەیی داهاتوو ڕابکات.
بێگومان هیچ کەسێکی بیرمەند ناتوانێت ئەم چیرۆکە بە جددی بخوێنێتەوە بەبێ ئەوەی تێبگات کە پەروەردگارمان عیسا مەبەستی ئەوە بووە کە تێبگەین کە ئەگەر لە گوناهەکانماندا بمرین، ئەگەر ئەم جیهانە بەجێبهێڵین لە کاتێکدا حەزمان لەو شتانە بێت کە خودا ڕقی لێیانە و ڕقمان لەو شتانە بێت کە خودا خۆشی دەوێن، دەبێت بۆ هەتاهەتایە لێی جیا ببینەوە.
بەڵام ئێستا بیرکردنەوەیەکی تر پێش ئەوەی ئەم پەیامە کۆتایی پێ بێنین. ئەگەر ئەم چیرۆکە تەنها نموونەیەک بێت، وەک هەندێک پێمان دەڵێن، مەبەست لێی چییە فێرمان بکات؟ وەڵامەکەی کە لەلایەن ماتریالیستەکانی گرووپە جیاوازەکانەوە دەدرێت، ئەوانەی نکوڵی لە هۆشیاری مرۆڤ دەکەن دوای مردن و ڕەتیدەکەنەوە فێرکاریی سزای هەتاهەتایی بۆ گوناه، بە شێوەیەکی ئاسایی شتێکە لەم شێوەیە: پیاوە دەوڵەمەندەکە، پێمان دەوترێت، گەلی جوولەکە نیشان دەدات کە لە سەدەکانی ڕابردوودا هەموو بەرەکەتەکانی خودایان وەرگرت و بە خۆپەرستی بۆ خۆیان هێشتیانەوە؛ پیاوە هەژارەکە، سەرەڕای ناوی جوولەکەییەکەی، نەتەوەکانی تر (غەیرەجوولەکەکان) نیشان دەدات کە بێگانە بوون بە پەیمانەکانی بەڵێن بەڵام، وەک بڵێی، لە دەرەوەی دەرگای جوولەکە دڵخوازەکە کەوتبوون. ڕێکخستنێکی نوێ بە مردنیان نیشان دەدرێت. ئێستا نەتەوەکانی ترن (غەیرەجوولەکەکانن) کە لە شوێنی ئیمتیازاتدان، تەنانەت لە باوەشی ئیبراهیمیشدا، بوونەتە میراتگری ئەو بەڵێنانەی کە پێشتر هیچ داوایەکی لەسەر نەبوو. جوولەکە ئێستا دەرکراوە، و بە درێژایی سەدەکان ئازاری چەشتووە بەهۆی گوناهەکانی باوباپیرانییەوە. لە سەرەتادا ئەمە بەسە بۆ باوەڕپێکردن، بەڵام ئێستا با هەنگاوێک زیاتر بچین. ئەم جوولەکە دەرکراوەیە و ئەم نەتەوە غەیرەجوولەکە زۆر ئیمتیازدارە – ئایا بە کەندەڵانێک جیاکراونەتەوە کە ناتوانرێت بپەڕێنرێتەوە؟ ئایا ڕاستە کە جوولەکە ناتوانێت لە شوێنی ئێستای ئازارەکانی بێت بۆ ناو ئیمتیازاتەکانی مەسیحییەت؟ ئایا ئەوەش ڕاستە کە نەتەوە غەیرەجوولەکە دڵخوازەکە ناتوانێت نیعمەتی خودا لە مەسیحدا ڕەت بکاتەوە و بڕوات، ئەگەر بیەوێت، بۆ ئەو شوێنەی کە خودی جوولەکە تێیدا دەدۆزرێتەوە؟ بێگومان نا. هیچ کەندەڵانێکی لەو شێوەیە هەرگیز لەسەر زەوی دانەمەزراوە. هەر جوولەکەیەک دەتوانێت مەسیح قبوڵ بکات و بچێتە ناو هەموو بەرەکەتەکانی ڕووناکی و ئیمتیازاتی ئینجیلەوە؛ و هەر نەتەوەیەکی غەیرەجوولەکە کە نیعمەتی خودا ڕەت بکاتەوە، دەپەڕێتەوە بۆ ئەو شوێنەی کە جوولەکە ڕزگارنەکراوەکە تێیدا دەدۆزرێتەوە لەژێر حوکمی خودادا.
بۆیە تاکە لێکدانەوەی ڕاست ئەوەیە کە پەروەردگارمان ئەم ڕووداوەی گێڕایەوە بۆ ئەوەی بە ڕوونی گرنگیی ئەوەمان بۆ ڕوون بکاتەوە کە لەم جیهانەدا لەگەڵ خودا ڕاست بین، بۆ ئەوەی لە جیهانی داهاتوودا چێژ لە ڕەزامەندییەکەی ببینین.