عیسا ڕووبەڕووی سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانی یاسا دەبێتەوە کە پرسیاری دەسەڵاتی ئەویان دەکرد، بەڵام ئەو بە پرسیارێک وەڵامی دانەوە دەربارەی لەئاوهەڵکێشانی یەحیا لەئاوهەڵکێش، کە ئەوان ڕەتیان کردەوە وەڵامی بدەنەوە. پاشان ئەو مەسەلەی ڕەزەکەی گێڕایەوە، کە تێیدا جووتیارەکان بەردەوام ئازاری خزمەتکارەکانی خاوەنەکەیان دەدان و دەیانکوشت و لە کۆتاییدا کوڕە خۆشەویستەکەشی. مەسەلەکە کۆتایی دێت بەوەی خاوەنەکە جووتیارە خراپەکان لەناودەبات و ڕەزەکە دەداتە کەسانی تر.
«و ڕوویدا، لە یەکێک لەو ڕۆژانەدا، کاتێک لە پەرستگادا خەڵکی فێردەکرد و مزگێنیی دەدا، سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانی یاسا لەگەڵ پیرەکان هاتنە لای و پێیان گوت: «پێمان بڵێ، بە چ دەسەڵاتێک ئەم کارانە دەکەیت؟ یان کێ ئەم دەسەڵاتەی پێداویت؟» ئەویش وەڵامی دانەوە و پێی گوتن: «منیش شتێکتان لێ دەپرسم؛ وەڵامم بدەنەوە: لەئاوهەڵکێشانی یوحەننا، ئایا لە ئاسمانەوە بوو یان لە خەڵکەوە؟» ئەوانیش لەناو خۆیاندا بیروڕایان گۆڕییەوە و گوتیان: «ئەگەر بڵێین، «لە ئاسمانەوە بوو»، ئەوا دەڵێت، «کەواتە بۆچی باوەڕتان پێنەکرد؟» بەڵام ئەگەر بڵێین، «لە خەڵکەوە بوو»، ئەوا هەموو خەڵکەکە بەردبارانمان دەکەن، چونکە دڵنیان یوحەننا پێغەمبەر بوو.» ئەوانیش وەڵامیان دایەوە و گوتیان نازانین لە کوێوە بوو. عیساش پێی گوتن: «منیش پێتان ناڵێم بە چ دەسەڵاتێک ئەم کارانە دەکەم.» ئینجا دەستی کرد بە گوتنی ئەم نموونەیە بۆ خەڵکەکە: «پیاوێک ڕەزێکی چاند و دایە دەست جووتیاران و بۆ ماوەیەکی زۆر چوو بۆ وڵاتێکی دوور. لە کاتی خۆیدا خزمەتکارێکی ناردە لای جووتیارەکان، بۆ ئەوەی بەشێکیان لە بەری ڕەزەکە بدەنێ، بەڵام جووتیارەکان لێیان دا و بە دەستی بەتاڵ ناردیانەوە. دیسان خزمەتکارێکی دیکەی نارد، ئەوانیش لێیان دا و سووکایەتییان پێکرد و بە دەستی بەتاڵ ناردیانەوە. دیسان سێیەکی نارد، ئەوانیش برینداریان کرد و فڕێیان دایە دەرەوە. ئینجا خاوەنی ڕەزەکە گوتی: «چی بکەم؟ کوڕە خۆشەویستەکەم دەنێرم، لەوانەیە کاتێک دەیبینن ڕێزی لێبگرن.» بەڵام کاتێک جووتیارەکان بینییان، لەناو خۆیاندا بیروڕایان گۆڕییەوە و گوتیان: «ئەمە میراتگرەکەیە، وەرن با بیکوژین، بۆ ئەوەی میراتەکە هی ئێمە بێت.» جا فڕێیان دایە دەرەوەی ڕەزەکە و کوشتیان. کەواتە خاوەنی ڕەزەکە چییان لێ دەکات؟ دێت و ئەم جووتیارانە لەناودەبات، و ڕەزەکە دەداتە کەسانی دیکە.» کاتێکیش گوێیان لێبوو، گوتیان: «خودا نەکات!» ئەویش سەیری کردن و گوتی: «کەواتە ئەمە چییە کە نووسراوە: «ئەو بەردەی بیناسازەکان ڕەتیان کردەوە، هەر ئەو بوو بە سەرکۆش؟» هەرکەسێک بەسەر ئەو بەردەدا بکەوێت، دەشکێت، بەڵام هەر بەسەر هەرکەسێکدا بکەوێت، وردوخاشی دەکات.»- لۆقا 20:1-18.
ڕەتکردنەوەی مەسیح لەلایەن جیهانەوە ئەوەیە کە شوێنی مەسیحی لەم دیمەنەدا دیاری دەکات. ئەو کەسەی کە باوەڕدار هەموو شتێکی بۆ هەتاهەتایە قەرزاریەتی، ڕەتکراوەتەوە، دەرکراوە، و لە خاچ دراوە لەلایەن ئەوانەی کە نوێنەرایەتی سیستەمی ئێستای جیهانیان دەکرد؛ چونکە هەردوو جوو و نەجوو یەکیان گرت لە ڕەتکردنەوەی داننان بەو کەسەی کە باوک ناردبوویە ناو جیهان وەک خوداوەند. ئەمە بە ڕوونی لە نموونەی ڕەزەکەدا و لەوەی کە لێرە و لە بەشی بیست و یەکەمدا دێت، دەردەکەوێت. جیهان تاقیکرایەوە بە ئامادەبوونی کەسیی کوڕی خودا، کە بە نیعمەتەوە هاتبوو، بەدوای بەرەکەتی مرۆڤدا دەگەڕا و خۆشەویستی دڵی باوکی دەردەبڕی. ئەمە ئەو کەسەیە کە خەڵک دەربارەی وتیان، "ئێمە نامانەوێت ئەم پیاوە فەرمانڕەواییمان بکات." لە لایەن مرۆڤەکانەوە ڕەتکراوەتەوە، ئەو بەرزبووەتەوە بۆ دەستی ڕاستی باوک، لەوێ بە چاوەڕوانییەوە دەمێنێتەوە تاوەکو دوژمنانی دەکرێنە ژێرپێی (لۆقا ٢٠:٤٣). لەو نێوەندەدا جیهان بەردەوامە بە بێ گۆڕان لە دژایەتیکردنی پاشای ڕاستەقینەی خۆی، وەک لە ڕق و کینەی بەرامبەر بەوانەی کە ئێستا بانگکراون بۆ نوێنەرایەتیکردنی لەم دیمەنەدا دەردەکەوێت. کاتێک کۆتوبەندەکانی ڕووناکی مەسیحی لادەبرێن، سروشتی ڕاستەقینەی دەردەکەوێت، وەک لە زۆرێک لە وڵاتانی ئەمڕۆدا دەیبینین، چ لە ئەوروپا و چ لە ڕۆژهەڵاتی ئاسیا، کە بۆ چەندین ساڵ دۆزی مەسیح وا دەردەکەوت لە سەرکەوتندا بێت، بەڵام لەوێ چەوساندنەوەی نوێ بە توندی وەک هەر سەردەمێکی ڕابردوو سەری هەڵداوە.
لە هەشت ئایەتی یەکەمدا مشتومڕی نێوان عیسا و سەرۆک کاهینەکان و نووسەرەکان و پیرانی ئیسرائیلمان هەیە. ئەم سەرکردانەی گەل، کە لە سەرەتاوە شایەتی مەسیحیان ڕەتکردبووەوە، ئێستا لە دەوری ئەو کۆببوونەوە کاتێک لە پەرستگادا فێری خەڵکی دەکرد: واتە، حەوشەی دەرەوەی پەرستگا، کە مامۆستایان لەگەڵ قوتابییەکانیاندا کۆدەبوونەوە. پرسیارێکیان لە عیسا کرد، "پێمان بڵێ، بە چ دەسەڵاتێک ئەم کارانە دەکەیت؟" ئاماژەیان بە پاککردنەوەی پەرستگا کرد کە ماوەیەکی کەم پێشتر ڕوویدابوو. پرسیارێکی دووەمیان کرد: "کێیە ئەو کەسەی ئەم دەسەڵاتەی پێداویت؟" ئەوان ناڕەزاییان دەربڕی بەرامبەر بەو بیرۆکەیە کە تەنها دارتاشێک لەو گوندە بچووکەی ناسرەدا بوێرێت بچێتە ناو سنووری پەرستگاوە و هەوڵی پاککردنەوەی بدات بە دەرکردنی ئەوانەی کە کۆتر و بەرخ و هتد بۆ قوربانی دەفرۆشتن، و بەم شێوەیە تەحەدایان کرد. عیسا وەڵامی دایەوە، "منیش شتێکتان لێ دەپرسم؛ و وەڵامم بدەنەوە: لەئاوهەڵکێشانی یۆحەننا، ئایا لە ئاسمانەوە بوو، یان لە پیاوانەوە؟" ئەوە چی پەیوەندییەکی بە پرسیارەکەیانەوە هەبوو؟ باشە، هەموو پەیوەندییەکی پێوەی هەبوو. یۆحەننا ڕایگەیاند کە نێردراوە بۆ ئامادەکردنی ڕێگای خودا، خەڵکی ئاماژە پێکردبوو بە عیسا وەک مەسیحی ئیسرائیل. ئەو گوتی، "من نەمدەناسی: بەڵام ئەو کەسەی منی نارد بۆ لەئاوهەڵکێشان بە ئاو، هەمان کەس پێی گوتم، هەرکەسێک ڕۆحی ببینیت کە دادەبەزێت و لەسەری دەمێنێتەوە، هەمان کەسە کە بە ڕۆحی پیرۆز لەئاوهەڵدەکێشێت." یۆحەننا خەڵکی ئاراستەی عیسا کردبوو، هاواری دەکرد، "سەیری بەرخی خودا بکەن، کە گوناهی جیهان لادەبات." چەند بە پیرۆزی یۆحەننا مزگێنییەکەی بڵاوکردەوە! بیستوومە دەگوترێت کە یۆحەننای مەعمیدان هەرگیز مزگێنییەکەی نەزانیوە، کە هەموو ئەوەی بڵاوی کردووەتەوە فێرکاری یاسایی بووە، گوناهی خەڵکی خستووەتە سەر شانیان و داوای لێکردوون لەئاوهەڵبکێشرێن بۆ ئەوەی گوناهەکانیان لێخۆش بێت. بەڵام ئەو تۆمارانەی لە نووسراوی پیرۆزدا هاتوون، ئەو قسەیە بە درۆ دەخەنەوە. یۆحەننا هەرگیز بەڵێنی لێخۆشبوونی گوناهەکانی نەداوە لە ڕێگەی لەئاوهەڵکێشانەوە؛ ئەو بانگەشەی ئەوەی نەکردووە کە لەئاوهەڵکێشان دەتوانێت پیاوان لە گوناهەکانیان پاک بکاتەوە. ئەوانەی هاتنە لای یۆحەننا بۆ ئەوەی لەئاوهەڵبکێشرێن، لە ڕێگەی لەئاوهەڵکێشانەوە ڕاست نەکرانەوە. لە لەئاوهەڵکێشانەکەیاندا دانیان بە گوناهەکانیان و پێویستییان بە لێخۆشبووندا نا، و یۆحەننا شایەتی دا بۆ مەسیح وەک کوڕی خودا، بەرخی خودا، کە تەنها لە ڕێگەی ئەوەوە گوناهەکان دەتوانرا لادەبرێن. یۆحەننا پێشڕەوی عیسا بوو، و پیاوانی ئاراستەی خودا کرد وەک مەسیح و ڕزگارکەر. ئەگەر ئەم سەرکردانە یۆحەننایان وەک پێغەمبەرێک قبوڵ بکردایە، ئەوا دەیانزانی کێ دەسەڵاتی بە عیسا داوە بۆ ئەوەی بچێتە ناو پەرستگاوە و پاکی بکاتەوە، چونکە لە پەیمانی کۆندا نووسرابوو، "خودا، کە ئێوە بەدوایدا دەگەڕێن، لەناکاو دێتە پەرستگاکەی خۆی، تەنانەت نێردراوی پەیمانەکە، کە ئێوە دڵخۆشن پێی" (مەلاخی 3:1). کاتێک خودا ئەم پرسیارەی لەم یاساییە خۆبەزلزانانە کرد، "ئەوان لەگەڵ خۆیاندا بیرمەند بوون، دەیانگوت، ئەگەر بڵێین، لە ئاسمانەوە؛ ئەو دەڵێت، ئەی بۆچی باوەڕتان پێی نەکرد؟ بەڵام ئەگەر بڵێین، لە پیاوانەوە؛ هەموو خەڵکەکە بەردبارانمان دەکەن: چونکە ئەوان قایلن کە یۆحەننا پێغەمبەر بوو." و ئەوان وەڵامیان دایەوە، کە نەیاندەزانی لە کوێوە بوو. و عیسا پێی گوتن، "منیش پێتان ناڵێم بە چ دەسەڵاتێک ئەم کارانە دەکەم." سەرنج بدەن کە خودا هەرگیز هەوڵی نەدا شتەکان بۆ ئەم دووڕووانە ڕوون بکاتەوە؛ ئەو هەرگیز هەوڵی نەدا نهێنییە خوداییەکان بۆ پیاوانێک ڕوون بکاتەوە کە ڕاستگۆ نەبوون. ئەگەر خەڵک وەک پرسیارکەرێکی جدی، کە ڕاستگۆ بوون و بەڕاستی یارمەتییان دەویست، هاتنە لای، ئەو بە خۆشحاڵییەوە ئەوەی پێویستیان بوو پێیدان؛ بەڵام سەبارەت بەم پیاوانەی کە بە ئەنقەست شایەتییەکەی ئەویان ڕەتکردبووەوە و ڕەتیان کردبووەوە قبوڵی بکەن، ئەو وەک ئەوەی فەرمانی بە قوتابییەکانی کردبوو، کردی: "مروارییەکانتان فڕێ مەدەنە بەردەم بەرازەکان، نەوەک بە پێیەکانیان پێشێلی بکەن، و دووبارە بگەڕێنەوە و پارچەپارچەتان بکەن" (مەتتا 7:6)، ئەو هەرگیز هەوڵی نەدا وەڵامی گومانەکانیان بداتەوە.
"ئینجا دەستی کرد بە قسەکردن لەگەڵ خەڵکەکە بەم نموونەیە؛ پیاوێک ڕەزێکی چاند و دایە دەست جووتیاران، خۆیشی بۆ ماوەیەکی زۆر چوو بۆ وڵاتێکی دوور." خودا خۆیەتی کە لێرەدا بە هێمای خاوەنی ڕەزەکە نیشان دراوە، کە نوێنەرایەتی گەلی ئیسرائیل دەکات (ئیشایا ٥:١-٧). جووتیارەکان فەرمانڕەواکانیان بوون، هەم دنیایی و هەم ڕۆحی. "لە کاتی خۆیدا خزمەتکارێکی نارد بۆ لای جووتیارەکان، بۆ ئەوەی بەری ڕەزەکەی بدەنێ: بەڵام جووتیارەکان لێیان دا و بە دەستی بەتاڵ ناردیانەوە." بەم شێوەیە مامەڵەیان لەگەڵ پێغەمبەرەکان کردبوو کە بە ناوی خوداوە بۆ ئیسرائیل نێردرابوون بۆ ئەوەی خەڵکەکە لە دڵەوە بۆ لای یاساکەی بانگ بکەنەوە؛ کەچی نەک هەر گوێیان بە داواکارییەکانیان نەدا، بەڵکو چەوساندیانەوەش لەبەر ئەوەی ڕاستییان دەگوت (مەتتا ٦:١٢). "و دیسان خزمەتکارێکی دیکەی نارد: ئەوانیش لێیان دا و بە شێوەیەکی شەرمەزارکەر مامەڵەیان لەگەڵ کرد و بە دەستی بەتاڵ ناردیانەوە." نێردراوانی دیکە لە کات و ساتە جیاوازەکاندا نێردران، تەنها بۆ ئەوەی بە سووکایەتی و بێڕێزی مامەڵەیان لەگەڵ بکرێت (کرداری نێردراوان ٧:٥٢). هەموو ئەمانە دۆخی ڕاستەقینەی دڵی سەرکردەکانی ئیسرائیلی ئاشکرا کرد.
"و دیسان سێیەکی نارد: و ئەوانیش برینداریان کرد و فڕێیان دایە دەرەوە." بۆ چەندین سەدە، پێغەمبەر لەدوای پێغەمبەر هات، بەدوای بەرهەمدا دەگەڕان بۆ خودا، بەڵام زیاتر و زیاتر ئاشکرا بوو کە هیچ ئارەزوویەک نەبوو بۆ شکۆدارکردنی ئەو لەلایەن ئەوانەی کە بەو شێوەیە زۆر بەرەکەتدار کرابوون. کاتێک دەگەڕێینەوە بۆ تۆمارەکانی پەیمانی کۆن، دەبینین کە ئەمە بە تەواوی یەکدەگرێتەوە لەگەڵ مێژووی پێغەمبەران. خراپ مامەڵەیان لەگەڵ کرابوو، و شایەتییەکەیان ڕەتکرابووەوە؛ هەندێکیان بە ڕاستی کوژران، و ئەوانی تر بە بێڕێزییەکی زۆر مامەڵەیان لەگەڵ کرابوو.
لە کۆتاییدا خوداوەندی ڕەزەکە دەبینین دەڵێت: "چی بکەم؟ کوڕە خۆشەویستەکەم دەنێرم: لەوانەیە ڕێزی بگرن کاتێک دەیبینن." ئەمە چ تێگەیشتنێکە کە پێمان دەدات لە دڵی خودا! دەتوانین بیبینین، وەک بڵێی، سەیری ئیسرائیل دەکات، ئاگاداری هەموو گوناهکاری و سەرەڕۆیی خەڵکەکەیە، بەڵام دەڵێت: "من کوڕەکەم بۆ لایان دەنێرم. دڵنیام، وەک پێغەمبەرەکانیان مامەڵەی لەگەڵ ناکەن." بێگومان خودا بە تەواوی دەیزانی چی ڕوودەدات، بەڵام ئەمە ئەوەیە کە زانایانی ئایینی پێی دەڵێن "مرۆڤپەرستی" – خودا وەک قسەکەر و کارکەر لەسەر ئاستی مرۆڤ نیشان دەدرێت. لە کاتی تەواودا کوڕەکەی نارد (گالاتییە 4:4). ئەو کە خۆشی دڵی باوک بوو، نێردرایە جیهان، بۆ مەڕە ونبووەکانی ماڵی ئیسرائیل (مەتتا 15:24)، بۆ ئەوەی خۆشەویستی خودای باوباپیرانیان ئاشکرا بکات. خەڵکی ئیسرائیل پەیامبەرانی خودایان بە خراپ بەکارهێنابوو؛ زۆرێک لە پێغەمبەرانیان کوشتبوو؛ بەڵام لە کۆتاییدا کوڕەکەی نارد. ئایا قبووڵیان دەکرد و گوێڕایەڵی قسەکانی دەبوون؟ لە جیاتی ئەوە، پێمان دەوترێت کە "کاتێک جووتیارەکان بینییان، لە نێو خۆیاندا بیریان کردەوە و گوتیان: ئەمە میراتگرەکەیە: وەرن، با بیکوژین، بۆ ئەوەی میراتەکە هی ئێمە بێت." ئەمە وەڵامی مرۆڤی گوناهبار بوو بۆ خۆشەویستی باوک. لە جیاتی ڕێزگرتن لە کوڕەکە، سوور بوون لەسەر ئەوەی لێی ڕزگار ببن، و ڕەتیانکردەوە دەسەڵاتی ئەو بناسن.
"ئەوان لە ڕەزەکە دەریانکرد و کوشتیان." گەورەکەمان لێرەدا پێشبینی ئەوە دەکات کە دەیزانی بەم زووانە ڕوودەدات. نیشانی دوژمنەکانی دا کە هەموو ئەوەی دەیانویست بیکەن، پێشبینی کردبوو. مەرگی ئەو لەلایەن خوداوە پێشتر بڕیاری لێدرابوو، بەڵام بەشەکەی ئەوان لە ڕەتکردنەوەی ئەودا دەربڕینی دڵە خراپەکانی خۆیان بوو، وەک پەترۆس دواتر پێیانی وت (کرداری نێردراوان 2:23). وێنەکە ڕوونە. ئێستا هەنگاوی داهاتوو چی دەبێت؟ عیسا پرسیارەکە لە گوێگرەکانی دەکات: "کەواتە خاوەنی ڕەزەکە چییان لێ دەکات؟" چی بکرێت لەگەڵ گەلێک کە چێژیان لەو هەموو ئیمتیازاتە وەرگرتبوو بەڵام هەموویان ڕەتکردبووەوە؟ وەڵامەکە دێت: "ئەو ئەم جووتیارانە لەناودەبات و ڕەزەکە دەداتە کەسانی تر." ئەم وشانە بە واتای وشەیی نزیکەی چل ساڵ دوای خاچکردنی گەورەکەمان عیسای مەسیح هاتنە دی، کاتێک خودا لە مامەڵەی حکومڕانی خۆیدا، ڕێگەی بە سوپای ڕۆمانی دا کە زەویی فەلەستین داگیر بکات، شاری ئۆرشەلیم گەمارۆ بدات و بە تەواوی وێرانی بکات. ئیسرائیل لەو کاتەوە نەتەوەیەکی کۆچەر بووە. ڕۆژی دەرفەتی ئەو، لانیکەم بۆ ئێستا، کۆتایی هاتووە، و خودا ڕەزەکەی خۆی داوەتە جووتیارانی تر؛ و نەتەوەکان چێژ لەو بەرەکەتە وەردەگرن کە ئیسرائیل دەیتوانی هەیبێت. لەبەر ئەوەی هەموو مافێکیان لەسەر خودا لەدەستداوە بەهۆی هەڵوێستیان بەرامبەر بە مەسیح، ئیسرائیلی جەستەیی دەبێت لاببرێت و ڕەزەکە بدرێتە ئەوانەی لە ڕۆژێکی دواتردا بە تۆبەکردنەوە ڕوو لە خودا دەکەن. ئەوە بە تەواوی بانگەوازی نەتەوەکان نییە کە لێرەدا خراوەتەڕوو، بەڵکو ئیسرائیلی نوێبووەوەی ڕۆژانی کۆتاییە. ڕۆژێک لە ڕۆژان پاشماوەیەکی ئیسرائیل دەگەڕێندرێنەوە، کاتێک جارێکی تر لەو خاکەدا کۆدەبنەوە کە لە پەیمانەکەدا بە ئیبراهیم و ئیسحاق و یەعقوب بەڵێنی پێدرابوو. لە ماوەی ئەم سەردەمەدا ئەوان دەرکراون بەهۆی ڕەتکردنەوەی مەسیحەکەیان. گەورە خۆی ڕایدەگەیەنێت کە خودا ئەم جووتیارە خراپانە لەناودەبات و ڕەزەکە دەداتە کەسانی تر.
«ئەمە چییە کە نووسراوە، «ئەو بەردەی بیناسازەکان ڕەتیان کردەوە، هەر ئەوە بوو بە سەری گۆشە؟»» عیسا سەرنجی گوێگرەکانی ڕاکێشا بۆ هەمان زەبوری ١١٨ کە منداڵەکان لێیان دەوت کاتێک سواری ئەسپ بوو بۆ ئۆرشەلیم، لەوێ، لە زەبوری ١١٨:٢٢-٢٣، هەردوو ڕەتکردنەوە و سەرکەوتنەکەی پێشبینی کراون. بەپێی نەریتی جوولەکەکان، زەبوری ١١٨:٠ نزیکەی کاتی تەواوبوونی پەرستگای سولەیمان نووسراوە و ڕەنگە لە کاتی تەرخانکردنیشیدا گوترا بێت. دەگوترێت ئەو دەقەی عیسا قسەی لێوە کردووە ڕەنگە ئاماژە بێت بۆ شتێک کە لە کاتی دروستکردنی پەرستگاکەدا ڕوویداوە. ئەوە لەبیر دەکرێت کە سولەیمان حەوت ساڵی بەسەر برد لە دروستکردنی ئەم پەرستگا شکۆدارەدا، و هەزاران کرێکاری هەبوو، کە شەش مانگ لەسەر یەک کاریان دەکرد و پاشان کەسانی تر جێگەیان دەگرتنەوە؛ لە ئەنجامدا زۆر کەم لەوانەی لە قۆناغە سەرەتاییەکاندا بوون، لەسەر بیناکە کاریان دەکرد کاتێک نزیک بوو لە تەواوبوون. لە پەرتووکی پاشاکانەوە فێر دەبین کە بەردەکانی پەرستگاکە هەموویان لە خوارەوە لە کانگاکەدا هەڵکەندراون و بەپێی داواکاری بڕاون پێش ئەوەی بنێردرێنە سەر سەکۆ گەورەکە لەسەر کێوی مۆریا.
جولەکەکان دەڵێن کە ئەم بەردانە نزیکەی هەموویان یەک قەبارە و شێوە بوون، بەڵام بەردێک نێردرایە سەرەوە کە ئەوەندە جیاواز بوو لەوانی تر کە نەیاندەزانی چی لێ بکەن. وا دیار نەبوو لە هیچ شوێنێک جێی ببێتەوە. دوای ڕاوێژکردن بڕیاریاندا کە هەڵەیەک کراوە، بۆیە خستیانە سەر ڕۆڵەر و پاڵیان نا بۆ لێواری کێوی مۆریا و خستیانە خوارەوە بۆ دۆڵی خوارەوە. "ئەو بەردەی کە بیناسازەکان ڕەتیان کردەوە!" بەڵام کاتێک کات تێپەڕی و پەرستگاکە نزیک بوو لە تەواوبوون، ڕۆژی دانانی بەردی گۆشەی سەرەکی نزیک بووەوە. هیچ شتێکی گونجاو لەسەر سەکۆکە نەبوو. قسە بۆ بەردتاشەکان نێردرا کە ئەم بەردە گۆشەیە بنێرنە سەرەوە، چونکە ئێستا ئامادە بوون بۆی، بەڵام وەڵامەکە هاتەوە، "ئێمە زۆر لەمێژە بۆمان ناردوون؛ دەبێت لەوێ لە شوێنی پەرستگاکەدا هەبێت." بەڵام گەڕانێکی ورد نەیتوانی بیدۆزێتەوە. پاشان کرێکارێکی پیر گوتی: "ئێستا بیرم دێتەوە؛ بەردێک نێردرایە سەرەوە کاتێک یەکەمجار دەستمان بە دروستکردن کرد، بەڵام هیچ شوێنێکمان بۆی نەبینی، و فڕێماندایە خوارەوە بۆ ناو قووڵاییەکە. بڕۆنە خوارەوە، و دەیدۆزنەوە." بۆیە تیمێکی گەڕانیان نارد و لە کۆتاییدا دۆزیانەوە کە نزیکەی بە پاشماوە داپۆشرابوو و بە گژوگیا گەشەی کردبوو. بە هەوڵێکی زۆر بەرزکردیانەوە بۆ سەر سەکۆکەی سەرەوە و بینییان کە بە تەواوی لە شوێنە ئامادەکراوەکەدا جێی بووەوە. بەم شێوەیە بەردە ڕەتکراوەکە بوو بە سەری گۆشەکە.
"هەرکەسێک بەسەر ئەو بەردەدا بکەوێت، دەشکێت." ئیسرائیل کەوتە سەر بەردەکە، و لەسەر ئاستی نەتەوەیی پارچەپارچە بوون و بەناو نەتەوەکاندا بڵاوەیان پێکرا (ئیشایا 8:14). "بەڵام بەسەر هەرکەسێکدا بکەوێت، وردوخاشی دەکات." کاتێک ئەو بۆ جاری دووەم دێتەوە، پەروەردگار دەکەوێت، وەک بەردەکە لە دانیال 2:34-35؛ دانیال 2:45، بەسەر نەتەوە گەورەکانی غەیرەجوولەکەدا و پارچەپارچەیان دەکات، بۆ ئەوەی شانشینەکانی ئەم جیهانە ببنە شانشینی پەروەردگارمان و مەسیحەکەی (وهحی 11:15).
پەروەردگار عیسا بە کردەوە فەرمووی، "من ئەو بەردەم، چونکە من هاتووم بۆ لاتان، بەڵام ئێوە نازانن کە من بەردی گۆشەی پەرستگای ڕۆحییم کە خودا ئێستا خەریکە دروستی دەکات." بۆیە ئەوان ڕەتیان کردەوە. ئەوان فڕێیان دایە دەرەوە، بەڵام خودای باوک لە مردووان هەڵی ساندەوە و کردی بە سەری گۆشە. "عیسای مەسیح خۆی،" پێمان وتراوە، "کە بەردی گۆشەی سەرەکییە" (ئەفەسۆس ٢:٢٠).
"سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانی یاسا هەر لەو کاتەدا هەوڵیان دەدا دەستی بەسەردا بگرن؛ و لە خەڵک دەترسان: چونکە تێگەیشتبوون کە ئەم نموونەیەی دژی ئەوان گوتووە. و چاودێرییان دەکرد، و سیخوڕیان نارد، کە خۆیان وەک پیاوچاک نیشان بدەن، بۆ ئەوەی قسەکانی بگرن، بۆ ئەوەی بیدەنە دەست دەسەڵات و فەرمانی فەرمانڕەوا.” نەتوانین وەڵامی بدەنەوە، و بە ئەنقەست ڕەتیان کردبووەوە، پەنایان بردە بەر نزمترین و قێزەونترین ڕێگاکان بۆ ئەوەی لەبەرچاوی خەڵک ناوزڕاندی بکەن، و بیانوویەک بدۆزنەوە لە دژی بۆ ئەوەی لەبەردەم پیلاتۆسدا تاوانباری بکەن.
پیاوان ون نابن چونکە باشتر نازانن؛ ئەوان ون دەبن چونکە دژی ئەو ڕووناکییە گوناه دەکەن کە خودا پێیان دەدات. ئەم پیاوانە ڕووناکییەکی زۆریان هەبوو، بەڵام ڕەتیان کردەوە. ئەو کە خۆی ڕووناکیی جیهانە لە ناویاندا وەستابوو، بەڵام چاوەکانیان بە بێباوەڕی و خۆبەڕاستزانین کوێر کرابوون، و نەیانناسی. هیچ شتێک گەندەڵی و خراپەی چارەسەرنەکراوی دڵی مرۆڤی گوناهبار وەک ئامادەبوونی عیسا دەرناخات. پیرۆزییەکەی جەخت لە ناپیرۆزیی مرۆڤ دەکاتەوە. ڕاستودروستییەکەی ناڕاستودروستیی مرۆڤ بە ڕوونی دەردەخات. خۆشەویستییەکەی ڕق و کینەی مرۆڤ دەوروژێنێت. ئەمە لێدوانێکی خەمگینە لەسەر سروشتی مرۆڤی کەوتوو کە کاتێک خودا خۆی هاتە ناو دروستکراوەکەی خۆی لە کەسایەتیی کوڕی جەستەداردا، پیاوان، لە جیاتی ئەوەی بە نیعمەتەکەی بتوێنەوە، بە چاکەکەی ڕەق بوون، و هەرگیز ڕازی نەبوون تا ئەوکاتەی بینییان لەسەر خاچێکی تاوانبار کوتراوە. خودا ڕایگەیاندووە، "وەک چۆن ڕوخسار لە ئاودا وەڵامی ڕوخسار دەداتەوە، ئاواش دڵی مرۆڤ بۆ مرۆڤ" (پەندەکان ٢٧:١٩). تەنها نیعمەتی خودایە کە لە ڕۆحدا کار دەکات کە هەر کەسێک بەرەو متمانەکردن بە مەسیح و تۆبەکردن لە ڕەتکردنەوەی لە ڕابردوودا دەبات.
"و لێیان پرسی، گوتیان: مامۆستا، ئێمە دەزانین کە تۆ ڕاست دەڵێیت و فێر دەکەیت، و کەسایەتی هیچ کەسێک قبوڵ ناکەیت، بەڵکو ڕێگای خودا بە ڕاستی فێر دەکەیت: ئایا دروستە باج بدەینە قەیسەر، یان نا؟ بەڵام ئەو فێڵبازییەکەیانی زانی، و پێیانی گوت: بۆچی تاقیم دەکەنەوە؟ دراوێکم نیشان بدەن. وێنە و نووسینەکەی هی کێیە؟ ئەوانیش وەڵامیان دایەوە و گوتیان: هی قەیسەرە. ئەویش پێیانی گوت: کەواتە ئەوەی هی قەیسەرە بیدەنە قەیسەر، و ئەوەی هی خودایە بیدەنە خودا. و نەیانتوانی قسەکانی لەبەردەم خەڵکیدا بگرن: و سەرسام بوون بە وەڵامەکەی، و بێدەنگ بوون. پاشان هەندێک لە سەدوقییەکان هاتنە لای، ئەوانەی نکۆڵی لە هەستانەوە دەکەن؛ و لێیان پرسی، گوتیان: مامۆستا، موسا بۆی نووسین، ئەگەر برای پیاوێک بمرێت، ژنێکی هەبێت، و بێ منداڵ بمرێت، ئەوا دەبێت براکەی ژنەکەی ببات، و نەوە بۆ براکەی بەرهەم بهێنێت. کەواتە حەوت برا هەبوون: و یەکەمین ژنێکی هێنا، و بێ منداڵ مرد. و دووەمین ژنەکەی هێنا، و بێ منداڵ مرد. و سێیەمین هێنای؛ و بە هەمان شێوە حەوت براکەش: و هیچ منداڵێکیان بەجێ نەهێشت، و مردن. لە کۆتاییدا ژنەکەش مرد. کەواتە لە هەستانەوەدا ژنی کامیانە؟ چونکە حەوت برا ژنیان هێنابوو. عیسا وەڵامی دایەوە و پێیانی گوت: منداڵانی ئەم جیهانە ژن دەهێنن و دەدرێن بە شوو: بەڵام ئەوانەی شایستە دەبن بۆ بەدەستهێنانی ئەو جیهانە، و هەستانەوە لە مردووان، نە ژن دەهێنن و نە دەدرێن بە شوو: و چیتر نامرن: چونکە وەک فریشتەکانن؛ و منداڵانی خودان، چونکە منداڵانی هەستانەوەن. ئێستا کە مردووان هەڵدەستێنرێنەوە، تەنانەت موسا لەلای دارەکە نیشانی دا، کاتێک خودای بە خودای ئیبراهیم، و خودای ئیسحاق، و خودای یەعقوب ناودەبات. چونکە ئەو خودای مردووان نییە، بەڵکو خودای زیندووانە: چونکە هەمووان بۆ ئەو دەژین. پاشان هەندێک لە نووسەران وەڵامیان دایەوە و گوتیان: مامۆستا، زۆر باش گوتت. و لە دوای ئەوە نەیانوێرا هیچ پرسیارێکی لێ بکەن. و پێیانی گوت: چۆن دەڵێن مەسیح کوڕی داودە؟ و داود خۆی لە پەڕتووکی زەبوردا دەڵێت: خودا بە گەورەم گوت، لە دەستە ڕاستم دانیشە، هەتا دوژمنەکانت دەکەمە ژێر پێی خۆم. کەواتە داود پێی دەڵێت گەورە، چۆن دەبێت کوڕی ئەو بێت؟ پاشان لەبەردەم هەموو خەڵکیدا بە قوتابییەکانی گوت: وریای نووسەران بن، ئەوانەی حەز دەکەن بە جلی درێژەوە بڕۆن، و سڵاوکردن لە بازاڕەکاندا خۆش دەوێت، و بەرزترین کورسییەکان لە کەنیشتەکاندا، و ژوورە سەرەکییەکان لە جەژنەکاندا؛ ئەوانەی ماڵی بێوەژنەکان دەخۆن، و بۆ خۆنمایشکردن نوێژی درێژ دەکەن: ئەوانە سزایەکی گەورەتر وەردەگرن"- لۆقا 20:21-47.
لەم بەشەدا پەروەردگارمان عیسای مەسیح لە مشتومڕدایە لەگەڵ دوژمنەکانی. دوو پرسیار لەلایەن سەرکردەکانی جوولەکەکانەوە وروژێنران؛ و یەکێکیان لەلایەن خودی پەروەردگارەوە، و هۆشدارییەکی زۆر گرنگیشی پێوە زیاد کرا.
پرسیاری یەکەم پەیوەندی بە پارەی سەرانەوە هەبوو. لە لوقا ٢٠:١٩دا پێمان دەوترێت: "و سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانی شەریعەت لە هەمان کاتدا هەوڵیاندا دەستی بەسەردا بگرن." چاودێرییان دەکرد. پیاویان وەک سیخوڕ نارد، و دەیانویست کەم و کوڕییەک لەودا بدۆزنەوە کە بتوانن بەهۆیەوە دەستگیری بکەن. ئەمە هۆکاری پرسیارەکانیان بوو، کە لەلایەن پیاوانێکەوە لێی کرابوون کە دەیانویست تەڵەی بۆ بنێنەوە. لە سەرەتادا هەوڵیاندا وای لێبکەن شتێک بڵێت کە بیخاتە دژی حکومەتی ڕۆمانی. خۆیان ڕقیان لەو حکومەتە بوو، و دڵخۆش دەبوون ئەگەر ڕووخێنرابایە و جوولەکەکان وەک نەتەوەیەک ئازاد کرابان. بەڵام ئەوان ئەم دەرفەتەیان قۆستەوە بۆ ئەوەی هەوڵبدەن گەورە عیسا بخەنە دژی دیاری نوێنەرانی ئەو حکومەتە: "و لێیان پرسی، گوتیان: مامۆستا، دەزانین کە تۆ ڕاست دەڵێیت و فێر دەکەیت، و کەسیش قبوڵ ناکەیت، بەڵکو ڕێگای خودا بە ڕاستی فێر دەکەیت." ئەمە تەنها دەستخۆشی بوو. ئەگەر باوەڕیان بەوە هەبووایە کە دەیانگوت، گوێیان لە قسەکانی دەگرت. بەم شێوەیە لێی نزیک بوونەوە بۆ ئەوەی وای لێبکەن خۆی پابەند بکات، "دەزانین کە تۆ ڕاست دەڵێیت و فێر دەکەیت، و کەسیش قبوڵ ناکەیت، بەڵکو ڕێگای خودا بە ڕاستی فێر دەکەیت." پاشان پرسیارەکەیان خستەڕوو، "ئایا ڕێگەپێدراوە بۆ ئێمە کە سەرانە بدەینە قەیسەر، یان نا؟" بە واتایەکی تر، دەیانگوت: "ئەمە خاکی ئیسرائیلە! دەزانین خودا ئەم خاکەی بە ئیبراهیمی باوکمان و بە ئێمە، نەوەکانی، بەخشی. ئایا ڕۆمەکان مافی ئەوەیان هەیە دەسەڵاتمان بەسەردا بسەپێنن و سەرانەمان لێ کۆبکەنەوە؟ ئایا ڕێگەپێدراوە بۆ ئێمە کە داواکارییەکانیان جێبەجێ بکەین و باج بدەین، سەرانە بدەینە قەیسەر؟" "بەڵام ئەو فێڵبازییەکەیانی زانی، و پێی گوتن: بۆچی تاقیم دەکەنەوە؟ دراوێک نیشانم بدەن. وێنە و نووسراوی کێی لەسەرە؟ ئەوانیش وەڵامیان دایەوە و گوتیان: هی قەیسەرە." وشەی وەرگێڕدراوی "پەنی" ئاماژەیە بۆ دراوێکی زۆر بەنرختر لە پەنییەکەی ئێمە، یان پەنییەکی ئینگلیزی، کە دوو هێندەی هی ئێمە بەهای هەیە. وشەکە "دینار"ە. دینارێک کەمێک بچووکتر بوو لە دراوی بیست و پێنج سەنتیمان، بەڵام لەو ڕۆژگارەدا بەهای کڕینی زۆر زیاتر بوو. "دینارێکم نیشان بدەن،" و یەکێک دایە دەستی. ئایا خۆی هیچی نەبوو؟ بە ئەگەری زۆرەوە نا. ئەو ڕازی بوو لە هەژارترین کەس هەژارتر بێت بۆ ئەوەی ئێمە دەوڵەمەند بکات. لە بۆنەیەکی تردا بیرت دێت دینارێک پێویست بوو بۆ پێدانی باجی پەرستگا؛ بۆیە پەترۆسی ناردە کەنار دەریا و فەرمانی پێکرد قۆڵابەکەی فڕێ بداتە ناو ئاو و ماسییەک دەربهێنێت. پێی گوت کاتێک ماسییەکەی گرت و دەمی کردەوە، دینارێک دەدۆزێتەوە. کاتێک پەترۆس گوێڕایەڵی کرد، بە فڕێدانی قۆڵابەکەی ماسییەکەی ڕاکێشا و دینارەکەی دۆزییەوە. بە ڕوونی دیارە کەسێک ئەو دراوەی لەسەر کەشتییەکە لەدەست دابوو، و ئەم ماسییە، کاتێک بینی لە ئاودا نوقم دەبێت، بە خێرایی چوو و قووتی دا، و لە گەرووی ماسییەکەدا گیرساوە؛ و لەوێ ئامادە بوو بۆ پێدانی باجی گەورە کاتێک کاتەکەی هات. وادیارە ئەمجارە بێ پەنی بووە، و فەرمووی: "پەنییەکم نیشان بدەن،" و ئەوانیش یەکێکیان دایە دەستی. سەیری کرد و پرسی: "وێنە و نووسراوی کێی لەسەرە؟" زۆرێک لەو دینارە ڕۆمانییە کۆنانە، کە وێنەی یەکێک لە ئیمپراتۆرەکانیان لەسەرە، ئەمڕۆ لە کۆمەڵە جیاوازەکانی مۆزەخانە گەورەکانماندا دەدۆزرێنەوە. "ئەوانیش وەڵامیان دایەوە و گوتیان: هی قەیسەرە." فەرمووی: "کەواتە، ئەوەی هی قەیسەرە بیدەنە قەیسەر، و ئەوەی هی خودایە بیدەنە خودا." ئەوان ئامادە بوون پارەی قەیسەر بەکاربهێنن؛ ئامادە بوون سوودی لێ وەربگرن. کەواتە دەبوو ئەو باجانە بدەنە قەیسەر کە داوای دەکرد. دەبوو دان بەوەدا بنێن کە "دەسەڵاتەکان لەلایەن خوداوە دانراون."
ئەو بنەمایەی کە خودا دایڕشت ئەمڕۆش جێبەجێ دەبێت. ئێمە وەک مەسیحییەکان دەزانین کە خودایە حاکمێک دادەنێت و حاکمێکی تر لادەبات؛ هەر ئەویشە ڕێگە بە بوونی هەر حکومەتێکی دیاریکراو دەدات. بۆیە دەبێت باج بدەین وەک ئەوەی فەرمانی پێکراوە لەلایەن فەرمانڕەواکانی ئەو خاکەی تێیدا دەژین. هەروەها دەبێت لەبیرمان بێت کە ئێمە هاوڵاتی ئاسمانین، کە پەیوەندیمان بە خودای ئاسمانەوە هەیە. دەبێت ئەوەی هی قەیسەرە بیدەینە قەیسەر، و ئەوەی هی خودایە بیدەینە خودا. عیسا باش دەیزانی کە ئەم نووسەرانە هەوڵیان دەدا ناچاری بکەن خۆی پابەند بکات بۆ ئەوەی بتوانن تۆمەتباری بکەن، بەڵام قسەکانی بێدەنگی کردن. "نەیانتوانی قسەکانی بگرن ,لەبەردەم خەڵکدا: و سەرسام بوون بە وەڵامەکەی، و بێدەنگ بوون."
دوای ئەوەی لەسەر ئەم خاڵە بێدەنگ کران، دواتر بە پرسیارێکی فێرکارییەوە هاتنە لای: "ئینجا هەندێک لە سەدوقییەکان هاتنە لای کە نکۆڵییان لە هەبوونی هیچ هەستانەوەیەک دەکرد." لەو کاتەدا چەندین تایفەی جیاواز لەنێو جوولەکەکاندا هەبوون؛ دوو لەوانە بە تایبەتی لە کتێبی پیرۆزدا باس کراون، فەریسییەکان و سەدوقییەکان. فەریسییەکان پارتییەکی هەرە ئۆرتۆدۆکس بوون لە ئیسرائیل. سەدوقییەکان باوەڕیان بە فریشتە یان ڕۆح، یان بە هەستانەوەی جەستە نەبوو. فەریسییەکان دان بە هەموو ئەم شتانەدا دەنا. بۆیە بەهۆی هەڵوێستی فێرکاری جیاوازیانەوە ناکۆکی بەردەوام لەنێوانیاندا هەبوو. ئەم کۆمەڵە سەدوقییە پرسیارێکیان لە پەروەردگار کرد کە بەلای خۆیانەوە پرسیارێکی زۆر ئاڵۆز بوو. "لێیان پرسی و گوتیان، مامۆستا، موسا بۆی نووسیوین، ئەگەر برای پیاوێک بمرێت، ژنێکی هەبێت، و بێ منداڵ بمرێت، ئەوا دەبێت براکەی ژنەکەی ببات و نەوەیەک بۆ براکەی بەرهەم بهێنێت." ئەوە بەپێی یاسای موسا بوو. ئەگەر ئیسرائیلییەک ژنی بهێنایە و بەهۆی مردنەوە کۆچی دوایی بکردایە و هیچ منداڵێکی بەجێ نەهێشتبا بۆ میراتگرتنی موڵکەکەی، ئەوا براکەی، ئەگەر ئازاد بووایە بۆ ئەوە، بەرپرسیار بوو لەوەی ژنە بێوەژنەکە بهێنێت. ئەگەر منداڵ لە ئەنجامی ئەو هاوسەرگیرییەدا لەدایک بوونایە، یەکەم منداڵ میراتگری موڵکی مێردە مردووەکە دەبوو وەک ئەوەی منداڵەکە هی خۆی بێت. سەدوقییەکان حاڵەتێکیان گریمانە کرد کە حەوت برا بە نۆرە ژنیان بە یەک ژن هێنا و هەموویان بێ منداڵ مردن. ڕەنگە هەموو چیرۆکەکە دروست کرابێت بۆ ئەوەی بتوانن، وەک خۆیان بیریان لێ دەکردەوە، بێمانایی هەستانەوەیەکی جەستەیی نیشان بدەن. بۆیە پرسیارەکەیان کرد، "کەواتە لە هەستانەوەدا ژنی کامیانە؟ چونکە حەوت کەس ژنیان هێنابوو." پەروەردگار عیسا سەرلێشێواو نەبوو؛ ئەو لەسەر ئەوە بێزار نەبوو. ئەو ڕووی تێکردن و گوتی، "ئێوە هەڵە دەکەن، چونکە نە کتێبی پیرۆز دەزانن و نە هێزی خودا" (مەتتا ٢٢:٢٩). چەند جارێک هەڵە دەکەین چونکە کتێبی پیرۆز نازانین و هێزی خودا پشتگوێ دەخەین! ئەگەر کتێبی پیرۆزی خۆمان باشتر بزانینایە، پرسیاری کەمتریشمان دەبوو بیکەین. و ئەگەر هێزی خودامان بە شێوەیەکی دیاریکراوتر بناسیایە، ئەوا وەک زۆرجار سەرلێشێواو نەدەبووین. سەدوقییەکان کتێبی پیرۆزیان نەدەزانی، و نەشیاندەزانی خودا خاوەنی هەموو هێزێکە. عیسا زیادی کرد، "منداڵانی ئەم جیهانە ژن دەهێنن و دەدرێن بە شوو، بەڵام ئەوانەی شایستە دەبن بۆ بەدەستهێنانی ئەو جیهانە، و هەستانەوە لە مردووان، نە ژن دەهێنن و نە دەدرێن بە شوو: نەشیان دەتوانێت چیتر بمرن: چونکە ئەوان یەکسانن بە فریشتەکان؛ و منداڵانی خودان، چونکە منداڵانی هەستانەوەن." کاتێک پەروەردگارمان بوو بە مرۆڤ، ئەو "کەمێک لە فریشتەکان نزمتر" کرا. مرۆڤ لەژێر سیستەمی ئێستادا لە فریشتەکان نزمترە کە لە هێز و توانادا گەورەترن؛ بەڵام لە هەستانەوەدا ڕزگاربووان یەکسان دەبن بە فریشتەکان. چیتر لەوان نزمتر نابین، چونکە بە شێوەیەکی ئاشکرا منداڵانی خودا دەبین، تەنانەت منداڵانی هەستانەوە. سەدوقییەکان هەموو ئەمانەیان ڕەت دەکردەوە. پەروەردگار بەردەوام بوو لە وەڵامدانەوە بە گوتن، "ئێستا کە مردووان هەڵدەستێنرێنەوە، تەنانەت موسا لەلای دارەکە نیشانی دا کاتێک پەروەردگاری بە خودای ئیبراهیم، و خودای ئیسحاق، و خودای یەعقوب بانگ دەکرد. چونکە ئەو خودای مردووان نییە، بەڵکو خودای زیندووانە: چونکە هەمووان بۆ ئەو دەژین." بەڵام لەوەدا چی هەیە دەربارەی هەستانەوە؟ باشە، ئیبراهیم، ئیسحاق، و یەعقوب لەناو نەچوون؛ ئەوان بەهۆی مردنەوە لەناو نەچوون؛ ئەوان هێشتا زیندوون. خودا بە موسای نەگوت کە ئەو خودای ئیبراهیم، ئیسحاق، یەعقوب بوو کاتێک ئەوان لێرە لە جیهاندا بوون. ئەو گوتی، "من خودای ئیبراهیم، ئیسحاق، و یەعقوبم." عیسا ئەمەی بە ڕوونی ڕوون کردەوە. کەواتە خۆشەویستانمان لە مەسیحدا کە جێیان هێشتووین بە تەواوی بێهۆش نین: ئەوان بۆ خودا دەژین؛ ئەو باش دەیانناسێت و ئەوانیش ئەویان دەناسن، و هاوبەشییەکی پیرۆزیان لەگەڵیدا هەیە. پێویستە هەستانەوەیەک بۆ ئیبراهیم، ئیسحاق، و یەعقوب هەبێت، چونکە خودا بەڵێنێکی پێدابوون کە جێبەجێ نەکرابوو. ئەو بەڵێنی پێدابوون کە خاکی کەنعانیان پێ بدات بۆ ئەوەی تا کۆتایی کات خاوەندارێتی بکەن، و ئەوان هەرگیز لەسەر زەوی خاوەندارێتییان نەکرد. ئەوان وەک نامۆ لە خاکەکەدا دەژیان، بەڵام بەڵێنەکە جێبەجێ دەبێت کاتێک خودا لە مردووان دەیانهێنێتەوە. بەو شێوەیە پەروەردگار ئەم سەدوقییانەی بێدەنگ کرد. "ئینجا هەندێک لە نووسەران وەڵامیان دایەوە و گوتیان، مامۆستا، تۆ زۆر باش گوتت. و لەدوای ئەوە هەرگیز جورئەتیان نەکرد هیچ پرسیارێکی لێ بکەن."
ئهو پاشان پرسیارێکی لێکردن؛ پرسیارێک که نهدهتوانرا وهڵام بدرێتهوه مهگهر ئهوان ئاماده بوون لهبهردهمییدا کڕنۆش بهرن و وهکوو مهسیح و ڕزگارکهری خۆیان قبووڵی بکهن. «پێی گوتن: چۆن دهڵێن مهسیح کوڕی داوده؟» بۆچی نووسهران دهیانگوت مهسیح کوڕی داوده؟ نووسینه پیرۆزهکان له زۆر شوێندا ئهوه دهڵێن. له زهبووری ١١٠ (زهبور ١١٠:١) دهخوێنینهوه: «خودا به گهورهکهم فهرموو: «له دهسته ڕاستی من دانیشه، ههتا دوژمنهکانت دهکهمه ژێر پێیهکانت.»» ئێستا ئهو دێڕه به دڵنیاییهوه ئاماژهی دهکرد بۆ مهسیح، ڕزگارکهری داهاتوو. داود نووسیویهتی، و داود لهوێدا مهسیح به گهورهی خۆی بانگ دهکات. دهڵێت: «یههوڤا به گهورهکهم فهرموو.» «کهواته داود پێی دهڵێت گهوره، ئهی چۆن کوڕی ئهوه؟» ئهگهر دهیانتوانی به ژیرانه وهڵامی ئهو پرسیاره بدهنهوه، تهواوی ڕاستی مهسیحییهتی ئهو یهکلایی دهبووهوه. وهڵامهکه ئهمهیه: ئهو گهورهی داوده چونکه ئهو خودای ههتاههتاییه؛ ئهو کوڕی داوده چونکه بوو به مرۆڤ، و ههڵیبژارد بێته ئهم جیهانه وهکوو له کچێکی نهوهی داود لهدایکبوو، مریهمی پاکیزهی پیرۆز. کهواته ئهو ههم کوڕی داوده و ههم گهورهی داوده.
"ئینجا لەبەردەم هەموو خەڵکەکەدا بە قوتابییەکانی فەرموو: 'وریای مامۆستایانی یاسا بن، کە حەزیان لە ڕۆیشتنە بە جلوبەرگی درێژەوە، و حەزیان لە سڵاوکردنە لە بازاڕەکاندا، و بەرزترین کورسییەکان لە کەنیشتەکاندا، و شوێنە سەرەکییەکان لە جەژنەکاندا.' ئەوان شوێنی خۆیان وەک سەرکردە ئایینییەکانی خەڵکەکە گرتبوو. پەروەردگار دەیزانی کە زۆریان دووڕووی ڕاستەقینە بوون: ماڵی بێوەژنەکانیان دەخوارد، و بۆ خۆنواندن نوێژی درێژیان دەکرد. زۆریان قەرزدەر بوون، کە خانووی بێوەژنەکانیان دەکردە بارمتە بە سووی زۆر، بە جۆرێک کە ژنە هەژارەکان زۆر بە زەحمەت قەرزەکانیان دەدایەوە؛ و پاشان کاتێک لە قەرزەکانیان دواکەوتن، ئەم دووڕووانە دەستیان بەسەر بارمتەکاندا دەگرت و هەموو شتێکیان لە بێوەژنە بێدەسەڵاتەکان دەسەند. ئایا ئەوە یاسایی نەبوو؟ بەڵێ؛ بەپێی یاساکانی مرۆڤ یاسایی بوو. بەڵام زۆر شت بەپێی یاسای مرۆڤ یاسایی بوون کە بەپێی یاسای خودا بە تەواوی نایاسایی بوون، خودا ئەو کارانەی قەدەغە کردبوو کە ئەم دووڕووانە تاوانبار بوون پێی. وێنا بکە یەکێک لەم چەوسێنەرانە دەست بەسەر خانووی بێوەژنێکدا بگرێت لە شەوی هەینی، و لە ڕۆژی شەممەدا لە کەنیشتدا هەڵبستێت و نوێژێکی درێژ بکات! ڕەنگە ئەمە ئەمڕۆ قسەمان لەگەڵ بکات. خودا یارمەتیمان بدات کە یەکگرتوو بین، تا ژیانمان وەڵامی بانگەشەمان بداتەوە، تا لە ئاشکرا و لە نهێنی ڕاستگۆ بین، وەک چۆن لە کارەکانماندا لەبەردەم خودا ڕاستگۆین، بە هەمان شێوە لە کاروباری کڵێسای خوداشدا. پەروەردگار فەرمووی، 'ئەوانە سزایەکی گەورەتر وەردەگرن.' ڕۆژێک دێت کە پەروەردگار مامەڵە لەگەڵ هەموو دووڕووەکان دەکات. ئەم جۆرە دووڕووانە لەنێو ئەوانەدا دەدۆزرێنەوە کە بانگەشەی مەسیحییەت دەکەن، و زۆر کەس ئەمە دەکەنە بیانوو بۆ ڕەتکردنەوەی مەسیح. بەڵام ئەمە ڕاستییەکە ناگۆڕێت کە ئەگەر لە کۆتاییدا ڕزگار نەکرێیت، دەبێت لە ڕۆژی حوکمدا وەڵامی گوناهەکانی خۆت بدەیتەوە. چەند باشترە ئێستا لەگەڵ خودا ڕێک بکەویتەوە وەک لەوەی چاوەڕێ بکەیت تا ئەو ڕۆژەی کە ئەو حوکمی هەموو مرۆڤێک دەدات بەپێی کارەکانی."