عیسا سەرنج دەداتە بێوەژنێکی هەژار کە بە قوربانیدانەوە دەبەخشی، تێبینی ئەوە دەکات کە بەخشینە بچووکەکەی گەورەتر بوو لە دیارییەکانی پیاوە دەوڵەمەندەکان چونکە هەموو ئەوەی هەیبوو بەخشی. پاشان پێشبینی وێرانبوونی تەواوی پەرستگاکە دەکات و قوتابییەکانی ئاگادار دەکاتەوە دەربارەی ڕووداوەکانی داهاتوو، لەوانە جەنگەکان، کارەساتە سروشتییەکان، و چەوساندنەوەی خۆیان. عیسا هەروەها وەسفی گەمارۆدانی داهاتوو و وێرانبوونی ئۆرشەلیم دەکات، کە دەبێتە هۆی کەوتنی و بڵاوبوونەوەی خەڵکەکەی.
"ئەو سەری بەرز کردەوە و پیاوە دەوڵەمەندەکانی بینی دیارییەکانیان دەخستە ناو خەزێنەکەوە. هەروەها ژنە بێوەژنێکی هەژاری بینی دوو فلس دەخاتە ناویەوە. ئەو فەرمووی: ڕاستییەکەتان پێ دەڵێم، ئەم ژنە بێوەژنە هەژارە زیاتر لە هەموویان خستوویەتییە ناویەوە: چونکە هەموو ئەوانە لە زۆریی ماڵیانەوە خستوویانەتە ناو قوربانییەکانی خوداوە: بەڵام ئەو لە هەژاریی خۆیەوە هەموو ئەو بژێوییەی کە هەیبوو خستوویەتییە ناویەوە. کاتێک هەندێک باسی پەرستگایان دەکرد، کە چۆن بە بەردی جوان و دیاری ڕازابووەوە، ئەو فەرمووی: سەبارەت بەم شتانەی کە دەیانبینن، ڕۆژگارێک دێت کە بەردێک لەسەر بەردێک نامێنێتەوە کە نەڕووخێنرێت. ئەوانیش لێیان پرسی و گوتیان: مامۆستا، بەڵام کەی ئەم شتانە ڕوو دەدەن؟ و چ نیشانەیەک دەبێت کاتێک ئەم شتانە ڕوو دەدەن؟ ئەو فەرمووی: ئاگادار بن فریو نەخۆن: چونکە زۆر کەس بە ناوی منەوە دێن و دەڵێن: من مەسیحم؛ و کات نزیک بووەتەوە: کەواتە بەدوایاندا مەکەون. بەڵام کاتێک گوێتان لە جەنگ و ئاژاوە دەبێت، مەترسن: چونکە ئەم شتانە دەبێت سەرەتا ڕوو بدەن؛ بەڵام کۆتاییەکە هێشتا نەهاتووە. ئینجا پێی فەرموون: نەتەوە لە دژی نەتەوە و شانشین لە دژی شانشین هەڵدەستێت: و بوومەلەرزەی گەورە لە شوێنی جیاوازدا ڕوو دەدەن، و برسێتی، و پەتای کوشندە؛ و دیمەنی ترسناک و نیشانەی گەورە لە ئاسمانەوە دەبن. بەڵام پێش هەموو ئەمانە، دەستتان بەسەردا دەگرن و چەوساندنەوەتان دەکەن، ڕادەستتان دەکەن بە کەنیشتەکان، و بۆ زیندانەکان، دەبرێنە بەردەم پاشا و فەرمانڕەواکان لە پێناوی ناوی مندا. و ئەوە دەبێتە شایەتییەک بۆ ئێوە. کەواتە لە دڵتاندا بڕیار بدەن، پێشوەختە بیر لەوە نەکەنەوە چی وەڵام دەدەنەوە: چونکە من دەم و داناییەکتان پێ دەدەم، کە هەموو دوژمنەکانتان ناتوانن نکۆڵی لێ بکەن و بەرگری لێ بکەن. و ئێوە لەلایەن دایک و باوک، و برا، و خزم، و هاوڕێیانەوە ناپاکیتان لێ دەکرێت؛ و هەندێکتان دەکوژرێن. و لەلایەن هەموو خەڵکەوە ڕقتان لێ دەبێتەوە لە پێناوی ناوی مندا. بەڵام تاڵە موویەکیش لە سەرتان ون نابێت. بە ئارامگرتنتان گیانتان بەدەست بهێنن. و کاتێک قودس دەبینن بە سوپاوە گەمارۆ دراوە، ئەوکات بزانن کە وێرانییەکەی نزیکە. ئینجا با ئەوانەی لە یەکێتی دان هەڵبێن بۆ چیاکان؛ و با ئەوانەی لە ناوەڕاستیدان بڕۆنە دەرەوە؛ و با ئەوانەی لە وڵاتاندان نەچنە ناویەوە. چونکە ئەمانە ڕۆژانی تۆڵەسەندنەوەن، تا هەموو ئەو شتانەی نووسراون بەدی بێن. بەڵام قوڕبەسەر ئەوانەی دووگیانن، و ئەوانەی شیر دەدەن، لەو ڕۆژانەدا! چونکە خەم و خەفەتێکی گەورە لەسەر زەوی دەبێت، و تووڕەیی لەسەر ئەم گەلە. و بە لێواری شمشێر دەکەون، و بە دیلی دەبرێن بۆ هەموو نەتەوەکان: و قودس لەلایەن نەتەوەکانەوە پێشێل دەکرێت، تا کاتەکانی نەتەوەکان بەدی دێن” - لۆقا ٢١:١-٢٤."
و سەیری سەرەوەی کرد، و پیاوە دەوڵەمەندەکانی بینی کە دیارییەکانیان دەخستە گەنجینەکەوە. و بێوەژنێکی هەژاریشی بینی کە دوو فلسی دەخستە ناویەوە.” دوو شتی گرنگ هەن کە لە تێڕامان لەم ڕووداوە فێریان دەبین. یەکەم ئەوەیە کە پەروەردگاری پیرۆزمان زۆر گرنگی بەوە دەدات کە ئێمە چی دەبەخشین بە خودا. هەندێک جار، تەنانەت لەلایەن مەسیحییەکانیشەوە، مەیلی کەمکردنەوەی گرنگی بەخشین هەیە؛ و ناڕەزاییەک هەیە بەرامبەر کۆکردنەوەی دیاری لە خزمەتگوزارییە مەسیحییەکاندا، وەک ئەوەی زۆر بۆنی بازرگانی دنیایی لێ بێت. بەڵام پێویستە لەبیرمان بێت کە بە درێژایی مێژووی مامەڵەی خودا لەگەڵ گەلەکەیدا، چاوەڕێی ئەوە بووە کە ئەوان لە سامانی خۆیان ببەخشن بۆ بەردەوامیدان بە کارەکەی. ئەوە داننانە بە قوتابێتییەکەمان ئەگەر لە کاتێکەوە بۆ کاتێکی تر دیارییەکانمان بۆی بهێنین. لە ئیسرائیلی کۆندا بەو شێوەیە بوو؛ بە درێژایی سەدەکان بەو شێوەیە بووە. پەروەردگارمان لە بەرامبەر گەنجینەکە دانیشتبوو، سەرنجی ئەوەی دەدا کە خەڵکەکە چییان دەبەخشی. هێشتا سەرنجی ئەوە دەدات کە گەلەکەی چی پێ دەبەخشن؛ دەزانێت ئایا لە خۆشەویستییەوە بۆ ئەوە کە ئێمە دەبەخشین یان نا؛ دەزانێت ئایا ئەوانەی دەبەخشن بە قوربانیدان و خۆبەخشینێکی ڕاستەقینەوە دەیکەن یان نا.
لە پلەی دووەمدا، ئێمە لەم دەقەوە فێر دەبین کە ژمێریاریی ئاسمان – شێوازی ژمێریاریی ئاسمان – بە تەواوی جیاوازە لە هی ئێمە. ئێمە بە گشتی خەڵک بە بڕی ئەو پارەیە هەڵدەسەنگێنین کە دەیدەن. ئەگەر پیاوێکی دەوڵەمەند بڕێکی زۆر بدات، دەڵێین زۆری داوە؛ بەڵام ئەگەر یەکێک کەمێک بهێنێت، ڕەنگە کەمترین سەرنجی پێ بدەین. شێوازی خودا بۆ ژماردن بە تەواوی جیاوازە. ئەو تێبینی ئەوە ناکات کە چەند دراوە، بەڵکو تێبینی ئەوە دەکات کە چەند ماوەتەوە. پیاوێکی دەوڵەمەند ڕەنگە هەزاران بدات و سەدان هەزاری مابێتەوە؛ کەسێکی تر، لە بارودۆخێکی نزمدا، ڕەنگە بڕێکی زۆر کەم بدات، بەڵام لەبەر ئەوەی زۆر کەمی بۆ خۆی مابووەوە، ئەوا وەک بەشدارییەکی گەورە تۆمار دەکرێت. گەورە یەسووع بێوەژنە هەژارەکەی بینی کە دوو فلسی خستە ناو سندوقەکە، بڕێکی زۆر کەم. دوو فلس، پێمان دەوترێت، دەکاتە فلسێک، دراوێکی زۆر بچووک، تەنانەت کەمتر لە فلسی بەریتانی. کەچی یەسووع فەرمووی،
"ڕاستی دەڵێم پێتان، کە ئەم بێوەژنە هەژارە لە هەموویان زیاتری خستە ناو: چونکە هەموو ئەوانە لە زۆریی ماڵیانەوە خستیانە ناو پێشکەشکردنەکانی خودا: بەڵام ئەو لە هەژاریی خۆیەوە هەموو ئەوەی کە هەیبوو بۆ ژیانی خستیە ناو."
پێموایە ئەوە مووچەی تەواوی ڕۆژەکەی بوو. ئەو هەموو ڕۆژەکە کاری کرد و تەنها ئەوەی هەبوو بۆی، و هەمووی خستە گەنجینەی خوداوەندەوە. کەسێک کە بەم شێوەیە دەدات بە خودا هەرگیز بەهۆیەوە ئازار ناکێشێت. خودا قەرەبووی دەکاتەوە بە شێوازی خۆی و لە کاتی خۆیدا. ئەو قەرزاری کەس نابێت؛ بە شێوەیەک قەرەبووی دەکاتەوە بۆ هەر شتێک کە پێی دەدەین.
دەبێت دواتر بڕوانینە گێڕانەوەکەی لوقا لەسەر وتارە گەورە پێشبینییەکەی پەروەردگارەکەمان: "کاتێک هەندێک باسی پەرستگاکەیان دەکرد، چۆن بە بەردی جوان و دیاری ڕازابووەوە." لەو کاتەدا ئۆرشەلیم شارێکی گەورە بوو، وەک شارەکانی ڕۆژهەڵات. بە دیوارێکی بەهێز دەورە درابوو. بینا گەورەکانی جوان بوون، بەتایبەتی پەرستگا شکۆدارەکە کە هێرۆد ملیۆنان دۆلاری تێدا خەرج کردبوو لە هەوڵیدا بۆ ئەوەی وەک پەرستگاکەی سلێمان گەورەی بکات پێش ئەوەی سوپای نەبوخەدنەسار وێرانی بکات. بێگومان، جوولەکەکان زۆر شانازییان بە پەرستگاکە و بیناکانی ترەوە دەکرد؛ و نێردراوەکانیش هەمان ڕۆحیان نیشاندا کاتێک ڕوویان کردە عیسا و هەوڵیاندا سەرسامی بکەن بە شکۆمەندیی بیناسازییەکەیان. بەڵام ئەو هەمووی بینی بە چاوەکانی پێشبینی بە شێوەیەک کە ئەوان نەیاندەتوانی بیبینن. بینی چی ڕوودەدات بەم بینایانە. ڕایگەیاند،
سەبارەت بەو شتانەی کە دەیانبینن، ڕۆژگارێک دێت، کە تێیدا بەردێک لەسەر بەردێکی تر نامێنێتەوە، کە نەڕووخێنرێت.
دەبێت زۆر دوور لە چاوەڕوانی بووبێت کە ئەو وشانە هەرگیز جێبەجێ ببن. کەچی لە ماوەی چل ساڵی داهاتوودا پەرستگا گەورەکە و هەموو بینا و باڵەخانەکانی دیکەی شارەکە خاپوور کران. هەموو پێشبینییەکی نووسراوە پیرۆزەکان یان جێبەجێ بووە یان جێبەجێ دەبێت بە شێوەیەکی وشەیی وەک نووسراوە یان گوتراوە. کاتێک پەروەردگار عیسا بە قوتابییەکانی فەرموو دەربارەی ئەم شتانەی کە دێن، سەرسام بوون و لێیان پرسی، گوتیان: "مامۆستا، بەڵام کەی ئەم شتانە ڕوودەدەن؟ و چ نیشانەیەک دەبێت کاتێک ئەم شتانە دێنە دی؟" بۆ ئەوەی وەڵامە تەواوەکەی ئەومان دەست بکەوێت، پێویستە ڕاپۆرتی ئەم وتارە تەواوە بخوێنینەوە وەک لە سێ ئینجیلە هاوشێوەکەدا هاتووە: مەتتا ٢٤:٠، مەرقۆس ١٣:٠، و لێرە لە لۆقا ٢١:٠. لۆقا باس لەو بارودۆخانە دەکات کە دەبێت پێش و بەرەو وێرانبوونی ئۆرشەلیم ڕووبدەن؛ مەتتا بە تایبەتی باس لەوە دەکات کە دواتر ڕوودەدات، بەرەو هاتنی دووەمی مەسیح. لۆقا شتێکمان لەو بارەیەوە پێدەڵێت، بەڵام ڕاپۆرتێکی هێندە تەواو و پڕی وەک مەتتا پێمان نادات. گێڕانەوەکەی مەرقۆس زۆر لە هی مەتتا دەچێت، هەرچەندە هێندە پڕ نییە. لە ڕاپۆرتی سێ لایەنەی ئەم وشانەدا کە لەسەر زاری پەروەردگارەوە هاتوون، پێشبینییەکی سەرنجڕاکێشمان هەیە دەربارەی ئەو شتانەی کە دوای مردن، هەستانەوە، و بەرزبوونەوەی بۆ ئاسمان ڕوودەدەن. وێرانبوونی ئۆرشەلیم، دۆخی جیهان لە سەردەمی ئێستادا، و ئەو بارودۆخانەی کە لە کاتی کۆتاییدا زاڵ دەبن – حەفتای حەفتاهەمینی دانیال کە هێشتا جێبەجێ نەکراوە (بەشی ٩) – و هاتنی دووەم بە شکۆمەندییەوە، هەموویان بە شێوەیەکی وێنەیی نیشان دراون. لێرەدا هیچ شتێک نییە دەربارەی کەنیسە، جەستەی مەسیح، یان ڕفاندن. ئەمانە ڕاستیی بوون کە هێشتا ئاشکرا نەکرابوون.
“ئەویش فەرمووی، وریابن فریو نەدرێن: چونکە زۆر کەس بە ناوی منەوە دێن و دەڵێن، من مەسیحم؛ و کاتەکە نزیکە: کەواتە بەدوایاندا مەکەون.”
مێژوو پێمان دەڵێت کە چەندین فریودەر لە ئیسرائیلدا سەریان هەڵدا، بانگەشەی مەسیحییان دەکرد، لەو چل ساڵەی کە دوای خاچ تێپەڕی. مەسیحی ڕاستەقینە ڕەتکرابووەوە. زۆربەی ئۆرشەلیم ڕەتیانکردەوە باوەڕ بکەن کە عیسا بەڵێندراوەکەیە، و بۆیە بە ئاسانی کەوتنە ژێر کاریگەریی ئەم پێغەمبەرە درۆزنانەوە. عیسا وەسفێکی گشتیی ئەو بارودۆخانەی کرد کە لە جیهاندا باو دەبن پێش ئەوەی ئۆرشەلیم تووشی چارەنووسی خۆی بێت.
بەڵام کاتێک گوێتان لە جەنگ و ئاژاوە دەبێت، مەترسن، چونکە ئەم شتانە دەبێت سەرەتا ڕووبدەن، بەڵام کۆتاییەکە هێشتا نەهاتووە.
"بای ئەند بای" یەک وشەیە لە زمانی یۆنانی ڕەسەندا، وەرگێڕدراوەتە سەر سێ وشە، و بە گشتی بە "دەستبەجێ" یان "خێرا" لێکدەدرێتەوە. کەواتە ئەوەی خودای گەورەمان دەیفەرموو ئەمەیە:
"جەنگ و دەنگوباسی جەنگ دەبێت، بەڵام ئێوە دڵتەنگ مەبن، چونکە ئەم شتانە دەبێت ڕووبدەن و ڕوودەدەن، بەڵام کۆتاییەکە هێشتا نەهاتووە."
ڕوونە لە لێکۆڵینەوەیەکی وردی ڕاپۆرتەکەی مەتتاوە کە بارودۆخێکی لەو شێوەیە زاڵ دەبێت تا مەسیح دەگەڕێتەوە. بەڵام ئەو هەرگیز ئەم شتانە وەک نیشانەی دیاریکراوی هاتنی کۆتایی پێمان نادات؛ ئەوان تەنها ئەنجامی سروشتی ڕەتکردنەوەی میری ئاشتیین.
هەرچەندە زیاتر لە مێژوو تێبگەین، زیاتر تێدەگەین چەند بە ووردی قسەکانی پەروەردگارمان جێبەجێ کراون لەو ماوەی چل ساڵەدا. ئینجا فەرمووی،
"پێش هەموو ئەمانە، دەستتان بەسەردا دەگرن و چەوساندنەوەتان دەکەن، ڕادەستتان دەکەن بە کەنیشتەکان و بۆ زیندانەکان، دەبرێنە بەردەم پاشاکان و فەرمانڕەواکان لەبەر ناوی من."
تەنها پێویستە کتێبی کردەوەکان بخوێنینەوە بۆ ئەوەی بزانین چۆن ئەم پێشبینییە بەدیهات لە پەیوەندیدا لەگەڵ قوتابییە سەرەتاییەکانی گەورەمان عیسای مەسیح. ئەوان لەلایەن جولەکەکانەوە لە کەنیشتەکاندا و هەروەها لەلایەن نەجولەکەکانەوە چەوسێنرانەوە؛ زۆرێکیان لە پێناوی ناوی ئەودا کوژران. گەورە هانی قوتابییەکانی دا بە دڵنیای کردنەوەیان کە پێویستیان بە ترس نەبوو: دوژمنەکانیان نەیدەتوانی بەڕاستی زیانیان پێبگەیەنێت. لە خراپترین حاڵەتدا تەنها دەیانتوانی قوتابییەکان بنێرنەوە ماڵی باوک. مردن خراپ نییە بۆ منداڵێکی خودا. پێویست ناکات لە نەیارەکانیان بترسن.
لەبەر ئەوە لە دڵتاندا بڕیار بدەن، پێشوەختە بیر لەوە نەکەنەوە چی وەڵام دەدەنەوە: چونکە من دەم و داناییەکتان پێدەدەم، کە هەموو نەیارەکانتان ناتوانن ڕەتی بکەنەوە و بەرگری لێ بکەن.
دووبارە تەنها پێویستە بگەڕێینەوە سەر کتێبی کرداری نێردراوان و بخوێنینەوە چەند بە سەرسوڕهێنەری پەترۆس، ستێفان و پۆڵس توانیان بەرگری لە خۆیان بکەن. ئێمە تێدەگەین کە خوداوەند یەسووع یارمەتی دان بەوەی توانای پێدان تەنها وشە گونجاوەکان لە کاتی گونجاودا لە هەموو بارودۆخێکدا بڵێن.
و ئێوە دەدرێن بە دەستەوە هەم لەلایەن دایک و باوکانەوە، هەم براکان، هەم خزمەکان، هەم هاوڕێیانەوە؛ و هەندێکتان دەدرێنە کوشتن. و ئێوە ڕقتان لێ دەکرێتەوە لە هەموو خەڵک لەبەر ناوی من.
لەوە ڕۆژانەدا خەڵک بە گومانێکی زۆرترەوە سەیری کەنیسەی مەسیحی و مەسیحییە تاکەکەسییەکانی دەکرد وەک هەر دامەزراوە یان گرووپێکی تری خەڵک لە جیهاندا. باوەڕداران بە سەرسەختترین دوژمنانی مرۆڤایەتی دادەنران، کەچی ئەوان نوێنەری ئەو خودایە بوون کە ئەوەندە مرۆڤەکانی خۆشدەویست کە کوڕە تاقانەکەی خۆی بەخشی بۆ ئەوەی ببێتە ڕزگارکەریان.
بەڵام تاڵێک لە قژتان تیا ناچێت.
ئایا ئەوان نە مردن؟ بەڵێ. ئایا ئەوان لەناو نەچوون؟ نەخێر! چونکە ئەو ساتەی مردن هات ئەوان لە جەستە دوور کەوتنەوە و لەگەڵ پەروەردگار بوون. کەواتە ئەوان هیچ شتێکیان لەدەست نەدا بە کوژرانیان لەلایەن دوژمنەکانیانەوە؛ بەڵکو، مردن بردیانییە ناو ئەو خۆشییانەی کە بە هیوایەوە چاوەڕێیان دەکرد.
بە ئارامگرتنتان گیانەکانتان بەدەستبهێنن.
یان ڕەنگە بوترێت، "بە ئارامگرتن گیانەکانتان بەدەست بهێنن": واتە، لە بەرگەگرتنی چەوساندنەوەدا، لە تێپەڕاندنی ئازاردا لە پێناوی مەسیحدا ئەوان دەبنە قوتابی بەهێزتر. گەشەکردن لە نیعمەتدا لە کاتی چەوساندنەوە و تاقیکردنەوەی سەختدا دێت.
پاشان ڕاستەوخۆ هاتە سەر پرسیارەکە سەبارەت بەوەی کەی ئەم شتانە ڕوودەدەن کە ئەو باسی کردبوو. کەی قودس وێران دەکرێت و بیناکانی دەڕووخێنرێن؟ ئەم ڕووداوانە نزیکەی ساڵی ٧٠ی زایینی ڕوویاندا. ئەو هەموو ئەمانەی پێشبینی کردبوو و فەرمووی،
"کاتێک دەیبینن قودس بە سوپاوە گەمارۆ دراوە، ئەوسا بزانن کە وێرانییەکەی نزیکە."
زۆرێک لەوانەی کە لەو کاتەدا دەژیان کاتێک ئەو ئەم وشانەی دەوت، سوپاکانی تیتۆس دەیانبینی کە شارەکەیان گەمارۆ دەدا. عیسا ڕێنمایی پێدان:
ئەوسا با ئەوانەی لە یەهودیا دان، بۆ کێوەکان ڕابکەن؛ و با ئەوانەی لە ناوەڕاستیدان، بڕۆنە دەرەوە؛ و با ئەوانەی لە وڵاتەکانن، نەچنە ناوی.
یۆسێفۆس سەرچاوەی ئەو قسەیە کە کاتێک مەسیحییەکان بینییان قودس بە سوپاوە گەمارۆ دراوە، قسەکانی پەروەردگاریان بیرکەوتەوە، و قودسیان جێهێشت و هەڵهاتن بۆ شاری پێلا، لەوێ لەلایەن حکومەتی ڕۆمانییەوە پارێزران، بۆ ئەوەی ناچار نەبن بەرگەی ئەو سزایە بگرن کە بەسەر قودس و خەڵکە تاوانبارەکەی هات کە "کاتی سەردانیکردنەکەی خۆیان نەدەزانی."
چونکە ئەم ڕۆژانە ڕۆژانی تۆڵەسەندنەوەن، تاکو هەموو ئەو شتانەی نووسراون بەدی بێن. بەڵام قوڕبەسەر ئەوانەی دووگیانن و ئەوانەی شیر دەدەن لەو ڕۆژانەدا! چونکە تەنگانەیەکی گەورە لەسەر زەوی دەبێت و تووڕەیی بەسەر ئەم گەلەدا. و بە لێواری شمشێر دەکەون و بە دیلی دەبرێنە ناو هەموو نەتەوەکان: و قودس لەلایەن نەتەوەکانەوە پێشێل دەکرێت، هەتا کاتی نەتەوەکان بەدی دێت.”
ببینە چەند بە ڕوونی گەورەی پیرۆزمان بە درێژایی سەدەکان سەیری کرد و بینی چی ڕوودەدات لە پەیوەندیدا لەگەڵ ئیسرائیل، گەلی زەمینی خودا، و شاریان، ئۆرشەلیم. شارەکە وێران کرا. هەزاران هەزار سەربڕدران؛ خراپترین دۆخی خەیاڵکراو لە ئۆرشەلیم باڵی کێشا لە کاتی گەمارۆی ڕۆمانیدا. و کاتێک لە کۆتاییدا سوپاکانی تیتۆس چوونە ناو شارەکە – هەرچەندە خۆی فەرمانی دابوو کە پەرستگاکە وێران نەکرێت – یۆسێفۆس پێمان دەڵێت کە سەربازێکی سەرخۆش مەشخەڵێکی داگیرساوی فڕێدایە ناو گۆڕەپانی پەرستگاکە و لە ماوەیەکی کەمدا پەرستگاکە گڕی گرت، و بە تەواوی وێران کرا. ئەمڕۆ لەو شوێنەی کە ئەو پەرستگایە جارێک لێی بوو مزگەوتێک هەیە؛ لەو شوێنەی کە دووکەڵی قوربانی جارێک بۆ یەهۆڤا بەرز دەبووەوە، موسڵمانان کۆدەبنەوە بۆ ئەوەی بەشداری ستایشی پێغەمبەرە درۆزنەکەیان بکەن.
ئەوانەی جولەکەکان کە لەناو نەبران، وەک دیل بران بۆ هەموو نەتەوەکان. موسا زۆر لەمێژ بوو پێشبینی کردبوو کە ئەوان وەک کۆیلە بفرۆشرێن بە نەتەوەکان، تاکو
“هیچ پیاوێک ناتکڕێت” (دێوتێرۆنۆمی ٢٨:٦٨)؛
و مێژوو پێمان دەڵێت کە هەزاران جولەکە بەو شێوەیە فرۆشران. بازاڕەکانی کۆیلەی جیهان پڕ بووبوونەوە؛ و پیاوانی جولەکەی بەهێز و لەشساغ لە شارە گەورەکانی ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمانی، لە ئەسکەندەرییە، کۆرنس، خودی ڕۆما، و شارەکانی تردا، بۆ فرۆشتن پێشکەش دەکران، بە نرخێک ئەوەندە نزم کە نزیک بوو لە مەحاڵ قازانجێکیان لێ بکرێت.
یەسووع فەرمووی،
“قودس لەلایەن نەتەوەکانەوە پێشێل دەکرێت، هەتا کاتەکانی نەتەوەکان تەواو دەبن.”
سەیرکە، سنوورێک هەیە بۆ ڕووخانی قودس. شارەکە بۆ هەتاهەتایە پێشێل ناکرێت؛ بەڵکو تەنها تاوەکو کاتەکانی نەتەوەکان تەواو دەبن. دەربڕینەکە
"کاتەکانی نەتەوەکان،" کە تەنها لێرەدا دۆزراوەتەوە، هەموو ئەو ماوەیە دەگرێتەوە کە تێیدا جوولەکەکان—قودس و خاکی فەلەستین—لە ژێر دەسەڵاتی نەتەوەکاندان.
ئەمە لەگەڵ نەبووخەدنەسسار دەستی پێکرد، نزیکەی ٦٠٦ پ.ز. بەردەوام دەبێت تا خوداوەند یەسووع دێتەوە بۆ ڕزگارکردنی هەڵبژاردە زەمینییەکەی، لە کۆتایی تەنگانە گەورەکەدا. لەم نێوەندەدا، ڕاستیی کڵێسا وەک جەستەی مەسیح ئاشکرا کراوە؛ و لە کاتێکدا ئیسرائیل لەسەر ئاستی نەتەوەیی ڕەتکراوەتەوە و شاری پیرۆزیان لەلایەن نەتەوەکانەوە زاڵکراوە، خودا خەڵکێک لە جوولەکە و نەتەوەکان دەردەهێنێت بۆ ناوی خۆی. ئەمانە کڵێسای خودا، هاوبەشی کوڕەکەی، پێکدەهێنن و دەبێت لە زەوی لاببرێن پێش ئەوەی کاتی تەنگانەی یاقووب، تەنگانە گەورەکە، دەست پێبکات.
نووسراوە پێغەمبەرایەتییەکان وەک ڕووناکییەکن کە لە شوێنێکی تاریکدا دەدرەوشێنەوە. خودا بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر تایبەتمەندییەکانی ئەو سەردەمەی کە تێیدا دەژین، و ئەو بارودۆخانەی کە لەگەڵ نزیکبوونەوەی کۆتاییەکەیدا زاڵ دەبن، تێیدا وێنا کردووە، بە شێوەیەک کە هیچ خوێنەرێکی ڕێزدار و خوداپەرستی کتێبی پیرۆز پێویست ناکات لە تاریکیدا بمێنێتەوە سەبارەت بەو شوێنەی کە ئێستا لە مێژووی هێزەکانی نەتەوەکاندا پێی گەیشتووە. ڕووداوە سەرسوڕهێنەرەکانی ئەم دواییە بە تەواوی لەگەڵ ئەوەدا دەگونجێن کە خزمەتکارانی مەسیح کە ڕۆحی پیرۆز فێری کردوون، ماوەیەکی زۆرە بینیویانە کە لە نووسراوی پیرۆزدا پێشبینی کراوە، بە شێوەیەک کە بە شێوەیەکی زۆر قایلکەرە کە
“هەموو کتێبی پیرۆز بە ئیلهامی خودا دراوە.”
تەنها ئەو کۆتایی لە سەرەتاوە دەبینێت و باسی ئەو شتانە دەکات کە بوونیان نییە وەک ئەوەی هەبن. ئەم تایبەتمەندییەی پێشبینیکردنی داهاتوو وایکردووە کە کتێبی پیرۆز لە هەموو کتێبێکی تر جیاواز بێت. نووسەرانی مرۆڤ تەنها گومان دەکەن و تیۆری دەدەن. بەڵام خودا بە ئیلهامەوە ڕاستییەکانی ڕاگەیاندووە کە بە تێپەڕبوونی هەموو ساڵێک پشتڕاست دەکرێنەوە.
لەم ڕووە دواییەدا، پەرتووکی دانیال پێشەنگە. بەشەکانی دووەم و سێیەم پوختەیەکی سەردەمەکانی نەتەوەکان دەدەن، لە ڕۆژگاری نەبووخەدنەسەرەوە تا دامەزراندنی شانشینی مەسیح. چوار ئیمپراتۆرییەتەکەی بابل، ماد-فارس، یۆنان، و ڕۆما، وەک لە شێوە سەرەتاییەکەیدا وێنا کراوە، سەریان هەڵداوە و تێپەڕیون وەک پێشبینی کرابوو. بەڵام شێوەیەکی دواتری دوایین ئیمپراتۆرییەت پێشبینی دەکرێت سەرهەڵبدات لە کاتی کۆتاییدا، ڕاستەوخۆ پێش دووەم هاتنەوەی گەورە عیسای مەسیح، کوڕی مرۆڤی پڕ لە شکۆمەندی، وەک بەردەکە کە لە ئاسمانەوە دەکەوێتە خوارەوە.
ئێستا دواین دۆخی ئیمپراتۆریەتی چوارەم بەهۆی هەوڵێکەوە دێتە ئاراوە بۆ تێکەڵکردنی ئاسنی ئیمپریالیزم لەگەڵ قوڕی لیتەیی (یان، بە وردتر، گۆزەی شکاوبار)ی دیموکراسی. ئەم یەکگرتنە – کە هەرگیز ناتوانێت ببێتە یەکێتی –ی دەسەڵاتی شاهانە و بنەما سۆسیالیستییەکان، پێیەکانی پەیکەرەکە نیشان دەدات تەنانەت پێش دروستبوونی دە پەنجەی پێ. ئەم دۆخەی دوایی نایەتە ئاراوە تا کەنیسە هێشتا لەسەر زەوییە. ئەمە دوای ڕفاندنی پیرۆزەکانی سەردەمی ئێستایە. بەڵام ئاسن و قوڕەکە پێشوەختە دیارن، و دەوڵەتمەداران هەوڵی بێئومێدانە دەدەن بۆ تێکەڵکردنی هەردووکیان، دوای ئەوەی بە دڵتەنگییەوە، لە سەد ساڵی ڕابردوو یان زیاتردا، فێربوون کە
"دەنگی گەل،" ئەگەر "دەنگی خودا" نەبێت، هێشتا شتێکە کە پێویستە حسابی بۆ بکرێت - پێویستە دانپێدانراو بێت و ئارام بکرێتەوە ئەگەر بکرێت.
لەگەڵ کردنەوەی کتێبی پیرۆزەکانمان بۆ بەشی دووەمی دانیال، و تۆمارەکانی ئەمڕۆ لەبەردەمماندا، دوودڵ نین لەوەی بڵێین ئێستا لە سەردەمی ئاسن و گڵداین، و لە هەر ساتێکدا هاواری کۆکردنەوەی پەروەردگار ڕەنگە هەموو ئەوانەی هی مەسیحن بانگ بکات بۆ ئاسمانەکان، دوای ئەوە دووبارە پێکهاتنەوەی ئیمپراتۆریەتی ڕۆمانی لە دواین دۆخی کۆنترۆڵکراوی شەیتانیدا تەنها کاتێکی زۆر کەم دەبێت، چونکە
یەزدان کارێکی خێرا لەسەر زەوی ئەنجام دەدات.
کاتێک، لە ساڵانی ڕابردوودا، مامۆستایانی وشەی خودا بە دڵنیاییەوە ڕایانگەیاند کە کتێبی پیرۆز پێشبینیی ئیمپراتۆریەتێکی سۆسیالیستیی نوێی کردبوو کە لە دە شانشینی گەورە پێکهاتبوو، لەسەر بنەمای ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمانیی کۆن، زۆر کەس سەخت بوو بۆیان ئەو پێشبینییانە بە جددی وەربگرن. بەڵام ڕووداوەکانی ساڵانی دوایی، بەتایبەتی لەدوای ساڵی ١٩١٤ەوە، گۆڕانکارییەکی سەرسوڕهێنەریان دروست کردووە لە بیر و هۆشی خەڵکدا سەبارەت بەمە. تەنها ئەوە نییە کە باوەڕدارانی ڕووناکبیری کتێبی پیرۆز ڕایدەگەیەنن کە دەبێت وا بێت، بەڵکو ڕۆژنامەگەریی عەلمانیش ئەم بابەتەی گرتووەتە ئەستۆ، و ئاماژە بەوە دەکرێت کە پێکهێنانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەوروپا بە تەواوی پێویستە بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەکانی هەموو نەتەوەکان و بۆ پاراستنی ئاشتیی جیهان. ئەمە خۆی لە خۆیدا نیشانەیەکی بەرچاوی سەردەمە، و نیشان دەدات کە کۆتایی چەند بە خێرایی نزیک دەبێتەوە.
جەنگی جیهانی پێویستیی بە حکومەتێکی بەهێزی ناوەندگەر نیشاندا کە بتوانێت ڕێکخستن بهێنێتە کایەوە لە بارودۆخە پشێوییەکان کە تەنانەت کۆمەڵەی گەلانیش وادیارە ناتوانێت کۆنترۆڵی بکات. ئەم کۆمەڵەیە خۆی لە خۆیدا هەنگاوێکە – و هەنگاوێکی گەورەشە – بەرەو ئەو یەکێتییەی نەتەوەکان کە لەلایەن دانیال و یۆحەنناوە لە کتێبی بینیندا پێشبینی کراوە. و بەرزبوونەوەی لەناکاوی موسۆلینی بۆ دەسەڵات بەڵگەیەکی سەرسوڕهێنەرە لەسەر ئەوەی چەند بە خێرایی شانشینی دڕندە پەرەدەسێنێت دوای ڕۆیشتنی کڵێسا. پێشوەختە گوێمان لە زیندووبوونەوەی ئیمپراتۆریەتی ڕۆمانی دەبێت، و ئەم "پیاوی چارەنووسە" مۆدێرنە ڕایدەگەیەنێت کە ڕۆما بەم زووانە شکۆمەندییە کۆنەکانی بۆ دەگەڕێنرێتەوە و لاسایی ئیمپراتۆریەتی قەیسەرەکان دەکاتەوە لە دەسەڵات و شکۆمەندیی دنیاییدا.
بەڵام، پێویستە وریابین لە دەرئەنجامە پەلەپەل و نەخوازراوەکان. من لە نووسیندا بینیومە، و لە زۆر کەسەوە بیستوومە کە دووچێ، سەرۆک وەزیران موسۆلینیی ئیتاڵیا، سەرکردە گەورەکەی فاشیست، ئەو دژەمەسیحە پێشبینیکراوەیە، پیاوی گوناهـ، کە دەبێت لە کۆتایی ئەم سەردەمەدا هەڵبستێت. ئەمە بە چەند هۆکارێک بە تەواوی بێ بنەمایە. موسۆلینی سەرکردەیەکی مەدەنییە، نەک سەرۆکی سیستەمێکی ئایینی. تا ئێستا هەوڵەکانی بۆ نزیکبوونەوە لە پاپایەتی لەلایەن خودی پاپاوە پووچەڵ کراونەتەوە. ئەوەی کە جۆرێک لە کودەتا لە داهاتوویەکی نزیکدا ئەنجام بدرێت نەک تەنها مومکینە، بەڵکو، بە بڕوای من، ئەگەری زۆرە. ئەگەر وا بێت، ڕەنگە ببێتە هۆی بەدیهاتنی بەشی حەڤدەهەمی کتێبی بینین، کە ژنە نهێنییەکە دەخاتە سەر تەخت، لەوێ بۆ ماوەیەکی کورت دووبارە زاڵ دەبێتەوە بەسەر خاکی ڕۆمادا. بەڵام دژەمەسیح ئەو دڕندە بەرخئاسایەیە کە لە کۆتایی بەشی سێزدەهەمدا وێنا کراوە. ئەو بەرخی خودایەکی ساختەیە کە بە هێزی شەیتانی بەهێز دەکرێت. ئەم یەکێکە بە تەواوی باوک و کوڕ ڕەت دەکاتەوە.
«ئەمە،» دەڵێت قەدیس یۆحەننا، «فێڵباز و دژە مەسیحە.»
ئەو لەلایەن مەسیحییەتی هەڵگەڕاوە و جوولەکایەتیی هەڵگەڕاوە وەک مەسیحی بەڵێندراو قبووڵ دەکرێت. کورسییەکەی لە فەلەستین دەبێت؛ لە کاتێکدا، لە ڕۆژاوا، لە ئیمپراتۆریەتی ڕۆمانیی زیندووکراوەی ڕۆژانی کۆتاییدا، سەرکردەیەکی مەدەنیی گەورە دەبێت، پیاوێکی ناپلیۆنیی «پیاوی چارەنووس»، کە بۆ ماوەیەکی کورت هەوڵ دەدات دەسەڵاتی تاکڕەوانە بەسەر جیهانی شارستانیدا بسەپێنێت. هەردوو ئەم سەرکردەیە، کە بە جەختەوە پێی دەوترێت، «دڕندەکە»، و دژە مەسیح پێکەوە وەک دوژمنانی خودا و ڕاستییەکەی کار دەکەن. بەڵام ئەوان کەسایەتیی جیاوازن.
موسۆلینی، کە جارێک سۆسیالیستێکی توندڕەو بوو، ئێستا داکۆکیکاری دەسەڵاتی تاکڕەوانەیە، پێشتر ڕایگەیاندووە کە مەبەستیەتی شکۆمەندی کۆنی ئیمپراتۆریەتی ڕۆمانی بگەڕێنێتەوە. جارێک بێباوەڕ بوو، ئێستا بووەتە کاتۆلیک، و پەرۆشە کە پەیماننامەیەک لە نێوان ئیمپراتۆریەت و ڤاتیکان دابمەزرێت. باوەڕی فاشیستی، وەک ئەوەی پێی دەوترێت، دەوترێت بنەمای فێرکردنی گەنجانی ئیتاڵیایە. بەمە دەست پێدەکات،
"من باوەڕم بە ڕۆمای هەتاهەتایی هەیە، دایکی نیشتمانەکەم،" و بەمە کۆتایی دێت، "من باوەڕم بە بلیمەتی موسۆلینی هەیە؛ بە باوکی پیرۆزمان فاشیزم، و بە هاوبەشیی شەهیدەکانی؛ بە گۆڕانی ئیتاڵییەکان، و بە زیندووبوونەوەی ئیمپراتۆرییەت. ئامین.”
مووسۆلینی ڕەنگە پێشڕەوی دڕندەکە بێت؛ ڕەنگە تەنانەت خۆی ئەو کەسایەتییە ترسناکە بێت، بەڵام باشتر وایە ڕۆڵی پێغەمبەر نەبینین، بەڵکو تەنها خوێندکارێکی بێفیز بین لە وشەی پێغەمبەرایەتی.
کە ئێمە لەسەروبەندی گۆڕانکارییە گەورەکانی جیهانین، هەردوو سیاسەتمەداران و سەرکردە ئایینییەکان هاوڕان. سروشتی ئەو گۆڕانکارییانە هۆکارێکی بێ کۆتایی دەدات بۆ لێکدانەوە. بۆ مەسیحییە دیندارەکان، ڕووداوی گەورەی داهاتوو کە بەناو تاریکیدا دەدرەوشێتەوە، هاتنی گەورەمان عیسای مەسیح و کۆبوونەوەمانە لەگەڵیدا. ئێمە چاوەڕێی دژەمەسیح ناکەین. ئێمە چاوەڕێی گەورە لە ئاسمانەوە دەکەین. ئێمە تەنها گرنگیمان بە نیشانەکانی سەردەمە کاتێک لەگەڵ ئەو ئاگادارکردنەوانەدا دەگونجێن کە دراون، کە بەهۆیانەوە بزانین کۆتایی سەردەم نزیک دەبێتەوە.
لە دوا بەشی کتێبی دانیالدا سێ لێدوان هەن کە پەیوەندییان بەو سەردەمەوە هەیە کە ئێمەی تێداین. فریشتەکە بە پێغەمبەرەکە دەڵێت:
"بەڵام تۆ، ئەی دانیال، وشەکان دابخە، و کتێبەکە مۆر بکە، هەتا کاتی کۆتایی: زۆر کەس دەڕۆن و دێن، و زانین زیاد دەبێت" (ئایەتی ٤).
Bala xwe bidinê ku sê tişt li vir hatine behskirin, ku heke yek ji wan bêyî du yên din biqewime, dê tu nirxek rastîn nebe di diyarkirina pirsa ku li pêşiya me ye. Lê heke hemî di heman demê de biqewimin, divê em bawer bin ku Xwedê peyiviye, û bê xeletî sê nîşanan destnîşan kiriye ku demên dawîn hema hema li ser me ne. Bala xwe bidin sê pêşbîniyan: Yekem, demên dawîn dê bi ronakbîriya pêxemberî werin nîşankirin, bi ecêb pirtûka Danîêl vedike, û dîtinên tê de hatine tomar kirin ji hêla mirovên ruhanî ve têne fêm kirin. Duyem, dê serdemek bêaramî ya cîhanî hebe: mirov dê ber bi vir û wir ve birevin wekî berê qet nebûye, bê guman ji ber rêbazên nû û hêsan ên tevgerê û xwestekek têrnebûyî ji bo rêwîtî û serpêhatiyê. Sêyem, dê belavbûnek berfireh a zanînê hebe – feydeyên perwerdehiyê tîne ber deriyê herî feqîr heke tenê ambîsyonek hebe ku fêr bibe û bi dest bixe. Niha rastî çi ne? Sedsala borî her ku çû bêtir bi wan tiştên ku hatine behskirin ve hate nîşankirin. Ne ew e ku ev tişt carinan têne bicihanîn, lê ew li her derê di beşên şaristanî yên cîhanê de diyar in. Li vir, wê hingê, têlek sê-qatî heye ku nikare zû were şikandin. Çiqas bêqîmet be jî yek ji van rastiyan heke bi tena serê xwe bisekine, lê hevgirtina her sêyan di yek û heman demê de rastiya sosret e. Roja mirov nêzîkî dawiyê ye. Roja Xudan bi lez tê!
ئێستا ئەم بەڵگەیە ببەستەوە بە پێشبینییەکی پەیمانی نوێ کە بە ڕوونی دەگونجێت لەگەڵ هەمان کاتەکاندا. بڕوانە 1 تەسەلۆنیکی 5:2، 1 تەسەلۆنیکی 5:3.
چونکە خۆتان بە تەواوی دەزانن کە ڕۆژی یەزدان وەک دزێک لە شەودا دێت. چونکە کاتێک دەڵێن، ئاشتی و ئاسایش؛ ئەوسا لەناکاو وێرانکاری بەسەریاندا دێت، وەک ژان لەسەر ژنێکی دووگیان؛ و ئەوان ڕزگاریان نابێت.
لێرەدا لێدوانێکی زۆر قایلکەر هەیە، ئەگەر بە مانای وشەیی وەکو خۆی وەرگیرێت کە نووسراوە. ڕۆژی یەزدان لە کاتێکی تایبەتدا، کە خودا پێشتر زانیویەتی، بەسەر جیهاندا دێت، کاتێک خەڵک بە دەنگی بەرز باسی ئاشتی و ئاسایش دەکەن! ئەمانە هەمان ئەو بابەتانەن کە لە هەموو لایەکەوە لە دە ساڵی ڕابردوودا باسیان لێوە کراوە، و، سەرەڕای کارەساتی ترسناکی ئەوروپا، ئەمڕۆ لە هەر کاتێکی تر بە دەنگی بەرزتر دەبیسترێن. پیاوانی کار بە دەنگی بەرز ڕایدەگەیەنن سەردەمێکی داهاتووی ئاشتی جیهانی کە بە ناوبژیوانی، پەیماننامەکان، و هێزە پەرەسەندووەکانی کۆمەڵگا دێتە کایەوە، لە کاتێکدا ڕۆژی یەزدان بە بێ ئاگایی دێتە سەریان بە حوکمە پڕاوپڕەکانەوە بۆ بڕینەوەی بێدینەکان لە زەوی، لەو کاتەدا کە ئاشتی و ئاسایشی جیهانی دەبێتە دروشمی جیهانێک کە تەرخانکراوە بۆ وێرانبوون. هەموو هەوڵەکانی مرۆڤ بۆ ئەوەی ئەم جیهانە بکاتە دیمەنێکی خۆش و ئاشتیانە، لە کاتێکدا هێشتا یەزدان عیسای مەسیح ڕەتدەکەنەوە، بێهوودە و بێسوودن.
هیچ ئاشتییەک نییە، خودای من دەفەرموێت، بۆ بەدکاران.
ڕۆژی یەزدان وەک دزێک لە شەودا نایەتە سەر ئەوانەی چاوەڕێی گەڕانەوەی کوڕەکەی دەکەن لە ئاسمانەوە، بەڵکو دێتە سەر ئەوانەی وشەکەی پشتگوێ دەخەن و سووکایەتی بە نیعمەتەکەی دەکەن.
ئێوە، برایان، لە تاریکیدا نین، بۆ ئەوەی ئەو ڕۆژە وەک دزێک بەسەرتاندا بێت... کەواتە با وەک ئەوانی تر نەخەوین؛ بەڵکو با بەئاگا بین و هۆشیار بین.
وە ئەگەر بە ژیری چاودێری بکەین، پێویستە بتوانین، لە ڕێگەی شارەزایی لە ووشەی خوداوە، نیشانەکانی سەردەم بە دروستی بناسینەوە. لە سێ ئایەتی کورتدا، خودی پەروەردگارمان پوختەیەکی سەرسوڕهێنەری ئەو بارودۆخانەی پێداوین کە ڕاستەوخۆ پێش تەنگانە گەورەکە زاڵ دەبن. بە وریاییەوە مەتتا ٢٤:٥-٧ هەڵسەنگێنە، و لە خۆت بپرسە ئایا هیچ شتێک دەتوانێت بە گونجاوتر وەسفی ئەو ڕۆژانە بکات کە تێیدا دەژین.
چونکە زۆر کەس بە ناوی منەوە دێن و دەڵێن: «من مەسیحم» و زۆر کەس گومڕا دەکەن. گوێتان لە جەنگ و دەنگوباسی جەنگ دەبێت، وریابن، دڵتەنگ مەبن، چونکە دەبێت هەموو ئەمانە ڕووبدەن، بەڵام هێشتا کۆتایی نییە. چونکە گەل لە دژی گەل هەڵدەستێت و شانشین لە دژی شانشین، و قاتوقڕی و پەتای کوشندە و بوومەلەرزە لە چەندین شوێن دەبێت.
لەگەڵ ئەمەدا، وشە پەیوەندیدارە یەکسانەکانی لوقا ٢١:٢٥، لوقا ٢١:٢٦یش زیاد بکە:
و نیشانەکان لە خۆر و لە مانگ و لە ئەستێرەکاندا دەبن؛ و لەسەر زەوی تەنگانەی گەلان، لەگەڵ سەرلێشێواوی؛ دەریای و شەپۆلەکان دەهۆڕێنن؛ دڵی خەڵک لە ترسا دەوەستێت، و لەبەر سەیری ئەو شتانەی کە بەسەر زەویدا دێن: چونکە هێزەکانی ئاسمان دەهەژێن.
لە چوارچێوەکەدا ڕوونە کە ئەمانە نیشانە دەرەکییەکانی نزیکبوونەوەی کۆتایی کاتەکانن. ئەوان بە دڵنیاییەوە ئەو کاتە دیاری ناکەن کە پەروەردگار دێت. ئەوان تەنها ئەوە نیشان دەدەن کە ڕۆژانی تۆڵەسەندنەوە بە خێرایی نزیک دەبنەوە. و دەکرێت بە بێ ترس هەر کەسێک تەحەدا بکەیت بۆ ئەوەی وەسفێکی باشترمان بۆ ڕۆژانی خۆمان پێ بدات لەوەی کە لەم ئایەتانەدا هەیە، بە لەبەرچاوگرتنی کورت و پوختی.
تێبینی تایبەتمەندییە سەرەکییەکانی هەردوو بڕگەکە بکە:
ڕەنگە بوترێت هەرگیز کاتێک نەبووە هەر لە ڕۆژگاری حەوارییەکانەوە ئەم نیشانەیە دەرنەکەوتبێت؛ و ئەمەش بە ئاسانی قبوڵ دەکەم. بەڵام بە شێوەیەک هەموو سەردەمی مەسیحی تایبەتمەندە بە هەموو ئەو شتانەی کە خودا پێشبینی کردوون، چونکە هەر لە ڕۆژگاری حەوارییەکانەوە خەڵک لەوەدا ژیاون کە یۆحەننا پێی دەڵێت "کاتژمێری کۆتایی." زۆربەی کات یان ڕێڕەوی زەوی تێپەڕیوە؛ تەنها کاتژمێری کۆتایی ماوە پێش ئەوەی شانشینەکە بێتە کایەوە. بەڵام لە کاتێکدا کە ئەمە وایە، ئێمە تێدەگەین کە تایبەتمەندییەکانی ئەم سەردەمە لە کۆتاییدا زیاتر دەردەکەون. و هەر بەو شێوەیەشە لەم ساتە گرنگەی ئێستادا. لە هەموو لایەکەوە گوێمان لە دژە مەسیحەکان دەبێت، و ئەوانەی کە بەهۆیانەوە فریو دەدرێن ڕەنگە بە "لەشکر" ناوببرێن! لە هەموو وڵاتەکاندا ئەم مەسیحە درۆینانە دەدۆزرێنەوە. لە ئەمریکا شایەتی "هێز و نیشانە و پەرجووە درۆینەکان" بووین کە پەیوەستن بەو سیستەمەی بە هەڵە ناوی لێنراوە زانستی مەسیحی، کە دامەزرێنەرە ژنەکەی وەک دووەم هاتنەوەی مەسیح پەرستووە، و فەلسەفە درۆینەکەی بە دڵنەواکەرە بەڵێندراوەکە دەزانێت، بەم شێوەیەش کفر دەکات دژی ڕۆحی پیرۆز. ڕووناکییە بچووکترەکان گەشاونەتەوە و پاشان خامۆش بوونەتەوە، لەشکرێک لە فریودراوانی نائومێدیان بەجێهێشتووە، وەک دۆوی، پێغەمبەرە درۆینەکەی شیکاگۆ؛ سانفۆرد، ئیلیای نیو ئینگلاند؛ دکتۆر تید، کۆرێش؛ و چەندانی دیکە کە ژمارەیان زۆرە بۆ باسکردن؛ و کاتێک ئەوان کۆچی دوایی دەکەن، فریودەرانی دیکە شوێنیان دەگرنەوە، چونکە خەڵک حەز دەکەن هەر درۆیەک باوەڕ پێبکەن نەک ڕاستیی خودا.
کاتێک دژە-مەسیحیی فارسی، عەباس ئەفەندی، یان عەبدول بەهایی، گەشتی ئەمریکا و ئەوروپای کرد، وەک پێشڕەوی ئاشتی جیهانی پێشوازی لێکرا و ئازادیی ئەوەی پێدرا کە پڕوپاگەندەکەی لە مینبەرە "مەسیحییەکانەوە" ڕابگەیەنێت. و هەرچەندە، وەک فێڵبازەکانی پێش خۆی، کۆچی دوایی کردووە، شوێنکەوتووانی هێشتا لە وڵاتێکی کتێبی پیرۆزدا زۆرن، و بە بڵاوکردنەوەی بنەماکانی هیوایان وایە دۆخێکی هەزار ساڵەیی بهێننە کایەوە لە کاتێکدا خاچ ڕەتدەکەنەوە!
چەند ساڵێک لەمەوبەر خاتوو ئانی بێسانت، سەرکردەی تێئۆسۆفیی بەتەمەن، ڕێکخراوی ئەستێرەی ڕۆژهەڵاتی دامەزراند، کە لقێکی تێئۆسۆفیی بوو، بۆ چاوەڕوانی سەرکردەیەکی گەورەی ئایینی – دووبارە جەستەگرتنەوەیەکی نوێی ڕۆحی مەسیح. کێوەکە ماندوو بوو و کریشنامورتیی هێنایە کایەوە! کەچی ژمارەیەکی زۆری خەڵکی ژیری دیکە قسە بێماناکانی ئەم گەنجە بێڕەنگە قبوڵ دەکەن وەک خودی وتەکانی ئیلهام!
هەندێک "هاتوو"ی تر، کە ژمارەیان زۆرە بۆ باسکردن، بیری پیاوان داگیر دەکەن. بەڵام ئەوان چاوەڕێی دژە مەسیحن، نەک مەسیحی خودا. خوداوەندی شکۆمەندی، کاتێک دووبارە دێتەوە، لە ئاسمانەوە دادەبەزێت. پێغەمبەرە درۆزنە زەوی لەدایکبووەکە بە شێوەیەکی سروشتی دێت.
چەند ساڵێک لەمەوبەر پیاوان خۆیان دڵخۆش دەکرد کە جیهان هەرگیز جارێکی تر بە جەنگە گەورەکان و کۆمەڵکوژیی گشتی وێران نابێت. بە متمانەوە باوەڕ وابوو کە هۆشیاریی کۆمەڵایەتیی چینی کرێکار نەکردە دەکات سوپای گەورە بەسەر یەکدا بهاوێژرێت. پڕوپاگەندەی ئاشتی خەڵکی هەموو نەتەوە شارستانییەکانی ئەوەندە پەروەردە کردبوو کە جەنگ بەم زووانە قەدەغە دەکرێت. لە هەمان مانگدا کە ململانێی گەورەی ئەوروپیی ١٩١٤-١٩١٨ هەڵگیرسا، دەزگای کۆمەڵەی ئاشتی کە لە تۆرۆنتۆ بڵاوکرابووەوە، وتارێکی بەتوانا نووسراوی تێدابوو کە ڕایگەیاند جەنگ ئێستا شتێکی مەحاڵە، و ململانێیەکی گەورەی جیهانی هەرگیز دووبارە نەدەبووەوە! پیاوانی ئایینی، بێئاگا لە ڕاستیی پێغەمبەرایەتی کە لە کتێبی پیرۆزدا ئاشکرا کراوە، و ژێر کاریگەریی سیستەمە لاهووتییە شل و لیبراڵەکانی ئەو سەردەمەدا بوون، بە دەنگی بەرز هەمان شانازیی بەتاڵیان دەربڕی تاوەکو هەمان ڕۆژ کە کۆمەڵکوژیی وێرانکەرەکە دەستی پێکرد.
ئێستا کە ئاشتییەکی ڕێژەیی جێگەی شەڕی خوێناوی گرتووەتەوە، هەمان بۆچوونە بێباوەڕییەکان لە زۆرێک لە مینبەرەکانەوە دەوترێنەوە. کەچی هەر لە دوای واژۆکردنی پەیماننامەی ڤێرسایەوە نەتەوەکان بە پەرۆشییەوە خۆیان بۆ "شەڕی گەورەی داهاتوو" ئامادە دەکەن –دروستکردنی هێزی دەریایی، ناونووسکردنی سەرباز، کۆکردنەوەی تەقەمەنی– هەموو ئەمانە بۆ چی؟ ئاشتی جیهانی؟ نەخێر، بەڵکو بۆ شەڕ و دەنگۆکانی شەڕی ڕۆژانی کۆتایی ئەم سەردەمە، و بۆ ململانێ گەورەکەی ئەرمەگەدۆن کە هێشتا ماویەتی لە خاکی فەلەستیندا ڕووبدات، کاتێک هەموو نەتەوەکان ڕادەکێشرێنە ناو گۆڕەپانەکە. لە کاتێکدا پێویستە هەموو مەسیحییەک سوپاسگوزاری خودا بێت بۆ ئەو ئاشتییە ڕێژەییەی ئێستا هەیە، پێویستە لەبیر نەکرێت کە ئەمە تەنها ئاگربەستێکی کاتییە، چونکە هیچ ئاشتییەکی هەمیشەیی نابێت لە کاتێکدا مەسیح ڕەتدەکرێتەوە –وە تاوەکو هەموو دەسەڵاتە بێگانەکان وێران نەکرێن و ئەو نەیەت کە مافی ئەوەی هەیە فەرمانڕەوایی بکات.
دەرئەنجامی سروشتی جەنگ، کە دروێنەی ترسناکی کردووە لەدوای جەنگی گەورەی جیهانی، هەرچەندە زانست و لێهاتوویی جیهان هەوڵدەدەن بە سەرکەوتوویی ڕووبەڕوویان ببنەوە. زۆرێک لە پزیشک و پەرستارە بەرز و بەڕێزەکان ژیانی خۆیان بەخت کرد لەو ململانێ زاڵەدا لە هەوڵدان بۆ ڕێگریکردن لە پەتای بەربڵاو، لە کاتێکدا خێرخوازی جیهان لەوپەڕی توانایدا بوو لە هەوڵەکانی بۆ ڕێگریکردن لە وێرانکارییەکانی برسێتی – و لە داهاتوویەکی نزیکدا چیتر ڕووبەڕوومان دەبێتەوە؟ ئەسپە ڕەش و کاڵەکانی برسێتی و پەتای هەمیشە دوای ئەسپی سووری جەنگ دەکەون.
ئەگەر خەونەکانی پەرەسەندن ڕاست بوونایە، دەبوو زۆر لەمێژ بوو قۆناغی پێکهاتنی زەویمان تێپەڕاندبا، بەڵام ڕووداوەکانی ساڵانی دوایی پێمان نیشان دەدەن کە ئەم گۆی زەوییە خۆی بە گۆڕانکاری گەورە و گرنگدا تێدەپەڕێت، وەک ئامادەکارییەک بۆ ئەو بارودۆخانەی کە بۆ سەردەمی هەزار ساڵە پێشبینی کراون. بێگومان هەرگیز هێندە کارەساتی ترسناک لە وشکانی و دەریا ڕوویان نەداوە وەک لەو کاتەوەی هاواری نیوەشەو بانگی گرووپی پاکیزەکانی کرد بۆ ئەوەی چرایەکانیان ڕێکبخەن. بوومەلەرزەکان، شەپۆلی گەورەی دەریا و دیاردە هاوشێوەکان بە خێراییەکی سەرسوڕهێنەر ڕوویانداوە. ئایا جێگەی سەرسوڕمانە کە نیشانەی شەشەم لە هەموو لایەک دەبینین؟
"دڵی مرۆڤەکان لە ترسا دادەچێت، و بەهۆی چاوەڕوانی ئەو شتانەی کە بەسەر زەویدا دێن."
متمانە هەژاوە. نەتەوەکان سەرلێشێواو و شڵەژاون. بەڵێنەکانی نەتەوەکانیش پێشێل کراون، و پەیمانەکان شکێنراون. تاکەکان لە ترس و دڵەڕاوکێدان لە کاتێکدا کە ماوەیەکی کەم لەمەوبەر ڕۆحێکی گەش و هیواخواز زاڵ بوو. کەچی، لەناو هەموو ئەمانەدا، مەسیحی پێویست ناکات لە سەرلێشێواوی یان گوماندا بێت. ووشەی خودا پێشوەخت ئاگاداری هەموو ئەمانەی داوە. بە وردی پێشبینی بارودۆخە هەنووکەییەکانی کردووە، و بەدیهاتنی پێشبینییە پیرۆزەکانی دەبێت تەنها باوەڕی باوەڕدار بەهێز بکات کاتێک ئەو لە هەموو قسە بەتاڵەکانی مرۆڤەکان ڕوو وەردەگێڕێت بۆ ووشەی خودای بێ هەڵە و بێ کەم و کوڕی.
ئەم ڕۆحی نائارامییە کە ئاماژەمان پێداوە، بەتایبەتی لە پەیوەندییە گرژەکانی نێوان سەرمایە و کاردا خۆی دەردەخات. سەرەڕای ئارەزووی ئاشکرای زۆرێک لە سەرکردە پیشەسازییە مۆدێرنەکان بۆ باشترکردنی بارودۆخی کارمەندەکانیان، و بۆ جێبەجێکردنی ئەوەی نووسەرێکی ئەم دواییانە ناوی لێناوە
بنەمای زێڕین لە بازرگانیدا،
سەرمایە و کار هێشتا هەڵوێستێکی بە تەواوی دوژمنکارانە بەرامبەر یەکتر دەپارێزن؛ و پرسیارە ئابوورییە پەیوەندیدارەکان وادیارە نزیکتر نین لە چارەسەرێکی ئاشتیانە و دڵخۆشکەر وەک لەو ڕۆژانەی کە نێردراو جەیمس نامە پراکتیکییە زۆر کاریگەرەکەی نووسی.
لەو نامەیەدا بڕگەیەک هەیە کە، هەرچەندە بێ گومان ڕاستەوخۆ بۆ بارودۆخی ئەو کاتە بوو، بە ئیلهامی ڕۆحی پیرۆز بە شێوەیەک نووسرابوو کە بە شێوەیەکی وێنەیی بارودۆخی پیشەسازی لە کۆتایی سەردەمدا وێنا بکات. ئەمە ئەوەندە ئاشکرا نییە لە لاپەڕەی وەشانی پەسەندکراودا وەک لە وەشانی پێداچوونەوەدا، یان هەر وەرگێڕانێکی ڕەخنەیی. وەرگێڕانێکی بە ئاشکرا هەڵە بۆ یەک وشەی پێشگر بەرپرسیارە لەمە لە وەشانی کینگ جەیمسدا. ئەم وشە پێشگرە، کە لە وەشانی دواتردا بە دروستی وەرگێڕدراوە، ڕووناکییەکی زۆر دەخاتە سەر تەواوی بڕگەکە. ئەو وشەیەیە کە لە وەرگێڕانە کۆنەکەدا بە "بۆ" و لە وەرگێڕانە نوێیەکاندا بە "لە" وەرگێڕدراوە، کە لە کۆتا ڕستەی یەکوب ٥:٣دا هاتووە. تەواوی بڕگەکە بخوێنەرەوە:
وەرن ئێستا، ئەی دەوڵەمەندەکان، بگرین و هاوار بکەن لەبەر ئەو بەڵایانەی کە بەسەرتاندا دێن. سامانەکەتان بووەتە گەندەڵی، و جلەکانتان کرمۆڵ بوون. زێڕ و زیوەکەتان ژەنگیان گرتووە؛ و ژەنگەکەیان دەبێتە شایەتێک لە دژتان، و گۆشتتان دەخوات وەک ئاگر. گەنجینەتان کۆکردووەتەوە لە ڕۆژانی کۆتاییدا.
تێبینی پێشگرە ڕاستکراوەکە بکە، و سەرنج بدە لە کوێدا لە ماوەی کاتدا، تەواوبوونی تەواوی ئەوە دیاری دەکات کە ڕۆحی پیرۆز بەو شێوەیە بە جیددی قسەی لەسەر دەکات. بڕگەکە بەردەوام دەبێت:
"سەیرکەن، کرێی کرێکاران کە کێڵگەکانی ئێوەیان دروێنە کردووە و ئێوە بە نادادپەروەرانە نەتانداوەتەوە، هاوار دەکات؛ و هاواری ئەوانەی دروێنەیان کردووە گەیشتووەتە گوێی خودای سوپاسالاران. ئێوە لەسەر زەوی بە خۆشی و ناز و نیعمەت ژیاون و بێباک بوون؛ دڵەکانی خۆتان تێر کردووە وەک لە ڕۆژی سەربڕیندا. ئێوە مەحکوومتان کردووە، ئێوە ڕاستودروستەکانتان کوشتووە؛ ئەو بەرگریتان لێ ناکات. کەواتە، خوشک و برایان، ئارام بگرن تا هاتنی خودا. سەیرکەن، جووتیار چاوەڕێی بەرهەمی بەنرخی زەوییە و زۆر ئارامی بۆ دەگرێت، تا بارانی سەرەتا و کۆتایی وەردەگرێت. ئێوەش ئارام بگرن؛ دڵەکانتان جێگیر بکەن، چونکە هاتنی خودا نزیکە” (بەشی 5:1-8، وەشانی 1911).
وەک دەستێکی شارەزا، نێردراوەکە بە چەند هێڵێکی بوێرانە، وێنەی ئەو سەردەمە دەکێشێت کە تێیدا دەژین. لەلایەکەوە، سامانی لووتبەرزانە؛ لەلایەکی ترەوە، هەژارییەکی توند؛ لەلایەکەوە، بێباکییەکی سووکایەتیپێکراو؛ لەلایەکی ترەوە، ناڕەزاییەکی تووڕەیی. لەلایەکەوە، بەفیڕۆدانێکی بێباکانە؛ لەلایەکی ترەوە، پێویستییەکی تاڵ. ئەم جیاوازییانە هەمیشە لە مێژووی خەمگینی ئەم جیهانەدا باو بوون، بەڵام هەرگیز هێندەی ئێستا دەرنەکەوتوون، کاتێک دەوڵەمەندەکان دەوڵەمەندتر دەبن و هەژارەکان هەژارتر دەبن، و کەلێنی گەورەی نێوان هەردوو چینەکە بەردەوام فراوانتر دەبێت. سەردەمی ئێمە، بێ هۆکار نییە، بە سەردەمی ملیۆنێرەکان ناوبراوە. ئەگەر باپیرانمان چەند هەزارێکیان هەبووایە، بە خاوەن سامان دادەنران. ئێستا پیاوان خاوەنی سەرمایەن کە دەگاتە ملیۆنان، لەکاتێکدا تەنانەت ملیارێک پارەش لەلایەن یەک پیاوەوە کۆدەکرێتەوە. ئامارەکان نیشان دەدەن کە زۆربەی سامانی جیهان لەژێر فەرمانی کۆمەڵەیەکی بچووکی دەوڵەمەندە لووتبەرزەکان دایە، کە بە پیلانگێڕی پێکەوە دەتوانن سەرچاوەکانی نەتەوەکان کۆنتڕۆڵ بکەن، و قەیرانی دارایی بە ویستی خۆیان دروست بکەن یان ڕێگری لێ بکەن. ئەمە دۆخێکە کە پێشتر نەبینراوە، و بە دڵنیاییەکی تەواوەوە پێمان دەڵێت کە ئێمە لە ڕۆژانی کۆتاییداین.
نابێت من بە هەڵە لێم تێبگەن لە نووسینمدا وەک ئەوەی کردوومە. دەوڵەمەندبوون گوناه نییە، و پیاوێکیش بە پێویست تاوانبار نییە تەنها لەبەر ئەوەی توانای کۆکردنەوەی سامانێکی زۆری هەیە. بەڵام سامان سەرپەرشتیارییەکە، و «لە سەرپەرشتیاران داوا دەکرێت کە مرۆڤ دڵسۆز بێت.» ئەو کەسەی سامانەکەی پێ سپێردراوە، بەرپرسیارە لەبەردەم خودا بۆ ئەو شێوازەی کە بەکاری دەهێنێت. پاراستنی خۆپەرستانەی ئەوان، ئەو (خودا) بەبێ لێبوردن دادوەری دەکات. یهعقوب دەوڵەمەندەکان تاوانبار دەکات بەهۆی چاوچنۆکی و خۆشگوزەرانییانەوە. ئەوان وشەکەیان لەبیر کردبوو،
“ئەوەی زیوی خۆشدەوێت بە زیو تێر نابێت؛ نە ئەوەی حەزی لە زۆرییە بە زیادبوون: ئەمەش پووچییە” (قەشە ٥:١٠).
ئەوان وەک ئەوەی بەرپرسیار نەبن لە هیچ هێزێکی باڵا، دەژیان و بە پەرۆشەوە بەدوای تێرکردنی هەموو ئارەزوویەکدا دەگەڕان. گەنجینە کۆکراوەکەیان، کە خراپ ببوو، مۆرانە لێیدابوو، و ژەنگ گرتبوو، شایەتی خۆپەرستییە قێزەونەکەیان بوو. و ئەم سامانە زۆرە زۆر زوو بەشێکی زۆری لەناوچووبوو ئەگەر تەنها بە دادپەروەری لەگەڵ کرێکاراندا مامەڵەیان بکردایە، کە لەسەر بەرهەمی ماندووبوونی ئەوان قەڵەو دەبوون. ئەو چەوساوانە زۆرجار هەستیان کردووە وەک ئەوەی خودا لەبیری کردوون، و لە بێئومێدیدا زۆرجار بوونی ئەویان ڕەتکردووەتەوە. بەڵام
"کاتێک ئەو داوای خوێن دەکات، هاواری زەلیلەکان لەبیر ناکات."
ئەو چاودێرێکی بێدەنگ بووە، بەڵام بێهەست نەبووە، بۆ نادادپەروەری، دڵڕەقی، و لووتبەرزی و خۆبەزلزانی دەوڵەمەندە بێخوداکان. ئەو سەرنجی هەموو فرمێسکێکی داوە، گوێی لە هەموو ئاهێک بووە، و هەموو هاوارێکی ستەمی لە دڵە ئازارچەشتووەکانی چەوساوەکان بیستووە، کە مافەکانیان بە بێبەزەییانە پشتگوێ خراون لەلایەن ئەوانەی کە دەبوو ببنە ئامرازەکانی پەروەردگار بۆ پاراستن و بەرەکەت پێدانیان. هەمان ئەو ڕۆحەی کە بەم شێوەیە خراپ مامەڵەی لەگەڵ هەژاران و نەداران کردووە، هەمان ئەو ڕۆحەیە کە حوکمی دای و کوشتی ڕاستودرستەکەی. لە ڕۆژانی کۆتاییدا بە تەواوی دێتە دی. بە بێبەزەییانە دادوەری دەکرێت کاتێک خودا هەڵدەستێت بۆ بەرگریکردن لە دۆزی ئازارچەشتووەکان.
بەڵام هەڵوێستی مەسیحی لە بارودۆخێکی وادا کە لێرەدا وەسفکراوە چۆن دەبێت؟ ئایا دەبێت خۆی بە سەندیکا کرێکارییەکان و کۆمەڵە پیشەسازییە جۆراوجۆرەکانەوە ببەستێتەوە، کە بە گشتی لە پیاوانی بێ مەسیح پێکهاتوون و تاوانبارن بە توندوتیژی و تەنانەت کوشتن، بۆ ئەوەی چاوچنۆکی و ستەمی کۆمپانیا بێ ڕۆحەکان و سەرمایەدارەکان کە دەچەوسێننەوە چینی کرێکار، کەم بکاتەوە؟ ئایا دەبێت هێز دژی ستەم، بایکۆت دژی چەوساندنەوە، و مانگرتن دژی لووتبەرزی خاوەنکارەکان بەکاربهێنێت؟ بە هیچ شێوەیەک. ڕێگاکەی بە ڕوونی و بێ دوودڵی لە ئایەتەکانی ٧ تا ١٢دا دیاریکراوە. "هاتنی یەزدان نزیک دەبێتەوە." تا ئەو کاتە باوەڕدار هان دەدرێت بۆ ئارامگرتن و متمانەکردن بە خودای زیندوو. نابێت بە ڕۆحی سەردەم ڕاپێچ بکرێت. سکاڵا، کینە، قسەی توند، نابێت لەو کەسەوە بێن کە لەگەڵ مەسیحی ڕەتکراودا لایەنگیرە و چاوەڕێی گەڕانەوەی دەکات لە ئاسمانەوە. لە کۆنەوە، پێغەمبەران دەبوو ئەم وانەی ئارامگرتنە فێربن، ئازارکێشان لە پێناوی ڕاستودروستیدا، سپاردنی دۆزەکەیان بە یەزدان؛ هەمیشە دڵسۆزییەکەی بسەلمێنن سەرەڕای هەموو نادڵسۆزییەکانی مرۆڤ. و ئەوانەی بەو شێوەیە بەرگەیان گرت، ئێمە بە بەختەوەریان دەزانین، هەروەک چۆن ئەیوب خزمەتکاری یەزدان کە ئارامگرتنەکەی بووەتە پەند، و لە مێژووی دواتریدا "کۆتایی یەزدان" دەبینین و دڵنیاین کە ئەو زۆر بە بەزەیی و میهرەبانە.
تاکوو ئەو دێت، مەسیحییەکە دەتوانێت بە باشی خۆی بەدوور بگرێت لە جووڵە بێئارام و بەهێزەکانی ڕۆژگار؛ و، دۆزی خۆی بە دڵێکی ئارامەوە بسپێرێتە پەروەردگار، با پارچە گۆزەکانی زەوی لەگەڵ پارچە گۆزەکانی زەوی شەڕ بکەن، بە زانینی ئەوەی کە خودا فەرموویەتی،
هەڵیدەگێڕمەوە، هەڵیدەگێڕمەوە، هەڵیدەگێڕمەوە، هەتا ئەو بێت کە مافی فەرمانڕەوایی کردن هی ئەوە.
ئەوەی کە ئەو ڕۆژە خۆشە ئێستا زۆر نزیک بووەتەوە، ئەو مەرجانەی کە تا ئێستا تاوتوێمان کردوون بەس دەبن بۆ ئەوەی بە ڕوونی بیسەلمێنن.
بەڵام هێڵێکی تری بەڵگە هەیە، کە بەتایبەتی پەیوەندی بە نەتەوەکانی ئیسرائیلەوە هەیە، کە ئێستا دەبێت سەیری بکەین، و بەشی داهاتوو پێوەی سەرقاڵمان دەکات.
"نیشانەکان لە خۆر و مانگ و ئەستێرەکاندا دەردەکەون، لەسەر زەویش گەلان تووشی تەنگانە و سەرلێشێواوی دەبن، دەریای و شەپۆلەکان دەزریکێنن. دڵی خەڵک لە ترسا دەوەستێت و لەبەر چاوەڕوانی ئەو شتانەی بەسەر زەویدا دێن، چونکە هێزەکانی ئاسمان دەهەژێنرێن. ئینجا کوڕی مرۆڤ دەبینن کە بە هەورەوە دێت، بە هێز و شکۆیەکی گەورەوە. کاتێک ئەم شتانە دەست بە ڕوودان دەکەن، سەر هەڵبڕن و سەرتان بەرز بکەنەوە، چونکە ڕزگاربوونتان نزیکە. ئەو نموونەیەکی بۆ گوتن: «سەیری دار هەنجیر و هەموو دارەکان بکەن. کاتێک گەڵا دەردەکەن، خۆتان دەبینن و دەزانن کە هاوین نزیکە. ئێوەش بە هەمان شێوە، کاتێک ئەم شتانە دەبینن کە ڕوودەدەن، بزانن شانشینی خودا نزیکە.» بەڕاستی پێتان دەڵێم، ئەم نەوەیە تێناپەڕێت هەتا هەموو شتێک بەدی دێت. ئاسمان و زەوی تێدەپەڕن، بەڵام وشەکانی من تێناپەڕن. ئاگاداری خۆتان بن، نەوەک دڵتان قورس بێت بە زۆرخواردن و سەرخۆشی و خەمەکانی ئەم ژیانە، و بەو شێوەیە ئەو ڕۆژە بەناکاو بەسەرتاندا بێت. چونکە وەک داوێک بەسەر هەموو ئەوانەدا دێت کە لەسەر ڕووی هەموو زەویدا دەژین. کەواتە، بەئاگا بن و هەمیشە نوێژ بکەن، بۆ ئەوەی شایستە بن بۆ ڕزگاربوون لە هەموو ئەو شتانەی کە ڕوودەدەن، و لەبەردەم کوڕی مرۆڤ ڕاوەستن. لە ڕۆژدا لە پەرستگا وانەی دەگوتەوە، و لە شەودا دەچووە دەرەوە و لەو چیایە دەمایەوە کە پێی دەوترێت چیای زەیتوون. هەموو خەڵکیش بەیانی زوو دەهاتنە لای لە پەرستگا بۆ ئەوەی گوێی لێ بگرن." - لۆقا ٢١:٢٥-٣٨.
ئەمە بەشی دووەمی وتارە گەورە پێشبینییەکەی پەروەردگارمانە کە بە قوتابییەکانی درا لە ماوەی دوایین هەفتەی لەگەڵیان پێش خاچکردنی. بەشی یەکەمی ئەم پێشبینییە ئێمەی گەیاندە وێرانبوونی قودس. پەروەردگار بە قوتابییەکانی فەرمووبوو، کاتێک سەرسام بوون بە پەرستگا سەرسوڕهێنەرەکە و بینا و باڵەخانەکانی تر لە قودس،
سەبارەت بەو شتانەی کە دەیانبینن، ڕۆژگارێک دێت کە تێیدا بەردێک لەسەر بەردێک نامێنێتەوە کە نەڕووخێنرێت.
ئەو بارودۆخەکانی وێنا کرد کە دەبوونە هۆی ئەمە، بە ڕاگەیاندنەکە کۆتایی پێهێنا،
"کاتێک دەیبینن قودس بە سوپا دەورەدراوە، ئەوکات بزانن کە وێرانییەکەی نزیکە."
هەموو شتێک تا ئەم خاڵە بە واتای وشەیی جێبەجێ کرا، و قودس لە ساڵی ٧٠ی زایینی وێران کرا، وەک ئەو پێشبینی کردبوو. بەڵام ئەو سنوورێکی بۆ ژێرپێخستنی دانا. ئەو فەرمووی،
"ئۆرشەلیم لەلایەن نەتەوەکانەوە پێشێل دەکرێت،" (نەک بۆ هەمیشە؛ نەک بە درێژایی ژیانی جیهان، بەڵکو) "هەتا سەردەمەکانی نەتەوەکان تەواو دەبن."
ئێمە بینیومانە کە دەربڕینەکە
سەردەمەکانی نەتەوەکان ئاماژە دەکات بە تەواوی ئەو ماوەیەی کە جوولەکەکان لەژێر دەسەڵاتی نەتەوەکاندان.
هەر لە ڕۆژگاری نەبووخەزنەسەرەوە ئەمە حاڵیان بووە. کەواتە سەردەمی نەتەوەکان بە شێوەیەکی بەرچاو زیاتر لە دوو هەزار ساڵە بەردەوام بووە. تەواو کەی کۆتایی دێت، ئێمە جورئەت ناکەین هەوڵی گوتن بدەین. زۆر کەس هەوڵیان داوە جۆرێک لە سیستەمی کات دیاری بکەن، بەڵام تا ئێستا هەموویان شکستیان هێناوە. بەڵام دەتوانین زۆر دڵنیا بین کە بە خێرایی نزیک دەبینەوە لە کۆتایی سەردەمی نەتەوەکان.
ڕووداوێکی شکۆدار بۆ ئێمە ڕوودەدات پێش ئەوەی کۆتایی بێت، کە پەروەردگار هیچ شتێکی لەبارەیەوە نەفەرموو لەم گوتارە پێغەمبەرایەتییە مەزنەدا، بەڵام دواتر ئەو باسی کرد بۆ قوتابییەکانی کاتێک پێکەوە کۆببوونەوە لەو ئێوارەیەدا لە ژووری سەرەوە. ئەو فەرمووی،
من دەچم تا شوێنێکتان بۆ ئامادە بکەم. وە ئەگەر چووم و شوێنێکم بۆ ئامادە کردن، دێمەوە، و ئێوە بۆ لای خۆم دەبەم.
لە نامەکانی پاوڵۆسدا وردەکارییەکانمان بۆ ڕوون کراوەتەوە سەبارەت بەو ڕووداوە. پێش ئەوەی کاتەکانی نەتەوەکان کۆتایی بێت، خوداوەند عیسا لە ئاسمانەوە دێت بۆ ئەوەی گەلی ئاسمانیی خۆی لەم دیمەنە بباتە دەرەوە.
"مردووەکانی ناو مەسیح سەرەتا هەڵدەستنەوە: پاشان ئێمە کە زیندووین و ماوینەتەوە، پێکەوە لەگەڵ ئەواندا لە هەورەکاندا ڕفێندرێین، بۆ ئەوەی لە ئاسماندا چاومان بە پەروەردگار بکەوێت: و بەم شێوەیە بۆ هەتاهەتایە لەگەڵ پەروەردگاردا دەبین" (یەکەم تسالۆنیکی 4:16-17).
ئێستا پەروەردگارمان لێرەدا باسی ئەمەی نەکردووە. کاتەکەی نەهاتبوو بۆ ئاشکراکردنی. بەڵام ئەو بەردەوام بوو لە ڕوونکردنەوەی ئەوەی چی ڕوودەدات کاتێک سەردەمی نەتەوەکان دێتە دی. سەرەتا باسی نیشانە فەلەکییەکانی کرد،
وە نیشانەکان دەبن لە خۆردا، و لە مانگدا، و لە ئەستێرەکاندا.
ئێستا ئەم نیشانانە هێشتا دەستیان پێنەکردووە ڕووبدەن بەپێی ئەوەی ئێمە دەیزانین؛ بەڵام دەتوانین دڵنیا بین لەمە، کە ئەو کەسانەی لەسەر زەوی دەژین لەو کاتەی ئەم شتانە دەست دەکەن بە جێبەجێبوون، ئەم نیشانە گەورانە دەبینن بە پەیوەندییەوە لەگەڵ تەنە ئاسمانییەکان. عیسا دواتر باسی ئەو بارودۆخانەی کرد کە لەسەر زەوی باڵادەست دەبن،
“و لەسەر زەوی، تەنگانەی گەلان، بە سەرلێشێواوییەوە؛ دەریا و شەپۆلەکان دەزریکێنن.”
بە واتایەکی سنووردار دەتوانین بڵێین کە ئەم بارودۆخانە ئێستا دەرکەوتوون،
تەنگانەی گەلان، لەگەڵ سەرلێشێواوی.
زۆرجار ئاماژە بەوە کراوە کە ئەم وشەی "سەرسوڕمان" واتای وشەییەکەی بریتییە لە "هیچ ڕێگایەک نییە بۆ دەرچوون":
"تەنگانەی گەلان و بێ ڕێگەچارە."
ئەمە زۆر گرنگە. لەم کاتەدا سیاسەتمەدارەکانمان و فەرمانڕەواکانی وڵاتە جیاوازەکان هەوڵ دەدەن کۆمەڵەیەک پێکبهێنن بۆ هێنانەکایەی جیهانێکی بێ جەنگ و دڵنیابوون لە خۆشگوزەرانی بەردەوام. بەڵام دیارە کە ئەوان گەیشتوونەتە بنبەست کاتێک ڕووبەڕووی کێشەی وا دیارە چارەسەرنەکراو دەبنەوە. دەتوانین دڵنیا بین لەمە: بارودۆخ باشتر نابێت، و جەنگەکان بەردەوام دەبن تاوەکو یەزدان عیسای مەسیح بە شکۆمەندییەوە دێت.
عیسا هەروەها باس لە شڵەژانی سروشتیی گەورە دەکات. لە شوێنێکی تردا دەخوێنینەوە کە نەک تەنها زەوی دەشڵەژێنرێت بەڵکوو ئاسمانیش،
"ئەو شتانەی کە ناتوانرێت بلەرزێنرێن، با بمێننەوە" (عیبرانییەکان ١٢:٢٧).
بۆیە دەتوانین دڵنیا بین، لە ڕووناکی ،وشەی پێغەمبەرایەتی، کە ئەم جیهانە داماوە مەحکومە بە لەناوچوون تا ئەو ڕادەیەی کە توانای مرۆڤ بۆ یارمەتیدان هەیە. کاتێک شتەکان لە خراپترین دۆخیاندان، خودا دەستوەردان دەکات.
و پاشان کوڕی مرۆڤ دەبینن کە بە هێز و شکۆیەکی گەورەوە لە هەورێکدا دێت.
ئەو دەسەڵاتی حکومەت دەگرێتە دەست و پاشایەتی خودا دادەمەزرێنێت لەسەر وێرانەکانی هەموو دەسەڵاتە شانازیپێکراوەکانی زەوی. ئەو دەڵێت،
"کاتێک ئەم شتانە دەست دەکەن بە ڕوودان، ئەوسا سەیری سەرەوە بکەن، و سەرتان بەرز بکەنەوە؛ چونکە خڵاسبوونتان نزیک دەبێتەوە."
بێگومان قسەکانی ناتوانێت هیچ واتایەکی تری هەبێت جگە لە دووەم هاتنەوەی دیاری پەروەردگار عیسای مەسیح. لە کتێبی بینیندا (بینین ١:٧) دەخوێنینەوە،
"ئەوەتا، ئەو بە هەورەکانەوە دێت؛ و هەموو چاوێک دەیبینێت، و ئەوانەش کە لێیان هەڵکۆڵی: و هەموو خێڵەکانی زەوی لەبەر ئەو دەناڵێنن."
هەندێک کەس هەن کە دان بە کتێبی پیرۆزدا دەنێن، بەڵام پێمان دەڵێن کە باوەڕیان بە هاتنەوەی دووەمی ڕاستەقینەی مەسیح نییە. ئەوان پێداگری دەکەن کە هەموو ئەمانە تەنها جێبەجێبوونێکی ڕۆحییان دەبێت. بەڵام دووبارە بیرتان دەهێنمەوە کە هەموو پێشبینییەک کە پەیوەندی بە هاتنی یەکەمی پەروەردگارمانەوە هەبوو، بە شێوەیەکی ڕاستەقینە جێبەجێ کرا، و بۆیەش ئێمە هەموو هۆکارێکمان هەیە بۆ ئەوەی باوەڕمان هەبێت کە هەموو ئەو پێشبینییانەی کە پەیوەندییان بە هاتنەوەی دووەمی ئەوەوە هەیە، بە هەمان شێوەی ڕاستەقینە جێبەجێ دەکرێن. ئەو بە کەسی خۆی بۆ سەر ئەم زەوییە دەگەڕێتەوە، و ئەو جیهانەی کە ڕەتی کردەوە، لەبەردەمی کڕنۆش دەبەن، دەسەڵاتی ڕەهای ئەو دەناسن. ئەو بە شێوەیەکی زۆر دیاریکراو پێیان دەڵێت کەی ئەم شتانە ڕوودەدەن: لە کۆتایی کاتەکانی گەلاندا. باوەڕداران بە خودا عیسای مەسیح پێویست ناکات بەهۆی بارودۆخی ئێستای جیهانەوە بێتاقەت بن. ئێمە دەزانین کە خودا هەموو شتێک بەپێی ئیرادەی خۆی بەڕێوەدەبات، و دەتوانین متمانەی پێ بکەین و نەترسین. کاتێک ئەم نیشانانە دەست دەکەن بە ڕوودان، ئەوان وەک نیشانەیەک خزمەت دەکەن بۆ ئەوەی پێمان بڵێن کە هاتنی پاشا نزیک دەبێتەوە، و بۆیەش دڵەکانمان هان دەدرێن کاتێک سەیری سەرەوە دەکەین و چاوەڕێی گەڕانەوەی پەروەردگارە پیرۆزەکەمانین.
و ئەو نموونەیەکی پێیان فەرموو؛ سەیر بکەن دار هەنجیرەکە، و هەموو دارەکان.
دار هەنجیر وەک لە پەرتووکی پیرۆزدا بەکارهاتووە، هێمای نەتەوەی ئیسرائیلە. لە پەرتووکی دادوەراندا (لە نموونەکەی یۆتامدا)، چوار دار باس کراون. ئەمانەش بریتین لە زەیتوون، دار هەنجیر، مێو، و دڕکوداڵ. ئێستا هەموو ئەم دارە جیاوازانە لە ڕاستیدا جۆر یان هێمای ئیسرائیلن. دار زەیتوون باس لە ئیسرائیل دەکات لە پەیوەندی پەیمانیدا لەگەڵ خودا: ئیبراهیم ڕەگەکەیە، و لقەکانیش نوێنەرایەتی ئەوانە دەکەن کە نەوەکانی ئەون بەپێی جەستە و بەپێی ڕۆح. لە کاتی ئێستادا لقە نەتەوەییەکان بەهۆی بێباوەڕییەوە لە دار زەیتوونەکەی خۆیان شکێنراونەتەوە، و لقە کێوییەکانی نەتەوەکانیش لکێنراون. چەند ساڵێک لەمەوبەر من ناڕەزاییەکم بەرامبەر ئەم نموونەیە تێبینی کرد. پزیشکێکی زانای لاهووت پێداگری لەسەر ئەوە کرد کە پۆڵس زۆر نەزان بووە لە بنەما سەرەتاییەکانی باخداری، یان هەرگیز باسی لکاندنی لقە کێوییەکانی لە دار زەیتوونێکی باشدا نەدەکرد. ئاماژەی بەوەدا کە تەواو پێچەوانەکەی ئەوەیە کە دەکرێت. بۆیە گەمژەییە وا بیر بکەینەوە کە ئەمە بە ئیلهام نووسراوە. خودا نموونەیەکی بێمانای وەک ئەمەی بەکارنەدەهێنا بۆ فێرکردنی ڕاستییە ڕۆحی یان سەردەمییەکان. بەڵام ئەگەر ئەو پیاوە باشە پەرتووکی پیرۆزی خۆی کەمێک بە وریایی زیاتر خوێندبایەوە، ئەوا دەیدۆزییەوە کە پۆڵس گوتی نموونەکەی دەربارەی لکاندنی نەتەوەکان "دژ بە سروشت" بووە. نێردراوەکە دەیزانی کە نموونەیەک بەکاردەهێنێت کە دژ بە سروشتە، و ئەویش پێمان دەڵێت. بەڵام ئەوە شێوازی کارکردنی نیعمەتە. نیعمەت هەمیشە دژ بە سروشتە. کاتێک کۆتایی ئەم سەردەمە دێت، لقە سروشتییەکان دووبارە دەلکێنرێنەوە، و ئیسرائیل دەچێتە ناو بەرەکەتی پەیمانی نوێ.
کەواتە دار زەیتوونەکە باس لە گەلی پەیمانەکەی خودا دەکات. دار هەنجیرەکە باس لە ئیسرائیل دەکات، وەک نەتەوەیەک، کە خودا لە فەلەستین دایمەزراندووە بۆ شکۆدارکردنی ئەو. مێوەکە بە شێوەیەکی ڕۆحی باس لە ئیسرائیل دەکات. خودا مێوێکی لە میسر دەرهێنا و ڕەزێکی ڕواند، شایەتەکانی یەهۆڤا لەسەر زەوی، و
"ئەو چاوەڕێ بوو کە ترێی لێ بێت، و ترێی کێوی لێ هات" (ئیسایا ٥:٢).
لەبەر ئەمە، ئیسرائیل بۆ ماوەیەک خراوەتە لاوە. عیسا فەرمووی،
"من مێوی ڕاستەقینەم، باوکم باخەوانە" (یۆحەننا ١٥:١).
ئەو باس لەوانە دەکات کە باوەڕیان پێی هەیە وەک لقەکانی مێو، کە دەبێت بەروبووم بۆ خودا بهێنن. بەڵام ڕۆژێک دێت، وەک بینیمان، کاتێک کڵێسای خودا بەرز دەکرێتەوە، و پاشماوەیەکی ئیسرائیل لە جیهاندا دەمێنێتەوە بۆ شایەتیدان بۆ خودا. هێمای دیکە دڕکوداڵە. ئەمە باس لە ئیسرائیل دەکات کە لە خودا دوورکەوتووەتەوە، نەفرەتێکە لە جیاتی بەرەکەتێک بۆ جیهان. مەبەستی پەروەردگار ئەوە بوو کە ئیسرائیل ببێتە بەرەکەتێک بۆ هەموو نەتەوەکان، بەڵام لەبەر ئەوەی لە خودا دوورکەوتنەوە، بوونە نەفرەتێک لە جیاتی بەرەکەتێک لەناو نەتەوەکانی تردا. ڕۆژێک ئەمە دەگۆڕدرێت، و ئیسرائیل دەبێتە هۆکارێک بۆ بەرەکەت بۆ هەموو جیهان.
هێماکە کە عیسا لێرە ئاماژەی پێدەکات دار هەنجیرەکەیە. بۆ سەدان ساڵ ئیسرائیل بێ هەستی نەتەوەیی بووە. لە کۆتایی سەردەمدا دار هەنجیرەکە دەست دەکاتەوە بە گوڵکردن. ئیسرائیل دەگەڕێنرێتەوە بۆ سەر خاکەکەی و بۆ پەیوەندی لەگەڵ خودا. ئیسرائیلێکی نوێ دەبێت، گەلێکی نوێبووەوە، کە هەموو نەتەوەکان ڕێبەری دەکات لە پەرستنی خوداوەند عیسای مەسیحدا. ئێستا دار هەنجیرەکە دەست دەکات بە چرۆکردن. ڕۆژی ڕزگاری نزیکە.
"کاتێک ئێستا دەڕوێن، ئێوە خۆتان دەبینن و دەزانن کە هاوین ئێستا نزیکە. بە هەمان شێوە ئێوەش، کاتێک ئەم شتانە دەبینن ڕوودەدەن، بزانن کە پاشایەتی خودا نزیکە."
وەک ئەوە وایە کە فەرمووی،
"چاودێری ئیسرائیل بکەن، و چاودێری جووڵەکان بکەن لە نێوان نەتەوەکانی تردا."
«هەموو درەختەکان» بێگومان ئاماژەیە بۆ گەلانی بێگانە لە بینینی پێغەمبەرایەتیدا. کاتێک ئەم بارودۆخانە دەبینین کە گەشە دەکەن و سەرنج دەدەینە ئەوەی لە نێو گەلاندا ڕوودەدەن، دەتوانین ئەو هاوپەیمانییە گەورانە ببینین کە دروست دەبن و ڕۆڵیان دەبێت لە ململانێی کۆتاییدا پێش گەڕانەوەی خوداوەند یەسووعی مەسیحمان. ئیسرائیل دیسانەوە دێتەوە شوێنێکی تایبەت لەبەردەم خودا. پێشوەختە دەستیان کردووە بەوەی وەک نەتەوەیەک بیر لە خۆیان بکەنەوە، نەک تەنها گەلێکی پەرشوبڵاو؛ و زۆریان ڕوو لە خوداوەند دەکەن. کۆتایی ئەم سەردەمە نزیک دەبێتەوە. کۆتایی سەردەمی گەلانی بێگانە زوو دێت. یەکێک لە بەڵگەکانی گۆڕانی هەست و سۆز لە نێو جولەکەکاندا ئەوەیە کە زۆرێک لە سەرکردەکانیان ئێستا پێداگری دەکەن کە گەلانی بێگانە بە تایبەتی قەرزاری ئەوانن بەهۆی فێرکردنەکانی یەسووعی مەسیحی ناسرییەوە، کە یەکێک بووە لە گەورەترین ڕابییەکانیان! دان بەوەدا دەنێن کە باوباپیرانیان لێی تێنەگەیشتوون و هەڵەیەکی گەورەیان کردووە بە ڕەتکردنەوەی. بەڵام خەمناکترین شت ئەوەیە کە ئەوان تەنها وەک مامۆستایەکی گەورە بیری لێدەکەنەوە لە جیاتی خودا کە لە جەستەدا دەرکەوتووە. سەرەڕای ئەوەش، چاوی زۆر کەس بەسەر مەسیحدا دەکرێتەوە، مەسیحی بەڵێندراویان، کوڕی خودا؛ و باوەڕهێنانی یەکلاکەرەوە زیاتر بووە لە چارەکی کۆتایی سەدەیەکدا وەک لە چەندین سەدەی پێشووتردا.
"کەواتە ئێوەش، کاتێک ئەم شتانە دەبینن ڕوودەدەن، بزانن کە پاشایەتی خودا نزیکە."
ئەو پادشایەتییە هەر لەو کاتەوەی پەروەردگارمان سەرکەوت بۆ ئاسمان و ڕۆحی پیرۆز هاتە خوارەوە، جێگەی خۆی لە دڵی مرۆڤەکاندا کردووەتەوە. ئەو بەم زووانە بە ئاشکرا دەردەکەوێت.
"ڕاستیتان پێ دەڵێم، ئەم نەوەیە تێناپەڕێت، هەتا هەموو شتێک جێبەجێ دەبێت."
زۆر مشتومڕ هەبووە لەسەر واتای وردی ئەم وشانە. بە بڕوای من، پەروەردگار بە سادەیی دەڵێت کە نەوەی ئیسرائیل لەناو ناچێت تاوەکو هەموو ئەم شتانە جێبەجێ دەبن. خودا ئیسرائیل لە جیهاندا دەپارێزێت، هەرچەندە بەداخەوە زۆرینەی هەرە زۆر لە بێباوەڕییاندا دەمێننەوە تاوەکو ئەم شتانە دەست دەکەن بە ڕوودان.
و وریای خۆتان بن، نەوەک دڵەکانتان قورس بێت بە زۆرخواردن و سەرخۆشی و خەمەکانی ئەم ژیانە، و بەو شێوەیە ئەو ڕۆژە بەناکاو بەسەرتاندا بێت. چونکە وەک داوێک بەسەر هەموو ئەوانەدا دێت کە لەسەر ڕووی هەموو زەوی دەژین.
وەک چۆن خودان قوتابییەکانی ئاگادار دەکاتەوە، بۆ ئەوەی ئێمەش ئەو وشانە بخەینە دڵمانەوە، هەرچەندە ئێمە چاوەڕێی هاتنی خودان عیسای مەسیحین بۆ ئەوەی کۆمان بکاتەوە بۆ لای خۆی. پێویستە وریابین نەوەک زۆر سەرقاڵ بین بە شتەکانی ئەم جیهانەوە، بە پەیداکردنی بژێوی و پێشکەوتن لە جیهاندا، کە نەتوانین مەسیح لە ژیانماندا لە پێشەوە دابنێین و ڕۆژ بە ڕۆژ وەک ئەوانە بژین کە چاوەڕێی گەڕانەوەی ئەون.
کەواتە، بەئاگا بن و هەمیشە نوێژ بکەن، تا شایستە بن لە هەموو ئەو شتانە ڕزگارتان بێت کە دێنە پێش، و لەبەردەم کوڕی مرۆڤدا بوەستن.
ئەم وشانە بە شێوەیەکی تایبەت جێبەجێ دەبن بۆ ئەوانەی لەسەر زەوی دەژین لە ڕۆژانی تەنگانەی گەورەدا. هاتنی کوڕی مرۆڤ کۆتاییهێنانە، و هەمیشە جیا دەکرێتەوە لە هاتنی پەروەردگار بۆ وەرگرتنی قەدیسەکانی بۆ ناو هەوا.
بەشەکە کۆتایی دێت بەوەی کە پێمان دەڵێت لە ماوەی ئەو هەفتە کۆتاییەدا کە ئەو لەسەر زەوی بوو،
لە ڕۆژدا ئەو لە پەرستگادا فێری دەکرد؛ و لە شەودا ئەو دەچووە دەرەوە، و لەو کێوەدا دەمایەوە کە پێی دەوترێت کێوی زەیتوون.
ئایا ئەمە ئاماژەیە بۆ بێتانی کە دەکەوێتە سەر لێوارە ڕۆژهەڵاتییەکەی کێوی زەیتوون، یان ئەوەتا بە واتای ئەوە دێت کە ئەو لە دەرەوە پاڵکەوتووە، پێمان نەوتراوە؛ بەڵام بە هەر حاڵ، ئەو شارەکەی جێهێشت، لەوێدا ئەو کەسێکی دەرکراو بوو تا ئەو ڕادەیەی پەیوەندی بە ئۆرشەلیم و هەموو ئایینەکەیەوە هەبوو، بەڵام بەیانی زوو زۆر کەس هاتنە لای لە پەرستگا بۆ ئەوەی گوێی لێ بگرن.
ئەگەر ئەو بەڵگانەی تا ئێستا تاوتوێمان کردوون نیشان بدەن کە کڵێسای خودا بەم زووانە کۆتایی بە مێژووی زەمینی خۆی دەهێنێت، و دەسەڵاتە ناجولەکەکان دەبێت بەم زووانە دەسەڵاتی خۆیان ڕادەست بکەن بەو کە وەک پاشای پاشاکان و و خوداوەندی خوداوەندەکان فەرمانڕەوایی دەکات، ئەوەی کە دۆخی ڕابردوو و ئێستای ئیسرائیل پێشکەشی دەکات، سروشتێکی سەرسوڕهێنەرتری هەیە. خوداوەند یەسووع بە قوتابییە پەرۆش و پرسیارکەرەکانی فەرموو، لەو وتارە گەورە پێشبینییەی کە پێشتر بەشێکیمان لێی تێبینی کردووە،
"ئێستا نموونەیەک لە دار هەنجیرەکە فێربن: کاتێک لقەکەی نەرم دەبێتەوە و گەڵا دەردەکات، دەزانن هاوین نزیکە. بە هەمان شێوە ئێوەش، کاتێک هەموو ئەم شتانە دەبینن، بزانن کە نزیکە، تەنانەت لەسەر دەرگاکانە" (مەتتا 24:32، مەتتا 24:33).
و دووبارە لە بەشی هاوشێوەدا لە لوقا، پێمان دەوترێت،
«ئەو نموونەیەکی بۆ گێڕانەوە؛ سەیری دار هەنجیر و هەموو دارەکان بکەن؛ کاتێک کە ئێستا گەڵا دەردەکەن، ئێوە خۆتان دەبینن و دەزانن کە هاوین نزیکە. هەروەها ئێوەش، کاتێک ئەم شتانە دەبینن کە دێنە دی، بزانن کە پادشایەتیی خودا نزیکە» (لوقا ٢١:٢٩-٣١).
مەرقۆس ١٣:٢٨، مەرقۆس ١٣:٢٩ نزیکەی هاوتای تەواوی مەتتایە.
ئێستا بۆچی گەورەمان سەرنجێکی تایبەت دەداتە دار هەنجیرەکە؟ ئایا ئەوە نییە لەبەر ئەوەی هێمایەکی تایبەتی یەهودایە، کە چووێنراوە بە
دار تووێک لە ڕەزێکدا چێندراو؟
بڕوانە لوقا 13:6-10.
ڕەزی یەزدانی سوپاسالاران ماڵی ئیسرائیلە،
وەک لە ئیشایا 5:1-7 دا وێنا کراوە. لەبەر گوناهەکانیان، خودا ڕەگی مێوەکانی هەموو دوازدە هۆزەکەی هەڵکێشا و ڕەزەکەی بە چۆڵی هێشتەوە. دوای دیلیی بابلی، یەهودا وەک دار هەنجیرێک لە ڕەزە چۆڵکراوەکەدا چێنرایەوە. مەسیح خۆی ئەم دار هەنجیرەی لە سێ ساڵی خزمەتەکەیدا بەخێو کرد. ئەو هات بۆ ئەوەی میوە بدۆزێتەوە، بەڵام هیچێکی نەدۆزییەوە. کاتێک ئەمە وەک بارودۆخێکی جێگیر دەرکەوت، و
تەنها گەڵا
دۆزرایەوە، دار هەنجیرەکە کەوتە ژێر نەفرەتەوە و لە ڕەگەوە وشک بوو. بەڵام، لە ڕۆژانی کۆتاییدا، دار هەنجیرەکەی یەهودا زیندوو دەبێتەوە و گەڵا دەردەکات و بەرهەم دەگرێت. کاتێک زیندووبوونەوە بەدی کرا، کۆتایی نزیک دەبێتەوە. ئەمە فێرکردنە ڕوونەکەی پەروەردگارە لە "نموونەی دار هەنجیرەکەدا." کاتێک ئەمڕۆ سەیری نەتەوەی جوو دەکەین، کێ ناتوانێت نەبینێت گەڵا و بەرهەم هەردووکیان دەردەپەڕن لەو قەدەی کە ماوەیەکی زۆر وشک بووە؟ جوولەکایەتی زیندووبوونەوەی ڕۆحی نەتەوەیی بەخۆوە دەبینێت، وەک هەرگیز لە ڕۆژانی حەوارییەکانەوە، جووەکان بە دڵ بەرەو پەروەردگار دەگەڕێنەوە کە جارێک ڕەتیان کردەوە.
نۆژەنبوونەوەی نیشتمانی لەوانەیە بچوێنرێت بە گەڵا سەوزەکان. بەئاگاهاتنەوەی ڕۆحی زیاتر دەگونجێت لەگەڵ میوەی پێگەیشتوو.
سەرەتا سەیری "گەڵاکان" دەکەین. بۆ سەدان ساڵ، مێژووی جوو پشتڕاستکەرەوەی پێشبینی بووە. ئیسرائیل، پەرشوبڵاو و ڕووتکراو، لەنێو هەموو نەتەوەکاندا دەرکراو بوون؛ گەلێک سووکایەتیپێکراو و گاڵتەپێکراو؛ لەگەڵ ئەوەشدا حەسادەتی دراوسێ نا-جووەکانیان، و هەستێکی دیاریکراوی سەرسوڕمانیشیان ورووژاندووە. شتێک هەیە دەربارەی گەلی جووی نەمر کە نەتەوەکان ناتوانن لێی تێبگەن. جوو لەگەڵ هیچ کەسێک تێکەڵ نابێت، بەڵام هەموو شوێنێک دادەگرێت. ئەو بێ گومانە
پیاوی چارەنووس،
چونکە ئەو نوێنەرایەتی ئەو ڕەگەزە دەکات، یان
"نەوە" کە تێناپەڕێت هەتا هەموو ئەم شتانە جێبەجێ دەبن."
چەوساوە و ستەملێکراو، ئەمڕۆش وەک سەردەمی میسر ڕاستە کە
هەرچی زیاتر چەوساندیانەوە، هەرچی زیاتر زۆر بوون و گەشەیان کرد.
سەرەڕای ئەوەش، هەرچەندە جولەکە هەمیشە بە نهێنی هیوای بە مەسیحێکی داهاتوو و گەڕانەوە بۆ فەلەستین هەبووە، بەڵام بۆ سەدان ساڵ ڕۆحی نەتەوەییەکەی بە تەواوی تێکشکابوو، و هەستی یەکڕیزیی نەبوو کە تەنها ئەو دەتوانێت یەکپارچەیی هەر نەتەوەیەک مسۆگەر بکات. سەرەڕای خراپترین دۆخیشی، جولەکە هەرگیز تێکەڵ بەو گەلانە نەبووە کە تێیاندا گەڕاوە. ئێمە باسی خەڵکی وڵاتانی تر دەکەین، کە لە وڵاتێکی تردا ڕەگەزنامەیان وەرگرتووە، وەک ئەڵمانی-ئەمریکییەکان، یان ئینگلیز-ئەمریکییەکان، یان سکۆتلەندی-کەنەدییەکان، و هتد. بەڵام ئێمە ناڵێین جولەکە-بەریتانی، یان جولەکە-ئەمریکی، یان جولەکە-ئەڵمانی، هتد. لەبری ئەوە ئێمە بەم شێوەیە دەیانناسین: جولەکەی ئەمریکی، جولەکەی ئینگلیزی، جولەکەی ڕووسی، و هتد. لە هەر شوێنێک لەدایک بووبن، ئەوان جولەکەن، و تەنها جولەکەن.
سەدەی ڕابردوو ئەم هەستە نەتەوەییەی بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر چڕتر کردووەتەوە، و بووە هۆی سەرهەڵدانی بزووتنەوەی زایۆنی جیهانی، کە ئامانجی ڕاگەیەندراوی بریتییە لە گەڕانەوەی جووەکان وەک نەتەوەیەک بۆ فەلەستین، بەدەستهێنانی میراتی کۆنی خۆیان، و دامەزراندنی دەوڵەتێکی سەربەخۆی جوو – ڕەنگە پارێزگارییەک بێت، لەژێر چاودێری یەکێک یان زیاتر لە زلهێزە گەورەکانی جیهان.
ئایا جەنگی ترسناکی ئەم دواییە لە ئەوروپا ئەم پلانانەی خستووەتە مەترسییەوە یان جوولەکەی بێ هیوا کردووە؟ ئایا وەرزی هاوڕێی پڕ لە ئازاری زۆر لە فەلەستین وای کرد ئەو پلانە گەمژانە و بێ سوود دەربکەوێت؟ بە هیچ شێوەیەک. زیاتر لە جاران ڕۆحی جوولەکە خۆی سەلماند. زیاتر لە جاران جوولەکەکان هەستیان کرد دەبێت دەوڵەتێکی عیبری دابمەزرێنن.
لە کاتی ململانێی جیهانیی ترسناکدا، جولەکەکان لە ڕیزەکانی هەموو سوپا گەورە دژبەرەکاندا دەجەنگان. ئەوان زۆر بە خراپی ئازاریان چەشت، هەر لایەکیش براوە بووبێت، و لەدوای واژۆکردنی پەیمانی ئاشتییەوە تووشی ترسناکیی بێوێنەی چەوساندنەوە، برسێتی و پەتای بڵاو بوونەتەوە لە زۆر شوێنی ئەوروپا. تا کاتێک بارودۆخی ئێستا بەردەوام بێت، جولەکە وەک ئەوە وایە کە لە نێوان بەردەهاڕی سەرەوە و خوارەوەدا گیر بخوات. نایەوێت جارێکی تر لەو دۆخەدا بدۆزرێتەوە. بۆ خۆپاراستن لەوە، تەنها یەک ڕێگا دەبینێت؛ ئەویش ئەوەیە کە جارێکی تر ببێتەوە بە نەتەوەیەکی سەربەخۆ.
و خودی جەنگەکە ڕێگەی خۆشکرد بۆ یەکەمین هەنگاوە گەورەکان بەرەو بەدیهێنانی ئاواتی نەتەوەییان. بەیاننامەی باڵفۆر ماڵێکی لە فەلەستین بۆ ئیسرائیل گەرەنتی کرد لە بەرامبەر دڵسۆزیی جوولەکەکان بۆ هاوپەیمانان لە خەباتیاندا لەگەڵ ئەڵمانیا. ئەنجامی سەرکەوتووی هەڵمەتە گەورەکەی جەنەڕاڵ، ئێستا لۆرد، ئالێنبی بەدیهێنانی ئەم بەڵێنەی کردە شتێکی گونجاو. ماندانتی بەریتانی بەسەر خاکی پیرۆزدا دەرگای کردووەتەوە بۆ نیشتەجێبوونەوەی "گەلی گەڕۆک" لە میراتی کۆنی خۆیاندا. سەرەڕای دژایەتیی عەرەبەکان و کەنیسەی کاسۆلیکی ڕۆمانی، جوولەکە بە خێرایی زەوییەکە داگیر دەکات. کۆلۆنی و شارەکانی جوولەکە لە شوێنە چۆڵ و وێرانەکانی جاران سەرهەڵدەدەن و نووسینە پیرۆزەکان بە شێوەیەکی وشەیی بەدی دێن بە شێوەیەک کە سەرسوڕهێنەرە بۆ کەسێک کە پلانی خودایی تێناگات. زەوییەکە دەچێنرێت بە
“هەڵەی سەیر،”
وەک چۆن ئیسایا ڕایگەیاندبوو کە وا دەبێت، و جارێکی تر فەلەستین دەبێتە خاکێکی ڕەز و باخی زەیتوون و وڵاتێکی ماڵەکانی جوو. دە ساڵی ڕابردوو گەشەسەندنی سەرسوڕهێنەری بەخۆوە بینیوە. داهاتووی نزیک چی هەڵگرتووە هیچ کەسێک ناتوانێت بڵێت. دامەزراندنی قوتابخانە عیبرییەکان، زیندووکردنەوەی زمانی کۆن، کردنەوەی زانکۆی گەورەی عیبری لەسەر کێوی زەیتوون پێشەنگی ڕێنێسانسێکی سەرسوڕهێنەری عیبرین. جوولەکەکان هەموو ساڵێک بە هەزاران دەگەڕێنەوە، و سەرەڕای هەندێک سەختی و دۆخی ئابووریی دژوار، کە چاوەڕوانکراون لەگەڵ بزووتنەوەیەکی لەو شێوەیەدا، ژمارەی دانیشتووانی جوو بەردەوام لە زیادبووندایە، و وردە وردە زەوییەکە دەکەوێتە دەستیان.
پێشبینی هەموو ئەمانەی پێشتر ڕاگەیاندووە. جولەکەکان دەبێت بە بێباوەڕی بگەڕێنرێنەوە بۆ خاکەکەی خۆیان بە یارمەتی هێزێکی گەورەی دەریایی (بڕوانە ئیشایا 18:0)، و شوێنێکیان پێبدرێت لە ئەنجومەنی نەتەوەکاندا. لەبەردەم چاوەکانی خۆماندا دەبینین هەموو شتێک بەرەو ئەم کۆتاییە دەڕوات. دار هەنجیرەکە گەڵاکانی دەردەکات. شیرەی ژیانی نەتەوەیی، ئەگەر بتوانم بەو شێوەیە بڵێم، جارێکی تر خۆی دەردەخات لە دارە وشک و چۆڵەکەی پێشووی یەهودادا. و ئەمەش نیشانەیەکی دڵنیایە کە سەردەمی دەسەڵاتی بێگانەکان بە خێرایی بەرەو کۆتایی دەچێت.
پارە دەڕژێتە ناو خەزێنەکانی کۆمەڵە زایۆنییەکانەوە. جوولەکە کاریگەرەکان کە تا ئێستا بێباک بوون، چونکە بەشێوەیەکی گەورە گومانکار بوون و نووسراوەکانی خۆیان ڕەت دەکردەوە، پشتیوانی و یارمەتی دەدەن بە پلانێک کە جارێک بە خەیاڵی و بێمانا دەهاتە پێش چاویان. هەستی نەتەوەیی کاری کردووە لەو شوێنەی کە هەستی ئایینی بوونی نەبوو. و بەم شێوەیە پیاوانێک کە باوەڕیان بە پێغەمبەران نییە، بە نەزانی خۆیان جێبەجێیان دەکەن.
ئێستا من دەمەوێت جەخت لەسەر ئەو ڕاستییە قورسە بکەمەوە کە هەموو ئەمانە بەسەرماندا دەسەپێنن. هاتنی پەروەردگار دەبێت زۆر نزیک بێت، چونکە نووسراوە پێشبینییەکان هیچ هۆکارێکمان نادەنێ بۆ باوەڕکردن بەوەی کە بارودۆخێکی لەو شێوەیە، وەک ئەوەی لەسەرەوە وێنامان کردووە، دێتە دی تا کەنیسە لەسەر زەوییە. بەڵام کات بە خێرایی تێدەپەڕێت، و ئامادەکارییەکان بە خێرایی ئەنجام دەدرێن بۆ کۆکردنەوەی دووبارەی کۆتایی ئیسرائیل و دامەزراندنیان لە خاکەکەی خۆیاندا دوای ئەوەی کەنیسە ڕۆیشت. و کەنیسە لەم دیمەنە ڕفێندرێت لە کاتی هاتنی پەروەردگار بۆ ئاسمان؛ لەبەر ئەوە گرنگیی نیشانەی گەڵا سەوزەکان! هاواری نیوەشەو هەموو ڕۆژێک بە دەنگێکی بەرزتر دەبیسترێت!
"چراکانتان ڕێکخەن و ئامادە بن، چونکە زاوا نزیکە."
ئێستا سەرنجی خۆمان دەدەینە ئەوەی کە میوەیەکی ئاشکرایە بۆ خودا لەناو جوولەکەکاندا، کە ماوەیەکی زۆر کوێر و بێباک بوون بەرامبەر بە ڕووناکی ئینجیل.
سەرەتا، با ئاماژە بەوە بکرێت، ئێمە کەم نرخاندنی ئەو ڕاستییە ناکەین کە بە درێژایی سەدەکانی قۆناغی مەسیحییەت هەمیشە هەڵبژاردنێکی نیعمەت ماوەتەوە، خودا لە هەموو قۆناغێکدا هەندێک کەسی ڕزگار کردووە کە بە تۆبەکردنەوە ڕوویان لە مەسیح کردووە، ئەوەی باوکانیان ڕقیان لێی بوو. بەڵام ئەو گۆڕانکارییانە بەداخەوە کەم بوون، و زۆرینەی گەورەی نەتەوەکە هەمیشە لە کوێرییەکی خۆویستانە و دادوەریدا ماوەتەوە. ئەمە هێشتا وایە، دەبێت بە ڕاشکاوی دان بەوەدا بنێین؛ بەڵام پێمان وایە دەتوانین بە سەلامەتی بڵێین کە ئەمڕۆ مەسیحیی جولەکە زیاترن لە جیهاندا وەک لە هەر کاتێکی ترەوە لە سەرەتاییترین سەدەکانی مێژووی کەنیسە. سەد ساڵی ڕابردوو ساڵانی نیعمەت بوون بۆ نەتەوە کوێرەکە بە شێوەیەکی زۆر دیار – شایەتی بەئاگاهاتنەوەی کەنیسەی خودا بە گشتی بۆ بەرپرسیارێتییەکەی بۆ گەیاندنی ئینجیل بە جولەکە، کە لە ڕێگەی ئەوانەوە کتێبە پیرۆزەکان سەرەتا بە نەجولەکەکان دران.
با بوترێت، بە شەرمەزاریی مەسیحییەتەوە، کە مامەڵەکردنی لەگەڵ جوولەکەدا لە سەدەکانی ڕابردوودا، و هێشتا لە زۆر شوێن، زۆر نامەسیحییانە بووە، و بە تەواوی دژ بووە بە ڕۆحی نێوەندگیریی ڕزگارکەر لەسەر خاچ،
باوک، لێیان خۆشبە، چونکە نازانن چی دەکەن.
زۆر جار وا دانراوە کە کارکردن بۆ گۆڕینی ئیسرائیل تەنها هەوڵێکی بەفیڕۆچوو دەبێت، بەهۆی ئەو کوێرییەی کە لە ڕۆما ١١:٠ ئاماژەی پێکراوە؛ بەڵام بە شێوەیەکی گشتی فەرامۆش کراوە کە کوێرییەکە بە تەواوی نابێت، بەڵکو
تا ڕادەیەک.
لەم ڕۆژانەی دواییدا مەسیحییەکان قەرزاری جوولەکەکانن بە شێوەیەک کە پێشتر پشتگوێیان خستبوو، و هەوڵەکان بە قسە و نووسین دراون بۆ گەیاندنی مزگێنی بەم گەلە زۆر پشتگوێخراوە؛ هەوڵگەلێک کە خودا بە میهرەبانییەوە ڕەزامەندی دەربڕیوە بۆ بەرەکەتدارکردنیان بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر. لەو ڕۆژانەوەی کە یەکێک لە یەکەمین ئەرکە مۆدێرنەکانی ناردن بۆ لای جوولەکەکان لە هەنگاریا دەستیپێکرد، لە ناوەڕاستی سەدەی ڕابردوودا، تا ئێستا، کاری لەم جۆرە زیاتر و زیاتر گرنگی پێدراوە، داوای یارمەتی و هاوسۆزیی پڕ لە نوێژی ئەوانە دەکات کە خودا دەناسن. زۆر، زۆر هەڵە و کەم و کوڕی هەبوون؛ پیاوانی بێ بنەما ئەو کارەیان وەک ئامرازێک بۆ گەورەکردنی خۆیان و دەوڵەمەندکردنی خۆیان بەکارهێناوە، و بەم شێوەیە بێڕێزی بە ناوی خودا کراوە. بەڵام، ئای، کام جۆرە کاری میسیۆنێری لەم نیشانە خراپە ڕزگاری بووە؟
پیاوانی خراپ و فریودەران
لە هەموو جۆرەکانی خزمەتی مەسیحیی بانگەشەکراودا زۆر بوون؛ بەڵام ئەم ڕاستییە خەمناکە ئەوەی کە بەڕاستی لە خوداوەیە، پووچەڵ ناکاتەوە. بۆیە ئێمە ستایشی خودا دەکەین بۆ دڵسۆزیی زۆرێک لە خۆشەویستە دڵسۆزەکانی ئیسرائیل، کە ماندوو بوون بۆ گۆڕینی جووە پشتگوێخراوەکان.
ئەنجامەکان چی بوون؟ تەنها هەتاهەتایە بەرهەمی تەواو ئاشکرا دەکات؛ بەڵام نەک تەنها سەدان، بەڵکو هەزاران، لەناو ئیسرائیلی جەستەییەوە پێشتر گەڕاونەتەوە لای پەروەردگار، ئەمەش نیشان دەدات کە کوێریی بەشێکی تێپەڕ دەبێت. لەناو ئەمانەدا چەندین ناوی دیار هەن – هەندێکیان ئێستا لەگەڵ پەروەردگارن، هەندێکی تریش هێشتا خەریکی خزمەتەکەی ئەون لەسەر زەوی. کێ دەتوانێت بەهای ئێدەرسهایمێک، دەیڤد بارۆنێک، ئەدۆڵف سافیرێک، جۆزێف ڕابینۆڤیتزێک، و کۆمەڵێکی زۆری تر بۆ کەنیسەی خودا بخەمڵێنێت، کە ژیان و کارەکانیان بۆنی مەسیحیان لێدەهات؟ و بۆ ئەمانەش دەکرێت کۆمەڵێکی زۆر لە خەڵکی سادە و نەناسراو لەسەر زەوی زیاد بکرێن کە ڕێنمایی کراون بۆ ئەوەی بە خۆشییەوە داواکارییەکانی پەروەردگار عیسا قبوڵ بکەن، و شەرمەزاری و دوورخستنەوەیان بینیوە لە پێناوی ناوی ئەودا.
"نەک باراباس، بەڵکو ئەم پیاوە!"
هاواری کرد جولەکەیەکی لەسەرەمەرگدا؛ و بەم کارەی بڕیاری نەتەوەکەی پێچەوانە کردەوە، و خۆی لە لایەنی ڕزگارکەرە زۆر ڕەتکراوەکە ڕاگەیاند. و ئەو بە تەنیا نەبوو، چونکە برا و خوشکەکانی لە باوەڕدا لەناو ئیسرائیل ئێستا زۆرن. مەزەندە دەکرێت کە لە یەکەم دەیەی دوای کۆتایی هاتنی جەنگی جیهانی، زیاتر لە ٢٠٠,٠٠٠ جولەکە مەسیحییەتیان قبوڵ کردبێت. زۆریان بەڕاستی لەنوێ لەدایکبوونەتەوە و چالاکن لە هەوڵدان بۆ گەیشتن بە کەسانی تر.
بەبیرھێنانەوەی ئەمە، با لەبیرمان بێت کە ڕۆحی پیرۆز پێشبینی لادانی کوێری دەکات کاتێک پڕیی نەتەوەکان دێنە ژوورەوە. ئەگەر پێشوەختە پەردە لەسەر چاوی زۆرێک لە جوولەکەکان لادەچێت، ئایا ئەمە ڕاستییەکە ڕاناگەیەنێت کە کاتەکانی نەتەوەکان نزیکە کۆتایی بێت، و "پڕیی نەتەوەکان" بەم زووانە دێنە ژوورەوە؟ "کاتەکانی نەتەوەکان" کۆتایی نایەت تاوەکو مەسیح دێت بۆ دامەزراندنی تەختەکەی لە ئۆرشەلیم؛ بەڵام پڕیی نەتەوەکان دێنە ژوورەوە لەگەڵ گەڕانەوەی گەورەمان بۆ کڵێساکەی.
لە نێوان ئەو دووانەدا، کاتی ترسناکی تەنگانەی یەعقوب دێتە پێشەوە، "تەنگانە گەورەکە"، کە ڕووداوەکان بە خێراییەکی زۆر بەرەو ئەو ئاراستەیە دەڕۆن. سەردەمەکانی نەتەوەکان کۆتایی نایەت هەتا ئۆرشەلیم لە ستەمی نەتەوەکان ڕزگار دەکرێت و دەبێتە شاری پاشای مەزن. بەڵام تەواوبوونی نەتەوەکان ڕەنگە بێتە دی پێش ئەوەی خوێنەرەکەم ئەم کاغەزە دابنێت؛ چونکە کاتێک ڕوودەدات کە لقە بێباوەڕەکان لە دار زەیتوونی ئیمتیازات دەکرێنەوە، و ئەوە کاتێک دەبێت کە باوەڕدارە ڕاستەقینەکان بەرز دەکرێنەوە بۆ ئەوەی بۆ هەمیشە لەگەڵ گەورە بن. ئەگەر ئەم ڕووداوە گرنگە ڕووبدات پێش ئەوەی ئەم کاغەزە لە دەستت بکەوێت، خوێنەرە نەناسراوەکەم، بە گەرمی، بەڵام بە جدی لێت دەپرسم، چ مانایەکی دەبێت بۆ تۆ؟
ناتوانیت ئامادە بیت بۆ هاتنی دووەمی مەگەر لە ڕێگەی ئەو کارە گەورەیەی کە لە هاتنی یەکەمیدا ئەنجامی دا، ڕزگار کرابیت. نووسراوە،
"مەسیح یەکجار پێشکەش کرا بۆ هەڵگرتنی گوناهی زۆر کەس، و بۆ ئەوانەی چاوەڕێی دەکەن، دووەم جار دەردەکەوێت بەبێ گوناه بۆ ڕزگاری" (عیبرانییەکان 9:28).
هیچ کەسێک بەدوایدا ناگەڕێت جگە لەوانەی کە بەهای کاری کەفارەتەکەی دەزانن و بە خوێنە هەرە بەنرخەکەی بۆ خودا کڕدراونەتەوە. ئایا تۆ لەنێو ئەواندایت؟ ئەگەر نا، بە گەرمی داوات لێدەکەم، بە باشی هەڵیبسەنگێنە
هاواری نیوەشەو: "ئەوەتا، زاواکە دێت؛ بڕۆنە دەرەوە بۆ پێشوازیکردنی!"
-هـ. ئا. ئای.