قوتابییەکانی عیسا لەسەر شەممە دانەوێڵە دەچنن، ئەمەش وایکرد فەریسییەکان پرسیار لە یاساییبوونی بکەن. عیسا بەرگرییان لێدەکات بە ئاماژەکردن بەوەی داود نانی پێشکەشی خواردووە و خۆی وەک "گەورەی شەممە" ڕادەگەیەنێت. دواتر، عیسا پیاوێک بە دەستێکی وشکبووەوە لەسەر شەممە چاکدەکاتەوە، بەمەش تەحەدای یاسا ڕەقەکانی فەریسییەکان دەکات بە پرسیارکردن لەوەی ئایا ڕێگەپێدراوە لەو ڕۆژەدا چاکە یان خراپە بکرێت.
عیسا سەرزەنشتی یاساییەتی دەکات -- لۆقا ٦:١-١١
"و ڕوویدا لە دووەم شەممە دوای یەکەم، کە ئەو بەناو کێڵگەکانی گەنمدا ڕۆیشت؛ و قوتابییەکانی گوێچکە گەنمیان لێکردەوە و خواردیان، بە دەستیان دەیانهاڕی. و هەندێک لە فەریسییەکان پێیان گوت، بۆچی شتێک دەکەن کە لە ڕۆژانی شەممەدا ڕێگەپێدراو نییە؟ عیساش لە وەڵامیاندا فەرمووی، ئایا ئەوەتان نەخوێندووەتەوە کە داود چی کرد کاتێک خۆی و ئەوانەی لەگەڵی بوون برسی بوون؛ چۆن چووە ماڵی خودا و نانی پێشکەشکراوی وەرگرت و خواردی، هەروەها دایە ئەوانەش کە لەگەڵی بوون؛ کە خواردنی تەنها بۆ کاهینەکان ڕێگەپێدراوە؟ و ئەو پێیانی فەرموو، کوڕی مرۆڤ گەورەی شەممەشە. و ڕوویدا لە شەممەیەکی دیکەشدا، کە ئەو چووە کەنیشت و فێری دەکردن: و پیاوێک هەبوو دەستی ڕاستی وشک ببوو. و مامۆستایانی یاسا و فەریسییەکان چاودێرییان دەکرد، ئایا لە ڕۆژی شەممەدا چاکی دەکاتەوە؛ بۆ ئەوەی تۆمەتێکی لەسەر بدۆزنەوە. بەڵام ئەو بیرەکانیانی دەزانی، و بە پیاوە دەست وشکبووەکەی فەرموو، هەستە و وەرە ناوەڕاست. و ئەویش هەستا و هاتە پێشەوە. ئینجا عیسا پێیانی فەرموو، شتێکتان لێ دەپرسم؛ ئایا لە ڕۆژانی شەممەدا ڕێگەپێدراوە چاکە بکرێت یان خراپە؟ ژیان ڕزگار بکرێت یان لەناو ببرێت؟ و سەیری هەمووانی کرد، بە پیاوەکەی فەرموو، دەستت درێژ بکە. و ئەویش وای کرد: و دەستی وەک ئەوی دیکە تەواو چاک بووەوە. و ئەوان پڕ بوون لە تووڕەیی؛ و لەگەڵ یەکتر قسەیان دەکرد کە چی لە عیسا بکەن" - لۆقا ٦:١-١١.
لێرەدا بەڕاستی دوو ڕووداومان هەیە کە بە جیاوازی یەک هەفتە ڕوویانداوە. هەردووکیان پەیوەندییان بە هەمان بابەتی گشتییەوە هەیە؛ واتە، هەڵوێستی یاساییانەی هەندێک لە سەرکردەکانی ئیسرائیل سەبارەت بە ڕۆژی شەممە، و دەرکەوتنەکانی نیعمەتی پەروەردگارمان. ئەم پیاوانە ئەو شتە دەکەنە بارگرانییەک کە خودا بۆ ئاسوودەیی و بەرەکەتی گەلەکەی پێی بەخشیون، لە کاتێکدا ئەوەی کە ئەو بە بەهاتر لە هەر فەرمانێک ستایشی کردبوو بە تەواوی پشتگوێ خرا.
خودا ڕۆژی شەممەی بە ئیسرائیل بەخشی بۆ بەرەکەت، و فەرمانی دا کە لەو ڕۆژەدا هیچ کارێک نەکەن. بەڵام چینێک لە خەڵک سەرپێچی فەرمایشتی پەروەردگاریان کرد و چوونە کێڵگەکان و کارەکانیان و کاتە پیرۆزەکانی ڕۆژی شەممەیان بەکارهێنا بۆ ئەوەی خۆیان دەوڵەمەند بکەن. پاشان یاساییە توندەکان هەبوون کە سەیری ڕۆژی شەممەیان دەکرد وەک ئەوەی کەم یان زۆر پەیوەندی بە ڕزگاریی ڕۆحەکانیانەوە هەبێت. ئەگەر پەیڕەویان بکردایە ڕزگار دەبوون، و ئەگەر نا، لەناو دەچوون، بۆیە سنووردارکردنی بێشوماریان خستە سەر فەرمایشتی پەروەردگار هەتا وای لێهات نزیکەی مەحاڵ بوو بۆ پیاوێک هەموو ئەو یاسایانە لەبیر بگرێت. نزیکەی پێکەنیناوییە کە تالمود بخوێنیتەوە و تێبینی ئەم ڕێسا بێمانایانە بکەیت.
پەروەردگارمان گوێی بەم یاسا دەستکردانە نەدا. خودا شەممەی دروست کرد تا ببێتە خۆشییەک، هۆکارێک بۆ شادی و بەختەوەری و یارمەتی بۆ گەلەکەی، نەک بەستراو بێت بە یاسا سەخت و توندەکانەوە کە جێبەجێکردنیان قورسە، بۆ ئەوەی خەڵک شایستەیی بەدەست بهێنن، بەڵکو لەبەر ئەوەی ئەو پێویستیی جەستە و مێشکی مرۆڤی بە پشوو دەزانی. هەروەها، خۆشیی ئەو بوو کە گەلەکەی لەو ڕۆژەدا کۆببنەوە و پەرستشی بکەن. ئێمە ئەمڕۆ لەژێر ئەم یاسا کۆنانەی شەممەدا نین. لە کۆلۆسی 2:16 دەخوێنینەوە، "کەواتە با کەس حوکمتان نەدات لە خواردن یان خواردنەوە، یان سەبارەت بە ڕۆژێکی پیرۆز، یان مانگی نوێ، یان ڕۆژانی شەممە: کە ئەوانە سێبەری شتە داهاتووەکانن؛ بەڵام جەستەکە هی مەسیحە." لەبری ئەوە، ئێمە ڕۆژی پەروەردگارمان هەیە.
ڕۆژی حەسانەوە سێبەری شتەکانی داهاتوو بوو. مرۆڤ بۆ شەش ڕۆژ کاری کرد و لە حەوتەمین ڕۆژدا حەساوە. مرۆڤەکان بە درێژایی ژیان ماندوو دەبن هەتا مەسیح بناسن و دەچنە ناو حەسانەوە تێیدا. ڕۆژی حەسانەوە نموونەیەکە لە مەسیح، و لەو حەسانەوەیەی کە ئەو دەیدات.
باوەڕدارانی پەیمانی نوێ فێرکراون کە یەکەم ڕۆژی هەفتە لە خۆشەویستییەوە بپارێزن، بە ڕەچاوکردنی ئەو ڕاستییەی کە خودا ڕێزی لێ گرتووە لەسەرووی هەموو ڕۆژەکانی ترەوە بە هێنانەوەی کوڕەکەی لە مردووان لە یەکەم ڕۆژی هەفتەدا. "ئەمە ئەو ڕۆژەیە کە گەورە دروستی کردووە؛ با دڵخۆش بین و تێیدا شاد بین." ئەو کەسانەی کە سووکایەتی بە مافەکانی ڕۆژی گەورە دەکەن، هیچ بە گرنگ نازانن کڕین و فرۆشتن بکەن، جا پێویست بێت یان نا، و چێژ لە ئارەزووەکانی خۆیان وەربگرن لەو ڕۆژەدا، ستەم لە گیانی خۆیان دەکەن. زۆرێک لەو مەسیحییانەی کە خۆیان بە مەسیحی دەزانن، دەیکەنە تاکە ڕۆژی هەفتە کە دەتوانن یاری گۆڵف بکەن یان بچنە گەشتێک، لە جیاتی ئەوەی بەهای دەرفەتەکە بزانن بۆ بەکارهێنانی ڕۆژەکە بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ هاوباوەڕان بۆ پەرستن، نوێژ، و شایەتی.
لێرەدا پێمان دەوترێت کە پەروەردگارە پیرۆزەکەمان و قوتابییەکانی بەناو کێڵگەکانی گەنمدا لە لادێدا دەڕۆیشتن. مەبەست لێی گەنمە، نەک گەنمەشامی، وەک ئێمە دەیناسین. کاتێک بەناو کێڵگەکانی گەنمدا دەڕۆیشتن، قوتابییەکانی گوێزەرەکانیان لێکردەوە و دەستیان کرد بە خواردن، دەنکەکانیان بە دەستیان دەرهێنا. بەپێی یاسای موسا، دەتوانرا گەنم لێ بکرێتەوە و بخورێت کاتێک بەناو کێڵگەکاندا دەڕۆیشت، بەڵام نابێت داس بخرێتە ناوی. بۆیە پەروەردگار و قوتابییەکانی سوودیان لەم مافە وەرگرت. ئەوان دەنکەکانی گەنمیان دەرهێنا و دەیانخوارد، بەڵام هەندێک لە یاساییەکان، نووسەرەکان و فەریسییەکان، کە چاودێرییان دەکردن، بە پەروەردگاریان گوت، "بۆچی ئەوە دەکەن کە ڕێگەپێدراو نییە لە ڕۆژی شەممەدا بکرێت؟" ئایا ووشەی خودا قەدەغەی کردبوو؟ بۆچی ئەم زاراوەیەیان بەکارهێنا، "ڕێگەپێدراو نییە"؟ ئەمە بەپێی نەریت بوو. پەروەردگارمان وەڵامی دانەوە بە ئاماژەکردن بە ڕووداوێک کە چەندین ساڵ پێشتر ڕوویدابوو. داود لە شاول ڕادەکرد بۆ ئەوەی لە تووڕەیی حەسودییەکەی ڕزگاری بێت. داود و ئەوانەی لەگەڵی بوون برسی بوون و چوونە ماڵی خودا و پرسیاریان لە کاهینەکە کرد ئایا هیچ نانێکی هەیە و ئەویش وەڵامی دایەوە کە هیچ نانێک نییە جگە لە نانی پێشکەش. داود داوای هەندێک لەو نانەی کرد بۆ ئەوەی پیاوە برسییەکانی تێر بکات. کاهینەکە ڕازی بوو، و داود و پیاوەکانی لەو نانەیان خوارد. عیسا پێی گوتن، "ئایا ئەوەندەتان نەخوێندووەتەوە، کە داود چی کرد، کاتێک خۆی برسی بوو، و ئەوانەی لەگەڵی بوون؛ چۆن چوو بۆ ماڵی خودا، و نانی پێشکەشی وەرگرت و خواردی، و بەوانەشیدا کە لەگەڵی بوون؛ کە خواردنی ڕێگەپێدراو نییە تەنها بۆ کاهینەکان نەبێت؟" خاڵێک کە پەروەردگار عیسا جەختی لەسەر دەکردەوە ئەوەیە کە مرۆڤ لە چاوی خودادا گرنگترە لە هەر ڕێوڕەسمێکی ئایینی. و هێشتا چەند خاوین لە تێگەیشتن لەمە! داود و پیاوەکانی ئازاریان دەکێشا، و عیسا ستایشی سەرۆک کاهینەکە دەکات بۆ ئەوەی نانی پێشکەشی پێدان. خودای ئێمە خۆشەویستی مرۆڤەکانە. و ئەو فەرمانی بە گەلەکەی داوە کە وەک بەرەکەتێک بەکاربهێنرێن، و نەکرێنە بارگرانی. "و ئەو پێی گوتن، کە کوڕی مرۆڤ پەروەردگاری ڕۆژی شەممەشە." بە واتایەکی تر، ئەو بوو کە ڕۆژی شەممەی دابوو. ئەم خەڵکە گلەییان لێ دەکرد، کوڕی مرۆڤ، پەروەردگاری ڕۆژی شەممە. لێرەدا خودا لە جەستەدا دەرکەوتوو لەناویان وەستابوو، بەڵام نەیاندەناسی.
ڕووداوی دووەم سروشتێکی هاوشێوەی هەبوو. "هەروەها لە شەممەیەکی تردا هاتە ناو کەنیشت و وانەی دەوتەوە، پیاوێکیش هەبوو دەستی ڕاستی وشک ببوو." یەکێک لە ڕووداوەکان لە دەرەوە لە کێڵگەی گەنم ڕوویدا و ئەمەیان لە کەنیشت. پیاوێکی بینی کە دەستی ڕاستی وشک ببوو. عیسا هەمیشە ئەو کەسە دەبینێت کە پێویستی پێیەتی. هەرگیز کەسێک لە ناڕەحەتیدا پشتگوێ ناخات، هەمیشە هاوسۆزی دەردەبڕێت لەگەڵ هەر کەسێک کە لە کێشەدایە. سەدووقییەکان و فەریسییەکانیش ئەم پیاوەیان بینی. دەتوانم خەیاڵ بکەم کە لە نێو خۆیاندا دەیانگوت: "ئەمە ڕۆژی شەممەیە، ئەگەر جورئەت بکات ئەو پیاوە لە شەممەدا چاک بکاتەوە، دەتوانین بە پێشێلکاری شەممە ناوی ببەین." دەزانن کاتێک خەڵک سەرقاڵی هەندێک وردەکاریی ئایینی بچووک دەبن، دەتوانن وەک دڕندەکان دڵڕەق بن. ئەم یاساییانە پێیان باشتر بوو ئەم پیاوە لە بارودۆخە ناخۆشەکەی خۆیدا بهێڵنەوە وەک لەوەی لە شەممەدا چاک بێتەوە. بۆیە چاودێرییان دەکرد بۆ ئەوەی بزانن عیسا چی دەکات. ئەو بیرەکانی ئەوانی دەزانی، بێگومان دەیانیزانی، و ئەوە باس لە خوداوەندییەکەی دەکات. قووڵترین بیرەکانی ئەوانی خوێندەوە. هەموو ئەوەی بە مێشکیاندا دەهات دەیزانی. بۆیە ڕووی لە پیاوەکە کرد و گوتی: "هەستە و لە ناوەڕاستدا ڕاوەستە." پێم وایە دەتوانم ئەو پیاوە هەژارە ببینم کە لەوێدا وەستاوە و دەربڕینێکی چاوەڕوانکراو بەسەر ڕوخساریدا دیارە! ئایا عیسا شتێکی بۆ دەکات؟ فەریسییەکان و نووسەرەکان و قەشەکان هەموویان چاودێری ئەویان دەکرد، و عیسا ڕووی لەوان کرد و گوتی: "شتێکتان لێ دەپرسم: ئایا لە ڕۆژانی شەممەدا ڕێگەپێدراوە چاکە بکەیت یان خراپە؟ ژیان ڕزگار بکەیت یان لەناوی ببەیت؟" یاساییەکان جورئەتی وەڵامدانەوەیان نەبوو. لەوێدا وەستابوون و چاوەکانیان شۆڕکردبوو بەڵام پڕ بوون لە تووڕەیی، و پاشان پەروەردگار عیسا بە پیاوەکەی گوت: "دەستت درێژ بکە." ئەویش وای کرد و دەستی بە تەواوی وەک دەستەکەی تری چاک بووەوە. لە ساتێکدا ژیان و هێزێکی نوێ هاتە ناو دەستەکە. دەبوو مرۆڤێک بیری کردبایەتەوە کە دڵڕەقترین پیاوی ئەوێ ستایشی خودای بکردایە، بەڵام لەبری ئەوە ئەم توندڕەوانە پڕ بوون لە تووڕەیی. ئەوان دەیانویست لێی ڕزگار ببن، چونکە ئەو ڕێساکانی ئەوانی شکاندبوو و لەگەڵ پێوەرە یاساییەکانی ئەواندا نەدەگونجا. ئەوان تێناگەیشتن کە ئەو خۆشەویستی و میهرەبانی خودای دەردەخست. بۆیە ئەوان لەناویان ببردایە، بەڵام کەس نەیدەتوانی بیکوژێت تا کاتێک هات کە ئەو ژیانی خۆی لەسەر خاچ دابنێت.
لە جیاتی مشتومڕکردن لەگەڵ ئەم پیاوانە، وازی لێهێنان و چووە سەر کێو بۆ قسەکردن لەگەڵ خودا، باوکی خۆی، بۆ پەیوەندیکردن لەگەڵ ئەوەی کە ویستی ئەوی هاتبوو بۆ جێبەجێکردن.
عیسا دوازدە ڕاسپارد -- لۆقا ٦:١٢-١٦
لەو ڕۆژانەدا ڕوویدا کە چووە سەر کێوێک بۆ نوێژکردن، و هەموو شەو لە نوێژدا مایەوە بۆ خودا. کاتێک ڕۆژ بووەوە، قوتابییەکانی بانگ کردە لای خۆی: و لە نێویاندا دوازدەی هەڵبژارد، کە ناوی نان نێردراو؛ شیمۆن، (کە ناوی لێنا پەترۆس) و ئەندرۆسی برای، یەعقوب و یۆحەننا، فیلیپس و بەرتۆلۆمیۆس، مەتتا و تۆماس، یەعقوبی کوڕی ئەلفایۆس، و شیمۆن کە پێی دەوترا زێلۆتێس، و یەهودای برای یەعقوب، و یەهودای ئەسخەریۆتی، کە ئەویش ناپاک بوو"- لوقا 6:12-16.
ئێمە زۆرجار لەم ئینجیلەدا دەخوێنینەوە دەربارەی ئەو کاتانەی کە خودای گەورەمان لە نوێژدا بەسەری بردوون. ئەمە لەگەڵ سروشتی تایبەتی خۆیدا دەگونجێت کە مرۆڤبوونی تەواوی ئەوەی نیشان دەدات کە خودا کوڕیش بوو. وەک مرۆڤێک، ئەو نەک تەنها پێویستی بەم کاتانەی هاوبەشی لەگەڵ باوکی هەبوو، بەڵکو ئارەزووی بۆیان هەبوو. لەم بۆنەیەدا، پێش ئەوەی دوازدە کەسەکە هەڵبژێرێت کە وەک نێردراوانی ئەو نوێنەرایەتی بکەن، ئەو هەموو شەوەکەی لەسەر لایەکی شاخێک بەسەر برد، بە تەنیا لەگەڵ خودا باوک.
وەک ئەوە نەبوو ئەو پێداویستییەکانی خۆی پێشکەش بە خودا بکات. بەڵکو ئەو لەگەڵ باوکدا قسەی دەکرد دەربارەی ئەم پیاوانە، کە ئەو خەریک بوو دایانبنێت بۆ پۆستە باڵاکانیان، و داوای بەرەکەتی خودایی بۆ دەکردن. ئەو هەمیشە لە گوێڕایەڵیدا بۆ ویستی باوک ژیا، و هیچ شتێکی نەکرد جگە لەوەی کە ئەو ئاڕاستەی دەکرد.
ئەگەر ئەو، بێ گوناهـ، پیاوە خوداییەکە، شوێن و بەهای نوێژی بەم شێوەیە ناسیوە، ئەی چەند زیاتر دەبێت ئێمە، کە هێندە ئاگادارین لە لاوازی و گوناهکاریمان، و هێندە نەزانین لەوەی چی باشترینە بۆمان، کاتێکی زۆر لە نوێژدا بەسەر ببەین، داوای دانایی بۆ ڕێگاکە و نیعمەت بۆ یارمەتی لە هەموو کاتێکی پێویستیدا بکەین. نوێژ تەنها داواکردن نییە لە خودا. قسەکردنە لەگەڵ خودا. پەرستن، سوپاسگوزاری و هاوبەشی لەخۆدەگرێت، هەروەها پاڕانەوە و تکاکردنیش.
بەیانییەکەی، دوای شەوی نوێژکردن، عیسا دوازدە پیاوی لەو کۆمەڵە گەورەیە بانگکرد کە شوێنی کەوتبوون، کە بە شێوەیەکی تایبەت جیاکردنەوە بۆ ئەوەی لەگەڵی بن و ڕابهێنرێن بۆ ئەوەی وەک نوێنەرانی ئەو بچنە دەرەوە. ناوی "نێردراوان"ی پێدان. نێردراو کەسێکی نێردراوە؛ بە واتای وشەیی، میسیۆنەرێکە. بەڵام نێردراویەتیی دوازدە کەسەکە زیاتر لەمە بوو. ئەوان بە تایبەت ڕاسپێردرابوون بۆ ئەوەی نوێنەرایەتیی مەسیح بکەن وەک باڵیۆزانی ئەو، سەرەتا بۆ مەڕە ونبووەکانی ماڵی ئیسرائیل، دواتر بۆ جیهانی گەورەی گەلان. یەهودا، وەک دەزانین، لەمەدا سەرکەوتوو نەبوو، بەڵام مەتیاس هەڵبژێردرا بۆ ئەوەی جێگەی پۆستەکەی بگرێتەوە. پۆڵس نێردراوێکی ڕێبازێکی نوێ بوو، بە ڕاسپاردەیەکی تایبەت تەنها بۆ ئەم سەردەمە.
دوازدەکە لە کار و کاسبی کاتی دوورخرابوونەوە، و کاتێک لەگەڵ مامۆستاکەیان دەگەڕان فێربوون پشت بە خودا ببەستن بۆ بژێوی و هاوبەشی ناخۆشییەکان بکەن کە عیسا بە ویستی خۆی تێیاندا بوو، وەک خزمەتکارێکی خودا و مرۆڤ. ڕاهێنانەکەیان ئامادەکاری بوو بۆ ئەرکە گەورەترەکە کە دەبوو دوای مردن و هەستانەوەی گەورەکەیان بچنە ناوی.
با جەخت لەسەر شتێک بکەمەوە سەبارەت بەوان کە زۆرجار پشتگوێ دەخرێت. ئەوان کۆمەڵێک پیاوی گەنج بوون بە بەراورد. یۆحەننا، وەک یەکێک لە باوکانی سەرەتایی کەنیسە پێمان دەڵێت، هەرزەکار بوو کاتێک عیسا بانگی کرد بۆ ئەوەی شوێنی بکەوێت. ئەوانی تریش، یان زۆر گەنج بوون یان تەنها لە تەمەنی گەشەی ژیانیاندا بوون. هونەرمەندان بە گشتی زۆربەیان وەک پیاوی بەساڵاچوو نیشان دەدەن لە سەرەتای پەیوەندییان لەگەڵ عیسا. بەڵام ئەو ڕاستییەی کە، جگە لەوانەی ژیانیان بە شەهیدبوون کورت کرایەوە، ئەوان وەک شایەت بۆ مەسیح بۆ چەندین ساڵ دوای دەستپێکی سەردەمی نوێ بەردەوام بوون، بەڵگەیە کە ئەوان زۆر لەوە دوور بوون کە بەساڵاچوو بن کاتێک بۆ یەکەمجار لە دەوری ڕزگارکەر کۆبوونەوە. ئەمە ئاماژەیە: گەنجی کاتێکە بۆ خۆبەخشین بە مەسیح بۆ خزمەتی ژیان. زۆر کەس چاوەڕێ دەکەن تا گوڵی ژیان تێپەڕێت پێش ئەوەی گوێ بە بانگەوازی خودایی بدەن و خاچەکە قبوڵ بکەن، لەگەڵ هەموو ئەوەی کە لێی دەکەوێتەوە. هەرچی زووتر کەسێک ڕزگار بکرێت و خۆی ڕادەستی پەروەردگار بکات، زیاتر ڕێگەی پێدەدرێت بۆ خودا ئەنجام بدات. بیر لەو زۆرانە بکەرەوە کە بانگەوازەکەیان بیست و گوێیان پێدا، لە کاتێکدا گەنج بوون، بۆ شوێنکەوتنی عیسا. بیر لە مارتن لوتەری گەنج، خوێندکارانی کۆلێژ، جۆن و چارڵز وێسلی، جۆرج وایتفیڵد و هاوکارەکانیان، دی. ئێڵ. موودی گەنج، چاس. ئێچ. سپێرجنی شازدە ساڵان، کوڕە دڵسۆزەکە، ولیم بووس، و کۆمەڵێک کەسی تر بکەرەوە کە دەکرێت ناویان بهێنرێت، هەموویان ئەو دوو بەیتییە کۆنە ڕوون دەکەنەوە کە ڕایدەگەیەنێت کە،
لاوێتی کاتی خزمەتکردنی پەروەردگارە، کاتی مسۆگەرکردنی پاداشتی گەورەیە.
با بپشکنین ئەم لیستەی کوڕە گەنجانەی کە هەڵبژێردرابوون بۆ ئەوەی ببنە حەوارییەکانی مەسیح. هەموو ناوێک سەرنجڕاکێش و واتادارە کاتێک بیرمان دێتەوە چی کتێبی پیرۆز پێمان دەڵێت دەربارەی خاوەنەکەی.
سەرەتا، شیمۆنی ماسیگرمان هەیە، کە پەلەقۆچی بوو بەڵام دڵسۆز، عیسا ناوی لێنا پیتەر: پیاوە وەک بەردەکە، بەردێک کە لەسەر مەسیح بنیات بنرێت، ئەو بەردە بناغە گەورەیەی کە هەموو کەنیسە لەسەری دامەزرێت. ئەو پیاوێکی پڕ لە ناکۆکی بوو، واتە، وەک هەموو باوەڕدارانی ڕاستەقینە، دوو سروشتی هەبوو. هەندێک جار جەستە چالاک دەبینین، و زۆرجاریش، ڕۆح. هەرچەندە لە شەوی خیانەت و دادگاییکردنی گاڵتەجاڕانە لەبەردەم قەیافا نکۆڵی لە خوداوەندەکەی کرد، بەڵام دوای پڕبوون لە ڕۆحی پیرۆز لە ڕۆژی پەنتیکۆست، بوو بە ئازا بۆ ڕاستی، و لە کۆتاییدا، لە پیریدا، نزیکەی ساڵی ٦٩ یان ٧٠ ی زایینی، شایەتییەکەی بە مەرگی شەهیدانە تەواو کرد.
ئەندرۆس، برای پیتەر، وەک کارکەرێکی کەسی زۆر لێهاتوو بوو. ئەو بوو کە پیتەری یەکەم جار بۆ لای مەسیح هێنا. زانیارییەکی زۆرمان نییە دەربارەی خزمەتەکەی دواتری لە کتێبی پیرۆزدا، بەڵام لە هەر شوێنێک ناوی هاتبێت وەک پیاوێکی یارمەتیدەر دەبینرێت، کە بە توانایەکی سادە و بێفیز خزمەتی دەکرد. بەپێی تۆمارەکانی کەنیسەی سەرەتایی، ئەویش شەهید کرا، لەسەر خاچێک کوترابوو.
یەعقوب و یوحەننا، کوڕانی زەبەدی، وەک ئەو دووانەی سەرەوە ئاماژەیان پێکرا، ماسیگر بوون. عیسا ناوی لێنان "بۆئەنەرجیس"، واتە کوڕانی هەورەبروسکە. ئەمە ئاماژە بەوە دەدات کە ئەوان گەنجی گەردەلولی و پڕ وزە بوون، زۆر جیاواز بوون، تا ئەو ڕادەیەی کە یوحەننا پەیوەندی پێوەی هەیە، لەو کەسایەتییە نزیکەی مێینەییەی کە هونەرمەندان بە گشتی پێیان دەبەخشن. یەعقوب یەکەم کەس بوو لە دوازدەکە کە لە پێناوی ئینجیلدا کوژرا، "بە شمشێر سەربڕدرا" بە فەرمانی هێرۆدس. یوحەننا تا تەمەنی سەروو نەوەد ساڵی ژیا، و هەرچەندە زۆر بۆ مەسیح ئازاری چەشت، بەڵام بە مردنێکی سروشتی لە ئەفەسۆس کۆچی دوایی کرد.
فیلیپ و بەرتۆلۆمیۆ (کە ناتانائیلیش ناودەبرا) پێکەوە بەستراونەتەوە. ئەوان پێش ئەوەی پەروەردگار بناسن هاوڕێ بوون و دوای ئەوەش هاوڕێی نزیکتر بوون.
مەتتا، وەک بینیمان، باجگرێک بوو لەژێر حکومەتی ڕۆمانیدا، کە نووسینگەکەی لە کەفەرناحوم بوو. لەوێ هەموو شتێکی بەجێهێشت بۆ ئەوەی شوێنی مەسیح بکەوێت، و بە ئەگەری زۆرەوە سامانەکەی تەرخان کرد بۆ ئەو دۆزەی کە تێیدا بەشدار بوو.
بەهۆی هەڵوێستییەوە دوای زیندووبوونەوەکەی، ئێمە زۆرجار ناوی تۆماس دەنێین، گومانکارەکە. بەڵام ئەو زیاتر بوو لەوە. ئەو بە هێواشی دەگەیشتە ئەنجامەکان، بەڵام ئەو دڵسۆز و پابەند بوو و ئامادە بوو لەگەڵ عیسا بچێتە یەهودیا و ئەگەر پێویست بوو لەگەڵیدا بمرێت. وادیارە ئەو مزگێنییەکەی گەیاندووەتە هیندستان. تا ئەمڕۆش، کڵێسایەک هەیە کە ئەندامێکی زۆری هەیە لەو خاکەدا، کە خۆیان ناودەبەن مەسیحییەکانی قەدیس (یان پیرۆز) تۆماس.
یەعقوب، کوڕی ئەلفەیۆس، زۆر شتی لەبارەوە نازانین. ئەو و براکەی یەهودا (نەک ئەسخەریۆتی) ئامۆزای عیسا بوون لە ڕووی جەستەییەوە. یەهودا ڕەنگە نووسەری ئەو نامەیە بێت کە بە نامەی یەهودا دەیناسین، بەڵام ئەو یەعقوبەی کە نامەکەی بە ناوی خۆیەوە نووسی، وادیارە برای عیسا بووە، سەرپەرشتیاری کڵێسا لە ئۆرشەلیم. لە شوێنێکی تردا ئەم یەهودایە بە تادەیۆس ناودەبرێت.
سیمۆن زێلۆتێس، یان کەنعانییەکە، پێشتر ئەندامێکی ڕێکخراوێکی نهێنی بوو کە ئامانجی ڕووخاندنی حکومەتی ڕۆمانی و ڕزگارکردنی جولەکەکان بوو لەو دەسەڵاتە. ئەو لەمە گەڕایەوە بۆ مەسیح وەک ڕزگارکەری ڕاستەقینەی ئیسرائیل.
بۆ هەتاهەتایە، دواکەسی گرووپەکە بە "یوداس خایینەکە" دەناسرێت. پەروەردگارمان دەربارەی ئەو ڕایگەیاند، "باشتر بوو بۆ ئەو پیاوە ئەگەر هەرگیز لەدایک نەبووایە!" دیارە ئەو تاکە یەهودیی کۆمەڵەکە بوو، پیاوێکی قەریۆت، وەک ئەوەی ئەسخەریۆتی واتای دەگەیەنێت. ڕەنگە ئەو خوێندەوارترین لە دوازدەکە و گەنجینەداری متمانەپێکراویان بووبێت، بەڵام ناپاکی لەم بەرپرسیارێتییەدا کرد و چووە ناو ناوبانگێکی خراپی هەتاهەتایی وەک ئەو کەسەی کە پێشبینییەکەی زەکەریای بەدیهێنا، بە فرۆشتنی شوانەکەی ئیسرائیل بە سی پارچە زیو.
پرسیارەکە زۆرجار دەوروژێنرێت کە بۆچی عیسا یەهودای هەڵبژارد و پەیوەندی ڕاستەقینەی ئەو لەگەڵیدا چی بوو. پێویستە لەبیرمان بێت کە خوداوەندمان پیاوان لەسەر دانپێدانانیان بە باوەڕ و دڵسۆزییان بۆ خۆی وەردەگرێت، و پاشان دەرفەتیان پێدەدات بۆ ئەوەی سروشتی ڕاستەقینەی ئەو دانپێدانانە نیشان بدەن. یەهودا، وەک زۆرێک لە ئیسرائیل، بەدوای ئەوەدا بوو کە شانشینەکە بە دەسەڵاتەوە دابمەزرێت، و ڕەنگە لە دڵسۆزییەکەیدا بۆ عیسا وەک پیاوی کاتەکە ڕاستگۆ بووبێت. بەڵام هەرچەندە شوێنکەوتوویەکی متمانەپێکراو بوو، کە وەک گەنجینەداری گرووپە بچووکەکەی قوتابییەکان دەستنیشانکرابوو، هەرگیز لە بنەڕەتدا ڕاستگۆ نەبوو (یۆحەننا ١٢:٦؛ یۆحەننا ١٣:٢٩) و لە دڵەوە لە کۆتاییدا لەلایەن عیساوە وەک شەیتانێک وەسفکرا (یۆحەننا ٦:٧٠). سێ ساڵ هاوڕێیەتی لەگەڵ مەسیح نەیتوانی ببێتە هۆی تێگەیشتنێکی ڕاستەقینە لە کەسایەتییەکەی و نەیتوانی بیهێنێتە سەر دڵسۆزی دڵ بۆی وەک خوداوەندەکەی. ئەمە هۆشدارییەکی جیدییە لەبارەی مەترسی تێکەڵکردنی تەنها دانپێدانان لەگەڵ خاوەندارێتی ڕاستەقینەی ڕزگاری.
کاتێک سەیری ئەم پیاوانە دەکەین، چ وانەیەک دەخەنە بەردەممان. با ئێمە چاکەکانیان لاسایی بکەینەوە و لە کەموکوڕییەکانیان دوور بکەوینەوە!
فێرکردنی ڕەوشتیی مەسیح -- لۆقا ٦:١٧-٢٦
و لەگەڵیاندا هاتە خوارەوە و لە دەشتەکەدا وەستا، و کۆمەڵەی قوتابییەکانی، و جەماوەرێکی زۆری خەڵک لە هەموو یەهودییا و قودسەوە، و لە کەناراوەکانی سور و سەیداوە، کە هاتبوون بۆ ئەوەی گوێی لێ بگرن و لە نەخۆشییەکانیان چاک ببنەوە؛ و ئەوانەی ڕۆحی پیس ئازاری دەدان: و چاک بوونەوە. و هەموو جەماوەرەکە هەوڵیان دەدا دەستی لێ بدەن: چونکە هێزێک لەو دەهاتە دەرەوە و هەمووانی چاک دەکردەوە. و چاوەکانی بەسەر قوتابییەکانیدا بەرز کردەوە و فەرمووی: خۆزگە بە ئێوە هەژاران: چونکە شانشینی خودا هی ئێوەیە. خۆزگە بە ئێوەی برسی ئێستا: چونکە تێر دەبن. خۆزگە بە ئێوەی دەگریێن ئێستا: چونکە پێدەکەنن. خۆزگە بە ئێوە، کاتێک خەڵک ڕقیان لێتان دەبێتەوە، و کاتێک لە کۆمەڵەکەیان جیاتان دەکەنەوە، و سووکایەتیتان پێ دەکەن، و ناوتان وەک خراپە فڕێ دەدەن، لەبەر کوڕی مرۆڤ. لەو ڕۆژەدا دڵخۆش بن و باز بدەن لە خۆشیان: چونکە، سەیری بکەن، پاداشتی ئێوە لە ئاسماندا گەورەیە: چونکە باوباپیرانیان بە هەمان شێوە لەگەڵ پێغەمبەراندا کرد. بەڵام قوڕبەسەر ئێوەی دەوڵەمەند! چونکە دڵنەوایی خۆتان وەرگرتووە. قوڕبەسەر ئێوەی تێر! چونکە برسی دەبن. قوڕبەسەر ئێوەی پێدەکەنن ئێستا! چونکە شین دەگێڕن و دەگریێن. قوڕبەسەر ئێوە، کاتێک هەموو خەڵک ستایشتان دەکەن! چونکە باوباپیرانیان بە هەمان شێوە لەگەڵ پێغەمبەرانی درۆزندا کرد. – لۆقا ٦:١٧-٢٦
لە کاتی تاوتوێکردنی ئینجیلی لۆقا، ئێستا گەیشتووینەتە ئەو بەشەی کە هاوشێوەی وتاری سەر کێوە، کە بە وردیتر لە ئینجیلی مەتتا باسکراوە. لۆقا بە کورتی باسی دەکات، لە کاتێکدا لە ئینجیلی مەتتا سێ بەشی وتاری سەر کێو هەیە.
بە درێژایی سەدەکان خەڵکی خاوەن ویژدان دانیان بە ئاستی بەرزی ڕەوشتی و ڕۆحانییەتی قووڵی وتاری سەر کێو داناوە. بە گشتی، ئەو وتارە بەرزترین فێرکاری ڕەوشتی لە جیهاندا پێبەخشیووین. ئەو وتارە دڵی فێرکارییەکانی مەسیحە. بەڵام، کاتێک بە وریاییەوە لێی ورددەبیتەوە، دەبینیت کە بە هیچ شێوەیەک مزگێنی نییە، چونکە مزگێنی ڕاگەیاندنی خودایە دەربارەی کوڕە پیرۆزەکەی. لە وتاری سەر کێودا، هیچ ئاماژەیەک بە کاری گەورەمان عیسای مەسیح نەکراوە، بەڵکو پەیامێکە لە مەسیحەوە بۆ قوتابییەکان دەربارەی ئەوەی چۆن ئەوانەی بانگەشەی ناسینی دەکەن، دەبێت ڕەفتار بکەن. ئەو وتارە ئەو بنەمایانەمان پێدەبەخشێت کە هەمیشە شانشینەکەی تایبەتمەند دەکەن.
ئەو شانشینە دواجار لێرە دادەمەزرێت. وتاری سەر کێو ئەو بنەمایانە دیاری دەکات کە دەبێت قوتابییەکان کۆنترۆڵ بکەن لە کاتی نەبوونی ئەودا، لە کاتێکدا هێشتا لەلایەن جیهانەوە ڕەتکراونەتەوە. گەمژانەیە بڵێین تەنها بۆ هەزار ساڵەکە دەگونجێت، چونکە مەرجگەلێک دیاری دەکات کە ئەوکات زاڵ نابن. لە هەزار ساڵەکەدا بارودۆخی لەو شێوەیە نابێت، وەک ئەوەی خەڵک بانگ بکرێن بۆ ئەوەی لە پێناوی ڕاستودروستیدا ئازار بچێژن. لێرەدا، بەڵام، گەورە عیسا باسی بەرەکەتەکان دەکات کە بە شێوەیەکی تایبەت هی ئەوانن. لەو ڕۆژەی سەرکەوتندا دەسەڵاتی مەسیح لە هەموو شوێنێک دەناسرێتەوە. ئەم وتارە ئەو بنەمایانە دەدات کە دەبێت قوتابییەکان بجوڵێنن و هانیان بدەن لە کاتێکدا چاوەڕێی گەڕانەوەی مامۆستاکەیانن بە هێز و شکۆمەندییەوە.
زۆر کەس هەن کە دەڵێن ئەمە بە هیچ شێوەیەک ئەمڕۆ بۆ ئێمە جێبەجێ نابێت. بەڵام پێویستە تێبگەین کە هەموو شتێکی ڕۆحی لە هەر سەردەمێکدا بۆ گەلی خودا لەم قۆناغەدا جێبەجێ دەبێت، وەک چۆن لە هەر قۆناغێکی تردا جێبەجێ دەبێت. "هەموو نووسینە پیرۆزەکان بە ئیلهامی خودا دراون و سوودبەخشن" بۆ ڕێنماییکردنی ئێمە کاتێک بەم جیهانە بێخودایەدا تێدەپەڕین، لە کاتێکدا چاوەڕێی گەڕانەوەی گەورەکەمانین. بۆیە، ناتوانم هیچ بەشێک لە نووسینە پیرۆزەکان پشتگوێ بخەم ئەگەر بیەوێت ئەمڕۆ پیاوێکی خودا بم کە بە باشی ئامادەکراوم، و بۆ شکۆمەندیی ئەو بژیم. باشە یاسا چی؟ ئایا دان بەو ڕاستییەدا نانێین کە باوەڕداران لە یاسا ڕزگار کراون و لەژێر نیعمەتدان؟ بەڵێ، نەفرەتی یاسا ئەوەیە کە لێی ڕزگار کراوین. بەڵام نامەی ڕۆما، کە پێمان دەڵێت یاسای ڕۆحی ژیان لە مەسیح عیسادا ئێمەی لە یاسای گوناه و مردن ڕزگار کردووە، هەروەها ڕایدەگەیەنێت کە ڕاستودروستیی یاسا لە ئێمەدا جێبەجێ بکرێت، ئێمەی ئەوانەی کە بەدوای سروشتی جەستەییدا ناڕۆین، بەڵکو بەدوای ڕۆحدا دەڕۆین. هەموو شتێکی خەسڵەتی ڕاستودروستی کە یاسا لە مرۆڤ داوای دەکات، ئەمڕۆ لە ژیانی پیاوان و ژنانی خوداپەرستدا جێبەجێ دەبێت.
باشە بیرمان بێت، وەک یەکێک گوتوویەتی، کە، "هەندێک شت ڕاستن چونکە فەرمانیان پێکراوە؛ شتەکانی تر فەرمانیان پێکراوە چونکە ڕاستن." یاساکە گوتی، "دزی مەکە." بەڵام دزیکردن هەمیشە هەڵەیە. دزیکردن لە ڕۆژگارەکانی ئادەمەوە بۆ نووح و لە نووحەوە بۆ مووسا، هەروەک دوای ئەوەی یاساکە درا، بە هەمان شێوە هەڵە بوو. هەموو شتێک کە لە هەر سەردەمێکدا لە ڕووی ئەخلاقییەوە ڕاست بووە، ئەمڕۆش بۆ ئێمە جێبەجێ دەبێت. بۆیە، کاتێک دێتە سەر فێرکاریی ئەخلاقی و ڕۆحیی دراو لە وتاری سەر کێو، نابێت پشتگوێی بخەین یان هەوڵ بدەین لای بدەین.
ئێستا چەند قسەیەک دەربارەی ئەو بارودۆخانەی کە ئەم وتارەی تێدا گوترا. لە مەتتا ٥:٠، دەخوێنینەوە کە عیسا سەرکەوتە سەر کێوێک و دانیشت. بەڵام لۆقا پێمان دەڵێت کە "لەگەڵیان هاتە خوارەوە و لە دەشتەکەدا وەستا، و کۆمەڵێک لە قوتابییەکانی، و جەماوەرێکی زۆر لە هەموو یەهودیا و ئۆرشەلیم، و لە کەناراوەکانی سور و سەیداوە، کە هاتبوون بۆ ئەوەی گوێی لێ بگرن، و لە نەخۆشییەکانیان چاک ببنەوە." لە کاتێکدا لە دەشتەکەدا وەستابوو، ئەم وتاری سەر کێوەی پێشکەش کرد. هەندێک کەس بە پەلە گوتوویانە کە لێرەدا ناکۆکییەک هەیە. مەتتا دەڵێت "کێو" و لۆقا دەڵێت "دەشت". چەند ساڵێک لەمەوبەر شانازی ئەوەم هەبوو کە لەگەڵ هەندێک لە ئەندامانی خێزانەکەم لە دامێنی ئەو کێوەدا بوەستم، نزیک کەفەرناحوم. دەتوانیت ڕێگایەک ببینیت کە بەرز دەبێتەوە تا دەگاتە زەوییەکی تەختی فراوان و پاشان زیاتر و زیاتر بەرز دەبێتەوە تا دەگاتە لووتکە. خوداوەندەکەمان سەرەتا "سەرکەوتە سەر کێو"، واتە بۆ سەرەوەی لووتکە. پاشان بەیانی هاتە خوارەوە بۆ دەشتەکە. "و لەو ڕۆژانەدا وا ڕوویدا کە چووە سەر کێوێک بۆ نوێژکردن، و هەموو شەو لە نوێژدا بۆ خودا مایەوە. و کاتێک ڕۆژ بووەوە، قوتابییەکانی بانگ کرد؛ و لە نێوانیاندا دوازدەی هەڵبژارد، کە ناوی نان نێردراو؛ و لەگەڵیان هاتە خوارەوە و لە دەشتەکەدا وەستا..." و ڕووی لە قوتابییەکانی کرد، لە کاتێکدا جەماوەرەکە گوێیان دەگرت، قسەی لەگەڵ کردن. لێرەدا هیچ ناکۆکییەک نییە. تەنها کێشەکە ئەوەیە کە ئەگەر کەسێک لە بارودۆخەکە تێنەگات، بە پەلە بڕیار دەدات. یەکێک بە باشی گوتوویەتی کە چەند زیاتر وشەی خودای خوێندووەتەوە، هێندە زیاتر گەیشتووەتە ئەو ئەنجامەی کە هیچ کەسێک ئەوەندە نازانێت تا وشەکە بە ناتەبایی تۆمەتبار بکات. ئەمە تەنها یەک نموونەی لەو جۆرەیە.
ئێستا پەروەردگار، کە خۆیەکانی لە دەوری خۆی کۆکردەوە، "چاوی هەڵبڕی بۆ سەر قوتابییەکانی و فەرمووی، خۆزگە بە ئێوە هەژاران: چونکە شانشینی خودا هی ئێوەیە." ئەمە تەنها هەژارییەکی کاتی نییە. ئەو ناڵێت کە مرۆڤەکان تەنها دەبێت بە هەژاری ڕازی بن، بەڵکو ئەو دڵنەوایی ئەوانە دەکات کە هەژارن بەوەی پێیان دەڵێت کە هەرچەندە لەوانەیە لەم جیهانەدا هەژار بن، بەڵام لەوانەیە لە باوەڕدا دەوڵەمەند بن. ئەمە ڕاستییەکی سەرنجڕاکێشە کە بە شێوەیەک یان شێوەیەکی تر شوێنکەوتووانی پەروەردگار عیسای مەسیح نزیکەی هەمیشە هەژارن. پەروەردگارمان فەرمووی، "ڕێوی کون و باڵندەی ئاسمان هێلانەیان هەیە، بەڵام کوڕی مرۆڤ شوێنی نییە سەری لێ دابنێت." شوێنکەوتووانی پەروەردگار عیسا، بە ڕادەیەکی زۆر، لەنێو هەژاران و نزمەکاندا بوون، بەڵام ئۆه، چەندە نیعمەت و خۆشەویستی مەسیح بۆ ئەوان گرنگ بووە. چەندەها ماڵی نزم و سادە بە هاوبەشی پەروەردگار عیسای مەسیح ڕووناک کراوەتەوە. ئەو وشەیەک دژی بەرزبوونەوە لە هەژاری ناڵێت، بەڵکو هانی ئەوانە دەدات کە لە گیرفاندا هەژارن و لە ڕۆحدا هەژارن بە دڵنیاییدان لە بەشداریکردنیان لە شانشینی خودا. لە گێڕانەوەی مەتتادا دەبینین کە عیسا جەخت دەکاتەوە، نەک تەنها لەسەر هەژاری سادە وەک لە ڕووی ماددییەوە، بەڵکو دەفەرموێت، "خۆزگە بە هەژارانی ڕۆح." ئەمە چی دەگەیەنێت؟ ئەوەیە کە بێ سەرمایەی ڕۆحی بیت. ئەوەیە کە دان بەوەدا بنێیت کە لە خۆتدا هیچ شتێکت نییە بۆ ڕازیکردنی خودا، بەڵام کاتێک متمانە بە نیعمەتی ئەو دەکەیت، ئەوکات دەتوانیت بڵێیت کە شانشینی خودا هی تۆیە.
"خۆزگە بە ئێوەی برسی ئێستا: چونکە تێر دەکرێن." مەتیو دەڵێت، "خۆزگە بەوانەی برسی و تینووی ڕاستودروستین." ئەگەر هەست بە ئارەزوویەکی گەورە دەکەیت لە ڕۆحتدا بۆ شتێک کە لەم جیهانەدا نەت دۆزیوەتەوە، دەتوانیت دڵخۆش بیت و ڕوو بکەیتە ئەو کە نانی زیندوو دابین دەکات، کە برسییەتی هەموو ئەوانە تێر دەکات کە متمانەیان پێی هەیە. "خۆزگە بە ئێوەی گریانکار ئێستا: چونکە پێدەکەنن." ئای، چەندێک لە گەلی خودا ناچار بوون بە تاقیکردنەوە و ناخۆشیدا تێپەڕن! ساڤۆنارۆلا گوتی، "ژیانی مەسیحییەک بریتییە لە تاقیکردنەوە و ناخۆشی، چاکە کردن و خراپە چەشتن." کاتێک هەوڵ دەدەیت شوێن پەروەردگارت بکەویت لە جیهانێکی وادا، زۆر فرمێسک بەسەر ڕوخسارتدا دێتە خوارەوە. ڕزگارکەرت پیاوێکی فرمێسکبار بوو، پیاوێکی خەمبار و ئاشنا بە پەژارە، بەڵام "لەبەر ئەو خۆشییەی لەبەردەمی دانرابوو، خاچەکەی بەرگە گرت، سووکایەتییەکەی بە کەم زانی، و ئێستا لە دەستە ڕاستی تەختی خودا دانیشتووە." هەموو ئەو ئازارەی گەلی خودا دەیبینن هەر لێرە لەسەر زەوییە، چونکە ئەوان بۆ هەتاهەتایە لەگەڵ ئەودا خۆشییان دەبێت لە جیهانی دواتردا. بەڵام ئەوانەی هەوڵ دەدەن خۆشیی خۆیان لێرە بەبێ مەسیح بدۆزنەوە، لە جیهانی دواتردا خەم و پەژارەیان دەبێت.
پاشان عیسا قسەیەک دەکات بۆ ئەوانەی لەبەر ناوی ئەودا ئازار دەچێژن: "خۆزگە بە ئێوە، کاتێک خەڵکی ڕقیان لێتان دەبێتەوە و کاتێک لە کۆمەڵگەی خۆیان دوورتان دەخەنەوە و سووکایەتیتان پێ دەکەن و ناوتان وەک خراپە فڕێ دەدەن، لەبەر کوڕی مرۆڤ." حەز ناکەن دەستبەرداری ئەو خۆزگەیە ببن، وانییە، ئەی مەسیحییەکان؟ ناتانەوێت خێرەکەی لەدەست بدەن. سوپاس بۆ خودا، هەمیشە ڕاستە هەتا عیسا پاشایەتی و دەسەڵاتی خۆی بەسەر هەموو جیهاندا دابمەزرێنێت.
ژیان لەگەڵ تاقیکردنەوە سەختەکان لەوانەیە لێم قورس بێت، ئاسمان حەوانەوەیەکی شیرینترم پێ دەدات.
ئەمە تاکە جیهانە کە تێیدا دەتوانین ئەو شەرەفەمان هەبێت کە ئازار بچێژین لە پێناوی ناوی ئەودا. با دڵەکانمان هاوار بکەن، "خاچی جوان، خاچی نایاب! من باوەشی پێدا دەکەم." عیسا فەرمووی: "هەرکەسێک دوای من بێت، با خاچەکەی هەڵبگرێت و دوام بکەوێت."
ئێستا چوار کارەساتەکەمان هەیە: «قوڕبەسەر ئێوەی دەوڵەمەند! چونکە ئێوە ئاسوودەیی خۆتان وەرگرتووە.» هەروەک چۆن، لە بۆنەیەکی تردا، پەروەردگار باسی پیاوێکی دەوڵەمەندی پێشوو دەکات، کە لە دۆزەخدا ئازاری دەچێژت، ئەو شتە باشەکانی لەم ژیانەدا وەرگرتبوو و ئێستا ڕۆژی تێپەڕیبوو. کاتێک مردن دێت، ئەوانە هەژارترن لە هەژارترین.
وای لە ئێوەی تێر! چونکە برسی دەبن. ئەوانەی خۆیان تێر دەکەن بە خۆشییەکانی دنیای ئێستا، بە پشتگوێخستنی ڕاستییە ڕۆحییە گرنگترەکان، خۆیان لە دۆخێکی نائومێدی تاڵ و ئارەزووی تێرنەکراودا دەبیننەوە کاتێک ڕۆژە کورتەکەی ژیان کۆتایی دێت.
"وای لە ئێوەی کە ئێستا پێدەکەنن! چونکە ئێوە دەگریێن و شین دەکەن." ژیان بۆ خۆشی و بەدوای گەمژەیی و شادیی جەستەییدا گەڕان لە دیمەنێکدا کە هێندە هۆکار هەیە بۆ جددیبوون و هۆشیاربوون، واتای ڕووبەڕووبوونەوەی هەتاهەتاییەک لە فرمێسک و شینکردنە کاتێک کەسێک خەمۆکیی بەفیڕۆچوونی بەهرە و دەرفەتەکان تێدەگات.
وای لە ئێوە، کاتێک هەموو خەڵک ستایشتان دەکەن! چونکە باوباپیرانیشیان بەو شێوەیە لەگەڵ پێغەمبەرانی درۆزن بوون. ئەوەی لەلایەن خەڵکی دنیاییەوە زۆر بەرز نرخێنرێ نیشانەی ئەوەیە کەسەکە تەنها بەشێکە لە دنیا، و دنیاش ئەوانەی خۆی خۆشدەوێت؛ بەڵام عیسا فەرمووی ئەگەر ئێمە شوێنی بکەوین، پێویست ناکات سەرسام بین کە دنیا ڕقی لێمان دەبێتەوە، چونکە ئەوان ڕقیان لێی بووە پێش ئەوەی ڕقیان لە ئێمە بێتەوە. هیچ بەڵگەیەک نییە کە پیاوێک لەگەڵ خودا بەردەوام بێت تەنها لەبەر ئەوەی ویستی باشی خەڵکی بێ ڕۆح و بێ مەسیحی هەیە. دنیا چێژ لەوانە وەردەگرێت کە لە جۆری خۆین. ئێمە کە مەسیحین لەم دنیایە بانگکراوینەتە دەرەوە بۆ لای ئەو کەسەی کە ئەوان ڕەتی دەکەنەوە. خودا نیعمەتمان پێ بدات بۆ ئەوەی زیاتر و زیاتر بچینە ناو هاوبەشی لەگەڵ گەورەی پیرۆزمان، کە هێشتا لە شوێنی دەرەوەیە!
کتێبی ڕێسای زێڕین -- لۆقا 6:27-38
بەڵام بە ئێوە دەڵێم کە گوێ دەگرن، دوژمنەکانتان خۆشبوێت، چاکە لەگەڵ ئەوانە بکەن کە ڕقیان لێتانە. داوای بەرەکەت بۆ ئەوانە بکەن کە نەفرەتتان لێ دەکەن، و نوێژ بۆ ئەوانە بکەن کە بە خراپە مامەڵەتان لەگەڵ دەکەن. ئەوەی زللەیەکت لێ دەداتە سەر یەک ڕوومەت، ئەوی تریشی بۆ ڕابگرە؛ و ئەوەی کەواکەت لێ دەسێنێتەوە، ڕێگەی لێ مەگرە قەمیسەکەشت ببات. بە هەر کەسێک بدە کە داوات لێ دەکات؛ و ئەوەی کە شتومەکەکەت دەبات، داوای لێ مەکەرەوە. وەک چۆن دەتانەوێت خەڵک لەگەڵتان بکات، ئێوەش بە هەمان شێوە لەگەڵیان بکەن. چونکە ئەگەر ئێوە ئەوانە خۆشبوێت کە ئێوەیان خۆش دەوێت، چ پاداشتێکتان دەبێت؟ چونکە گوناهبارانیش ئەوانە خۆش دەوێت کە خۆشیان دەوێن. و ئەگەر ئێوە چاکە لەگەڵ ئەوانە بکەن کە چاکەتان لەگەڵ دەکەن، چ پاداشتێکتان دەبێت؟ چونکە گوناهبارانیش هەمان شت دەکەن. و ئەگەر قەرز بدەن بەوانەی کە هیوادارن لێیان وەربگرنەوە، چ پاداشتێکتان دەبێت؟ چونکە گوناهبارانیش قەرز دەدەن بە گوناهباران، بۆ ئەوەی هەمان بڕ وەربگرنەوە. بەڵام دوژمنەکانتان خۆشبوێت، و چاکە بکەن، و قەرز بدەن، بەبێ ئەوەی هیوای هیچ شتێک بکەنەوە؛ و پاداشتەکەتان گەورە دەبێت، و دەبنە ڕۆڵەی خودای هەرە بەرز: چونکە ئەو میهرەبانە لەگەڵ بێسوپاسان و خراپەکاران. کەواتە ئێوەش بە بەزەیی بن وەک چۆن باوکتان بە بەزەییە. حوکم مەکەن، و حوکم نادرێن: مەحکوم مەکەن، و مەحکوم ناکرێن: ببورن، و لێتان دەبوردرێت: بدەن، و پێتاندەدرێت؛ پێوانەیەکی باش، پەستێنراو، پێکەوە ڕاژەنراو، و لێڕژاو، خەڵک دەیکاتە باوەشتانەوە. چونکە بەو پێوانەیەی کە پێی دەپێون، پێتان دەپێورێتەوە - لوقا ٦:٢٧-٣٨.
ئایا ئەم وشانە زۆر سەیر نین کە لە ڕۆژێکی وەک ئەمڕۆدا بگەنە دەستمان، کاتێک نەتەوە شارستانییە بەناوکان لە شەڕێکی خوێناویدان و مردن نزیکەی هەموو شوێنێک زاڵە؟1 بێگومان، دەبێت لەبیرمان بێت کە خاوەنمان عیسای مەسیح قسەی لەگەڵ قوتابییەکانی خۆی دەکرد. ئێمە لێرەدا، و باشتر وایە ڕاشکاوانە ڕووبەڕووی ببینەوە، ڕێنماییمان نییە بۆ نەتەوەکانی جیهان سەبارەت بەوەی چۆن کاروباری حکومڕانی خۆیان بەڕێوەببەن. ئەگەر بەناو کتێبەکەدا بڕۆین، دەبینین کە کاتێک نەتەوەکان خودا لەبیر دەکەن، ئەو نەتەوەکانی تر بەکاردەهێنێت بۆ سزادانیان. بنەمای حکومڕانی بە درێژایی کتێبی پیرۆزدا دەڕوات و ناکۆکی لەگەڵ پلانی نیعمەتدا نییە. 1 لە کاتی جەنگی جیهانی دووەمدا نووسراوە.
ئێمە پێشتر تێبینیمان کردووە کە وتاری سەر کێو ئینجیل نییە. بنەماکانی پاشایەتیی خودامان پێدەدات، ئەو بنەمایانەی کە دەبێت هەمیشە حوکمی ژیانی منداڵانی خودا بکەن. هەندێک هەن کە ئەوەی لێرەدا هەیە پشتگوێ دەخەن. ئەوان پێداگری دەکەن کە ئەمە بە قوتابییەکانی لە ئیسرائیل دراوە و تەنها کەمێک پێش هاتنەوەی مەسیح لە دووەم هاتنەوەدا کاری پێدەکرێتەوە. ئەوە بیری فێڵبازانەیە. بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی کە پێمان دەوترێت ڕاستودروستیی یاسا لە ئێمەدا بەدی دێت کە بەپێی جەستە نا، بەڵکو بەپێی ڕۆح دەڕۆین، چۆن دەتوانین بۆ ساتێکیش بیر لەوە بکەینەوە کە ئەو بنەمایانەی لێرەدا بۆ قوتابییەکان دانراون، بۆ ئێمە کاریان پێناکرێت؟ مەسیح هێشتا غایبە، و ئێمە لێرەین کە ناچارین هەڵە لێمان تێبگەن و دەبێت ئازار بچێژین ئەگەر ناوی ئەومان هەڵگرتبێت. ئەوە بە تەواوی ئەوەیە کە خوداوەندە پیرۆزەکەمان لە وتارەکەیدا جەختی لێکردەوە. "بەڵام بە ئێوە دەڵێم کە گوێ دەگرن، دوژمنەکانتان خۆشبوێت، چاکە لەگەڵ ئەوانەدا بکەن کە ڕقیان لێتانە." ئێستا لێرەدا ئەرکێکی ڕاستەوخۆ هەیە بۆ هەموو کەسێک وەک تاک. پرسیارەکە لە ئێوە دەکەم وەک چۆن لە دڵی خۆم کردم. ئایا ئێمەی مەسیحییەکان کە بانگەشەی باوەڕ دەکەین، دوژمنەکانمان خۆشدەوێت؟ ئەوە فەرمانی خوداوەند یەسووعی مەسیحە. ئەگەر دوژمنەکانمان خۆشبوێت، دڵخۆش نابین کاتێک ئازار دەچێژن، و بە دڵنیاییەوە هەوڵ دەدەین شتەکان بۆ ئەوان خراپتر نەکەین. ئەو لێرەدا باسی قوتابییەکان دەکات، نەک کاروباری نەتەوەیی. ئەگەر نەتەوەی مەسیحی هەبوونایە، ئەوا بەرپرسیار دەبوون کە بەپێی ئەو بنەمایانە بژین. بەڵام هیچ نەتەوەیەک نییە کە بە تەواوی ڕێز لە خوداوەند یەسووعی مەسیح بگرێت و ملکەچی فەرمانەکانی بێت. دەریاوان یان سەربازی مەسیحی پێویست ناکات ڕقی لە دوژمنەکەی بێت، هەرچەندە لە شەڕدا خزمەتی وڵاتەکەی دەکات.
چیانگ کای شێک هەوڵی داوە هەڵوێستێکی خۆڕاگری و خۆشەویستی بپارێزێت تەنانەت بەرامبەر بەوانەش کە ناخۆشییان بۆ نەتەوەکەی هێناوە. میسیۆنێرێک پێمان دەڵێت چۆن دڵی جووڵا کاتێک ئەو سەرکردە گەورە چینییە نوێژی دەکرد، "ئەی خودا، بمپارێزە لەوەی هەرگیز ڕقم لە ژاپۆنییەکان بێتەوە!" پێویستی بە نیعمەت بوو بۆ ئەوەی بەو شێوەیە نوێژ بکات. چەند جارێک بیستوومانە سەربازە مەسیحییەکان هیچ ڕقێکیان لە دڵیاندا نییە بەرامبەر بە دوژمنەکانیان. کەچی چەند جارێک دەبینین تەنانەت مەسیحییە دەربڕاوەکانیش بە ڕۆحێکی خراپە و ڕق بەرامبەر بە یەکتر. هیچ شتێک ئەوەندە ڕێگر نییە بۆ کاری پەروەردگار وەک ئەمە. پێویستە لەبیرمان بێت کە مەسیح فەرموویەتی: "بە چ پێوانەیەک پێوانە بکەن، بە هەمان پێوانە بۆتان دەپێورێتەوە." "بەڵام بە ئێوە دەڵێم کە گوێ دەگرن، دوژمنەکانتان خۆشبوێت، چاکە لەگەڵ ئەوانەدا بکەن کە ڕقیان لێتانە." گوێڕایەڵی ئەم فەرمانانە کردن نیشانەی ڕۆحی مەسیحە. ئەمە خۆشەویستییە لە کرداردا. بە تەواوی دەرکەوت لە پەروەردگارە پیرۆزەکەماندا، کە ژیانی خۆی دانا بۆ ئەوانەی کە دوژمنی بوون و بێ هۆکار ڕقیان لێی بوو. کاتێک لە سەرەوە لەدایک دەبینەوە (یۆحەننا 3:3)، سروشتێکی خودایی وەردەگرین، و بەم شێوەیە بە پێی توانای خۆمان دەتوانین بە خۆشەویستییەوە بەرامبەر بە هەموو مرۆڤەکان بڕۆین، گرنگ نییە هەڵسوکەوتیان بەرامبەرمان چەند زیانبەخش و پڕ لە ڕق بێت.
پاشان خودای ئێمە بەردەوام دەبێت: "داوای بەرەکەت بکەن بۆ ئەوانەی نەفرەتتان لێ دەکەن، و نوێژ بکەن بۆ ئەوانەی بە خراپ مامەڵەتان لەگەڵ دەکەن." ئەمە سەرچاوەی باوەڕە. هیچ کەسێک ئەوەندە خراپ یان گەندەڵ نییە کە ئەگەری ئەوە نەبێت لە ڕێگەی تەختی خوداوە پێی بگات و نەرم بکرێت. ئێمە بە نوێژ دەست دەدەینە ئەو تەختە. کاتێک داوای بەرەکەت دەکەین بۆ ئەوانەی نەفرەتمان لێ دەکەن، ئێمە لە لای خودا تکا دەکەین بۆیان. دووبارە خودای ئێمە نموونەمان بۆ دادەنێت، ئەو کە نوێژی کرد، "باوکە، لێیان خۆشبە؛ چونکە نازانن چی دەکەن" (لۆقا ٢٣:٣٤).
کاتێک کەسێک زۆر بێڕەوشت بوو، لە جیاتی ئەوەی بە هەمان شێوە مامەڵەی لەگەڵ بکەیت، لەسەر ئەژنۆ دابنیشە و داوای بەرەکەتی بۆ بکە، و کاتێک ڕۆحی خودا قسەی لەگەڵ دەکات، هەڵوێستی دەگۆڕێت. تاقیبکەرەوە و بزانە. بە تەنیا بچۆ بە ئامادەبوونی خودا و داوای لێبکە بە خۆشەویستی خودایی قسە لەگەڵ ئەو دڵانە بکات. نوێژ بۆ ئەوانە بکە کە هەستی خراپت بەرامبەریان هەبووە. "هەرکەسێک زللەیەکی لێدایتە سەر یەک ڕوومەت، ئەوی تریشی بۆ ڕاگرە؛ و ئەوەی کە چاکەتەکەی لێسەندیتەوە، ڕێگەی لێمەگرە کە قەمیسەکەشت ببات." ئەمە یەکێکە لەو ئایەتانەی کە زۆرێک لە براکانم بە دڵخۆشییەوە بۆ پاشماوەی ئیسرائیل دەیگوازنەوە! ڕەنگە ئێستا کەمێک ناڕەحەت بێت، بەڵام خودا مەبەستی بوو وشەکانی بە مانای وشەیی وەربگرین. ئەو نموونەیەکی بە قوتابییەکانی دا. ئەو بە بێ گلەیی سووکایەتیی قبوڵ کرد و خۆی سپارد بەوەی کە بە دادپەروەری دادوەری دەکات. پیاوان بە دڕندانەترین شێوە خراپ مامەڵەیان لەگەڵ کرد. ئەوان ڕایکێشا بۆ گۆلگۆتا و بە خاچەکەیانەوە کوتای. ئەو دەیتوانی داوا لە خودا بکات سزایان بدات، بەڵام هاواری کرد، "باوکە، لێیان خۆشبە؛ چونکە نازانن چی دەکەن." ئەگەر کەسێک زللەیەکی لێداینە سەر یەک ڕوومەت، ئایا ئامادەین بەرگەی بگرین و تەنانەت ڕووبەڕووی خراپ مامەڵەی زیاتر ببینەوە لە پێناویدا؟ "و ئەوەی کە چاکەتەکەی لێسەندیتەوە، ڕێگەی لێمەگرە کە قەمیسەکەشت ببات." پێویست ناکات هەوڵبدەین ئەمە زۆر بە مانای وشەیی وەربگرین. خودی پەروەردگارمان، کاتێک زللەیەکی لێدرا لەسەر یەک ڕوومەت، نەگوتراوە کە دوژمنەکەی هاندا بێت بۆ ئەوەی زللەیەکی تر لێبدات. بەڵکو ڕۆحی تۆڵەسەندنەوەیە کە لێرەدا سەرزەنشت دەکرێت. قوتابی پەروەردگار عیسا دەبێت ڕازی بێت بە نادادپەروەرانە ئازار بچێژێت. تەنانەت ئەگەر لە دادگاش سکاڵای لەسەر تۆمار کرا، دەبێت ئامادە بێت زیاتر بدات لەوەی کە بە یاسایی داوای لێدەکرێت. ئەمە ستانداردێکە زۆر بەرزە بۆ مرۆڤی نوێ نەبووەوە، و بە دەگمەن دەگاتە لای ئەوانەی کە خۆیان بە شوێنکەوتووی مەسیح دەزانن.
ئەوە نیعمەتێکی ئاشکرایە و لەلایەن مەسیحەوە دابین کراوە. "بە هەموو کەسێک بدە کە داوات لێ دەکات: و لەو کەسەی کە شتەکانت لێ دەبات، داوایان لێ مەکەرەوە." مەسیحی دەبێت بەردەوام لە لایەنی بەخشیندا بێت و پێویست ناکات زۆر وردبین بێت بۆ ئەوەی بزانێت ئایا خەڵک شایەنی هەموو شتێکن کە داوای لێ دەکەن. ئایا تۆ شایەنی هەموو ئەو شتانەیت کە خودا پێت دەدات؟ ئایا هەموومان سوپاسگوزار نەبووین بۆ ئەوەی کە ئەو داویەتی؟ ئەمە بەو مانایە نییە کە هەمیشە دەتوانین هەموو شتێک بدەین کە خەڵکی داوای دەکەن، بەڵام مەبەست ئەوەیە کە دەبێت هەڵوێستی بەخشینمان هەبێت، ئامادە بین بۆ یارمەتیدان و هاوکاریکردن نەک دژایەتیکردن.
سەرنج بدە نەگوتراوە کە دەبێت ئەوە بدەین کە هەموو کەسێک داوای دەکات. وا کردن زۆرجار واتای ئەوە دەبێت کە نادادپەروەری بەرامبەر بەوانی تر بکەین، وەک بۆ سەرۆکی خێزانێک کە بداتە سواڵکەران ئەوەی ماڵەکەی خۆی، کە بەرپرسیارە لە چاودێریکردنیان (1 Tîmotawus 5:8)، لەوانەیە زۆر پێویستیان پێی بێت. کات هەیە کە باشترە ئامۆژگاری دڵسۆزانە بدەیت لەوەی خێر بدەیت. بەڵام ئەگەر کەلوپەلی کەسێک بە زۆر لێی وەرگیران، دەتوانین ڕازی بین وازیان لێ بهێنین کاتێک دڵنیا دەبینەوە کە خاوەنی سامانە ڕاستەقینەکەین کە هەرگیز لەناو ناچێت.
ئێستا یاسای زێڕین دێتە ئاراوە- "وەک چۆن دەتانەوێت خەڵک بۆ ئێوە بکەن، ئێوەش بە هەمان شێوە بۆ ئەوان بیکەن." زۆرجار گوتراوە کە پەروەردگار عیسای مەسیح داهێنەری ئەم یاسایە نەبووە، بەڵکو لە نووسراوەکانی دیکەی کۆنتری جیهاندا دۆزراوەتەوە. مامۆستا گەورەکەی چین، کۆنفیوشس (کینگ فوتسزە)، گوتی: "ئەوەی ناتەوێت خەڵکی بۆت بکەن، تۆش بۆ ئەوان مەکە." ئەوە نەرێنییە. پەروەردگار عیسای ئێمە ئەرێنی دەکاتەوە. "وەک چۆن دەتانەوێت خەڵک بۆ ئێوە بکەن، ئێوەش بە هەمان شێوە بۆ ئەوان بیکەن." لێرەدا چاکەخوازی لە کرداردایە، لێرەدا چاکە ئەرێنییە، نەک نەرێنی، تەنانەت بەدوای دەرفەتێکدا دەگەڕێت بۆ جەختکردنەوە لە خۆشەویستی و میهرەبانی خودا بۆ پیاوان و ژنانی پێویست لە دەوروبەری مرۆڤ، ئەم پێوەرە بەرزە تەنها لێرە لە کتێبی خودادا دەدۆزرێتەوە.
دەتوانیت لە ئەدەبیاتی جیهان بگەڕێیت پێش ئەوەی مەسیح بێت، و لە هیچ شوێنێک نایدۆزیتەوە. ئەم یاسایە زێڕینە یەکەم جار لەلایەن کوڕی خودای پیرۆزەوە ڕاگەیەندرا. کتێبی پیرۆز کتێبی یاسای زێڕینە.
هەڵە مەکە و وا بزانە ئەمە ڕێگەی ڕزگارییە. هاوڕێ خۆشەویستەکانم، ئەگەر دەبوو چاوەڕێ بکەیت تاوەکو گوێڕایەڵی یاسای زێڕین بکەیت، هەرگیز نەدەبوویتە مەسیحی. پێویستە دان بەوەدا بنێیت کە تۆ گوناهت بەرامبەر خودا کردووە، و کاتێک متمانە بە مەسیح دەکەیت و وەک ڕزگارکەری خۆت قبووڵی دەکەیت، دەبیتە مەسیحی. پاشان دەبێت وەک گەورەی خۆت دانی پێدا بنێیت. ئەو توانای ئەوەت پێدەبەخشێت کە یاسای زێڕین جێبەجێ بکەیت. "هەر وەک چۆن دەتانەوێت خەڵک بۆ ئێوە بیکەن، ئێوەش بە هەمان شێوە بۆ ئەوان بیکەن."
لە بەشی داهاتووی دەقەکەماندا، پەروەردگار عیسا نیشان دەدات چۆن خەڵک خۆیان بە قوتابی ئەودا دەزانن کەچی لە ڕەفتاری کردەییدا لە جیهان بەرزتر نین. «چونکە ئەگەر ئێوە ئەوانەتان خۆشبوێت کە ئێوەیان خۆشدەوێت، چ سوپاسگوزارییەکتان دەبێت؟ چونکە گوناهبارانیش ئەوانەیان خۆشدەوێت کە خۆشیان دەوێن.» ئەگەر تەنها ئەوانەت خۆشبوێت کە خۆشیان دەوێیت، ئەوە چ خێرێکە بۆ تۆ؟ «وە ئەگەر چاکە لەگەڵ ئەوانەدا بکەن کە چاکەتان لەگەڵ دەکەن، چ سوپاسگوزارییەکتان دەبێت؟ چونکە گوناهبارانیش هەمان شت دەکەن.» «وە ئەگەر قەرز بدەن بەوانەی کە هیوادارن لێیان وەربگرنەوە، چ سوپاسگوزارییەکتان دەبێت؟ چونکە گوناهبارانیش قەرز دەدەن بە گوناهباران، بۆ ئەوەی هەمان بڕ وەربگرنەوە.» پەروەردگار گاڵتە بەوانە دەکات کە خۆیان بە منداڵی خودا دەزانن کاتێک لە ڕەفتاری کردەییدا، هیچ بەرزتر نەبوونەتەوە لەوانەی کە بە هیچ شێوەیەک هیچ بانگەشەیەک ناکەن. نابێت هەوڵ بدەین خراپە بە خراپە تێپەڕێنین؛ بەڵکو خراپە بە چاکە تێپەڕێنین. ئەوکات ڕۆحی مەسیح دەردەخەن. «بەڵکو دوژمنەکانتان خۆشبوێت، و چاکە بکەن، و قەرز بدەن، بەبێ ئەوەی هیوای وەرگرتنەوەی هیچ شتێک بکەن؛ و پاداشتەکەتان گەورە دەبێت، و دەبنە منداڵی هەرە بەرزەکە: چونکە ئەو میهرەبانە لەگەڵ بێسوپاسەکان و خراپەکاران.» ئەمە یەکێکە لە سەختترین وانەکان کە دەبێت فێری بین. بەڵام بە گوێڕایەڵیکردن بۆ ئەم وشانە، پەیوەندیی خۆمان لەگەڵ خودای باوکماندا جەخت لێ دەکەینەوە، چونکە ئەو میهرەبانە لەگەڵ بێسوپاسەکان و خراپەکاران. «کەواتە ئێوەش میهرەبان بن، وەک چۆن باوکیشتان میهرەبانە.»
پاشان پەروەردگارمان شتێک دەڵێت کە زۆربەمان هەرگیز بیریان لێ نەکردووەتەوە. دەزانین کە لە کتێبی پیرۆزدا هەیە و هێشتا کاریگەرییەکی ئەوەندە کەمی لەسەر ژیانمان هەیە: "حوکم مەدەن، حوکم نادرێن؛ مەحکوم مەکەن، مەحکوم ناکرێن؛ ببورن، دەبورێنرێن." سەیرم دێت کێمان دەتوانێت تاقیکردنەوەیەکی لەو شێوەیە بکات و بڵێت، "تاوانبار نیم!" چەند خێراین لە دادوەری کردنی خەڵکی تر – بۆ دادوەری کردنی پاڵنەرەکانی خەڵک، بۆ نیشاندانی خراپە لەو شوێنەی کە ڕەنگە بوونی نەبێت. چەند جار دادوەرییەکان دڵڕەق و ناڕاستن! "حوکم مەدەن،" پەروەردگارمان عیسا فەرمووی، و ئێمە گرنگییەکی ئەوەندە کەمی پێ دەدەین. "حوکم مەدەن، حوکم نادرێن؛ مەحکوم مەکەن، مەحکوم ناکرێن؛ ببورن، دەبورێنرێن." شاعیر دەڵێت، "هەڵەکردن مرۆڤانەیە، لێبوردن خوداییە." ببورن و دەبورێنرێن. "بدەن، پێتان دەدرێت؛ پێوانەیەکی باش، پەستێنراو، پێکەوە ڕاژەنراو و لێڕژاو، خەڵک دەیخەنە باوەشتانەوە. چونکە بەو پێوانەیەی کە پێی دەپێون، بە هەمان شێوە بۆ ئێوەش دەپێورێتەوە." خودا هەمیشە بەخشندەیە و ئێمە بانگکراوین بۆ ئەوەی لاسایی ئەو بکەینەوە. با خۆپەرست نەبین، هەمیشە بەدوای ناسینەوەدا نەگەڕێین. خۆشی ڕاستەقینە لە خزمەتکردنی خەڵکی تردا دەدۆزرێتەوە. "باشترە،" عیسا فەرمووی، "بدەیت وەک لەوەی وەربگریت."
ئەگەر بەرهەمی ڕۆحی پیرۆز دەربخەین، کە خۆشەویستییە، ئەوا دەبینین کە تەنانەت پیاوانی بێباوەڕ و بێخوداش دەست دەکەن بە ناسینەوەی ئەو ڕاستییەی کە ئێمە بەڕاستی سەر بە مەسیحین. سەرسوڕهێنەرە چۆن نیعمەت دەتوانێت بەسەر خراپە و گوناهدا زاڵ بێت. ناتوانیت بدۆڕێیت ئەگەر ژیانت بە بەخشینەوە بەسەر بەریت، بەڵام ئەگەر بە وەرگرتن و وەرگرتنەوە بەسەری بەریت، بە تەواوی دەدۆڕێیت. چەندەها کەس وەک دەریای مردوون. بۆ چەندین سەدە ڕووباری ئوردن ئاوی سازگار دەڕژێنێتە ناو دەریای مردوو، و هێشتا هەر وەک خۆی ماوەتەوە کە بۆ سەدان ساڵە. هیچ دەرچەیەکی نییە، هەموو کات "وەرگرتووە". ئەگەر دەتەوێت نهێنی ژیانێکی بەختەوەر بزانیت، ئەوا لە گوێڕایەڵی فەرمایشتی خودادا دەیدۆزیتەوە، "ببەخشە، و پێتان دەدرێت."
لە حکومەتی خودا، ئەو دڵنیا دەبێتەوە کە لە کۆتاییدا وەک چۆن ئێمە مامەڵە لەگەڵ ئەوانی تر دەکەین، مامەڵەمان لەگەڵ دەکرێت. دڵی بەخشندە بەخشندەیی لە بەرامبەردا وەردەگرێت. کەس هەرگیز بە خۆشەویستی لەدەست نادات، یان بە بەخشین هەژار نابێت، چونکە ئەو بەرەکەتی ئەوانەی هەیە کە لە خۆی هەژارترن.
ڕێنماییەکانی مەسیح بۆ ڕێنماییکردنی قوتابییەکانی درابوون. هەڵەیە وا بیربکەینەوە کە لە فێرکردنەکانی خوداماندا سیستەمێکی ئەخلاقیمان هەیە کە بۆ کۆنتڕۆڵکردنی مەیلی خراپی مرۆڤە سروشتییەکان و بەرزکردنەوەیان بۆ ئاستێکی ڕۆحی بەرزتر داڕێژراوە. هیچ شتێک ئەمە ناکات جگە لە لەدایکبوونەوەی نوێ. کاتێک مرۆڤەکان لە خودا لەدایک دەبن، ئەوان لە ڕێنماییەکانی عیسادا ئەو بنەمایانە دەدۆزنەوە کە بۆ ژیانکردنی ژیانی نوێ ڕێنمایی دەکەن. بەڵام پێویستە لەبیرمان بێت کە دەبێت ژیانێک هەبێت کە پێی بژین، پێش ئەوەی بتوانین ژیانەکە بژین.
بناغە پتەو و لاوازەکان -- لوقا ٦:٣٩-٤٩
"ئەو نموونەیەکی بۆ گێڕانەوە، ئایا کوێر دەتوانێت ڕێنمایی کوێر بکات؟ ئایا هەردووکیان ناکەونە ناو چاڵەکە؟ قوتابی لە مامۆستای خۆی گەورەتر نییە: بەڵام هەرکەسێک کامڵ بێت، وەک مامۆستای خۆی دەبێت. بۆچی تۆ سەیری ئەو تۆزە دەکەیت کە لە چاوی براکەت دایە، بەڵام ئەو تیرە نابینیت کە لە چاوی خۆت دایە؟ یان چۆن دەتوانیت بە براکەت بڵێیت، برا، با ئەو تۆزە لە چاوت دەربهێنم، کاتێک خۆت ئەو تیرە نابینیت کە لە چاوی خۆت دایە؟ ئەی دووڕوو، سەرەتا ئەو تیرە لە چاوی خۆت دەربهێنە، ئینجا بە ڕوونی دەبینیت بۆ ئەوەی ئەو تۆزە لە چاوی براکەت دەربهێنیت. چونکە دارێکی باش میوەی خراپ ناهێنێت؛ هەروەها دارێکی خراپیش میوەی باش ناهێنێت. چونکە هەر دارێک بە میوەکەی خۆی دەناسرێتەوە. چونکە خەڵک لە دڕک هەنجیر کۆ ناکەنەوە، و لە دار دڕکیش مێو کۆ ناکەنەوە. پیاوێکی باش لە گەنجینەی باشی دڵیەوە شتی باش دەردەهێنێت؛ و پیاوێکی خراپیش لە گەنجینەی خراپی دڵیەوە شتی خراپ دەردەهێنێت: چونکە لە زۆری دڵەوە دەمی قسە دەکات. بۆچی ئێوە بانگم دەکەن، خوداوەند، خوداوەند، و ئەو شتانە ناکەن کە من دەیڵێم؟ هەرکەسێک بێتە لای من، و گوێ لە قسەکانم بگرێت، و جێبەجێیان بکات، من نیشانتان دەدەم کە ئەو لە کێ دەچێت: ئەو لە پیاوێک دەچێت کە ماڵێکی دروست کرد، و قووڵ هەڵکەند، و بناغەکەی لەسەر بەردێک دانا: و کاتێک لافاو هەستا، لێشاوی ئاوەکە بە توندی لەو ماڵەی دا، و نەیتوانی بیهەژێنێت؛ چونکە لەسەر بەردێک بنیات نرابوو. بەڵام ئەو کەسەی گوێ دەگرێت، و جێبەجێی ناکات، لە پیاوێک دەچێت کە بەبێ بناغە ماڵێکی لەسەر زەوی دروست کرد؛ کە لێشاوی ئاوەکە بە توندی لێی دا، و دەستبەجێ ڕووخا؛ و وێرانبوونی ئەو ماڵە زۆر گەورە بوو"- لوقا ٦:٣٩-٤٩.
بەپێی شێوازی ئاسایی فێرکردنی خاوەنەکەمان، ئەو دەگەڕێتەوە سەر فێرکردنی نموونەیی لە کۆتاییهێنان بەم وتارە گەورەیە. چەند زیندووە ئەو وێنەیەی دێتە بەرچاومان کاتێک گوێمان لێیەتی دەڵێت: "ئایا کوێر دەتوانێت ڕێنمایی کوێر بکات؟ ئایا هەردووکیان ناکەونە ناو چاڵەکە؟" ئایا دەتوانرێت بە گونجاوتر دەرببڕدرێت ئەنجامە خەمناکەکانی شوێنکەوتنی مامۆستایانی مرۆڤی بێ ڕۆشنایی لەبری ئەوەی ڕێنمایی بکرێت لەلایەن وشەی ڕوونی خاوەنەکەمان؟ جێی سەرنجە کە لە نامەی یەکەمی تیمۆساوسدا، بەشی شەشەم، نێردراو پۆڵس جەخت لە گرنگیی گوێگرتن لە قسەکانی خاوەن یەشوعی مەسیحەکەمان دەکاتەوە کە فێرکردنێک دەخەنەڕوو کە بەپێی خوداپەرستییە. ئەم وشانە لە چوار ئینجیلەکەدا دەدۆزرێنەوە، لەوێ گوێمان لە خودی خاوەنەکە دەبێت کە قسە لەگەڵ قوتابییەکانی دەکات. بەڵام زۆرجار پێمان دەوترێت کە ئەم فێرکردنە چیتر پابەندکەر نییە بۆ مەسیحییەکانی ئەمڕۆ، چونکە ئاشکراکردنی تەواوتری نهێنیی یەک جەستە هاتووە. ئەنجامە خەمناکەکانی قبوڵکردنی ئەم بۆچوونانە زوو دەبینرێن. ئەوانەی کە دەیانخەنەڕوو لە ڕاستیدا دەردەکەوێت کە سەرکردەی کوێرن، و ئەوانەی کە قبوڵیان دەکەن قوتابی کوێرن، و هەردووکیان بە یەک شێوە دەکەونە ناو چاڵی ئەنتینۆمیانیسم لە لایەکەوە یان یاساییەتیی توند لە لایەکی ترەوە. باشە بە وریاییەوە بیری لەم وشانەی نێردراوەکە بکەینەوە، کە بە تەواوی دەیانهێنمەوە:
ئەگەر هەر کەسێک بە شێوەیەکی تر فێر بکات، و ڕازی نەبێت بە وشە تەندروستەکان، تەنانەت وشەکانی پەروەردگارمان عیسای مەسیح، و بەو فێرکردنەی کە لەگەڵ خوداپەرستیدا دەگونجێت؛ ئەو لووتبەرزە، هیچ نازانێت، بەڵکو خەریکی پرسیار و ناکۆکی وشەییە، کە لێیەوە حەسودی، ناکۆکی، قسەی ناشرین، گومانی خراپ، مشتومڕی چەوت و گوماناوی پیاوانی خاوەن مێشکی گەندەڵ، و بێبەش لە ڕاستی دێتە کایەوە، بەو گومانەی کە قازانج خوداپەرستییە: لە کەسێکی وادا خۆت بەدوور بگرە. بەڵام خوداپەرستی لەگەڵ ڕازیبووندا قازانجێکی گەورەیە.
مامۆستا، پەروەردگارە پیرۆزەکەمان، بنەمای داناوە کە قوتابییەکانی دەبێت ژیانی خۆیانی لەسەر ڕێکبخەن. ئەگەر بمانەوێت بگەینە کامڵی ڕۆحی، ناتوانین پشتگوێ بخەین ئەوەی کە ئەو بەم شێوەیە لەبەردەممان داناوە. لۆقا ٦:٤١-٤٢ نزیکەی گاڵتەجاڕییە بەو شێوەیەی کە گاڵتە دەکەن بە گەمژەیی کەسێک کە هەوڵ دەدات براکەی ڕاست بکاتەوە، لە کاتێکدا خۆی زۆر دوورە لە ڕۆیشتن لە ڕێگاکانی ڕاستیدا. "بۆچی سەیری پەلکە چاوەکەی براکەت دەکەیت، بەڵام تەختە چاوەکەی خۆت نابینیت؟" لە کۆینێدا، وەک لە تۆمارە تازە دۆزراوەکانی میسردا هاتووە، ئەم وشەیە لەلایەن گەنجێکەوە بەکارهاتووە کە بۆ دایکی نووسیوە، باسی ئەو ئازارە دەکات کە چەشتوویەتی بەهۆی چوونە ژێر نینۆکی گەورەی دەستییەوە. ڕوونە کە بە "تەختە" مەبەستی وردەدارێکە، بەڵام ئەم وردەدارە ئەوەندە گەورە دیار بووە کە وشەی "تەختە"ی بەکارهێناوە بۆ وەسفکردنی. بێگومان، ئەمە ئەوەیە کە پەروەردگارمان مەبەستیەتی. کێ، بە وردەدارێک لە چاوی خۆیدا، دەتوانێت بە دروستی حاڵەتی چاوی براکەی بناسێتەوە؟ ئەگەر خۆم لەژێر دەسەڵاتی گوناهدا بم، لە هیچ حاڵەتێکدا نیم کە سەرزەنشتی کەسێکی تر بکەم. ئەوەی پێویستە بیکەم ئەوەیە کە خۆم ڕاست بکەمەوە و پاشان دەتوانم یارمەتی برا گومڕاکەم بدەم. هەڵگرتنی هەڵوێستێکی تر ئەوەیە کە خۆت بە دووڕوو دابنێیت – شتێک بڵێیت و شتێکی تر بژیت. بۆیە پەروەردگار پێداگری دەکات کە تەختەکە سەرەتا لە چاوی خۆت دەربکرێت، و پاشان دەتوانین بە ڕوونی ببینین بۆ ئەوەی پەلکەکە لە چاوی براکەمان دەربکەین.
لە زۆر شوێنی پەرتووکی پیرۆزدا، مرۆڤ وەک درەختێک وێنا کراوە. لە زەبوورەکاندا، ڕاستودروست وەک دارخورما یان زەیتوونێک دەبینرێت، جوان و سەوز؛ لە کاتێکدا بەدکاران لەژێر وێنەی درەختێکی خراپدا دەردەکەون، کە دواجار فڕێدەدرێنە ناو ئاگر. خودا هەمان وێناکان لە دوو ئایەتی داهاتوودا بەکاردەهێنێت: درەختێکی باش بەری باش دەدات؛ درەختێکی گەندەڵ بەری خراپ دەدات. مرۆڤ تاوانبار نییە چونکە تاوان دەکات. ئەو تاوان دەکات چونکە تاوانبارە. کاتێک کەسێک لە خودا لەدایک دەبێت، تاوان لای ئەو قێزەون دەبێت و هەوڵ دەدات ژیانی بە ڕاستودروستی ڕێکبخات. بۆیە ئەو بەر بۆ خودا دەهێنێت. بەم شێوەیە هەموو درەختێک بە بەری خۆی دەناسرێتەوە. خەڵک چاوەڕێ ناکەن هەنجیر لە دار دڕکاوی کۆبکەنەوە، نەش ترێ لە دەوەنی دڕکاوی. هەریەکەیان بەپێی جۆری خۆی بەر دەدات. ئەو پیاوەی کە خۆی ڕادەستی خودا کردووە و هەوڵ دەدات بەپێی ووشەی ئەو بڕوات، لە گەنجینەی باشی دڵیەوە ئەوەی باشە دەردەهێنێت، بۆ شکۆمەندی خودا و بەرەکەتی مرۆڤایەتی؛ لە کاتێکدا پیاوێکی بە سروشت خراپ، کە هەرگیز نوێ نەکراوەتەوە، لە گەنجینەی خراپی دڵیەوە ئەوەی خراپە دەردەهێنێت. دڵە کە مرۆڤ دروست دەکات. "لە زۆری دڵەوە دەم قسە دەکات." داننان بە دڵسۆزی بۆ مەسیح و ناوهێنانی وەک خودا لە کاتێکدا بە ناڕەزامەندی لە ووشەی ئەو دەڕۆیت، هەردووکی گەمژەیی و دووڕووییە. ئێمە هەندێک جار گۆرانی دەڵێین، و بە ڕاستی:
ئەگەر ئەو پەروەردگاری هەموو نەبێت، ئەوا ئەو هەرگیز پەروەردگار نییە.
چەند پێویستە ئەمەمان لەبیر بێت! وشەکەی دەبێت لە هەموو لایەنێکی ژیانماندا زاڵ بێت و کۆنترۆڵ بکات. هەموومان ئاشناین بە ئەو نموونەیەی کە پەروەردگارمان ئەم وتارەی پێ کۆتایی پێ دێنێت. ئەو پیاوەی کە وشەکەی دەبیستێت و گوێڕایەڵی دەکات، بە کەسێک دەچوێنێت کە دەستی دایە دروستکردنی ماڵێک، و بۆ ئەوەی پارێزراو بێت، قووڵ هەڵکەند و بناغەکەی لەسەر بەردێک دانا. خودی مەسیح ئەو بەردەیە. تەنها کاتێک لەسەر ئەو بنیات دەنێین، پارێزراو دەبین. بە شێوەیەکی وێنەیی، پەروەردگار ئەو ماڵەی کە لەسەر ئەو جۆرە بناغەیە دروست کراوە، وەک بەرگەگرتنی زۆرترین زریانی توند نیشان دەدات. ئەو دەڵێت کاتێک لافاوەکە هەستا، زریانەکە بە توندی لەو ماڵەی دا و نەیتوانی بیهەژێنێت چونکە لەسەر بەردێک بنیات نرابوو. بە هەمان شێوە دەبێت بۆ هەموو کەسێک کە متمانەی بە مەسیح کردووە وەک ڕزگارکەر، و پاشان هەوڵ دەدات بە گوێڕایەڵی ویستی ئاشکراکراوی ئەو بڕوات.
پیاوی سەرپێچی کەر و خۆپەرست، کە ووشەی مەسیح دەبیستێت، بەڵام دڵی خۆی ڕادەستی ڕزگارکەر ناکات، متمانەی پێ ناکات و گوێڕایەڵی ناکات، وەک پیاوێک وایە کە، بەبێ دانانی هیچ بناغەیەک، ماڵەکەی لەسەر زەوی دروست کرد. کاتێک زریان هەستا و لافاوەکە بە توندی لێی دا، ڕووخا، و وێرانبوونی ئەو ماڵە زۆر گەورە بوو چونکە بناغەیەکی پتەوی نەبوو. ئەم نموونەیە خۆی ڕوون دەکاتەوە. پێویستی بە ڕووناککردنەوەی ڕۆحی خودا نییە بۆ ئەوەی واتاکەی ڕوون بێتەوە. تەنها ئەوەی پێویستە ویژدانێکی چالاک و ئارەزوویەک بۆ ئەوەی لەگەڵ خودا ڕاست بێت. با ئەمە ڕاست بێت بۆ هەموو ئەوانەی ئەم پەیامەیان پێ دەگات.