ئەم بەشە باس لە "ڕۆژی یەزدان" دەکات، کە سەردەمێکە سەردەمی هەزار ساڵە دەگرێتەوە، کاتێک یەزدان دەگەڕێتەوە بۆ دادگاییکردنی خراپەکاران و هێنانەدیی شیفا بۆ ئەوانەی لە ناوی دەترسن. جیاوازی دەکات لە نێوان هیوای کەنیسە بە ئەستێرەی بەیانی و هیوای ئیسرائیل بە خۆری ڕاستودروستی، جەخت لەوە دەکاتەوە کە خراپەکاران بە ئاگر دەسووتێن و دەبنە "خۆڵەمێش لە ژێر پێی" ڕاستودروستان، کە دادگاییکردنێکی کاتییە و جیاوازە لە لەناوچوونی تەواو.
پچڕانەکە لە نێوان ئەم دوو بەشەدا بەداخەوە دیارە، و یارمەتی دەدات مێشک لەوە لابدات کە تازە پێشکەش کراوە. ڕاستییەکە ئەوەیە کە ئایەتی 1ی بەشی 4 تەنها درێژەی ئەوەیە کە پێشتر هاتووە. خودا جیا دەکاتەوە لە نێوان ڕاستودروستەکان و خراپەکاران. کەی؟ لە ڕۆژی داهاتوودا کە وەک فڕنێک دەسووتێت، ڕۆژی خودا کە هەموو پێشبینییەکان ئاماژەی پێدەکەن وەک کاتێک کە هەموو هەڵەکانی سەردەمەکان ڕاست دەکرێنەوە.
چونکە، با لەبیرمان بێت، "ڕۆژەکە" ماوەیەکی کورت نییە لە بیست و چوار کاتژمێر، بەڵکو ڕۆژێکە کە هەزار ساڵەیی تەواو دەگرێتەوە، کە بە کۆتاییهاتنی زەوی و ئاسمانەکان کۆتایی دێت، بەو شێوەیە ڕۆژی هەتاهەتایی دەستپێدەکات، یان ڕۆژی خودا، وەک لە نامەی دووەمی پەترۆسدا (3:10-12) هاتووە.
ئەم سەردەمە پێی دەوترێت "ڕۆژی مرۆڤ،" چونکە ئەو کاتەیە (ماوەکەی نادیارە) کاتێک مرۆڤ ویستی خۆی دەکات (1 کۆرنسۆس 4:3؛ خوێندنەوەی پەراوێز، "ڕۆژ،" لە جیاتی "دادگایی).
بۆ پیرۆزانی ئاسمانی، "ڕۆژی مەسیح" دەستبەجێ دوای دێت، کاتێک، بەرز دەکرێنەوە بۆ ئەوەی لە ئاسماندا چاویان بە پەروەردگاریان بکەوێت، ئەوان لەبەردەم تەختی دادگاییەکەی ئەودا دەردەکەون (فلیپییەکان ١:٦، فلیپییەکان ١:١٠). پاشان ڕۆژی خودا بۆ ئیسرائیل و نەتەوەکان دەست پێدەکات، دادگاییەکانی سەر زەوی و فەرمانڕەوایی ڕاستودروستی لەخۆدەگرێت، کاتێک کۆتایی دێت کە شانشینەکە ڕادەستی باوک دەکرێت، و خودا (باوک، کوڕ، و ڕۆح) لە هەموو شتێکدا هەموو شتێک دەبێت بە درێژایی "ڕۆژی خودا"ی بێ کۆتایی، کە حاڵەتی هەتاهەتاییە.
ئایەتی سەرەتا باسی ئەو ڕۆژە دەکات کە گەورە عیسا بە شکۆیەکی ئاشکرا دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی دادوەری بکات بەسەر هەموو ئەوانەی کە مژدەی هەتاهەتاییان ڕەتکردووەتەوە.
ئەو ڕۆژە «وەک فڕنێک دەسووتێت؛ و هەموو لووتبەرزەکان، بەڵێ، و هەموو ئەوانەی بە خراپە کار دەکەن، دەبنە کا: و ئەو ڕۆژەی دێت دەیانسووتێنێت، یەزدانی سوپاسالار دەفەرموێت، کە نە ڕەگ و نە لقیشیان بۆ ناهێڵێتەوە.»
بەو شێوەیە خەڵک پێیان دەزانرێت تووڕەیی بەرخەکە، کاتێک ئەو لە ئاسمانەوە بە ئاگری بڵێسەدار دەردەکەوێت، تۆڵە دەسێنێتەوە لەوانەی خودا ناناسن.
بەڵام لەو ڕۆژەدا کە تاریکییەکی چڕ و ناخۆشییە، بۆ پاشماوەیەکی پارێزراو ڕووناکی بە شکۆیەکی بێئەندازە هەڵدێت.
"بۆ ئێوەی کە لە ناوی من دەترسن، خۆری ڕاستودروستی هەڵدێت لەگەڵ چاکبوونەوە لە باڵەکانیدا؛ و ئێوە دەردەچن و گەورە دەبن وەک گوێرەکەی ئاخوڕ. و ئێوە پێشێلی خراپەکاران دەکەن؛ چونکە ئەوان دەبنە خۆڵەمێش لەژێر بنی پێتاندا لەو ڕۆژەی کە من ئەمە دەکەم، خودای سوپاسالاران دەفەرموێت" (ئایەتەکانی ٢، ٣).
ئەمە زۆر جیاوازە لە هیواکەی کەنیسە. ئێمە چاوەڕێی دەرکەوتنی ئەستێرەی بەیانی دەکەین، نەک هەڵهاتنی خۆری ڕاستودروستی، کە ئەمەی دووەمیان بە تایبەتی هیوای ئیسرائیلە. ئەستێرەی بەیانی پێشەنگی بەرەبەیانە، و پێش ئەوەی خۆر دیار بێت، هەڵدێت.
جا پەروەردگار عیسا بە هاوارێکەوە لە ئاسمانەوە دادەبەزێت، و پیرۆزەکانی ئاسمان دەگوازێتەوە بۆ ماڵی باوک پێش کاتی تەنگانەی یەعقوب، چەرمەسەرییە گەورەکە، کە لەسەر زەوی ڕوودەدات لە ماوەیەکی کورتدا لە نێوان هاتنی مەسیح بۆ کڵێسا و دەرکەوتنی ئەو لەگەڵ پیرۆزەکانی بە شکۆیەکی مەزنەوە، بۆ ڕزگارکردنی پاشماوەی یەهودا و ئیسرائیل، لە ڕۆژی تاقیکردنەوە سەختەکەیاندا وەک ئەنجامی ڕەتکردنەوەیان بۆ پەروەردگار کاتێک پێشتر بە نیعمەت هاتبوو.
ئەمە درەوشانەوەی خۆری ڕاستودروستییە، کە تیشکەکانی شیفا بۆ هی خۆی دەهێنێت، بەڵام خراپەکاران بە تینیان لەناو دەبات. کڵێسا نابێت، بەڵکو ئیسرائیل دەبێت، کە ئەوکات بەدکاران وەک خۆڵەمێش لەژێر پێیەکانیاندا پێشێل دەکەن، بەپێی شایەتی گشتگیری پێغەمبەران.
دەبێت بۆ هەموو خوێندکارانی بیرمەندی وتەی خودا ڕوون بێت کە ئەم بڕگەیە بە تەواوی تیۆری جیهانێکی گۆڕاو لە هاتنی مەسیحدا پووچەڵ دەکاتەوە. ئەی کەواتە، خراپەکاران لە کوێ دەبن ئەوانەی کە پێیان لێ دەنرێت؟
ڕاستییەکە ئەوەیە کە کتێبی پیرۆز هیچ شتێکی لەبارەی ئەم سیستەمە دڵخوازەی زانایانی ئایینیی سەردەمەوە نازانێت. هیچ هەزار ساڵێک نابێت تاوەکو مەسیح دەردەکەوێت، چونکە دەبێت یەکەم جار بە دەسەڵاتەوە کار بکات بۆ لەناوبردنی هەموو ئەوانەی کە ڕەتیان کردووەتەوە دان بە داواکارییەکانی دابنێن، بەم شێوەیە دیمەنەکە پاک دەکاتەوە بۆ دامەزراندنی شانشینەکەی.
زۆر قسە لەسەر ئەم سێ ئایەتە سەرەتاییە کراوە لەلایەن لەناوچووانگەرەکانی هەموو قوتابخانەیەکەوە. ئەوان پێیان وایە پێغەمبەرەکە ئاماژە دەکات بە ڕۆژی دوایی دادگایی، و لەناوبردنی کۆتایی ونبووان لە دەریاچەی ئاگردا.
بیانووەکەیان ئەوەیە کە چونکە خراپەکاران لەو کاتەدا بە تەواوی دەسووتێنرێن و دەبنە خۆڵەمێش لەژێر پێی ڕاستودروستاندا، ئەوا بە تەواوی بوونیان نامێنێت، و بەم شێوەیە بە شێوەیەکی کاریگەر لە گەردوونی خودا دەسڕێنەوە.
هەڵەکە لەوەدایە کە تێبینی ناکرێت کە ئەوە سزایەکی کاتییە کە لێرەدا پێشبینی کراوە، کە ئەوەی بەسەر سۆدۆم و گۆمۆڕادا هات، نموونەیەک بوو لێی.
ئاگر لە ئاسمانەوە جەستەی بەدکاران لەسەر زەوی دەسووتێنێت پێش ئەوەی شانشینی هەزار ساڵە دابمەزرێت، و بەم شێوەیە دەبنە خۆڵەمێش لەژێر پێی ڕاستودروستان. بەڵام لێرەدا هیچ ئاماژەیەک نییە سەبارەت بەوەی چی بەسەر ڕۆح و گیاندا دێت.
لە شوێنێکی تر لە نووسینە پیرۆزەکاندا فێردەبین دەربارەی دادگاییکردن دوای مردن، هەرچەندە جەستە بسووتێنرێت و ببێتە خۆڵەمێش. پەروەردگارمان پێمان دەڵێت کە لە ڕۆژی دادگاییکردندا بۆ سۆدۆم و گۆمۆرا ئاسانتر دەبێت وەک لە هەندێک لەو شارانەی کە کارە گەورەکانی ئەوی تێدا ئەنجامدرابوو بەڵام خۆی ڕەتکرابووەوە.
نزیکەی چل سەدە تێپەڕیوە لەوەتەی دانیشتووە بەدکارەکانی شارەکانی دەشتایی بە تەواوی سووتێنران و بنەبڕ کران. ئەگەر ئیبراهیم یان لووت چەند ڕۆژێک دوای ئەوەی ئاگر لە ئاسمانەوە باری، بەسەر شوێنە وێرانکراوەکاندا ڕۆیشتبان، بەدکارەکان دەبوونە خۆڵەمێش لەژێر پێیەکانیاندا.
بەڵام ئایا ئەوان ئەوکاتە لەناوچوون؟ زۆر دوورە لەوە. هێشتا ماویانە لەبەردەم تەختی سپی گەورە بوەستن بۆ دادگاییکردن، لەوێ مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت بەپێی ئەو ڕووناکییەی کە هەیانبوو، و ئەوەی کە ڕەتیانکردەوە.
هەمان شت دەتوانرێت بوترێت دەربارەی "لووتبەرزەکان، و هەموو ئەوانەی بە خراپە کار دەکەن،" کە لێرەدا ملاخی باسی کردوون. بە تەواوی لەناوچوون لە ڕووی جەستە و شوێنیان لەسەر زەوی، بەڵام هێشتا لە جیهانی ڕۆحەکاندا بوونیان هەیە، و ئەوە دەسەلمێنن کە "بۆ مرۆڤەکان دانراوە یەک جار بمرن، و لەدوای ئەوەش دادگاییکردنە." چونکە، وەک پەروەردگار عیسا فەرمووی، "خودا خودای مردووان نییە، بەڵکو خودای زیندووانە؛ چونکە هەمووان بۆ ئەو دەژین" (لۆقا ٢٠:٣٨).
با خوێنەر، ئەگەر ڕزگارنەبووبێت، بە ئینجیلی شەیتان سەبارەت بە لەناوچوونی یەکجارەکی فریو نەدرێت. تووڕەیی بەردەوام و حوکمی هەتاهەتایی ڕاستییەکی سامناکن کە تەنها خوێنی بەنرخی مەسیح دەتوانێت لێیان ڕزگار بکات.
لە پەیدابوون ١:١٦ خۆر بۆ یەکەمجار ناسێندراوە، نموونەی خوداوەند یەسووع کە کەنیسەکەی هەموو ڕووناکییەکەی لێوەردەگرێت، هەروەک چۆن مانگ ڕووناکی خۆر ڕەنگدەداتەوە. پێش ئەوەی مەلاخی پەیمانی کۆن کۆتایی پێبهێنێت، دەگەڕێتەوە سەر ئەو نموونە یەکەمە، و هەمان کەسایەتی شکۆدار وەک "خۆری ڕاستودروستی" پێشکەش دەکات.
بە لەبەرچاوگرتنی هەموو ئەو گلەیی و گازندانەی پێشتر کراون، سێ ئایەتەکەی کۆتایی شێوەیەکی زۆر جدی و پیرۆز وەردەگرن. یەهودا هان دەدرێت کە یاسای موسا لەبیر بکات، کە خودا فەرمانی پێکردبوو بۆ هەموو ئیسرائیل، بەڵام ئەوان لە سەرەتاوە پێشێلیان کردبوو، و ئێستا پەرداخی گوناهەکانیان پڕ دەکردەوە.
بۆ ئەوەی بانگیان بکاتەوە بۆ لای خۆی، ئەو ئیلیای پێغەمبەری بۆ دەناردن، پێش هاتنی ئەو ڕۆژە گەورە و ترسناکەی پەروەردگار کە ئێمە بیری لێ دەکەینەوە. ئێمە لە مەتتا ١٧:١٠-١٣، و مەرقۆس ٩:١١-١٣ دەزانین کە، بۆ باوەڕ، یۆحەننای لەئاوباپتایزکەر ئەو ئیلیایە بوو؛ بەڵام نەتەوەکە وەک ئەوە وەرینەگرت؛ بۆیە ئەو خزمەتەی لێرە ئاماژەی پێکراوە هێشتا لە داهاتوودایە.
وهک چۆن موسا و ئیلیا پێکهوه بهستراون لهم ئایهتانهدا (یاسادانهرەکە و نۆژهنکهرهوهکه)، ئاواش نیشانهکانی ههریهکهیان دهبینین که لهلایهن دوو شایهتهکهی وهحی ١١:٠ ئهنجامدراون، که وادیاره سروشتی ئهو خزمهته ڕوون دهکاتهوه که وهک شایهتییهک له ئۆرشەلیم له کاتی کۆتاییدا ههڵدهستێندرێت.
ئیلیاس دەبێت دڵی باوکان بۆ لای منداڵان بگەڕێنێتەوە، و دڵی منداڵان بۆ لای باوکان، بەم شێوەیە هەموو پاشماوەکە ملکەچی ویستی ئاشکراکراوی خودا دەکات، بۆ ئەوەی ئەو نەیەت و زەوی بە نەفرەتێک لێی نەدات.
وە بەم وشە جیدییە، نەفرەت، پەیمانی کۆن بەناکاو کۆتایی دێت. یاساکە لە هەموو ڕوویەکەوە پێشێل کرابوو. لەسەر بنەمای پەیمانی یاسایی، گەل هیچ هیوایەکی نەبوو. تووڕەیی وەک هەورێکی تاریک بەسەر سەریاندا دابەزیبوو. نەفرەتی ترسناکی ئەو یاسا شکاوە هەموو ئەوە بوو کە دوای سەردەمێکی درێژ لە تاقیکردنەوە بەدەستیان هێنابوو.
بەڵام ڕزگارکەرێک بەڵێنی پێدرابوو؛ و لە هەر کەسێکدا کە باوەڕی هەبوو، و هەستی بە قورسیی بارودۆخی خۆی دەکرد، چاوەڕوانی هاتنی نەوەی ژنەکەیان دەکرد کە سەری مارەکە پان بکاتەوە، و خۆی ببێتە نەفرەت، بۆ ئەوەی هەموو ئەوانەی متمانەیان پێی هەبێت، لەو سزایە ڕزگار بکرێن کە ماوەیەکی زۆر و بە تەواوی شایستەی بوون.
"هەموو پێغەمبەران شایەتی ئەوەی بۆ دەدەن، کە بە ناوی ئەوەوە هەرکەسێک باوەڕی پێی بێنێت لێخۆشبوون لە گوناهەکانی وەردەگرێت" (کردارەکان 10:43).
تەنها لە ڕێگەی ئەوەوە، مرۆڤە تاوانبارەکان، کە دان بە دۆخی ونبووی خۆیاندا دەنێن و متمانە بە نیعمەتی ئەودەکەن، دەتوانن لە "نەفرەتەکە" ڕزگار بکرێن.
دوای چەندین مانگ لە کارکردنی پچڕپچڕ، من، بەهۆی نیعمەتەوە، توانام پێدراوە ئەم کتێبە تەواو بکەم؛ و بە دوعایەکی دڵسۆزانە دەینێرم کە خودا بەکاری بهێنێت -کە دەزانم لە زۆر ڕووەوە ناتەواوە- بۆ شکۆمەندیی ناوی گەورەی خۆی و بەرەکەت بۆ زۆرێک لە گەلی خۆی.
لە هەموو شوێنێک هەمان ڕاستییە گەورەکانمان دۆزیوەتەوە کە جەختیان لەسەر کراوەتەوە. مرۆڤ لە باشترین حاڵەتیدا بە تەواوی پووچە؛ بەڵام نیعمەت زاڵە بەسەر هەموو گوناه و شکستەکانماندا.
ئەگەر هەندێک جار تێبینییەکان ڕەشبین دیار بن، و بە شێوەیەکی ناڕەوا قورس کرابن بە هەستێکی شکستی ئەو شایەتییەی کە بە مرۆڤ سپێردراوە، ئەوە بە ئەنقەست نییە، بەڵکو بەڵگەی لاوازی و ناتەواوی مرۆڤە.
چونکە پێغەمبەران، بە دروستی خوێندنەوەیان، دەبنە هۆی گەشبینییەکی زۆر گەش، ڕۆح بە خراپە داگیر دەکەن تەنها بۆ ئەوەی لە خوددا دادوەری بکرێت، بەڵام ئاماژە بە بەیانییەکی خۆش و بێ هەور دەکەن کاتێک ئەو کە چاوەڕێی دەکەین وەک باران بەسەر گژوگیا بڕاوەکەدا دادەبەزێت، و شانشینی دەرکەوتووی وەک درەوشانەوەیەکی ڕوون دەبێت دوای تێپەڕبوونی زریانەکە.
خراپە تەنها کاتییە، و تەنها بۆ ساتێک زاڵە. چاکە بۆ هەمیشە دەمێنێتەوە، کاتێک دوا پاشماوەی گوناه بۆ دەریاچەی ئاگر دوور دەخرێتەوە، و ئاسمانێکی نوێ و زەوییەکی نوێ دەبێت، کە تێیدا ڕاستودروستی نیشتەجێیە.
"کەواتە، خۆشەویستان، لەبەر ئەوەی چاوەڕێی ئەم شتانەن، تێبکۆشن تاکوو لەلایەن ئەووە بدۆزرێنەوە بە ئاشتی، بێگەرد و بێ لۆمە... بۆیە، خۆشەویستان، لەبەر ئەوەی پێشتر ئەم شتانە دەزانن، ئاگادار بن نەوەک ئێوەش، بەهۆی گومڕایی بەدکارانەوە، لە جێگیریی خۆتان بکەون. بەڵکو گەشە بکەن لە نیعمەتدا و لە ناسینی پەروەردگار و ڕزگارکەرمان عیسای مەسیحدا. شکۆمەندی بۆ ئەو بێت ئێستا و بۆ هەتاهەتایە. ئامین” (2 پیتەر 3:14، 2 پیتەر 3:17، 2 پیتەر 3:18).