ئەم بەشە وردەکاری دەخاتە ڕوو دەربارەی ئەوەی عیسا دوازدە قوتابییەکەی بە دەسەڵاتەوە بەهێز دەکات بەسەر شەیتانەکان و نەخۆشییەکاندا، دەیاننێرێت بۆ جاڕدانی شانشینی خودا و چاککردنەوەی نەخۆشەکان لەگەڵ ڕێنمایی تایبەت بۆ گەشتەکەیان. لەسەر گەڕانەوەیان، عیسا لەگەڵیاندا دەکشێتەوە، بەڵام جەماوەرێکی زۆر دوای دەکەون، کە دەبێتە هۆی ئەوەی عیسا بە شێوەیەکی پەرجۆیی خواردن بدات بە نزیکەی پێنج هەزار پیاو بە پێنج نان و دوو ماسی. گێڕانەوەکە ئەوەش لەخۆدەگرێت سەرلێشێواوی هیرۆد لەسەر بیستنی خزمەتەکەی عیسا، بە هەڵەداچوون و بە یۆحەننای لەئاوباپتایزکەر یان پێغەمبەرێکی تر دانا.
ئەرکی دوازدە نێردراوەکە -- لوقا ٩:١-١٧
پاشان ئەو دوازدە قوتابییەکەی بانگ کرد، دەسەڵات و توانای پێدان بەسەر هەموو شەیتانەکاندا و بۆ چاککردنەوەی نەخۆشییەکان. ناردنی بۆ ئەوەی شانشینی خودا ڕابگەیەنن و نەخۆشەکان چاک بکەنەوە. پێی گوتن: «هیچ شتێک بۆ گەشتەکەتان مەبەن، نە گۆچان، نە توورەکە، نە نان، نە پارە؛ نە دوو کراسیشتان پێ بێت. هەر ماڵێکیش چوونە ناوی، لەوێ بمێننەوە و لەوێشەوە بڕۆن. هەرکەسێکیش پێشوازیتان لێ نەکات، کاتێک لەو شارە دەچنە دەرەوە، خۆڵەکەی پێتان بتەکێنن بۆ شایەتییەک لە دژیان.» ئەوانیش ڕۆیشتن و بە شارۆچکەکاندا گەڕان، مزگێنییان ڕادەگەیاند و لە هەموو شوێنێک چاکیان دەکردەوە. ئێستا هێرۆدس، چوارسەرۆکەکە، هەموو ئەوەی بیست کە ئەو کردی: سەرلێشێواو بوو، چونکە هەندێک دەیانگوت یۆحەننا لە مردووان هەستاوەتەوە؛ هەندێکیش دەیانگوت ئیلیاس دەرکەوتووە؛ هەندێکی تریش دەیانگوت یەکێک لە پێغەمبەرە کۆنەکان زیندوو بووەتەوە. هێرۆدس گوتی: «من یۆحەننام سەربڕیوە، بەڵام ئەمە کێیە کە شتی وا لەبارەیەوە دەبیستم؟» ئارەزووی دەکرد بیبینێت. کاتێکیش نێردراوەکان گەڕانەوە، هەموو ئەوەیان پێ گوت کە کردبوویان. ئەویش بردن و بە تەنیا چوونە شوێنێکی چۆڵ کە سەر بە شاری بێتسەیدا بوو. خەڵکەکەش کاتێک زانییان، دوای کەوتن: ئەویش پێشوازی لێ کردن و لەبارەی شانشینی خوداوە قسەی بۆ کردن، هەروەها ئەوانەی پێویستییان بە چاکبوونەوە بوو چاکی کردنەوە. کاتێکیش ڕۆژ بەرەو ئێوارە چوو، دوازدە قوتابییەکە هاتن و پێیان گوت: «خەڵکەکە بەڕێ بکە، با بچنە شارۆچکە و گوندەکانی دەوروبەر، بۆ ئەوەی شوێنی مانەوە و خواردن پەیدا بکەن، چونکە ئێمە لێرە لە شوێنێکی چۆڵین.» بەڵام ئەو پێی گوتن: «ئێوە خواردنیان بدەنێ.» ئەوانیش گوتیان: «تەنها پێنج نان و دوو ماسی زیاترمان نییە، مەگەر بڕۆین و گۆشت بۆ هەموو ئەم خەڵکە بکڕین.» چونکە نزیکەی پێنج هەزار پیاو بوون. ئەویش بە قوتابییەکانی گوت: «بە پەنجا پەنجا کەس دایانبنێ لە کۆمەڵێکدا.» ئەوانیش وایان کرد و هەموویان دانیشتن. پاشان ئەو پێنج نان و دوو ماسییەکەی گرت، سەیری ئاسمانی کرد، داوای بەرەکەتی بۆ کردن، شکاندی و دایە قوتابییەکان بۆ ئەوەی لەبەردەم خەڵکەکە دایبنێن. ئەوانیش خواردیان و هەموویان تێر بوون: دوازدە سەبەتە لە پاشماوەی خواردنەکەشیان کۆکردەوە - لۆقا ٩:١-١٧.
لەم حەڤدە ئایەتەدا چوار بەشمان هەیە بۆ ڕەچاوکردن: یەکەم، ئەرکی دوازدە قوتابییەکە؛ دووەم، کاردانەوەی هێرۆدۆس بەرامبەر خزمەتەکەی خوداوەند یەسووعی ئێمە؛ سێیەم، گەڕانەوەی دوازدەکە؛ و لە کۆتاییدا، تێرکردنی جەماوەرەکە. هەموویان ئەوەندە بە توندی بەیەکەوە بەستراونەتەوە کە پێکەوە لێکیان دەدەینەوە.
گرنگە سەرنج بدەینە جیاوازییەکە لە فەرمانەکاندا کە خودا دای کاتێک هێشتا لێرە لەسەر زەوی بوو، و ئەوەی کە دای دوای ئەوەی لە مردووان هەستایەوە. ئەو وەک پاشای بەڵێندراوی ئیسرائیل، مەسیحی یەهوڤا هات. ئەو خۆی بەو شێوەیە بە گەلی ئیسرائیل پێشکەش کرد:
تۆبە بکەن، چونکە مەلەکووتی ئاسمان نزیکە.
ئەو لەوێ ئامادە بوو شانشینەکە دابمەزرێنێت ئەگەر ئەوان ئامادە بوونایە بۆی. بەڵام ئەو خەڵکەی کە ماوەیەکی زۆر چاوەڕێی مەسیح بوون، ئامادە نەبوون پێشوازی لێ بکەن. ئەوان ڕەتیان کردەوە، بەڵام ئەو ڕەتی نەکردنەوە. حەفتا قوتابی بانگ کرد بۆ لای خۆی و ناردنیانی دەرەوە. دواتر دوازدە قوتابییەکەی کۆکردەوە و دەسەڵات و فەرمانی پێدان بەسەر هەموو ڕۆحە پیسەکاندا، و بۆ چاککردنەوەی هەموو نەخۆشییەکان. ئەوان خۆیان هیچ دەسەڵاتێکی وایان نەبوو، ئەو پێیدان – ئەو دەسەڵاتەی کە هی خۆی بوو. قوتابییەکان دەبوو ڕابگەیەنن کە خودا بانگی هەموو مرۆڤایەتی دەکات بۆ ناسینەوەی پادشای ڕاستەقینە، و دەبوو پەیامەکەیان پشتڕاست بکەنەوە بە چاککردنەوەی نەخۆشەکان. ئێستا سەرنج بدەنە ئەو فەرمانەی عیسا پێیدان:
هیچ شتێک بۆ گەشتەکەتان مەبەن، نە گۆچان، نە توورەکە، نە نان، نە پارە؛ نە دوو کراس بۆ هەر یەکێکتان. و هەر ماڵێک چوونە ناوی، لەوێ بمێننەوە و لەوێوە بڕۆن. و هەرکەسێک پێشوازیتان لێ نەکات، کاتێک لەو شارە دەچنە دەرەوە، خۆڵەکەی پێتان بتەکێنن بۆ شایەتییەک لە دژیان.
دەبینیت هۆکارێکی تایبەت هەبوو بۆچی ئەو بەم شێوەیە فەرمانی بە قوتابییەکانی دا: ئەوان دەچوونە لای مەڕە ونبووەکانی ماڵی ئیسرائیل. ئەو وەک شوانەکەی ئیسرائیل هاتبوو. ئەوان دەبوو هاتنی ڕابگەیەنن و داوا لە هەمووان بکەن دڵیان بۆی بکەنەوە. گونجاو بوو کە ئەوان خزمەت بکرێن و خواردنیان پێبدرێت لەلایەن ئەوانەی چوونە لایان. ئێمە کە ئەمڕۆ مزگێنی ڕادەگەیەنین، بەڕاستی لەسەر بنەمایەکی زۆر هەڵە دەبووین ئەگەر بەبێ پارە بۆ دابینکردنی خەرجییەکانمان یان بەبێ جلوبەرگی زیادە بڕۆین، پشت بە دیارییەکانی گوێگرەکانمان ببەستین، چونکە مافمان نییە چاوەڕێ بین جیهان پشتگیریمان بکات و خزمەتمان بکات. لە یۆحەننای سێیەمدا دەخوێنینەوە دەربارەی ئەو قوتابییانەی کە چوونە دەرەوە و "هیچ شتێک لە نەتەوەکان وەرنەگرن." پۆڵس ڕەتیکردەوە هیچ شتێک لە جیهانی نەتەوەکان وەربگرێت، و لایدا و چوو بۆ دروستکردنی خێوەت، کاتێک پێویست بوو، بۆ دابینکردنی پێداویستییەکانی. ئەو نەیویست قەرزاری جیهان بێت. دەبینیت، لەم بۆنەیەدا دوازدە قوتابییەکە نەنێردرابوون بۆ "جیهان"، بەو مانایەی کە ئێمە ئەمڕۆ وشەکە بەکاریدەهێنین. ئەوان چوونە لای نەتەوەی ئیسرائیل – ئەوانەی کە بە چاوەڕوانییەوە چاوەڕێی مەسیح بوون. قوتابییەکان وەرگیرانایە ئەگەر دڵی ئەم خەڵکە لەگەڵ خودا ڕاست بوو، و ئەوان پێداویستییەکانی قوتابییەکانیان دابین دەکرد. بۆیە گەورە فەرمانی بە دوازدە قوتابییەکە دا کە جلوبەرگی زیادە وەرنەگرن، بەڵکو بڕۆن و پادشایەتیی ئاسمان نزیکە ڕابگەیەنن. بۆیە ئەوان چوونە دەرەوە. لەو شوێنانەی کە وەرگیران، دەتوانرێت وێنا بکرێت ئەو هاوڕێیەتییە پیرۆزەی کە هەیانبوو کاتێک باسی عیسا و لەدایکبوونی لە دایکێکی پاکیزە، و چۆن ئەو ئێستا ئامادە بوو پادشایەتییەکە دابمەزرێنێت ئەگەر نەتەوەکە ئامادە بوو بۆ وەرگرتنی. لە لایەکی ترەوە، ئەگەر قوتابییەکان پێشوازییان لێ نەکرایە بەڵکو پێیان گوترا بڕۆن، ئەوا دەبوو "تەنانەت خۆڵیش لە پێیەکانیان بتەکێننەوە وەک شایەتییەک لە دژیان." ئەوان دەبوو بڕۆن و بچنە شارۆچکەکانی تر و پادشایەتییەکە ڕابگەیەنن. هەموو شوێنێک کە دەچوون پەیامەکەیان پشتڕاست دەکردەوە بە چاککردنەوەی نەخۆشەکان. ئەمە زۆر جیاوازە لە شایەتیی خزمەتکارانی خودا لە ئەمڕۆدا، کە زیاتر بەپێی فەرمانی گەورە کار دەکەن کە لە کۆتایی هەریەک لە ئینجیلە هاوشێوەکاندا دراوە.
لە بەشی دووەمی بەشەکەماندا کاردانەوەی هیرۆدمان هەیە بۆ ئەو قسەیەی کە گەیشتە گوێی. ئەو یۆحەننای لەئاوباپتایزکەری ڕەتکردبووەوە و سەری بڕیبوو. لێرەدا دەبینین کە تێکچووە.
ئێستا هیرۆدی چوارفەرمانڕەوا بیستی هەموو ئەوەی کە ئەو کردبووی؛ و سەری لێ شێوا، چونکە هەندێک دەیانگوت، یۆحەننا لە مردووان هەستاوەتەوە؛ و هەندێکیش دەیانگوت، ئیلیاس دەرکەوتووە؛ و هەندێکی تر دەیانگوت، یەکێک لە پێغەمبەرە کۆنەکان دووبارە هەستاوەتەوە.
بەڵام لە کاتێکدا پەروەردگارمان خۆی یەحیا خاوەن تەعمیدی بە ئیلیاس ناساند، کەچی هێرۆد ترسا کاتێک بیری لەو پێغەمبەرە بەهێزە دەکردەوە کە ئەو نیشان و پەرجووانەی لە سەردەمی ئەحەبدا ئەنجام دابوو، و سەری سوڕمابوو ئایا گەڕابووەوە سەر زەوی.
"و هیرۆد گوتی، یۆحەننام سەربڕیوە: بەڵام ئەمە کێیە، کە من شتی وا لەبارەیەوە دەبیستم؟ و ئەو ئارەزووی دەکرد بیبینێت."
ئەو بەدوایدا نەنارد و بانگهێشتی نەکرد بێت. ئەو چەندین جار بەدوای یۆحەننای ئاوباپتيزكەردا ناردبوو، و تا کاتێک یۆحەننا باسی بابەتەکانی شانشینی دەکرد، هەموو شتێک باش بوو، بەڵام کاتێک ڕاستەوخۆ ئاماژەی بە هاوسەرەکەی هیرۆد، هیرۆدیاس، کرد، کە لە براکەی دزیبووی، هیرۆد تووڕە بوو و یۆحەننای خستە زیندانەوە، و هیرۆدیاس خۆی فەرمانی بە کوشتنی دا. هیرۆد هەرگیز بەدوای عیسادا نەنارد و نەیبینی تا کاتێک پەروەردگارمان خەریک بوو لە خاچ بدرێت: پیلاتۆس ناردی بۆ لای هیرۆد. هەرچەندە هیرۆد دەرفەتی ئەوەی هەبوو گوێ لە یەکێک بگرێت کە گەورەتر بوو لە هەموو پێغەمبەرانی ڕابردوو، وەک چۆن پەروەردگارمان یۆحەننای ئاوباپتيزكەری دەستنیشان کرد، ئەو ڕاستەوخۆ چووە ناو هەتاهەتایەیەکی ونبوو بۆ ئەوەی بۆ هەمیشە ڕووبەڕووی گوناهەکەی ببێتەوە.
ئەمە چەندە هۆشدارییەکە بۆ ئەوانەی کە لە گوناهدا بەردەوامن و لە عیسا ڕوو وەردەگێڕن!
لە لۆقا ٩:١٠ دەخوێنینەوە،
“و نێردراوان، کاتێک گەڕانەوە، هەموو ئەوەی کە کردبوویان پێیان وت.”
ئەوان بە دڵخۆشی گەڕانەوە و پێیان گوت چی لە ئەرکەکەیانەوە بەدەست هاتبوو. لە زۆر شوێن بە ڕوونی بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر مامەڵەیان لەگەڵ کرابوو. دەسەڵاتیان بەسەر هەموو نەخۆشییەکاندا پێدرابوو، زۆریان لە نەخۆشی و هێزی شەیتانی ڕزگار کردبوو. و بەم شێوەیە بە سەرکەوتوویی گەڕانەوە.
"و ئەو بردیانی، و بە تەنیا چووە لایەک بۆ شوێنێکی چۆڵ کە سەر بە شاری بێتسایدا بوو."
لە ئینجیلی مەرقۆسدا، شتێکمان بۆ زیادکراوە کە زۆر سەرنجڕاکێشە: ئەو ڕووی تێکردن و گوتی،
"وەرن خۆتان دوور بخەنەوە،… و کەمێک پشوو بدەن."
پەروەردگار عیسا بینی کە خزمەتکارەکانی تا ڕادەیەک زۆر ماندوو بوون و پێویستیان بە پشوویەکی ئارام بوو. پێم وایە باش دەبێت ئەگەر ئێمە ئەمڕۆ گوێڕایەڵی قسەکانی بین و بێینە لایەک و بۆ ماوەیەک پشوو بدەین. پێم وایە زۆرێک لە خزمەتکارەکانی هەن کە زۆر زیاتر لە توانای خۆیان کار دەکەن و کەم کات بۆ پشوودان لە پێیەکانی عیسا تەرخان دەکەن. هەر بۆیە زۆر کەس تەندروستییان لەدەست دەدەن، تووشی داڕمانی دەروونی دەبن، و لاوازییەکانی تریشیان هەیە. ئەگەر گوێی لێ بگرین و کاتی زیاتر لە ئامادەبوونی ئەودا بەسەر ببەین، زۆر باشتر دەبێت بۆمان. هەندێک جار دەوترێت کە باشترە بسووتێیت وەک لەوەی ژەنگ بگریت. ئەوە ڕاستە، بەڵام هێشتا باشترە کار بکەیت و پاشان پشوو بدەیت، وەک ئەو فەرمانی کرد. داود زەبورنووس گوتی،
ئەو دەمخاتە خوارەوە.
مەڕەکانی یەزدان وا دیارە هێندە ژیریان نییە! پێویستە «لێک دابڕێن و بۆ ماوەیەک پشوو بدەن». مەڕەکان هەر ئەو کارە دەکەن.
ئەو شوێنەی ئەم ڕووداوە تێیدا ڕوویدا، بێتسەیدای کەناری ڕۆژئاوای دەریاچەکە نەبوو؛ ئەمە بێتسەیدای لای ڕۆژهەڵات بوو، و ئەمە ئەو شوێنە بوو کە ئەوان چوون بۆ ئەوەی کەمێک پشوو وەرگرن.
لە بەشی ڕابردوودا خوێندمانەوە،
خەڵکەکە، کاتێک زانییان، دوای کەوتن: و ئەو پێشوازی لێکردن، و قسەی بۆ کردن دەربارەی پاشایەتیی خودا، و شیفای ئەوانەی دا کە پێویستییان بە شیفا بوو.
لە ئینجیلێکی تردا پێمان وتراوە کە «نەیدەتوانی خۆی بشارێتەوە،» چونکە دەنگ بڵاوبووەوە کە عیسا لەوێیە، و کاتێک خەڵکەکە بیستیان، هەرچەندە ڕزگارکەرەکە دوازدە قوتابییەکەی بۆ پشوویەکی کەم بردبووە دەرەوە، بەدوایدا کەوتن، بە پەرۆشەوە بۆ بینینی ئەو کارانەی کە ئەنجامی دەدان و بۆ گوێگرتن لەو پەیامەی کە هێنابووی.
“و ئەو پێشوازی لێ کردن، و دەربارەی پاشایەتی خودا پێی گوتن، و ئەوانەی شیفا دان کە پێویستیان بە شیفا بوو.”
پێی گوتن دەربارەی پاشایەتی خودا! بێگومان، ئەوە دامەزراندنی ئاشکرای پاشایەتییەکی ڕاستەقینەی لەسەر زەوی لەخۆگرتبوو، بەڵام بۆ ئەوەی شایستەی ئەو پاشایەتییە بیت، دەبێت نوێبوونەوە هەبێت.
مەگەر مرۆڤێک لەدایک بێتەوە، ناتوانێت پاشایەتی خودا ببینێت.
دەتوانین دڵنیا بین کە ئەو نەک تەنها باسی ئەمەی لەگەڵ نیکۆدیمۆس کرد، بەڵکوو ئەو هەمان شتی بۆ هەمووان جەخت کردەوە. بۆیە ئەو پەیامی شانشینی خودای ڕاگەیاند، و ئەو شیفای ئەوانەی دا کە پێویستیان بە شیفا بوو.
کاتێک ڕۆژ بەرەو ئاوا بوون دەچوو، ئەو دوازدە کەسە هاتن و بە ئەویان وت: «خەڵکەکە ڕەوانە بکە، بۆ ئەوەی بچنە شارۆچکە و گوندەکانی دەوروبەر و بمێننەوە و خواردن پەیدا بکەن، چونکە ئێمە لێرە لە شوێنێکی چۆڵین.»
دیارە خەڵکەکە ئەوەندە وروژێنرابوون کە بیریان لە پێویستییەکانی خۆیان نەکردبووەوە؛ نە خواردنیان دابین کردبوو، نە شوێنی مانەوەیان بۆ شەو. زۆریان دوور لە ماڵەوە بوون و شەو نزیک دەبووەوە. ئەمە وەک زۆر کەسی ئەمڕۆ وایە – دوور لە ماڵەوە، و برسی. سەیر دەکەم ئایا ئەمڕۆ قسە لەگەڵ کەسانی وادا دەکەم، دوور لە ماڵەوە و دوور لە خودا، و برسی، و شەو نزیک دەبێتەوە. سوپاس بۆ خودا، خودی پەروەردگاری پیرۆز دابینکاری بۆ دەکات. قوتابییەکان تێنەگەیشتن، چونکە پێیان وت،
خەڵکەکە بنێرنەوە، با بچنە شارۆچکە و گوندەکانی دەوروبەر، و جێگا بگرن و خواردن پەیدا بکەن، چونکە ئێمە لێرە لە شوێنێکی چۆڵین. بەڵام ئەو پێی گوتن: ئێوە خواردنیان بدەنێ.
فەرمانەکەی، "ئێوە پێیان بدەن بخۆن،" قسەیەکە بۆ هەموو کەسێک کە بەشداری نانی ژیانی کردووە. ئێمە بەرپرسیارین کە بیگەیەنینە خەڵکی تر. ئەوە هۆکارەکەیە کە ئێمە مزگێنی ڕادەگەیەنین و پیاوان و ژنان بانگ دەکەین بۆ ئەوەی گوێ لە ووشەی خودا بگرن. ئێمە تێدەگەین کە مرۆڤەکان لە گوناهەکانیاندا دەمرن و ئەوان برسییانە. پەروەردگارە پیرۆزەکەمان پێداویستی ڕۆژانەی دابین کردووە، و ئەو ئێمەی ناردووەتە دەرەوە بۆ ئەوەی بە خەڵکە زۆرەکە بڵێین.
"“نان بدەنێ،”"
ئەوەیە کە عیسا پێی گوتوون.
"و ئەوان وتیان، هیچمان زیاتر نییە جگە لە پێنج نان و دوو ماسی؛ مەگەر بڕۆین و گۆشت بکڕین بۆ هەموو ئەم خەڵکە."
پێمان وتراوە لە ئینجیلێکی تردا کە قوتابییەکان هەموو شتێکیان زانیبوو و بە مامۆستایان وت کە مووچەی ساڵێکی تەواوی دەوێت بۆ دابینکردنی خواردن بۆ هەموو ئەم خەڵکە. وشەی وەرگێڕدراوی "پەنی" دینارە: کرێی ڕۆژێکە بۆ پیاوێکی کرێکار. قوتابییەکان وتیان، "ئای، مامۆستا، دوو سەد دیناری دەوێت بۆ دابینکردنی خواردن بۆ هەموو ئەم جەماوەرە زۆرە، و لێرە هیچ نییە جگە لە پێنج نان و دوو ماسی." نان و ماسییەکانیان لە کوێ دەستکەوت؟ ئەندرۆس گەڕابوو و کوڕێکی دۆزیبووەوە کە پێنج نان و دوو ماسی پێبوو. بێگومان نانی نیوەڕۆی کوڕەکە خۆی بوو. ڕەنگە دایکی بۆی ئامادە کردبێت کاتێک ڕۆیشت بۆ ئەوەی بەدوای عیسادا بچێت. ئەوەندە سەرقاڵ بوو کە بیری لە نانی نیوەڕۆی خۆی نەکردبووەوە و بۆیە دایە ئەندرۆس. قوربانییەکی بچووک بوو، بەڵام لە دەستی ڕزگارکەردا دەیانتوانی پێداویستییەکانی هەموو ئەو خەڵکە دابین بکات. چی لە دەستتدایە کە ڕەنگە بیدەیتە گەورە کە ئەو ڕەنگە بۆ خەڵکی تر پیرۆزی بکات؟ من دەربارەی قوربانییەکی میسیۆنێری خوێندمەوە، و پارەکە هێندە بە هێواشی دەهات کە کچێکی بچووکی خۆشەویستی خاوەن پێداویستی تایبەت هەموو ئەوەی کە هەیبوو دای: گۆچانە بچووکەکەی خۆی دایە پاسەوانەکە بۆ ئەوەی بیداتە قەشە بۆ عیسا، و وتی، "بیفرۆشە، و پارەکە بۆ کاری میسیۆنێری بەکاربهێنە." وتاربێژەکە بەرزیکردەوە و چیرۆکەکەی گێڕایەوە، و پرسی، "کێ گۆچانە بچووکەکەی مریەم دەکڕێت؟" سەدان دۆلار کۆکرایەوە، و پاشان گۆچانەکەیان دایەوە کچە بچووکەکە. زۆر جار دیارییەکی بچووک ڕەنگە چەندین هێندە بکرێت کاتێک دەدرێتە گەورە.
"نزیکەی پێنج هەزار پیاو بوون. و ئەو بە قوتابییەکانی فەرموو، بە کۆمەڵ کۆمەڵ، بە پەنجا پەنجا کەسیان دابنیشێنن."
سەد دەستەی پەنجا کەسی! لەوێ هەموویان کۆببوونەوە، و پەروەردگار پێنج نان و دوو ماسییەکەی وەرگرت و بەرەکەتداری کردن و دەستی کرد بە شکاندنیان، و دایە قوتابییەکان بۆ ئەوەی لەبەردەم خەڵکەکەدا دایبنێن. دەتوانم وێنای بکەم یەکەم کەسەکان بە پەرۆشەوە دەستیان بۆ خواردنەکە دەبرد، و خەڵکی دواوە دەیانگوت، "ئای خوایە! بەشی ئێمە ناکات." بەڵام کاتێک عیسا خوانەکە ئامادە دەکات، هەمیشە زۆر هەیە.
"و خواردیان و هەموویان تێر بوون، و لە پاشماوەی پارچەکان کە بۆیان مابووەوە دوازدە سەبەتە هەڵگیرایەوە" - لۆقا ٩:١-١٧.
ئێستا پەروەردگارمان هەموو ئەمانەی وەرگرت و لایەنێکی ڕۆحی پێبەخشی. ئەو ڕوونی کردەوە کە نانی ڕاستەقینە کە ڕۆح تێر دەکات، نانی سروشتی نییە، چونکە مرۆڤ تەنها بە نان ناژی. نانی خودا ئەو کەسەیە کە لە ئاسمانەوە هاتە خوارەوە بۆ ئەوەی ژیان بە جیهان ببەخشێت. ئەو ئەمڕۆ پیاوان و ژنان بانگ دەکات بۆ ئەوەی ئەوی وەرگرن کە خۆی لە پێناوی ئەواندا بەخشی.
ئەو هاتە لای هی خۆی، و هی خۆی قبووڵیان نەکرد. بەڵام هەموو ئەوانەی کە قبووڵیان کرد، پێیانی بەخشی دەسەڵات بۆ ئەوەی ببنە کوڕانی خودا، تەنانەت بەوانەی کە باوەڕیان بە ناوی ئەوە.
دانپێدانەکەی پیتەر و فێرخوازیی ڕاستەقینە -- لۆقا ٩:١٨-٢٦
"کاتێک ئەو بە تەنیا نوێژی دەکرد، قوتابییەکانی لەگەڵی بوون. لێی پرسین: «خەڵک دەڵێن من کێم؟» ئەوانیش وەڵامیان دایەوە: «یوحەننای لەئاوباپتایزکەر؛ بەڵام هەندێک دەڵێن، ئیلیاس؛ هەندێکی تریش دەڵێن، یەکێک لە پێغەمبەرە کۆنەکان زیندوو بووەتەوە.» ئەویش پێی فەرموون: «بەڵام ئێوە دەڵێن من کێم؟» پەترۆس وەڵامی دایەوە: «مەسیحی خودا.» ئەویش بە توندی ئاگاداری کردنەوە و فەرمانی پێدان کە بە کەس نەڵێن؛ فەرمووی: «کوڕی مرۆڤ دەبێت زۆر شت بچێژێت، و لەلایەن پیران و سەرۆک کاهینان و مامۆستایانی یاساوە ڕەت بکرێتەوە، و بکوژرێت، و لە ڕۆژی سێیەمدا زیندوو بکرێتەوە.» هەروەها بە هەمووانی فەرموو: «ئەگەر کەسێک بیەوێت دوای من بکەوێت، با خۆی نکۆڵی لێ بکات، و ڕۆژانە خاچەکەی هەڵبگرێت، و دوام بکەوێت. چونکە هەرکەسێک بیەوێت ژیانی خۆی ڕزگار بکات، لەدەستی دەدات؛ بەڵام هەرکەسێک ژیانی خۆی لە پێناوی مندا لەدەست بدات، ئەوا ڕزگاری دەکات. چونکە مرۆڤ چ سوودێکی لێ وەردەگرێت، ئەگەر هەموو جیهان بەدەست بهێنێت، و خۆی لەدەست بدات، یان فڕێ بدرێت؟ چونکە هەرکەسێک شەرم لە من و لە قسەکانم بکات، کوڕی مرۆڤیش شەرم لەو دەکات، کاتێک بە شکۆمەندی خۆی، و بە شکۆمەندی باوکی، و بە شکۆمەندی فریشتە پیرۆزەکان دێت»- لۆقا 9:18-26.
ئێمە دوو بەشمان هەیە بۆ ئەو بەشەی کە ئێستا دەیخەینە بەرچاو. یەکەم دانپێدانانی پەترۆسە، پاشان نرخی قوتابێتییە. جارێکی تر بیرمان دەهێنرێتەوە بە مرۆڤبوونی ڕاستەقینەی خوداوەند عیسامان کە لە ئینجیلی لۆقادا جەختی لەسەر کراوەتەوە. تێبینی دەکەین کە هەر یەکێک لە ئینجیلەکان مەسیح بە لایەنێکی جیاوازەوە پێشکەش دەکات: مەتتا وەک پاشا پێشکەشی دەکات؛ مەرقۆس وەک خزمەتکار؛ یۆحەننا وەک کوڕی خودا کە بووە جەستە؛ و لۆقا وەک مرۆڤێک بە هەموو کامڵییەوە. بۆیە لەم ئینجیلەدا، دووبارە و سێبارە خوداوەندمان لە نوێژدا دەبینینەوە. خەڵک پرسیاریان کردووە خوداوەند نوێژی بۆ کێ دەکرد ئەگەر خۆی خودا بووبێت. ئەو هەردووکی خودا و مرۆڤ بوو، و وەک مرۆڤ شوێنی پشت بەستنی گرت، و وەک کوڕ چێژی لە هاوبەشی هەمیشەیی لەگەڵ باوکی وەرگرت. وەک لەم ئینجیلەدا تۆمارکراوە، هیچ هەنگاوێکی گرنگ نانێت بەبێ ئەوەی بە نوێژ بچێتە لای خودا. تەواوی شەوانی بە نوێژ بەسەر دەبرد. لەم بۆنەیەدا بە تەنیا نوێژی دەکرد، و قوتابییەکانی لێی نزیک بوونەوە. ئەو بردیبوونی بۆ سنووری دووری باکوور، بۆ ئەو خاکەی کە ڕووی لە جیهانی گەورەی غەیرەجوو بوو، ئاگادار بوو لەو ڕاستییەی کە گەلی خۆی، ئیسرائیل، کە بۆ ڕزگارکردنیان هاتبوو، ڕەتیان کردەوە بناسێنن.
بۆ لای هی خۆی هات، و هی خۆی وەرینەگرت.
بە لەبەرچاوگرتنی بەرەکەتەکانی جیهانی نەتەوەکان بوو کە ئەو لە قوتابییەکانی پرسی،
"خەڵک دەڵێن من کێم؟ ئەوانیش وەڵامیان دایەوە و گوتیان، یۆحەننای لەئاوباپتایزکەر؛ بەڵام هەندێک دەڵێن، ئیلیاس؛ و هەندێکی تر دەڵێن، یەکێک لە پێغەمبەرە کۆنەکان زیندوو بووەتەوە."
هیرۆد و ئەوانی تر دەیانگوت کە ئەو یۆحەننای لەئاوباپتایزکەرە کە لە مردووان هەستاوەتەوە. ئەوان نەیاندەزانی دەربارەی ئەو ڕووداوەی کە عیسا هات و لەلایەن یۆحەننای لەئاوباپتایزکەرەوە لەئاوباپتایز کرا. ئەوانی تر دەیانگوت ئەو ئیلیاسە، وەک لە مەلاخی 4:0 پێشبینی کرابوو. ئەوان بە چاوەڕوانییەوە سەیری هاتنی ئیلیاسیان دەکرد، و نەیاندەزانی کە یۆحەننا بە ڕۆح و هێزی ئەوەوە هاتبوو. بۆیە هەندێکیان پێیان وابوو ڕەنگە عیسا ئەو بێت. ئەوانی تر پێیان وابوو کە ئەو یەکێکە لە پێغەمبەرە کۆنەکان کە دووبارە هەستاوەتەوە. عیسا پێیانی فەرموو،
"بەڵام ئێوە دەڵێن من کێم؟" پەترۆس وەڵامی دایەوە و گوتی: "مەسیحی خودا."
دوای ئەوەی ئەم هەموو مانگە لەگەڵیدا ڕۆیشتبوو، دوای ئەوەی خزمەتەکەی و کارە گەورەکانی بینیبوو، دوای ئەوەی گوێی لە وشە پڕ نیعمەتەکانی گرتبوو کە لە دەمییەوە دەهاتنە دەرەوە، پێترۆس دڵنیا بوو کە ئەو مەسیحی خودایە. ئەو لەبری هەموویان قسەی کرد. «مەسیح» هاوواتای «مەسیح»ە، واتا «دەستنیشانکراو»-ئەو یەکێکە کە پێغەمبەرانی کۆن بەڵێنیان پێدابوو. لە ئینجیلی مەتتا دەخوێنینەوە،
"تۆیت مەسیح، کوڕی خودای زیندوو."
ئەوە دانپێدانێکی نایاب بوو، چونکە، بەپێی ئەوەی تۆمارەکە دەری دەخات، عیسا هەرگیز نەیوتبوو کە ئەمە ڕاستییە، بەڵام ئەوان لەوەی کە بینیبوویان و بیستبوویان، دەرکیان پێکردبوو.
و ئەو بە توندی ئاگاداری کردنەوە، و فەرمانی پێدان کە ئەو شتە بە هیچ کەسێک نەڵێن.
بۆچی، تۆ چاوەڕێی ئەوەت دەکرد کە ئەو پێیانی گوتبا پەیامەکە بە هەموو شوێنێکدا بڵاوبکەنەوە، و بە خەڵکی هەموو شوێنێک بڵێن کە ئەو کێ بوو! بەڵام بۆ ئەوە زۆر درەنگە. خزمەتەکەی ڕەتکراوەتەوە. دڵی زۆربەی خەڵک لەسەر ڕێگەی خۆیان جێگیر بووە. ئەوان ئامادە نین شایەتییەکەی وەرگرن. ئیسرائیل وەک مەسیحی خودا وەری دەگرێت کاتێک ئەو بۆ جاری دووەم دەگەڕێتەوە. لەو نێوەندەدا دەبێت ئەنجامە خەمناکەکانی بێباوەڕییەکەیان بچننەوە. هەر بۆیە ئەو فەرمانی بە قوتابییەکان کرد کە ئەوکات هیچ شتێک لەبارەیەوە نەڵێن، چونکە ئەو دەچوو بۆ قودس بۆ ئەوەی بمرێت. ئەو دەبوو ئەوە بێت کە هەیە بۆ ئەوەی ئەوە بکات کە کردی. زۆر کەس پێمان دەڵێن کە ئەو سەرسوڕهێنەرترین پێغەمبەر و مامۆستا بووە کە جیهان تا ئێستا ناسیوێتی؛ ئەوان دەڵێن ئەو زیاتر لە خودا دەیزانی و زیاتر خودایی لە مرۆڤایەتیدا دەرخستووە وەک لەوەی کەسێکی تر تا ئێستا کردبێتی، بەڵام هێشتا لەوە کەمتر دەوەستن کە پیتەر لەم دانپێدانانەدا دەڵێت،
تۆ مەسیحی خودایت.
هیچ شتێک کەمتر لەوە هەرگیز باوکەکە ڕازی ناکات. ئەو داوای لە فریشتەکان کرد بۆ ئەوەی پەرستشی بکەن. ئەو وتی،
"با هەموو فریشتەکانی خودا بیپەرستن."
لە ئاسماندا، هەموو زمانێک دانی پێدا دەنێت کە ئەو مەسیحی خودایە. عیسا خودای کوڕە، کە بە فەزڵەوە هاتە ئەم جیهانە و مرۆڤایەتیی ئێمەی وەرگرت بۆ ئەوەی بچێتە سەر خاچ و ژیانی خۆی بکاتە قوربانییەک لە جیاتی ئێمە. ئەو یاهوەی پەیمانی کۆنە.
“ئەگەر بە دەمت دان بنێیت بە گەورە عیسا، و لە دڵتدا باوەڕ بکەیت کە خودا لە مردووان هەڵیستاندووەتەوە، ئەوا ڕزگارت دەبێت.”
هەموو بەرەکەتێک بۆ کات و هەتاهەتایە بەستراوەتەوە بەو دانپێدانانەی خوداییبوونی گەورەمان عیسای مەسیح.
لە گێڕانەوەکەی لوقادا لەم دانپێدانانەدا، هیچ باسێک نەکراوە لەوەی کە لە مەتتادا تۆمارکراوە سەبارەت بە بەرەکەتە تایبەتەکە کە پەروەردگار بە پەترۆسی بەخشی. ئەو لێی تێدەپەڕێت و دەستبەجێ بەردەوام دەبێت لەگەڵ تاقیکردنەوەی قوتابێتی. عیسا پێیان دەڵێت،
"کوڕی مرۆڤ دەبێت زۆر ئازار بچێژێت، و لەلایەن پیران و سەرۆک کاهینان و مامۆستایانی یاساوە ڕەت بکرێتەوە، و بکوژرێت، و لە ڕۆژی سێیەمدا زیندوو بکرێتەوە."
ئەو بەڕاستی مرۆڤ بوو، هەروەک چۆن خودا بوو؛ خودا و مرۆڤ لە یەک کەسایەتیی پیرۆز و پەرستراودا. هیچ شتێک سەرسامی نەکرد؛ ئەو هەموو ئەوەی دەزانی کە لەبەردەمی بوو. کاتێک لە شکۆمەندییەوە هاتە خوارەوە بۆ ئاخوڕەکە لە بێتڵەحم، ئەو دەیزانی چی ڕوودەدات. ئەو هات بۆ ئەوەی بمرێت. ئەو گوتی،
کوڕی مرۆڤ نەهات بۆ ئەوەی خزمەتی پێبکرێت، بەڵکو بۆ ئەوەی خزمەت بکات، و ژیانی خۆی بکاتە فیدییەک لە پێناوی زۆران.
بۆ ئەوەی ببێتە قوربانی بۆ گوناهباران. لە ئەنجامی ئەم قوربانییە گوناهەکانمان بۆ هەمیشە لادەبرێن. ئەو دەیزانی کە دەمرێت و لە ڕۆژی سێیەمدا زیندوو دەکرێتەوە. ئێستا بە لەبەرچاوگرتنی هەموو ئەمانە – ئاشکرابوونی کەسایەتییەکەی و ئاشکرابوونی ئەو کارەی کە دەبوو ئەنجامی بدات – ئەو قسە لەگەڵ قوتابییەکانی دەکات، وەک چۆن لەگەڵ ئێمەش دەکات. ئەو پێیانی وت،
"ئەگەر هەر کەسێک بیەوێت دوای من بکەوێت، با خۆی نکۆڵی لێ بکات، و ڕۆژانە خاچەکەی هەڵبگرێت، و دوام بکەوێت."
با ڕوون بین سەبارەت بەوەی کە ئەو باسی چی دەکرد. ئەو پێمان ناڵێت چۆن دەتوانین لێخۆشبوون بۆ گوناهەکانمان بەدەست بهێنین؛ ئەوەمان لە شوێنێکی تر پێ وتراوە. ئەو لێرە پێمان ناڵێت چۆن دەتوانین ژیانی هەتاهەتایی بەدەست بهێنین؛ ئەو ئەوە لە شوێنێکی تر ڕوون دەکاتەوە:
چونکە خودا ئەوەندە جیهانی خۆشویست، کوڕە تاقانەکەی بەخشی، بۆ ئەوەی هەرکەسێک باوەڕی پێی بێنێت لەناو نەچێت، بەڵکو ژیانی هەتاهەتایی هەبێت.
ئەو لێرەدا باسی چی دەکات؟ ئەوە ئەو شوێنەیە کە قوتابییەکانی دەبێت لەم جیهانەدا بیگرن، شوێنی خۆناساندن لەگەڵیدا لە ڕەتکردنەوەیدا – دەبێت شوێنی بکەون. بەڵام سەرنج بدە: هەرگیز کەس بە شوێنکەوتنی عیسا ڕزگار نەکراوە. ئەگەر من و تۆ بتوانین بە شوێنکەوتنی عیسا ڕزگار بین، ئەوا ڕزگاری ئەنجامی هەوڵەکانی مرۆڤ دەبوو. ناتوانین بە لاساییکردنەوەی خوداوەندە پیرۆزەکەمان ڕزگار بین. پێمان نەوتراوە کە بە هەڵگرتنی خاچەکەمان ڕزگار دەبین. بەڵام دوای ئەوەی دەزانین گوناهەکانمان لێخۆشبووە و ژیانی هەتاهەتاییمان هەیە، بانگ دەکرێین بۆ ئەوەی شوێنی بکەوین. ئەگەر دان بەوەدا بنێیت کە باوەڕت پێی هێناوە و وەک ڕزگارکەرت متمانەت پێی کردووە، بانگ دەکرێیت بۆ ئەوەی شوێنپێیەکانی بکەویت. تۆ بەجێناهێڵرێیت بۆ ئەوەی ڕێگای خۆت هەڵبژێریت. ئەو ڕێگاکەی دیاریکردووە کە دەبێت تۆ پێیدا بڕۆیت. بۆ ئەوانەیە کە ئەو دەڵێت،
"ئەگەر هەر کەسێک بیەوێت دوای من بکەوێت، با خۆی نکۆڵی لێ بکات، و ڕۆژانە خاچەکەی هەڵبگرێت، و دوام بکەوێت."
مانای چییە حاشا لە خۆ بکرێت؟ مانای چی بوو بۆ پەترۆس کە حاشا لە پەروەردگارمان بکات؟ هاتنە لای پەترۆس و گوتیان، "تۆ یەکێکیت لە قوتابییەکانی." پەترۆس گوتی، "من نیم!" دووبارە پێیان گوت، "بەڕاستی ئەم پیاوەش لەگەڵی بوو: چونکە ئەو گالیلییە. و پەترۆس گوتی، پیاو، نازانم تۆ چی دەڵێیت." بۆ جاری سێیەم پرسیاری لێکرا، پەترۆس، بە سوێندەوە، حاشای کرد کە ئەو یەکێکە لە قوتابییەکانی عیسا. بە هیچ شێوەیەک دانی بە مەسیحدا نەنا. مانای چییە کاتێک عیسا گوتی،
"ئەگەر هەر کەسێک بیەوێت دوای من بکەوێت، با حاشا لە خۆی بکات، و خاچەکەی ڕۆژانە هەڵبگرێت و دوام بکەوێت؟"
دەبێت ڕەت بکەیتەوە خۆت بناسیت بۆ ئەوەی ئەو بتوانێت بە ویستی خۆی لەگەڵت بێت لەسەر ئەم زەوییە. من چیتر نابێت بەدوای بەرژەوەندییەکانی خۆمدا بگەڕێم، بەڵکو دەبێت بەدوای ئەوەدا بگەڕێم کە ئەو شکۆدار دەکات. دەبێت بڵێم، «من ئەم پیاوە ناناسم، بەڵام من ئەو پیاوە دەناسم، و لە پێناوی ئەودا بە خۆشحاڵییەوە هەموو شتێک تەسلیم دەکەم.»
ئەگەر تۆ لەو کاتەدا ژیابایت کە ئەم ئینجیلە نووسراوەتەوە و پیاوێکت بینیبایە خاچێکی هەڵگرتبوو کاتێک بە ڕێگادا دەڕۆیشت، دەمزانی ئەو پیاوە دەچێت بۆ مردن. ئەوە مانای ئەوە بوو. عیسا، کاتێک خاچەکەی هەڵگرت، دەچوو بۆ مردن. کەواتە، هەڵگرتنی خاچەکەم و شوێنکەوتنی عیسا، واتە جێگەی مردن بۆ خود هەڵبژێرم، و ئامادە بم بۆی بمرم. پۆڵسی نێردراو گوتی،
“من ڕۆژانە دەمرم.”
قوتابیی بەردەوام دەڵێت، «من ئامادەم بۆ هەموو هیوا جەستەییەکان و بەرژەوەندییە خۆپەرستانەکان بمرم. چیتر بە ئارەزووە جەستەییەکان زاڵ نابم، بەڵکو دەبێت بۆ خودا بژیم.» بە تاقیکردنەوەی قسەی لەم جۆرە، چەند کەممان لە قوتابییەتی ڕاستەقینە دەزانین!
"ئەگەر هەر کەسێک بیەوێت دوای من بکەوێت، با خۆی نکۆڵی لێ بکات، و ڕۆژانە خاچەکەی هەڵبگرێت، و دوام بکەوێت."
با ڕەتی بکاتەوە خۆی بناسێت و شوێنی مردن بگرێتەوە.
چونکە هەرکەسێک بیەوێت ژیانی خۆی ڕزگار بکات، لەدەستی دەدات؛ بەڵام هەرکەسێک ژیانی خۆی لەبەر خاتری من لەدەست بدات، ئەوا ڕزگاری دەکات.
ئەو مەبەستی چییە بەوە؟ بە درێژایی سەدەکان هەبوون ئەوانەی وتوویانە کە زۆر تێدەچێت بۆ شوێنکەوتنی مەسیح و خۆبەدەستەوەدان بۆ دڵسۆزییەکەی. واتای ئەوەیە لەدەستدانی ڕای باشی خۆشەویستان، لەدەستدانی هاوڕێیان، و ناوبانگ، و قازانج؛ هەندێک جار واتای ئەوەیە جێهێشتنی خۆشەویستان و هاوڕێیان و ڕۆیشتن بۆ وڵاتێکی تر بۆ بانگەشەکردنی ئینجیل. گوێ بگرن، هاوڕێ ئازیزەکانم، ئەگەر خودا بانگتان دەکات بۆ ڕێگایەکی دیاریکراو، ناتوانن گوێی لێ نەگرن و شوێنی نەکەون.
چونکە هەرکەسێک بیەوێت ژیانی خۆی ڕزگار بکات، لەدەستی دەدات؛ بەڵام هەرکەسێک ژیانی خۆی لەبەر خاتری من لەدەست بدات، ئەوا ژیانی خۆی ڕزگار دەکات.
هەمیشە سوپاسگوزار بووم بۆ ڕووداوێکی بچووک کە لەو کاتەدا ڕەنگە بێ بایەخ دیار بووبێت. ئەوە دوای ئەوە ڕوویدا کە من باوەڕم هێنابوو، کاتێک تەنها کوڕێکی گەنج بووم، لە کۆبوونەوەیەکی شەوی شەممە لە گۆشەی شەقامێکدا، کە من بەشدار بووم تێیدا. هەندێک لە هاوپۆلەکانی قوتابخانەم هاتن، و سەرسام بوون بە بینینی من لەم کۆبوونەوەیەدا، و بە سەرسوڕمانەوە گوێیان گرت کاتێک من شایەتیم بۆ مەسیح دا. ڕۆژی دووشەممە کاتێک چوومە قوتابخانە، بە گاڵتەجاڕییەوە سڵاویان لێکردم، هاواریان دەکرد "هەلێلویا." من وتم، "ستایش بۆ گەورە." ئینجا ئەوانیش وتیان، "ستایش بۆ گەورە." من وەڵامم دایەوە، "ئامین." هەندێک کە لەگەڵم میهرەبان بوون وتیان، "هاری، مەبەستت چییە بەوەی بوویت بە ئایینی؟ تۆ ژیانت بەفیڕۆ دەدەیت." بۆچی؛ هەر ئەوە بوو کە مەبەستم بوو بیکەم! و زۆر بە ڕوونی بۆم دەرکەوت، و سوپاسی خودا دەکەم کە ئەو بە نیعمەتی خۆی بەو شێوەیە دەستی پێکردم. من ئەم پەنجا و سێ ساڵ خزمەتکردنە بۆ گەورە عیسای مەسیح بە هیچ کارێکی تر ناگۆڕمەوە کە جیهان ڕەنگە پێشکەشم بکات. ڕەنگە وا دەربکەوێت کە تۆ دەرفەتی گەورە بۆ پێشکەوتن لەدەست دەدەیت ئەگەر خۆت نکۆڵی لێبکەیت و شوێن عیسا بکەویت، بەڵام ئەو فەرموویەتی،
"هەرکەسێک بیەوێت ژیانی خۆی ڕزگار بکات، لەدەستی دەدات؛ بەڵام هەرکەسێک ژیانی خۆی لە پێناوی من لەدەست بدات، ئەوا ڕزگاری دەکات."
بیر لە سوپای شکۆمەندی شەهیدان بکەرەوە بە درێژایی سەدەکان. بیر لەوانە بکەرەوە کە بە ڕاستی ژیانی خۆیان بەخشی لە جیاتی ئەوەی نکۆڵی لە پەروەردگار عیسا بکەن. چەند سوپاسگوزارن ئەوان ئەمڕۆ کە هەموو شتێکیان بە زیان دانا، تەنانەت ژیانی خۆشیان، بۆ شکۆدارکردنی پەروەردگار عیسای مەسیح. دوودڵ مەبن، مەسیحییە گەنجەکان، بۆ ئەوەی بڕیاری خۆتان بدەن، بۆ ئەوەی خۆتان تەرخان بکەن بۆ ئەو یەکێکەی کە ژیانی خۆی لە پێناوی ئێوەدا بەخشی. لە دڵەوە بڵێن:
یەسووع، من خاچەکەم هەڵگرتووە، هەموو شتێک جێدەهێڵم بۆ ئەوەی شوێن تۆ بکەوم؛ بێدەسەڵات، سووککراو، وازلێهێنراو، تۆ، لەم ساتەوە، هەموو شتێکی من دەبیت! با هەموو ئارەزوویەکی دڵخواز لەناو بچێت، هەموو ئەوەی کە گەڕاوم، هیوام پێبووە، و زانیومە؛ کەچی چەند دەوڵەمەندە بارودۆخم، خودا و بەهەشت هێشتا هی منن!”
لە ئایەتەکانی دواتردا، پەروەردگار پەیامێکی هەیە نەک تەنها بۆ قوتابییەکانی، بەڵکو بۆ هەموو جیهان.
چ سوودێک بۆ مرۆڤ هەیە، ئەگەر هەموو جیهان بەدەست بهێنێت و خۆی لەدەست بدات، یان لەناو بچێت؟
مرۆڤ چ سوودێکی دەبێت ئەگەر هەموو ئەوەی دنیا پێشکەشی دەکات بەدەست بهێنێت، ئەگەر سامانێکی زۆر کۆبکاتەوە، ئەگەر لەلایەن وڵاتەکەی و تەنانەت وڵاتانی تریشەوە ڕێزی لێبگیرێت و بناسرێت، چ سوودێک ئەگەر لە کۆتاییدا بچێتە ناو هەتاهەتایەکی ونبوو؟ ئەمە چ سوودێکی هەیە؟ چ سوودێکە هەموو جیهان بەدەست بهێنیت ئەگەر خۆت ون بیت، یان بۆ هەتاهەتایە فڕێدرابیت؟ ئۆه، با فێربین شتە سەرەکییەکان بخەینە پێشەوە، و پێش هەموو شتێکی تر لەگەڵ خودا ڕاست بین. سەرەتا وەک ڕزگارکەرت متمانە بە خودا بکە و پاشان وەک گەورەی ژیانت قبوڵی بکە.
عیسا ئەم ئاڵنگارییەی بۆ قوتابییەکانی زیاد کرد،
چونکە هەرکەسێک شەرم بکات لە من و لە قسەکانی من، کوڕی مرۆڤیش شەرم دەکات لێی، کاتێک دێت بە شکۆمەندیی خۆی، و هی باوکی، و هی فریشتە پیرۆزەکان.
ئایا سەرەتا سەرنجی ئەو شێوازە دەدەیت کە پەروەردگاری پیرۆزمان باسی هاتنی خۆی بۆ سەر ئەم زەوییە دەکات؟ ڕیزبەندییەکە زۆر سەیر دەبوو ئەگەر ئەو کەسێکی تر بووایە جگە لەو کەسەی کە پیتەر گوتی ئەو بوو. ئەو جارێک پێشتر هات، بەڵام دیسانەوە دەگەڕێتەوە. جیهان کۆتایی عیسای نەبینیوە. کاتێک دەگەڕێتەوە، "بە شکۆمەندیی خۆی دێت." ئەو شکۆمەندییە چییە؟-شکۆمەندیی کوڕایەتیی هەتاهەتایییەکەی- و لە هی باوکی، و هی فریشتە پیرۆزەکان. ئەگەر ئەو کەمتر بووایە لە یەکسان لەگەڵ باوک، دەبوو بیگوتبایە، "بە شکۆمەندیی باوکی،" پاشان، "بە شکۆمەندیی خۆی." بەڵام هەڵە نەبوو کاتێک، لە قسەکردن لەسەر گەڕانەوەی، خۆی خستە پێشەوە، پاشان باوکی. خودا باوک، خودا کوڕ، و خودا ڕۆحی پیرۆز یەکن. ئایا ئەوکات ناتەوێت ئەو خاوەندارێتیت بکات؟ ئایا ناتەوێت لەنێو ئەوانەدا بیت کە شوێنکەوتەی ئەون؟ ئەوا گوێ بگرە،
چونکە هەرکەسێک شەرم بکات لە من و لە قسەکانی من، کوڕی مرۆڤیش شەرم دەکات لێی، کاتێک دێت بە شکۆمەندیی خۆی و باوکی و فریشتە پیرۆزەکان.
ئەگەر تۆ دانی پێنەناوە بەو وەک ڕزگارکەر و خوداوەند، بۆچی ئێستا ئەوە ناکەی؟
شانشینەکە لە قۆناغی کۆرپەلەییدا -- لۆقا 9:27-36
بەڵام ڕاستییەکتان پێ دەڵێم، هەندێک لەوانەی لێرە وەستاون، تامی مردن ناکەن هەتاکو شانشینی خودا دەبینن. نزیکەی هەشت ڕۆژ دوای ئەم قسانە ڕوویدا، عیسا پەترۆس و یۆحەننا و یاقوبی برد و سەرکەوتە سەر کێوێک بۆ نوێژکردن. کاتێک نوێژی دەکرد، شێوەی ڕوخساری گۆڕا و جلەکانی سپی و درەوشاوە بوون. و سەیری بکەن، دوو پیاو قسەیان لەگەڵ دەکرد، ئەوانیش موسا و ئیلیا بوون: کە بە شکۆوە دەرکەوتن و باسی مردنەکەیان دەکرد کە دەبوو لە ئۆرشەلیم ئەنجامی بدات. بەڵام پەترۆس و ئەوانەی لەگەڵی بوون زۆر خەویان لێ کەوتبوو: کاتێک بەئاگا هاتنەوە، شکۆمەندییەکەی و ئەو دوو پیاوەیان بینی کە لەگەڵی وەستابوون. کاتێک ئەوان لێی دوورکەوتنەوە، پەترۆس بە عیسای گوت: مامۆستا، باشە لێرە بین: با سێ چادر دروست بکەین؛ یەکێکیان بۆ تۆ، یەکێکیان بۆ موسا، و یەکێکیان بۆ ئیلیا: نەیدەزانی چی دەڵێت. کاتێک ئەو قسەی دەکرد، هەورێک هات و دایپۆشین: و ترسان کاتێک چوونە ناو هەورەکە. و دەنگێک لەناو هەورەکەوە هات و گوتی: ئەمە کوڕە خۆشەویستەکەمە: گوێی لێ بگرن. کاتێک دەنگەکە نەما، عیسا بە تەنیا دۆزرایەوە. و ئەوان ئەمەیان بە نهێنی هێشتەوە، و لەو ڕۆژانەدا بە هیچ کەسێکیان نەگوت لەو شتانەی کە بینیبوویان"- لۆقا 9:27-36.
عیسا لێرە قسە دەکات. ئەو تێچووی دوای کەوتنی خۆی خستوویەتییە بەردەم قوتابییەکان. ئەو ڕوونی کردەوە کە بۆ ئەوەی ببیتە شوێنکەوتووی خۆی، زۆرجار تێچوویەکی زۆری دەوێت. پاشان بۆ هاندانی دڵیان، فەرمووی،
بەڵام ڕاستییەکتان پێ دەڵێم، هەندێک لەوانەی لێرە وەستاون، تامی مردن ناکەن، هەتاکوو شانشینی خودا دەبینن.
بە دەستەواژەی "شانشینی خودا" مەبەستمان دەسەڵاتی خودایە کە لەسەر ئەم زەوییە دامەزراوە، و بە ناچاریش، لە دڵەکانی پیاوان و ژناندا. لە پەیمانی کۆندا پێشبینی کرابوو کە شانشینی خودا لە کاتی خۆیدا بە تەواوی دەربکەوێت. ئەمە هێشتا ڕووی نەداوە. شەیتان هێشتا میر و خاوەنی دەسەڵاتی هەوا و خودای ئەم سەردەمەیە. جیهان لە دۆخی خراپی ئێستایەتی چونکە پاشای خودای ڕەتکردووەتەوە؛ تەنها ئەو دەتوانێت سەردەمی ڕاستودروستی بهێنێت.
لە لۆقا 2:0 دەخوێنینەوە،
“فریشتەکە پێی گوتن، مەترسن: چونکە، ئەوا من مزگێنی خۆشییەکی گەورەتان پێدەدەم، کە بۆ هەموو خەڵک دەبێت. چونکە ئەمڕۆ بۆ ئێوە لە شاری داود ڕزگارکەرێک لەدایک بوو، کە مەسیحی گەورەیە.”
ئەو هات بۆ هێنانی ئاشتی بۆ سەر زەوی، بۆ دەرخستنی ویستی چاکی خودا بەرامبەر بە مرۆڤەکان. بەڵام ئەوان میری ئاشتییان ڕەتکردەوە؛ و بۆیە پێش ئەوەی گەورە عیسا بڕوات، فەرمووی،
"وا مەزانن کە من هاتووم بۆ ناردنی ئاشتی بۆ سەر زەوی: من نەهاتووم بۆ ناردنی ئاشتی، بەڵکو شمشێر."
خودا پلانەکانی نەگۆڕیوە چونکە مرۆڤەکان ئامادە نەبوون بۆ وەرگرتنی شانشینەکە؛ شانشینەکەی هێشتا لەم جیهانەدا دانەمەزراوە. خوداوەند عیسا بە قوتابییەکانی فەرموو،
بەڵام بە ڕاستی پێتان دەڵێم، هەندێک لەوانەی لێرە وەستاون، تامی مردن ناکەن، هەتاکو مەلەکووتی خودا ببینن.
پێمان دەوترێت لە ئایەتی داهاتوودا چۆن ئەمە ڕوویدا:
نزیکەی هەشت ڕۆژ دوای ئەم قسانە، ئەو پەترۆس و یۆحەننا و یاقوبی برد، و چووە سەر چیا بۆ نوێژکردن.
ئەمە بە ئەگەری زۆر چیای حەرمۆن بوو. کاتێک پەروەردگار لەگەڵ قوتابییەکانیدا سەرکەوتە ئەو چیایە، بۆ ئەوە بوو کە وێنەیەکی شانشینەکەی کە دێت ببینن. ئێمە ئەوە دەزانین، چونکە پیتەر پێمان دەڵێت (2 پیتەر 1:16)،
چونکە کاتێک هێز و هاتنی پەروەردگارمان عیسای مەسیحمان پێ ڕاگەیاندن، دوای چیرۆکی بە فێڵ داڕێژراو نەکەوتین، بەڵکو شایەتحاڵی شکۆمەندییەکەی بووین. چونکە ئەو لە خودای باوکەوە ڕێز و شکۆمەندی وەرگرت، کاتێک دەنگێکی وا لە شکۆمەندیی بێوێنەوە بۆی هات، «ئەمە کوڕە خۆشەویستەکەمە، کە لێی ڕازیم.» و ئەم دەنگەمان بیست کە لە ئاسمانەوە هات، کاتێک لەگەڵی بووین لە چیای پیرۆز.
پیتەر لێرە پێمان دەڵێت کە ئەوەی لە چیای گۆڕانکاری ڕوویدا، بەڕاستی بینینێک بوو لە شکۆمەندیی داهاتوو، شانشینی خودا بە بچووکی.
کەواتە بە لەبەرچاوگرتنی ئەمە، بە وردی سەیری ئەوە دەکەین کە لەبارەیەوە تۆمارکراوە. کاتێک بیر لە گێڕانەوەکەی لوقا دەکەینەوە، خودای خۆمان لە نوێژدا دەبینین وەک لە زۆر بۆنەی تردا. هەندێک جار خەڵک سەبارەت بەمە سەرلێشێواو دەبن و دەپرسن: "چۆن دەکرێت ئەو خودا بێت، و لەگەڵ ئەوەشدا هەست بە پێویستی نوێژ بکات؟" ئەوان لەبیریان دەچێتەوە کە هەرچەندە ئەو لە هەموو هەتاهەتایەتیدا خودا بوو، بەڵام ئەو هەڵیبژارد ببێتە مرۆڤ، و وەک مرۆڤێک، پشت بە باوک دەبەست. نوێژ بۆ ئەو دەربڕینی شیرینترین هاوبەشی بوو لەگەڵ باوک؛ داننان بوو بە مرۆڤبوونی خۆی کە سەیری ئاسمان دەکرد بۆ هێز بۆ ئەوەی ویستی باوک جێبەجێ بکات.
و کاتێک پاڕایەوە، شێوەی ڕوخساری گۆڕا، و جلوبەرگەکەی سپی و درەوشاوە بوو.
ڕەنگە ئێمە شتێک لەمە لە ژیانی خۆماندا بزانین، چونکە کاتێک نوێژ دەکەین، گۆڕانکاری بەسەرماندا دێت. ئۆه، چەند جارێک خەڵکمان ناسیوە کە گوناهبار، خراپەکار، بێڕەوشت، نەفام و بێئەدەب بوون، کە خودایان ناسی و وەک ڕزگارکەری خۆیان متمانەیان پێکرد؛ و پاشان کاتێک لەگەڵیدا هاوبەشییان دەکرد، تەنانەت لە کاتی نوێژکردنیشدا، شێوەی ڕوخساریان گۆڕا! زۆر کەس کە جارێک زۆر سەرکەش و بێڕێز بوون، بوونەتە شایەتحاڵی زۆر دڵسۆز. وەک مەسیحییەکان، ناتوانین نوێژ پشتگوێ بخەین. یەکێک لە هۆکارەکانی کە زۆربەمان کەم پێشکەوتن لە ژیانی مەسیحیماندا دەکەین ئەوەیە کە بە پێی پێویست نوێژ ناکەین. لە کاتی تەنگانەدا نوێژ دەکەین، بەڵام کاتێک هەموو شتێک باش دەڕوات، کات بۆ چاوەڕوانیکردنی خودا و هاوبەشی پیرۆز لەگەڵیدا تەرخان ناکەین. ئەگەر ئەمە بکەین، زیاتر لەو دەچین، و زیاتر لە نیعمەت و نەرمونیانی و بەزەیی ئەو بۆ گوناهباران دەردەخەین. ئەگەر زیاتر نوێژ بکەین، کەمتر ڕەخنە لە خەڵکی تر دەگرین و بێڕەوشتییان لەگەڵ ناکەین. زیاتر لە مەسیح دەچین کاتێک کات لە هاوبەشی لەگەڵیدا بەسەر دەبەین. لە ئینجیلی یۆحەننادا دەخوێنینەوە،
کالِمە بوو بە جەستە و لە ناوماندا خێمەی لێدا… پڕ لە نیعمەت و ڕاستی.
جەستەی پەروەردگارمان عیسای مەسیح لەوێدا بەراورد کراوە بە خێمەی پەرستنەکە کە موسا لە چۆڵەوانی دایمەزراند. لە شوێنی هەرە پیرۆز، ئامادەبوونی خودا وەک شەکینە دەرکەوت کە لە نێوان کێرووبیمەکاندا دەدرەوشایەوە. لە جەستە پیرۆزەکەی پەروەردگارمان عیسای مەسیحدا شکۆمەندی خوداییەکەی شاردرابووەوە، چونکە
خودا لە مەسیحدا جیهانی لەگەڵ خۆی ئاشت دەکردەوە.
ئەو شکۆیە لەو شتانەدا دەرکەوت کە ئەو کردی؛ لە نیعمەتی گەڕاندنەوەی ئەودا بۆ ئەوانەی کە گومڕا ببوون، خۆی نیشاندا. لێرە بە شێوەیەکی زۆر تایبەت بینرا کاتێک لەسەر کێو لەگەڵ خودا قسەی دەکرد،
"پۆشاکەکەی سپی و درەوشاوە بوو."
شکۆکەی لە ناخەوە درەوشایەوە، و ئەو دەرکەوت وەک چۆن هێشتا دەیبینین کاتێک بۆ جاری دووەم دێتەوە بە شکۆی باوکی و شکۆی خۆی و بە شکۆی فریشتەکان.
وە، ئەوەتا دوو پیاو لەگەڵیدا قسەیان دەکرد، کە موسا و ئیلیاس بوون.
موسا، یاسادانەرەکە، نوێنەری پیرۆزەکانی سەردەمی یاسایی بوو. ئیلیاس ئەو کەسە بوو کە خودا ناردبووی بۆ ئەوەی خەڵک بگەڕێنێتەوە بۆ لای خودا. ئەم دوو کەسایەتییەی پەیمانی کۆن لەسەر کێوەکە لەگەڵ عیسا دەرکەوتن و قسەیان لەگەڵ کرد. لەبارەی چییەوە قسەیان دەکرد؟ بابەتی قسەکانیان چی بوو؟ ئۆه، سەرسوڕهێنەرییەکەی! ئەوان لەگەڵی قسەیان لەبارەی ئەو شتەوە دەکرد کە لە هەموو هەتاهەتایەدا دەبێتە بابەتی ئێمە، کاتێک بیر لەوە دەکەینەوە کە ئەو بۆ ئێمەی کردووە – ئازارکێشان و مردن لە پێناوی ئێمەدا.
ئەوانەی لە شکۆمەندیدا دەرکەوتن، و باسی کۆچکردنەکەی ئەویان کرد کە دەبوو ئەو لە ئۆرشەلیم ئەنجامی بدات.
ئەوان لە خوداوە لە بەهەشتەوە هاتبوون بۆ ئەوەی ئەو کاتە کەمە لەسەر ئەو شاخە بەسەر بەرن لەگەڵ خوداوەند عیسا، بۆ ئەوەی لەگەڵی قسە بکەن دەربارەی ئەوەی کە چی دەکات لەسەر خاچی گۆلگۆتا. بێگومان دەبێت سەرسوڕهێنەر بووبێت بۆ فریشتەکان و بۆ پیرۆزەکان لە بەهەشت، کاتێک ئەو لە تەختی شکۆمەندییەوە هاتە خوارەوە بۆ ئاخوڕەکە لە بەیتلەحم. دەبێت لە خۆیان پرسیبێت بۆچی ئەو وای کرد. ئەوان سەیری ژیانی ئەویان لەسەر زەوی دەکرد، و دەبێت بە پەرۆشەوە گوێیان لە قسەکانی گرتبێت کاتێک فەرمووی،
"کوڕی مرۆڤ... دەبێت بکوژرێت و لە ڕۆژی سێیەمدا هەڵبستێتەوە."
ئەم دوو پیاوە گرنگییان پێی دەدا، و باسی مردنەکەیان دەکرد کە زۆر نزیک بوو ڕووبدات. ئێمە هێشتا باسی دەکەین، و پێویستە بیکەین. ئەگەر ئەو ئەمەی بۆ ئێمە نەکردبا، ئێمە زۆر لەمێژ بوو فڕێدرابووین بۆ ناو لەناوچوونی هەتاهەتایی. مردنەکەی ئەو بۆ ئێمە گرنگترین ڕووداوە کە ئێمە دەیخوێنینەوە لە ووشەی خودا. گوێ لە ڕزگاربووان بگرە لە بەهەشت کاتێک لەبەردەم تەختەکەدا چەمێنەوە و گۆرانی دەڵێن،
تۆ شایستەی... و تۆ سەربڕدرای، و ئێمەت بۆ خودا کڕییەوە.
ئەوەیە کە لەوێ گۆرانی بۆ دەڵێن. ئەوەیە ئەو بابەتەی کە دڵەکانیان دەهەژێنێت. ئۆ، هاوڕێیانم، دەبێت لێرە بوەستم و بپرسم: ئایا هیچ مانایەکی بۆ ئێوە هەیە - مردنی مەسیح؟ ئایا هەرگیز قسەی لەگەڵ دڵتان کردووە؟ ئایا هیچ مانایەکی بۆ ئێوە هەیە کە مەسیح ژیانی خۆی لە پێناوی ئێوە دانا؟ ڕەنگە ئەمڕۆ قسە لەگەڵ زۆر کەس بکەم کە بە دەگمەن بیرێکیان لە مردنی مەسیح لەسەر خاچ کردبێتەوە. ئایا هەرگیز بیرتان لەم شتە پیرۆز و شکۆدارە نەکردووەتەوە و نەوتووتانە، "ئەو مردنەی ئەو مرد لە پێناوی من بوو؛ ئەو ئازارەی ئەو کێشا لە پێناوی من بوو، بۆ ئەوەی من چێژ لە خۆشیی هەمیشەیی لەگەڵ ئەودا وەرگرم؟"
بەڵام دووبارە دەگەڕێینەوە بۆ سەرنجدان لەم دیمەنی گۆڕانکاریی شکۆمەندییە. خودای گەورەمان عیسا ئاماژەی بەوەدا کە وێنەیەک بوو لە شانشینی داهاتوو. شانشینەکانی ئەم جیهانە هەرگیز نابنە شانشینی خودامان و مەسیحەکەی، تاوەکو خودای گەورە دووبارە ناگەڕێتەوە سەر ئەم زەوییە. ئەو وەک جاران نایەتەوە. ئەو بە کەمایەتی و هەژاری نایەت؛ ئەو بۆ جاری دووەم بە هێز و شکۆیەکی گەورەوە دێت. پاشان دەخوێنینەوە کە هەموو زەوی بەهۆی ئەوەوە دەناڵێنێت. هەمووان لەبەردەم پێیەکانی ئەودا کڕنۆش دەبەن.
ئێمە وێنەیەکی بچووکمان هەیە لەو شکۆمەندییەی کە هی ئەو دەبێت کاتێک دووبارە دێتەوە. دووبارە سەرنج بدەنە ئەو دوو پیاوەی کە لەگەڵیدا لە شکۆمەندییەکەیدا دەردەکەون. چەند واتادارە کە هەر ئەم دوو کەسە بن! یەکەم، موسا بوو، ئەو پیاوەی کە 1500 ساڵ پێشتر مردبوو، و خودا جەستەکەی شاردبووەوە بۆ ئەوەی شەیتانی گەندەڵکار نەتوانێت دەستی لێ بدات. ئێمە دەخوێنینەوە کە خودا
ناشتی لە دۆڵێکدا لە خاکی مۆئابدا، بەرامبەر بە بێت-پەعۆر؛ بەڵام هیچ کەسێک تا ئەمڕۆ شوێنی گۆڕەکەی نازانێت.
موسا بە جەستەیەکی فیزیکی دەرکەوت کە بە هەمان شکۆمەندی وەک عیسای مەسیح دەدرەوشایەوە. ئەوە بیرمان دەهێنێتەوە کە کاتێک پەروەردگار دێت بۆ دامەزراندنی شانشینەکەی، ئەو ئەوانە دەهێنێت کە لەو مردوون.
چونکە ئەگەر ئێمە باوەڕمان هەبێت کە عیسا مرد و زیندوو بووەوە، بە هەمان شێوە خودا ئەوانەش کە لە عیسادا خەوتوون لەگەڵ خۆی دەیانهێنێت.
پاشان بیر لە پیاوەکەی تر بکەوە، ئیلیاس- ئەو پیاوەی کە هەرگیز نەمرابوو، ئەو پیاوەی کە لە بێهیواییدا، نوێژی دەکرد بۆ ئەوەی بمرێت. هاواری کرد،
خودایە، با بمرم.
خودا، وەک بڵێی، فەرمووی، "نەخێر، ئیلیاس؛ من وەڵامی ئەو نوێژە نادەمەوە؛ من تۆ دەبەمە لای خۆم بەبێ مردن." ئیلیاس بەرزکرایەوە بۆ ناو شکۆمەندی، و سەدان ساڵ دواتر دەرکەوت وەک لەم ئایەتانەدا دەیخوێنینەوە. ئەو نوێنەرایەتی گرووپێکی تر دەکات – ئەو گرووپەی کە پۆڵسی نێردراو لە 1 تەسەلوونیکی 4:17 دا باسی دەکات،
ئینجا ئێمە کە زیندووین و ماوین، پێکەوە لەگەڵیاندا لەناو هەورەکاندا هەڵدەگیرێینەوە، بۆ ئەوەی لە ئاسماندا پێشوازی لە پەروەردگار بکەین: و بەم شێوەیە بۆ هەتاهەتایە لەگەڵ پەروەردگاردا دەبین.
پاشان ئەو شانشینەکە دەهێنێتە کایەوە، و پەروەردگارمان فەرمانڕەوایی دەکات. ئۆه، چەند ئەم جیهانە پێویستی بە گەڕانەوەی پەروەردگار عیسای مەسیحە. دڵەکانمان تێکەڵ دەبن لە پاڕانەوەکەدا،
ئامین، وەرە، خوداوەند یەسووع!
کەواتە ئەمە وێنەی پاشا داهاتووەکەیە.
بەڵام پیتەر و ئەوانەی لەگەڵی بوون خەو زۆری لێ گرتبوون: و کاتێک بەئاگا هاتنەوە، شکۆمەندییەکەیان بینی، و ئەو دوو پیاوەی کە لەگەڵی وەستابوون.
هەندێک جار کاتێک خودا جوانترین شتی هەیە بۆ ئەوەی بۆمان ئاشکرا بکات، ئێمە لە بارودۆخێکدا نین بۆ وەرگرتنیان. نێردراوان ڕەنگە زیاتریان بیستبایە لەو گفتوگۆیە لە نێوان خودا و موسا و ئیلیاسدا، بەڵام ئەوان خەوتن. کاتێک بەخەبەر هاتنەوە، شکۆمەندیی ئەویان بینی و ئەو دوو پیاوەی کە لەگەڵی وەستابوون. پاشان پیتەر هاواری کرد،
مامۆستا، باشە لێرە بین: و با سێ چادر دروست بکەین؛ یەکێکیان بۆ تۆ، و یەکێکیان بۆ موسا، و یەکێکیان بۆ ئیلیاس: بەبێ ئەوەی بزانێت چی دەڵێت.
پەترۆسی داماو! هەمیشە قسەی بێجێی دەکرد چونکە هەستی دەکرد دەبێت شتێک بڵێت. هەندێک جار باشترە تەنها تەماشا بکەیت و هیچ نەڵێیت؛ بەڵام پەترۆس، کە بەوەی بینیبووی و بیستبووی کاری تێکرابوو، پێشنیاری کرد کە چەند خێوەتێک دابنرێت لەسەر ڕێزی ئەو سێ کەسەی کە لە شکۆمەندیدا بینران – عیسا، موسا، و ئیلیاس.
"کاتێک ئەو بەم شێوەیە قسەی دەکرد، هەورێک هات و دایپۆشین؛ و ترسان کاتێک چوونە ناو هەورەکە."
ئەوان ترسیان لە ئەزموونی داهاتوو هەبوو، وەک چۆن ئێمەش زۆرجار واین. بەڵام هیچ شتێک نەبوو بۆ ترس.
“دەنگێک لەناو هەورەکەوە هات و گوتی، ئەمە کوڕە خۆشەویستەکەی منە: گوێی لێ بگرن.”
خودا ڕێگە نادات کەس لەگەڵ کوڕەکەی، عیسای مەسیح، لە یەک ئاستدا دابنرێت. ئەگەر خەڵک لەبەردەم موسا کڕنۆش ببەن، موسا دەبێت بڕوات. هەمان شت بۆ ئیلیاسیش. پیتەر هەرگیز ئەم دەنگەی لەبیر نەکرد. کاتێک نامەی دووەمی نووسی تەنها پێش مردنی، هێشتا بیری لێ دەکردەوە.
و کاتێک دەنگەکە نەما، عیسا بە تەنیا دۆزرایەوە. و ئەوان نهێنییان پاراست، و لەو ڕۆژانەدا بە هیچ کەسێکیان نەوت هیچ لەو شتانەی کە بینیبوویان.
هۆکاری ئەوە ئەوە بوو کە سەرکردەکان و خەڵکەکە بە ڕوونی ڕزگارکەریان ڕەت کردبووەوە، و ڕەتیان کردبووەوە کە وەک مەسیحی خۆیان قبوڵی بکەن؛ و ئەمەش تەنها بۆ قوتابییەکانی ئاشکرا کرا بۆ هاندانیان لە ڕۆژانی داهاتوودا. ئێستا دەکرێت هەمووی بگێڕدرێتەوە.
عیسا بەرزترین پلە وەردەگرێت، و گەلەکەی لەبەردەمی کڕنۆش دەبەن و لە ستایش و پەرستندا دانی پێدا دەنێن. بەم زووانە دەگەڕێتەوە و شانشینەکە بە هەموو شکۆمەندییەکەیەوە دێت، کاتێک وەک پاشای پاشاکان و گەورەی گەورەکان فەرمانڕەوایی دەکات.
لە بناری چیاکە -- لوقا 9:37-50
"جا ڕوویدا کە ڕۆژی دواتر، کاتێک لە گردەکە هاتنە خوارەوە، خەڵکێکی زۆر پێشوازییان لێکرد. ئەوەتا پیاوێک لەناو خەڵکەکەدا هاواری کرد و گوتی: «مامۆستا، تکات لێدەکەم، سەیری کوڕەکەم بکە، چونکە ئەو تاکە منداڵی منە. ئەوەتا ڕۆحێک دەیگرێت و لەناکاو هاوار دەکات، دەیچەڕێنێت و کەف لە دەمی دێتە دەرەوە، و بە زەحمەت لێی دوور دەکەوێتەوە، دوای ئەوەی برینداری دەکات. داوام لە قوتابییەکانت کرد بۆ ئەوەی لێی دەربکەن، بەڵام نەیانتوانی.» عیسا وەڵامی دایەوە و فەرمووی: «ئەی نەوەی بێباوەڕ و گومڕا، تا کەی لەگەڵتان بم و بەرگەی ئێوە بگرم؟ کوڕەکەت بهێنە ئێرە.» کاتێک هێشتا دەهات، شەیتان خستییە خوارەوە و دەیچەڕاند. عیسا سەرزەنشتی ڕۆحە پیسەکەی کرد و منداڵەکەی چاک کردەوە و دووبارە دایەوە دەست باوکی. هەموویان سەرسام بوون بە هێزی گەورەی خودا، بەڵام کاتێک هەموویان سەرسام بوون بە هەموو ئەو شتانەی عیسا کردی، ئەو بە قوتابییەکانی فەرموو: «با ئەم قسانە بچنە گوێتانەوە، چونکە کوڕی مرۆڤ دەدرێتە دەست مرۆڤەکان.» بەڵام ئەوان لەم قسەیە تێنەگەیشتن، و لێیان شاردرابووەوە، بۆیە تێیان نەدەگەیشت، و ترسان لێی بپرسن دەربارەی ئەو قسەیە. پاشان مشتومڕێک لە نێوانیاندا دروست بوو، کە کامیان گەورەتر دەبێت. عیسا، کە لە بیری دڵیان تێگەیشت، منداڵێکی گرت و لەلای خۆی دانا. و فەرمووی: «هەرکەسێک ئەم منداڵە بە ناوی منەوە وەرگرێت، منی وەرگرتووە، و هەرکەسێکیش منی وەرگرێت، ئەوەی منی ناردووە، ئەوی وەرگرتووە، چونکە ئەوەی لە هەمووتان بچووکتر بێت، ئەو گەورە دەبێت.» یۆحەننا وەڵامی دایەوە و گوتی: «مامۆستا، ئێمە یەکێکمان بینی بە ناوی تۆوە ڕۆحە پیسەکان دەردەکات، و قەدەغەمان لێکرد، چونکە لەگەڵ ئێمەدا نایەت.» عیسا پێی فەرموو: «قەدەغەی لێ مەکەن، چونکە ئەوەی دژی ئێمە نەبێت، لەگەڵ ئێمەیە.» - لۆقا 9:37-50"
شتێکی نایاب دەبوو ئەگەر هەمیشە لەسەر کێو لەگەڵ مەسیح بمێنینەوە. کێوێک لە نووسینە پیرۆزەکاندا باس لە شوێنێکی تایبەتمەند و پڕ لە ئیمتیازی بەرز دەکات. لەسەر کێو بوو کە قوتابییەکان شایەتی گۆڕانکارییە سەرسوڕهێنەرەکەی گەورە پیرۆزەکەمان بوون. بە خۆشحاڵییەوە لەوێ دەمانەوە لەگەڵی و لەگەڵ پیاوچاکانی پەیمانی کۆن کە بە شکۆوە دەرکەوتن، باسی مردنەکەیان دەکرد کە بڕیار بوو لە گۆلگۆسا ئەنجامی بدات؛ بەڵام کاتێک هات کە دەبوو ئەو شوێنە پڕ لە بەرەکەتە جێبهێڵن و بڕۆنە خوارەوە بۆ دامێنی کێو بۆ ئەوەی دووبارە بەشداری ئەوانی دیکەی نێردراوان بکەن، و چاویان بە خەڵکە زۆرەکە بکەوێت لە گوناه و پێویستییەکانیاندا. زۆربەمان ئەزموونی هاوشێوەمان هەبووە. ئیمتیازێکی خۆشمان بووە لە بۆنە جیاوازەکاندا بچینە ناو هاوبەشییەکی زۆر نایاب و بەنرخ لەگەڵ گەورە، دوور لە خەم و بەرپرسیارێتییە ئاساییەکانی ژیانی ڕۆژانە. لەسەر کێوی بەرەکەت ئازاد بووین تەنها سەرقاڵی مەسیح بین. چەند بە خۆشحاڵییەوە لەوێ دەمانەوە و هەرگیز جارێکی تر گرنگیمان بە کاروباری دنیایی نەدەدا. بەڵام ئەمە نەکرا. ڕەنگە هەمیشە چێژ وەرنەگرین لە ئەزموونەکانی سەر کێو. دەبێت بێینە خوارەوە بۆ دەشتەکان بۆ ئەوەی بەشداری کاروباری ئاسایی ژیان بکەین. ڕاستییەکە ئەوەیە کە خودا مەبەستیەتی ئەزموونەکانی سەر کێو ئێمە ئامادە بکات بۆ بەشەکەمان لە خزمەتکردن بەوانەی کە گەورەمان ناناسن؛ یان بەوانەی کە دەیناسن، بەڵام تێگەیشتنێکی زۆر کەمیان هەیە لە ڕاستییە بەنرخەکان کە ئەو دڵخۆشە بە ئاشکراکردنیان بۆمان.
کەواتە دەخوێنینەوە،
"ڕوویدا کە، ڕۆژی دواتر، کاتێک لە گردەکە هاتنە خوارەوە، خەڵکێکی زۆر پێی گەیشتن."
لەناو قەرەباڵغییەکەدا باوکێکی هەژار و دڵتەنگ هەبوو کە کوڕێکی جنۆکەلێدراوی لەگەڵدا بوو. باوکەکە دەستبەجێ بەدوای عیسادا گەڕا، ڕێگەی خۆی بەناو خەڵکەکەدا کردەوە و بە پەرۆشییەوە سەیری ئەوی کرد، هاواری کرد،
مامۆستا، داوات لێدەکەم، سەیری کوڕەکەم بکە: چونکە ئەو تاکە منداڵی منە. و، ئەوەتا، ڕۆحێک دەیگرێت، و لەناکاو هاوار دەکات؛ و ئەوەندە دڕی دەکات کە کەف دەکاتەوە، و بە زەحمەت لێی دوور دەکەوێتەوە. و داوام لە قوتابییەکانت کرد کە دەری بکەن؛ و نەیانتوانی. و عیسا وەڵامی دایەوە و گوتی، ئەی نەوەی بێباوەڕ و گومڕا، تا کەی لەگەڵتان بم و بەرگەتان بگرم؟ کوڕەکەت بهێنە ئێرە. و کاتێک هێشتا دەهات، شەیتان خستییە خوارەوە و دڕی کرد. و عیسا سەرزەنشتی ڕۆحە پیسەکەی کرد، و منداڵەکەی چاک کردەوە، و دووبارە دایەوە باوکی. و هەموویان سەرسام بوون بە هێزی گەورەی خودا، بەڵام لە کاتێکدا هەموویان سەرسام بوون بە هەموو ئەو شتانەی کە عیسا کردی، بە قوتابییەکانی گوت، با ئەم قسانە بچنە گوێتانەوە: چونکە کوڕی مرۆڤ دەدرێتە دەستی مرۆڤەکان. بەڵام ئەوان ئەم قسەیەیان تێنەگەیشت، و لێیان شاردرابووەوە، کە هەستیان پێنەکرد: و ترسان لێی بپرسن دەربارەی ئەو قسەیە. ئینجا مشتومڕێک لە نێوانیاندا دروست بوو، کامیان گەورەتر دەبێت. و عیسا، هەستی بە بیرۆکەی دڵیان کرد، منداڵێکی گرت، و لەلای خۆی دانا. و پێیانی گوت، هەرکەسێک ئەم منداڵە بە ناوی منەوە وەرگرێت، منی وەرگرتووە: و هەرکەسێک منی وەرگرێت، ئەوەی منی ناردووە وەرگرتووە: چونکە ئەوەی لە نێو هەمووتاندا بچووکترین بێت، هەر ئەو گەورە دەبێت. و یۆحەننا وەڵامی دایەوە و گوتی، مامۆستا، یەکێکمان بینی کە بە ناوی تۆوە جنۆکە دەردەکات: و قەدەغەمان لێکرد، چونکە لەگەڵ ئێمە نایەت. و عیسا پێی گوت، قەدەغەی مەکە: چونکە ئەوەی دژی ئێمە نەبێت، لەگەڵ ئێمەیە"- لۆقا 9:37-50.
هەمیشە ویستی ئەو نییە لەم قۆناغەی نیعمەتدا کە لە ئازاری جەستەیی ڕزگار بکات. خودا بە گەلی ئیسرائیلی بەڵێن دابوو کە ئەگەر لەگەڵیدا بڕۆن، ئەوا لە نەخۆشی دوور دەبن. ئەو ئەمەی بەوانە بەڵێن نەداوە کە سەر بە جەستەی مەسیحن؛ بەڵام شتێکی باشتر بەڵێن داوە—واتە، نیعمەت بۆ خۆڕاگری. پۆڵس ئەمەی بۆ دەرکەوت، ئەو تووشی ئازارێکی جەستەیی سەخت ببوو، و سێ جار لە گەورە پاڕایەوە بۆ ڕزگاربوون لێی. خودا وەڵامی نەدایەوە بەو شێوەیەی کە خزمەتکارە خۆشەویستەکەی لە سەرەتادا دەیویست، بەڵام پێی فەرموو، وەک بڵێی،
"نەخێر، پۆڵس؛ من تۆ لەم ناخۆشییە ڕزگار ناکەم، بەڵام شتێکی باشترت بۆ دەکەم؛ من نیعمەتت پێ دەبەخشم بۆ ئەوەی بەرگەی بگریت."
پۆڵس هاواری کرد،
بۆیە بەوپەڕی خۆشحاڵییەوە من زیاتر شانازی بە لاوازییەکانمەوە دەکەم، تاکو هێزی مەسیح بەسەرمدا بێت.
کاتێک خەڵکەکە بینییان چۆن کوڕەکە لەو ڕۆحەی کە ماوەیەکی زۆر کۆنترۆڵی کردبوو ڕزگار کرا، دەخوێنینەوە،
هەموویان سەرسام بوون بە هێزی مەزنی خودا.
لە کاتێکدا ئەوان بە سەرسوڕمانەوە سەیری کارە گەورەکانی عیسایان دەکرد، ئەو دەرفەتی قۆستەوە بۆ ئەوەی بە قوتابییەکانی بڵێت کە ڕۆژ نزیک دەبێتەوە کاتێک خۆی دەدرێتە دەست مرۆڤەکان. ئینجا، بەڕاستی، پێویستیان بە باوەڕ دەبێت بۆ ئەوەی بڕوا بکەن کە ئەو بەڕاستی مەسیحی خودا بوو. ئەو پێیانی وت،
با ئەم قسانە لە گوێتاندا جێ بگرن.
کاتێک کاتەکە بەڕاستی هات، ئەوان ئاگادارکردنەوەکەی ئەویان لەبیر کرد، و بۆیە لە سەرلێشێواوییەکی گەورەدا بوون. ئەگەر تەنها ئەوەیان لەبیر ببوایە کە پێی گوتبوون، ئەوەندە بێزار نەدەبوون کاتێک ڕادەستی دەستی پیاوان کرا بۆ خاچ کێشان. وەک بڵێی، پێی گوتوون: "ئەوەی بینیوتانە و بیستووتانە لەبیری مەکەن، چونکە ڕۆژێک دێت کە پێویستتان بەوە دەبێت ئەم شتانە بهێننەوە یاد، کاتێک دەمبینن دەبرێم بۆ مردن، و بە ئاشکرا بە تەنیا و جێهێڵراو لەسەر خاچێکی شەرمەزاری. ئەوکاتە لە مەترسیدا دەبن کە بیر بکەنەوە من فریودەر بووم، بەڵام ئەم شتانە لەبیر بکەن کاتێک کاتژمێرەکە دێت کە لێتان دەسێندرێمەوە." بەڵام ئەوان تێنەگەیشتن، چونکە لێیان شاردرابووەوە، وەک پێمان دەگوترێت، و
"ئەوان لێی تێنەدەگەیشتن: و دەترسان لێی بپرسن دەربارەی ئەو وتەیە."
ئەگەر هاوبەشییەکی نزیکتریان لەگەڵیدا هەبووایە، بێگومان ڕوویان تێدەکرد و داوای زانیاریی تەواوتریان دەکرد، ئەویش بە خۆشحاڵییەوە پێی دەدان. کاتێک بەناو ئەم تۆمارانەدا تێدەپەڕین، تێبینی دەکەین کە کات هەبووە هیچ سنوورێک نەبووە، و پەروەردگار دەیانتوانی بە ئازادی قسەیان لەگەڵ بکات دەربارەی ئەوەی لە دڵیدا بوو؛ لە کاتەکانی تردا، کاتێک قسەی لەسەر مردن و هەستانەوەی دەکرد، وادیار بوو بەربەستێک لە نێوان ئەودا و ئەواندا هەبوو. سەریان لێ شێوا بوو. هۆکاری سەرەکیی کەمباوەڕی و تێنەگەیشتنیان لە ڕووداوەکەی دواتردا دەبینرێت. دەخوێنینەوە،
«ئینجا مشتومڕێک لەنێوانیاندا دروست بوو کە کامیان گەورەترە. عیساش کە بیری دڵیان زانی، منداڵێکی هێنا و لەلای خۆی دانا. و پێی فەرموون: «هەرکەسێک ئەم منداڵە بە ناوی منەوە وەرگرێت، منی وەرگرتووە، هەرکەسێکیش منی وەرگرێت، ئەوەی منی ناردووە وەرگرتووە، چونکە ئەوەی لەنێو هەمووتاندا بچووکترینە، هەر ئەو گەورە دەبێت.» یۆحەننا وەڵامی دایەوە و گوتی: «مامۆستا، یەکێکمان بینی بە ناوی تۆوە ڕۆحی پیس دەردەکات، ئێمەش قەدەغەمان لێکرد، چونکە لەگەڵ ئێمەدا نایەت.» عیساش پێی فەرموو: «قەدەغەی لێ مەکەن، چونکە ئەوەی دژی ئێمە نەبێت، لەگەڵ ئێمەدایە.»»- لۆقا 9:37-50:
بەڕاستی زۆر وانەی گرنگ هەن کە لە دامێنی کێو فێربکرێن. لەوێ پێویستە ڕووبەڕووی سەختییەکانی ژیان ببینەوە. ئێمە بۆمان دەردەکەوێت کە تەنها بە نوێژ و ڕۆژووگرتن دەتوانین هێزمان هەبێت بۆ ڕزگارکردنی ئەوانی تر لە کاریگەرییە شەیتانییەکان. تەنها کاتێک لە هاوبەشییەکدا دەژین لەگەڵ خوداوەندمان عیسای مەسیح و هیچ شتێک بۆ خۆمان ناوێت، دەتوانین تێبگەین و چێژ وەرگرین لە ڕاستییە بەنرخەکەی خودا و هەڵوێستێکی دروست بەرامبەر بە ئەوانی تر بپارێزین. ئێمە هێواشین لە فێربوون، بەڵام با خودا نیعمەتی خۆی بداتە هەریەکێک لە ئێمە بۆ ئەوەی بە پشیمانییەوە چۆک دادەین لە پێیەکانی ڕزگارکەرەکەمان و ئەو فێرکردنە وەربگرین کە ئەو زۆر ئامادەیە بیدات.
بێ لێبوردەیی سەرزەنشت دەکرێت؛ دڵسۆزی فەرمانپێدەکرێت -- لوقا 9:51-62
«Û gava dema wî hat ku were hilkişandin, wî bi biryardarî rûyê xwe da ber ku biçe Orşelîmê, û qasid li pêşiya xwe şandin: û ew çûn, ketin gundekî Sameriyan, da ku ji bo wî amade bikin. Lê wan ew qebûl nekir, ji ber ku rûyê wî wekî yê ku diçû Orşelîmê bû. Û gava şagirtên wî Yaqûb û Yûhenna ev dîtin, gotin: «Xudan, tu dixwazî em ferman bidin agir ji ezmên were xwarê û wan bişewitîne, çawa Êliya kir?» Lê wî zivirî, wan şermezar kir û got: «Hûn nizanin hûn ji çi ruhî ne. Çimkî Kurê Mirov nehatiye ku jiyana mirovan tune bike, lê ku wan xilas bike.» Û ew çûn gundekî din. Û gava ew di rê de diçûn, zilamekî jê re got: «Xudan, ezê li pey te bêm, tu herî ku derê.» Û Îsa jê re got: «Rovî kunên wan hene, û çûkên ezmên hêlînên wan hene; lê Kurê Mirov cîhekî ku serê xwe deyne nîne.» Û wî ji yekî din re got: «Li pey min were.» Lê wî got: «Xudan, destûrê bide min, pêşî ez herim bavê xwe veşêrim.» Îsa jê re got: «Bila mirî miriyên xwe veşêrin: lê tu here û Padîşahiya Xwedê bide bihîstin.» Û yekî din jî got: «Xudan, ezê li pey te bêm; lê pêşî destûrê bide min, ez herim xatir ji yên mala xwe bixwazim.» Û Îsa jê re got: «Tu kesê ku destê xwe daye cotê û li paş xwe dinêre, ne layiqî Padîşahiya Xwedê ye.» - Lûqa 9:51-62.
ئەم بەشە بە ئاسانی دابەش دەبێت بۆ دوو بەش. لە لۆقا ٩:٥١-٥٦ تێیدا هەیە سەرکۆنەیەکی جیدی و توندی پەروەردگارمان بۆ ڕۆحی بێ لێبوردەیی. پاشان لە لۆقا ٩:٥٧-٦٢ ئەو هەندێک بنەمای قوتابێتی دەخاتەڕوو کە ئێمە، ئەوانەی بانگەشەی خۆشەویستی ئەومان دەکەین، پێویستە لەبەرچاوی بگرین.
پێمان وتراوە کە
ئەو بە سووربوونەوە ڕووی خۆی کردە ئۆرشەلیم.
ئەو گەلیلەی جێهێشت و بە تەواوی دەیزانی چی چاوەڕێی دەکات لە یەکودا. ئەو پێشتر لەوێ بوو. ئەوان هەوڵیان دابوو ئەو کاتە بیکوژن، بەڵام، پێمان وتراوە، کاتی ئەو هێشتا نەهاتبوو. ئەوان نەیانتوانی هیچ شتێک بکەن بۆ ئەوەی زیانی جەستەیی پێ بگەیەنن تا ئەو بە ویستی خۆی خۆی خستە دەستیان. ئەو دەیگوت،
هیچ کەسێک ژیانم لێ وەرناگرێت، خۆم دایدەنێم.
بەڵام ئێستا کاتەکە نزیک دەبووەوە کە مەبەستێک کە لە پێناویدا هاتبووە سەر زەوی دەبوو جێبەجێ بکرێت. عیسا هاتبوو تا خۆی بکاتە کفارەتێک بۆ هەمووان؛ بۆیە بە لەبەرچاوگرتنی ئەمە، ئەو بە توندی ڕووی خۆی کردە ئۆرشەلیم. هیچ شتێک نەیدەتوانی لای بدات. کاتێک باسی ئەو خاچەی دەکرد کە دەبوو لەسەری خاچ بدرێت، تەنانەت پیتەریش ناڕەزایی دەربڕی بەرامبەری، و گوتی،
"حاشا بۆ تۆ، گەورەم: ئەمە بەسەر تۆدا نایەت."
بەڵام عیسا سەرزەنشتی کرد و فەرمووی:
بڕۆ دواوەم، شەیتان: تۆ لەمپەرێکیت بۆ من: چونکە تۆ بیر لە شتەکانی خودا ناکەیتەوە، بەڵکو بیر لە شتەکانی مرۆڤ دەکەیتەوە.
عیسا ڕێگەی نەدا بە هیچ کەسێک یان هیچ شتێک کە لای بدەن لەو ئامانجە گەورەیەی کە بۆ جێبەجێکردنی هاتبوو.
کاتێک ڕووی وەک بەرد قایم کردبوو بۆ ئەوەی بچێتە ئۆرشەلیم، لە کاتێکدا لەگەڵ قوتابییەکانی بە بەشێک لە سامیریادا تێدەپەڕی، نێردراوانی پێش خۆی ناردە گوندێکی نزیک بۆ ئەوەی ئامادەکاری بۆ شوێنی مانەوەیان لە شەودا بکەن. دەزانین ڕقێکی زۆر لە نێوان سامرییەکان و جوولەکەکاندا هەبوو، هیچ کامیان نەیاندەویست مامەڵە لەگەڵ ئەوی تردا بکەن. ئەم سامرییانە جۆرێک بوون لە ڕەگەزێکی تێکەڵ، بەشێکیان بنەچەی ئیسرائیلییان هەبوو و بەشێکیشیان لەو ڕەگەزە تێکەڵاوانە بوون کە پاشای ئاشوور هێنابوونییە ناو خاکەکە دوای دەربەدەرکردنی دە هۆزەکە. ئەمانە لەگەڵ ئیسرائیلییە ماوەکاندا تێکەڵاوییان کردبوو، و جۆرێک لە پەرستنی تێکەڵ لە ناویاندا پەرەی سەندبوو، تا ڕادەیەک پشتی بە پێنج کتێبەکەی موسا بەستبوو؛ بەڵام سامرییەکان ڕەتیان دەکردەوە هەموو بەشەکانی تری پەیمانی کۆن قبووڵ بکەن. ئەوان پەرستگای تایبەت بە خۆیان لەسەر کێوی گەریزیم هەبوو، و بە گومان و تووڕەیییەوە سەیری جوولەکەکانیان دەکرد بەهۆی بانگەشەی ئەوانەوە کە گەلی هەڵبژێردراوی خودان. جوولەکەکان، لە لایەکی ترەوە، بە ڕق لێبوونەوە لە سامرییەکان وەڵامیان دەدایەوە، کە ئەوان بە شوێنکەوتووانی ئایینێکی ساختەیان دەزانی کە هیچ بنەمایەکی کتێبی پیرۆزی نەبوو. کاتێک گرووپە بچووکەکە بە سامیریادا بەردەوام بوون لە گەشت، خەڵکی ئەو گوندەی کە هیوایان خواستبوو شەو لەوێ بەسەر ببەن، ڕەتیان کردەوە پێشوازییان لێبکەن چونکە ڕووی عیسا وەک ئەوەی بەرەو ئۆرشەلیم بڕوات، قایم کرابوو. کاتێک زانییان کە ئەو وەک مامۆستایان لە ناویاندا نیشتەجێ نابێت، بەڵکو خزمەتەکەی بۆ ئەوانە فراوان دەکرد کە سامرییەکان ڕقیان لێیان بوو، ئەوانیش لە بەرامبەردا ڕقی خۆیان لێی دەڕشتەوە بە ڕەتکردنەوەی میوانداری لێی. ئەگەر بە تایبەتی بۆ لای ئەوان هاتبا، ڕەنگە پێشوازییان لێبکردایە و پەیامەکەیان وەرگرتایە، بەڵام بۆ ئەو کاتە ئەو گرنگی بە گەلێکی تر دەدا.
پێم وایە هیچ شتێک نییە کە هێندەی ناڕەزایی ئایینی بە تاڵی ناسرابێت. یەک گرووپی خەڵکی ئایینی بە گومانەوە سەیری ئەوانەی گرووپێکی تر دەکات؛ و زۆرجار چەند نزیکتر بن لە یەکتر، هەستە ناخۆشەکە لە نێوانیاندا توندتر دەبێت. ئەمە بە ڕوونی لە حاڵەتی جولەکە و سامەرییەکاندا دەرکەوت.
یەعقوب و یوحەننا ئەوەندە تووڕە بوون لەبەر ئەو شێوازەی کە مامۆستاکەیان لەم بۆنەیەدا مامەڵەی لەگەڵ کرابوو، کە ئامادە بوون هەموو شتێک بکەن بۆ ئەوەی تۆڵەیان لێ بکەنەوە. ئەوان بە عیسایان گوت،
"خوداوەند، ئایا دەتەوێت فەرمان بکەین ئاگر لە ئاسمانەوە بێتە خوارەوە، و بیانخوات، هەر وەک ئیلیاس کردی؟"
ئێمە بەگشتی یەعقوب و یوحەننا بە دوو پیاوی گەنجی زۆر میهرەبان و دڵسۆز دەزانین؛ بەڵام پیاوانی میهرەبان و دڵسۆز دەتوانن زۆر ڕەق و تاڵ ببن کاتێک دێتە سەر مامەڵەکردن لەگەڵ ئەوانی تر سەبارەت بە جیاوازییەکان. ئەم قوتابییانەی کە عیسا ناوی لێنابوون "بوانەرجیس"، واتە "کوڕانی هەورەبروسکە"، لێرەدا وەڵامی ناوی خۆیان دەدەنەوە، و پێیان وابوو کە دڵسۆزیی خۆیان بۆ مەسیح نیشان دەدەن بە هەوڵدان بۆ لاساییکردنەوەی ئیلیا و لەناوبردنی سامەرییەکان. پێدەچوو پێیان وابێت کە ئەگەر داوایان بکردایە ئاگر لە ئاسمانەوە بێتە خوارەوە، خودا وەڵامی دەدایەوە و ئەو شارەی دەسڕییەوە کە ڕەتی کردبووەوە عیسا و شوێنکەوتووانی بۆ شەو لەخۆ بگرێت؛ و بەم شێوەیە چێژیان لە بینینی دوژمنە ئایینییەکانیان دەبینی کە بە تەواوی لەناوچوون.
چەند ترسناکە ڕۆحێکی لەم جۆرە، و لەگەڵ ئەوەشدا چەند زۆر جار لە سەدەکانی ڕابردوودا دەرکەوتووە! مێژوو پێمان دەڵێت چۆن کەنیسەکان لەگەڵ کەنیسەکاندا شەڕیان کردووە، و مەسیحییەکان لەگەڵ مەسیحییەکانی تردا ململانێیان کردووە، بە بەکارهێنانی قورسترین قسەی سووکایەتی و تەنانەت گەیشتوونەتە ئەوەی یەکتر بکوژن. دڵمان پڕە لە ترس کاتێک بیر لەو هەزاران مەسیحییە سەرەتاییانە دەکەینەوە کە بە فەرمانی ئیمپراتۆرە بتپەرستەکانی ڕۆما شەهید کران. بەڵام شتە سەرسوڕهێنەرەکە ئەوەیە کە لە سەدەکانی دوای لەناوبردنی بتپەرستی، دەبینین مەسیحییە بانگەشەکارەکان لە دژی ئەوانی تر کە ئەوانیش ناوی مەسیحییان هەڵگرتبوو، ڕیزبەست بوون؛ و بابلی نهێنی بەرپرسیار بوو لە مردنی زۆر زیاتر لەوەی ڕۆمای بتپەرست هەرگیز لەناوی بردبێت. تەنانەت لە پرۆتستانتیزمیشدا لە سەدەکانی دوای چاکسازیی ئایینی، چەند زۆر جار ململانێی ناپیرۆز هەبووە؛ و چەند بەداخەوە باوەڕداران شکستیان هێناوە لەوەی پێکەوە لە هاوبەشییەکی پیرۆزدا بڕۆن! کاتێک لە کۆتاییدا هەموومان لەبەردەم کورسیی دادگاییکردنی مەسیحدا دەوەستین، لەوێ بۆ ئەوەی حیسابێک لەسەر ئەو کارانە بدەین کە لە جەستەدا کراون، چەند شەرمەزار دەبین ئەگەر هەرگیز تاوانبار بووبین بە دەرخستنی ئەو ڕۆحەی کە تایبەتمەندیی یاقوب و یۆحەننا بوو کاتێک ویستیان ئەو گوندە سامەرییە وێران بکەن چونکە خەڵکەکەی تێنەگەیشتن، و بۆیە ڕزگارکەرەکەیان وەرنەگرت کاتێک ئەو بەرەو قودس گەشت دەکرد.
دڵە بە بەزەییەکەی مەسیح پێشنیارەکەی دوو قوتابییە چالاکەکەی ڕەت کردەوە، و لە جیاتی ئەوەی ئازادییان پێ بدات بۆ ئەوەی ئەوە بکەن کە دەیانویست، سەرزەنشتی کردن و فەرمووی،
ئێوە نازانن لە چ ڕۆحێکن. چونکە کوڕی مرۆڤ هێشتا نەهاتووە بۆ لەناوبردنی گیانی خەڵک، بەڵکو بۆ ڕزگارکردنیان.
ئەم دوو قوتابییە دەبێت بە توندی هەستیان بەم سەرکۆنە توندە کردبێت، و بێگومان وانەیەکیان لێیەوە وەرگرت کە زوو لەبیریان نەچووەوە.
ئێستا با بۆ چەند خولەکێک بە وردی تێڕامێنین لە قسەکانی خوداوەندەکەمان، چونکە ئەوان ڕاستییەکی سەرسوڕهێنەر لەخۆدەگرن:
"کوڕی مرۆڤ نەهاتووە بۆ لەناوبردنی ژیانی مرۆڤەکان، بەڵکو بۆ ڕزگارکردنیان."
لە شوێنێکی تر فەرمووی کە ئەو
"نەهات بۆ ئەوەی جیهان مەحکوم بکات، بەڵکوو بۆ ئەوەی جیهان لە ڕێگەی ئەوەوە ڕزگار بکرێت." "خودا،" پێمان دەوترێت، "لە مەسیحدا بوو، جیهانی لەگەڵ خۆی ئاشت دەکردەوە، گوناهەکانیانی بەسەردا نەدەژماردن."
پەروەردگار عیسا لە ڕێگادا بوو بۆ خاچەکە بۆ ئەوەی سزای گوناهباران هەڵبگرێت؛ بۆیە دەیانتوانی بە ژنێکی هەژار و ونبوو بڵێت،
منیش حوکمت نادەم؛ بڕۆ و چیتر گوناه مەکە.
بەڕاستی گرانبەهایە کە تێبگەین کە:
“فراوانییەک لە بەزەیی خودادا هەیە، وەک فراوانیی دەریا: میهرەبانییەک لە دادپەروەرییەکەیدا هەیە، کە زیاترە لە ئازادی. >“چونکە خۆشەویستیی خودا فراوانترە لە پێوانەی مێشکی مرۆڤ. و دڵی ئەوەی هەتاهەتاییە زۆر بە سەرسوڕهێنەر میهرەبانە.”
خودا بە سۆز و بەزەیییەوە دەڕوانێتە مرۆڤەکان. هەرچەندە ئەوان خۆشەویستییەکەی ئەویان پێشێل کردووە و کوڕە پیرۆزەکەی ئەویان ڕەت کردووەتەوە، هێشتا دڵی لای ئەوانە؛ چاوەڕێیانە تۆبە بکەن، و ئارەزووی ڕزگارکردنیان دەکات. ئەو
“نایەوێت هیچ کەسێک لەناو بچێت،”
بەڵکو هەمووان ڕوو بکەنە ئەو و بژین. ئۆه، سەرسوڕهێنەری نیعمەتەکەی! بیر لەوە بکەرەوە کە هەندێک لە خراپترین دوژمنانی خاچی مەسیح بە هێزی خودایی دەستگیرکراون و بە شکۆمەندی گۆڕاون، و دواتر بوونەتە گەورەترین داکۆکیکارانی ئەو ڕزگارییەی کە خوداوەند یەسووع لە گۆلگۆسە ئەنجامی دا. بیر لە شاولى تارسوس دەکەینەوە کە کەنیسەی خودای چەوساندەوە، باوەڕدارانی ڕاکێشا بۆ زیندان و سزای مەرگی بەسەردا سەپاندن؛ و لە کۆتاییدا لە ڕێگای دیمەشق لەلایەن مەسیحی هەستاوەوە ڕاگیرا، و دڵی بە تەواوی بۆ ڕزگارکەرەکە براوە کە ماوەیەکی زۆر ڕەتی کردبووەوە.
بەڵام شتێکی زیاتر لێرە هەیە، پێم وایە، لەم وشانەدا-
کوڕی مرۆڤ نەهاتووە بۆ لەناوبردنی ژیانی خەڵک، بەڵکو بۆ ڕزگارکردنیان.
-کە پەیوەندی بە ڕزگاربوون لە حوکمەوە نییە. زۆر کەس ئەو بیرۆکەیەیان هەیە کە بوون بە مەسیحی واتای لەدەستدانی هەموو خۆشییەکانی ژیانە، و بەردەوامبوونە لە ژیانێکی خەمناک و تاریکدا لە ڕۆژانی داهاتوودا، لەمە دەترسێت و لەوە دەترسێت و، بۆیە، بەردەوام لە ناڕەحەتی دەروونیدا دەبێت. ئەمە تەنها کاریکاتێرێکی مەسیحییەتی ڕاستەقینەیە. کاتێک خەڵک بیر لە شوێنکەوتنی مەسیح دەکەنەوە وەک ژیانێکی پڕ لە خەبات و سەرکوتکردنی بەردەوام، ئەوان ناتوانن پیرۆزی لەدایکبوونەوەی نوێ تێبگەن. کەس بە ڕاستی ناچێتە ناو ژیانەوە تا مەسیح نەناسێت. ئەوانەی ڕزگار نەکراون ڕەنگە باسی "بینینی ژیان" بکەن، بەڵام لە ڕاستیدا ئەوان تەنها داوای مردن دەکەن. تەنها ئەو کەسەی متمانەی بە مەسیح کردووە، چێژ لە باشترین شێوەی ژیان وەردەگرێت. بەو واتایەیە کە عیسا قسە دەکات کاتێک فەرمووی ئەو نەهات بۆ ئەوەی ژیانی خەڵک وێران بکات. ئەو نەهات بۆ ئەوەی هەموو خۆشی و بەختەوەری لێمان بسێنێتەوە؛ ئەو نەهات بۆ ئەوەی شوێنکەوتووانی بکاتە گۆشەگیرانی خەمناک، کە بترسن لە چێژوەرگرتن لە شتە باشەکان کە چاکەی خودایی بەسەرماندا دەبارێنێت. ئەو هات بۆ ئەوەی وامان لێبکات تێبگەین کە تەنها کاتێک خودا بناسین کە لە مەسیحدا دەرکەوتووە، باشترین شت لە ژیان بەدەست دەهێنین.
"ئاسمان لەسەرەوە شینترە؛ زەوی لەژێرەوە سەوزترە: شتێک لە هەموو ڕەنگێکدا دەژی، چاوانی بێ مەسیح هەرگیز نەیانبینیوە. >"باڵندەکان بە گۆرانی خۆشترەوە دەڕژێن؛ گوڵەکان بە جوانی نوێترەوە دەدرەوشێنەوە، لەبەر ئەوەی دەزانم، وەک ئێستا دەزانم، من هی ئەوم و ئەویش هی منە."
کەواتە یەکێک لە شاعیرە مەسیحییەکانمان فێری کردین گۆرانی بڵێین. کەس هێندەی ئەو پیاوە ئامادە نییە بۆ چێژوەرگرتن لە شتە باشەکانی ئەم ژیانە، کە دەزانێت پەیوەندییەکی ڕاست و دروستی لەگەڵ خودا چییە. لە یەکەمین نامەی یۆحەننا پێمان وتراوە کە
ئەوەی کوڕی هەیە، ژیانی هەیە؛ و ئەوەی کوڕی خودای نیە، ژیانی نیە.
وە لەگەڵ ئەم ژیانە خودایی و هەتاهەتاییەدا کە بە خۆڕایی دەدرێت بە هەموو ئەوانەی باوەڕ بە خوداوەند عیسای مەسیح دەهێنن، توانای چێژوەرگرتن لە هەموو دیارییەکانی خودا و ناسینەوەی ئەوەی کە ئەوان لەلایەن ئەوەوە دێن، باوکێکی ئاسمانی خۆشەویست کە زۆر گرنگی بە هەموو شتێک دەدات کە پەیوەندی بە خۆشگوزەرانی هی خۆیەوە هەیە، دێت. کاتێک کەسێک عیسا دەناسێت، ئەو شتانەی کە جارێک بە بەها دەهاتنە پێش چاو، بۆی دەردەکەوێت کە زۆر بێ بایەخن؛ لە کاتێکدا ئەو شتانەی کە جارێک لێیان دوور دەکەوتەوە، ئێستا فێر دەبێت بە تەواوترین شێوەی گونجاو بەهایان بزانێت.
لە بەشی داهاتوودا، پەروەردگارمان جارێکی تر بنەماکانی فێرخوازی دادەنێت کە بە درێژایی هەموو ماوەکە جێبەجێ دەکرێن تا ئەو بە هێز و شکۆمەندییەوە دووبارە دەگەڕێتەوە. دەخوێنینەوە،
«کاتێک ئەوان لە ڕێگا دەڕۆیشتن، پیاوێک پێی گوت، گەورەم، من بەدوای تۆ دەکەوم بۆ هەر کوێیەک بچیت.»
پیاوێک هەبوو کە بە ڕوونی سەرنجی ڕاکێشرابوو بە نیعمەتی مەسیح. ئەو هاتە لای عیسا، دیار بوو بە ویستی خۆی، و ئامادەیی خۆی ڕاگەیاند بۆ ئەوەی لەگەڵیدا بناسرێتەوە، بەڵام خوداوەند عیسا دەستبەجێ تاقیکردەوە بە گوتنی،
"ڕێویەکان کون و کەلێنیان هەیە، و باڵندەکانی ئاسمان هێلانەیان هەیە؛ بەڵام کوڕی مرۆڤ شوێنێکی نییە سەری لێ دابنێت."
وەک ئەوە وایە کە ئەو بەم قوتابییە ڕاگەیەندراوەی بگوتبا، "ئەگەر تۆ شوێنم بکەویت، نابێت چاوەڕێی قازانجی زەمینی بکەیت؛ من بەڵێنی ژیانێکی ئاسان لێرە نادەم؛ من ئاسوودەیی کاتی گەرەنتی ناکەم. من خۆم ماڵم نییە – من، کە لە ئاسمانەوە هاتم – وەک نامۆیەک بەم دیمەنەدا تێدەپەڕم و هیچ شوێنی نیشتەجێبوونی دیاریکراوم نییە، هەروەها سامانی زەمینیم نییە تا بە قوتابییەکانم ببەخشم؛ بۆیە ئەگەر تۆ شوێنم بکەویت، ئەوا واتای ژیانێکی خۆنەویستی، خۆبەخشین بە درێژایی ڕێگاکەیە."
ئایا ئەمە ئەوە پووچەڵ دەکاتەوە کە ئێمە لە پەیوەندیدا لەگەڵ ئایەتەکانی پێشوو تێبینیمان کردووە؟ هەرگیز نا! چونکە هیچ ژیانێکی خۆشتر لەم جیهانەدا نییە لەو ژیانەی کە مرۆڤ دەچێتە ناوی کاتێک جێگەی خۆی لە هاوبەشی لەگەڵ مەسیحدا دەگرێت و وەک نامۆیەک و ڕێبوارێک بەم دیمەنەدا تێپەڕ دەبێت.
مەرجەکانی فێرخوازی نەگۆڕاون، هێشتا هەر وەک جارانن. شوێنکەوتنی مەسیح گەرەنتی ژیانێکی ئاسوودە و ئاسان نادات بە کەسێک. ساڤۆنارۆلا بە باشی وتی،
ژیانێکی مەسیحی پێکدێت لە چاکەکردن و تووشبوون بە خراپە.
هەرچەندە زیاتر دڵسۆزی مەسیح بین، زیاتر لەوانەیە لە جیهانەوە ئازار بچێژین، بەڵام دەتوانین بەمەدا تێپەڕین لە هاوبەشیی لەگەڵ پەروەردگارە ڕەتکراوەکەماندا، و خۆشییەک بدۆزینەوە لە بەشداریکردنی ڕەتکردنەوەکەی ئەودا کە ڕۆح هەرگیز نایدۆزێتەوە لە چێژوەرگرتن لە ڕەزامەندیی جیهاندا. لەم حاڵەتەدا نازانین ئایا پیاوەکە لەگەڵ پەروەردگاردا بەردەوام بوو یان بە نائومێدییەوە گەڕایەوە.
بۆ یەکێکی تر عیسا فەرمووی،
“دوام بکەوە،”
و ئەوەی کە ناوی لێبرا وەڵامی دایەوە،
گەورەم، سەرەتا لێم گەڕێ بڕۆم و باوکم بنێژم.
بەڵام عیسا، وەک بڵێی، فەرمووی، "نابێت هیچ شتێک بخەیتە پێشەوە. داواکارییەکانی من لە هەموو شتێکی تر گرنگترن." ئەو پیاوە، وەک بڵێی، گوتی، "بەڵێ، گەورەم؛ من تۆم خۆشدەوێت، و ڕۆژێک لە ڕۆژان ئامادە دەبم شوێنت بکەوم؛ بەڵام باوکێکی بەساڵاچووم هەیە، و ناتوانم جێیبهێڵم تاوەکو کۆچی دوایی دەکات و من دەینێژم؛ و کاتێک ئەوە ڕوویدا، ئامادە دەبم شوێنت بکەوم." گەورە وەڵامی دایەوە،
با مردووەکان مردووەکانی خۆیان بنێژن: بەڵام تۆ بڕۆ و مزگێنیی پادشاهێتیی خودا بدە.
بە واتایەکی تر، وەک ئەوە وایە کە فەرمووبێتی، "ئەگەر پەیامەکەم دڵ و ڕۆحتانی گرتووە؛ ئەگەر متمانە و دڵنیاییتانم بەدەست هێناوە؛ ئەگەر هەست بە بانگەوازێکی خودایی دەکەن بۆ نوێنەرایەتیکردنم لە ئیسرائیل، چاوەڕێ مەکەن تا بارودۆخی خێزان دەگۆڕێت. دەستبەجێ دەست پێبکەن بە گوتنەوەی ئەوەی خودا چی بۆ ئێوە کردووە و چی دەتوانێت بۆ ئەوانیش بکات.”
من دەترسم هەندێک جار زۆرمان وەڵامی پەروەردگارمان دابێتەوە بەو شێوەیەی ئەم پیاوە کردی. ڕێگەمان داوە داواکارییەکانی خزمایەتی بێتە نێوان ئێمە و کاری مەسیح؛ بەڵام دەبێت مەسیح یەکەم بێت، ئینجا هەموو شتێکی تر دەکەوێتە شوێنی خۆی.
پیاوێکی سێیەم هاتە پێشەوە و گوتی،
خوداوەند، من شوێنت دەکەوم؛ بەڵام...
لەوەێ بۆ ساتێک بوەستە. ئەم وشە بچووکە سێ پیتەییە ڕۆحی زۆری لێ سەندووە و ڕێگری لێکردوون ژیانیان ببەخشنە مەسیح. ئایا ڕێگریت لێدەکات؟ ئەو "بەڵام"ـە چییە کە لە مێشکتدایە؟ "شوێنت دەکەوم؛ بەڵام" -ناتوانم دەستبەرداری ئەمە یان ئەوە یان شتێکی تر بم. ئایا ئەوەیە؟ "شوێنت دەکەوم؛ بەڵام"-ناتوانم بە تەواوی خۆم بەدەستەوە بدەم لەسەر خاڵێکی دیاریکراو. ئەو "بەڵام"ـە چییە کە ڕێگریت لێدەکات؟ ئەم پیاوە گوتی، "گەورەم، شوێنت دەکەوم؛ بەڵام"-دەبێت بگەڕێمەوە و شتەکان لەگەڵ خەڵکی ماڵەوە ڕێکبخەم؛ هێشتا ئامادە نیم شوێنت بکەوم؛ دەبێت سەرەتا بچم و لەگەڵیان قسەی لەسەر بکەم. دەبوو فێر بێت کە داواکارییەکانی مەسیح لە هەموو شتێکی تر گرنگترن. عیسا پێی گوت،
هیچ پیاوێک، کە دەستی خستبێتە سەر گاسن و سەیری دواوە بکات، شایستەی پادشاهێتی خودا نییە.
ئای، خۆزگە هەموومان زیاتر و زیاتر ئەمەمان تێبگەیشتایە، و مەسیح هەمیشە شوێنی باڵای هەبووایە لە دڵ و ژیانماندا!