ئەم بەشە وردەکاریی یەکەمین ناردنی دوازدە نێردراوەکەی عیسا دەخاتەڕوو، جەخت لەسەر تیشکی تایبەتی دەکاتەوە لەسەر نەتەوەی ئیسرائیل پێش خاچکێشرانی. ئەوان نێردران بۆ ڕاگەیاندنی پادشایەتیی ئاسمان بە "مەڕە ونبووەکانی ماڵی ئیسرائیل،" بە دەسەڵاتەوە بۆ چاککردنەوە و دەرکردنی ڕۆحە پیسەکان. ئەم ئەرکە سەرەتاییە بە شێوەیەکی بەرچاو جیاواز بوو لە ئەرکی دواتر، دوای خاچکێشران بۆ هەموو نەتەوەکان، چونکە بەشێک بوو لە ناساندنی عیسا بۆ خۆی وەک پاشا بە ئیسرائیل.
تێبینییەکانی ئایرۆنساید لەسەر کتێبە هەڵبژێردراوەکانتێبینییەکانی ئایرۆنساید
بۆ ئەوەی بە دروستی تێبگەین لە بانگەواز و ئەرکی دوازدە قوتابییەکە پێش خاچکێشانی خوداوەندمان، پێویستە لەبیرمان بێت کە خوداوەند یەسووعی مەسیح خۆی بە ئیسرائیل دەناساند وەک پاشای بەڵێندراویان. خودا وەک نەتەوەیەک مامەڵەی لەگەڵ دەکردن، دەرفەتی تەواوی پێدان بۆ ئەوەی دان بە داواکارییەکانی کوڕەکەیدا بنێن. دوازدە قوتابییەکە وەک نێردراوانی ئەو بۆ ئەو نەتەوەیە هەڵبژێردران، و خزمەتەکەیان، وەک هی خۆی، لە پلەی یەکەمدا بۆ "مەڕە ونبووەکانی ماڵی ئیسرائیل" بوو (vv. 5-6).
دوازدەکە قوتابی بوون پێش ئەوەی ببنە نێردراو. واتە، ئەوان فێرخواز بوون لە قوتابخانەی مەسیح پێش ئەوەی وەک نێردراو ڕاسپێردرێن و وەک پەیامبەری پاشا بنێردرێن، بۆ ئەوەی ڕابگەیەنن کە شانشینی چاوەڕوانکراوی ئاسمانەکان نزیک بووەتەوە. ڕاسپاردەکەیان لەم بەشی دەیەمەدا دراوە. زۆر جیاوازە لەوەی کە لە کۆتایی ئەم ئینجیلەدا دراوە، دوای ئەوەی پاشا ڕەتکرایەوە، و کاتێک ئەو خەریک بوو بگەڕێتەوە بۆ لای باوک. ئەم ڕاسپاردە پێشوەختەیە تەنها پەیوەندی بە خزمەتەکەیانەوە هەبوو بۆ ئیسرائیل. ئەوەی دواتر هەموو نەتەوەکانی گرتەوە.
وەک نێردراوانی پاشا بۆ نەتەوەی هەڵبژێردراو، دەبوو بڕۆن و پشت بە خەڵکی دڵسۆزی پاشا ببەستن بۆ ئەوەی میواندارییان بکەن و یارمەتییان بدەن لە ڕێگەیاندا؛ بۆیە، دەبوو بەبێ کیسە یان جانتا یان هیچ شتێکی تر بڕۆن، وەک ئەوەی بۆ گەشتێکی دوورودرێژ بێت. ئەگەر بە ئاشتی پێشوازییان لێکرا، دەبوو مزگێنی پاشایەتییەکە ڕابگەیەنن و نەخۆشەکان چاک بکەنەوە، وەک چۆن لەلایەن خوداوەندەوە دەسەڵاتیان پێدرابوو. ئەگەر ڕەتکرانەوە، دەبوو ڕایبگەیەنن کە سزای خودا نزیکە و بەردەوام بن لە ڕێگەیاندا بۆ شار و گوندەکانی تر. خوداوەند عیسا پێشوەخت ئاگاداری کردنەوە لە خراپ مامەڵەکردنێک کە لە هەندێک شوێن چاوەڕێیان دەکات، بەڵام ڕایگەیاند کە باوکی ئاسمانی چاودێرییان دەکات. دوای خاچ هەموو ئەمانە گۆڕان، و ڕاسپێردران کە بچنە هەموو جیهان و هەموو نەتەوەکان بکەنە قوتابی. ئەم ڕاسپاردەیە هەرگیز هەڵنەوەشاوەتەوە و ئەمڕۆش کاری پێدەکرێت، هەرچەندە هێشتا بە تەواوی جێبەجێ نەکراوە. ئەگەر ئەم جیاوازییە نەبینین، ئەگەری هەیە سەرلێشێواو ببین، چونکە ڕێنمایی زۆر جیاواز لە ئینجیلەکاندا دەدۆزرێتەوە سەبارەت بە بەرپرسیارێتی نێردراوان لە هەر حاڵەتێکدا. ڕاستە کە زۆرینەی گەورەی ئیسرائیل دڵیان نەبوو وەڵامی پەیامەکە بدەنەوە، بەڵام بارودۆخەکە زۆر جیاواز بوو. خودا پێش بینی ڕەتکردنەوەی کوڕەکەی کردبوو، و مردنی قوربانیدانەکەی بناغەی پلانی خودایی بوو بۆ بەرەکەت بۆ جیهان. بەڵام ئەوە بەرپرسیارێتی ئیسرائیلی کەم نەکردەوە، وەک چۆن پیتڕۆس دواتر ڕایگەیاند (کردارەکان 2:23). گونجاو بوو کە پێشنیاری پاشایەتییەکە سەرەتا بۆ ئیسرائیل بێت، چونکە ئەوان، بە لەدایکبوون، منداڵانی پاشایەتییەکە بوون. بەڵێنەکان بەوان درابوون، و ئەوان سەدان ساڵ چاوەڕێی هاتنی پاشا و دەرکەوتنی دەسەڵاتی ئەو بەسەر هەموو زەویدا بوون، لەگەڵ ئیسرائیل وەک نەتەوەی هەڵبژێردراو، کە لە ڕێگەی ئەوانەوە بەرەکەت دەگەیشتە هەموو جیهان (ئیشایا 60:1-16). کاتێک ڕەتیان کردەوە ملکەچی پەیامەکە بن کە لەلایەن خوداوەند و نێردراوانییەوە درابوو، پاشایەتییەکە لێیان وەرگیرایەوە و درا بە گەلێکی تر (مەتتا 21:43).
کاتێکیش دوازدە قوتابییەکەی بانگ کرد، دەسەڵاتی پێدان بەسەر ڕۆحە پیسەکاندا، بۆ ئەوەی دەریان بکەن و هەموو جۆرە نەخۆشی و دەردێک چاک بکەنەوە. ئێستا ناوی دوازدە نێردراوەکە ئەمانەن: یەکەم، شیمۆن، کە پێی دەگوترێت پەترۆس، و ئەندریاسی برای؛ یاقوبی کوڕی زەبەدی، و یۆحەننای برای؛ فیلیپۆس و بەرتۆلۆمێوس؛ تۆماس و مەتیۆی باجگر؛ یاقوبی کوڕی ئەلفایۆس و لەبایۆس، کە نازناوی تادایۆس بوو؛ شیمۆنی کەنعانی و یەهودای ئەسخەریوتی، کە ئەویش ناپاکیی لێ کرد. عیسا ئەم دوازدە کەسەی نارد و فەرمانی پێدان و گوتی: «مەچنە ڕێگای گەلان و مەچنە ناو هیچ شارێکی سامەرییەکان، بەڵکو بچنە لای مەڕە ونبووەکانی بنەماڵەی ئیسرائیل. وەک دەڕۆن، مزگێنی بدەن و بڵێن: «پاشایەتیی ئاسمان نزیک بووەتەوە.» نەخۆشەکان چاک بکەنەوە، گولییەکان پاک بکەنەوە، مردووەکان زیندوو بکەنەوە، ڕۆحە پیسەکان دەربکەن. بە خۆڕایی وەرتان گرتووە، بە خۆڕایی بیدەن. نە زێڕ و نە زیو و نە مس لە گیرفانەکانتاندا دانەنێن، نە توورەکە بۆ گەشتەکەتان، نە دوو کراس، نە پێڵاو، نە گۆچان، چونکە کرێکار شایستەی خواردنی خۆیەتی. بۆ هەر شار و شارۆچکەیەکیش کە چوونە ناوی، بپرسن کێ تێیدا شایستەیە و لەوێش بمێننەوە هەتا دەڕۆن. کاتێکیش چوونە ماڵێک، سڵاوی لێ بکەن. ئەگەر ماڵەکە شایستە بوو، با ئاشتییەکەتان بێتە سەری، بەڵام ئەگەر شایستە نەبوو، با ئاشتییەکەتان بگەڕێتەوە لاتان. هەرکەسێکیش پێشوازیتان لێ نەکات و گوێ لە قسەکانتان نەگرێت، کاتێک لەو ماڵ یان شارە ڕۆیشتن، تۆزی پێیەکانتان بتەکێنن. ڕاستیتان پێ دەڵێم، لە ڕۆژی دادگاییکردندا، باری سەدۆم و گۆمۆڕا سووکتر دەبێت لە باری ئەو شارە.» (ئایەتەکانی ١-١٥)
بانگکردنی دوازدە نێردراوەکە یەکەمین هەنگاوی خزمەتێکی نوێ و فراوانتر بوو. عیسا ماوەیەک بوو ڕاهێنانی پێکردبوون، و ئەوان وەک قوتابییەکانی یان فێرخوازەکانی ناسرابوون. ئێستا ئەرکی پێسپاردن کە بە دوو بە دوو بڕۆن بۆ ئەوەی لە سەرانسەری ئیسرائیل ڕابگەیەنن کە شانشینی ئاسمان نزیک بووەتەوە.
کاتێک دوازدە حەوارییەکەی بانگ کرد، دەسەڵاتی پێدان.
ئەم دوازدە کەسە ماوەیەک بوو لەگەڵیدا بوون. ئێستا ئەو لە شوێنکەوتووانی دیکەی جیاکردنەوە، وەک پەیامبەرە دەسەڵاتدارەکانی خۆی دایاننا. لە ئایەتی 2دا، بۆ یەکەمجار، بە نێردراوان ناودێر کراون—واتە، «نێردراوان» یان میسیۆنەرەکان. ناوەکانیان لە ئایەتەکانی 2-4دا هاتووە. عیسا لە چین و توێژە جیاوازەکانی ژیاندا دۆزیبوونییەوە و بانگی کردبوون بۆ ئەوەی ببنە هاوڕێی لە ئامادەکاری بۆ ئەو کارە گەورەیەی کە بڕیار بوو پێی بسپێرێت. هەموویان جگە لە یەهودای ئەسخەریۆتی، واتە پیاوی قەریۆت، دڵسۆزیی خۆیان بۆ متمانەکەیان سەلماند.
مەڕۆ بۆ ڕێگای نەتەوەکان.
پاشا دەبێت سەرەتا پێشکەش بە ئیسرائیل بکرێت و شانشینەکە پێشکەش بەوان بکرێت. تەنها دوای ئەوەی ئیسرائیل هەردووکیانی ڕەتکردەوە بوو کە مزگێنی نێردرا بۆ هەموو جیهان و بۆ هەموو گەلان (مەتتا ٢٨:١٩-٢٠؛ مەرقۆس ١٦:١٥؛ لۆقا ٢٤:٤٦-٤٧؛ کرداری نێردراوان ١:٨).
"بەڵکو بچن بۆ مەڕە ونبووەکانی ماڵی ئیسرائیل."
بۆ دۆزینەوەی ئەوان بوو کە دوازدەکە دەبوو بچنە دەرەوە، هەلێکیان بە ئیسرائیل دەدا بۆ ئەوەی لە گوناهەکانیان تۆبە بکەن و پاشاکەیان وەرگرن، و بەم شێوەیە ئامادە بن بۆ چوونە ناو پاشایەتییەکەیەوە.
کاتێک دەڕۆن، مزگێنی بدەن.
پەیام یان ڕاگەیاندنەکەیان کورت بوو: "پاشایەتیی ئاسمان نزیکە." بۆ ئەم پاشایەتییە نەتەوەکە ماوەیەکی زۆر بوو چاوەڕێی دەکرد. ئێستا پێشکەش کرا بۆ قبووڵکردن یان ڕەتکردنەوەیان.
بەخۆڕایی وەرگرتووتانە، بەخۆڕایی بدەن.
هێزی موعجیزەئامێز بە نێردراوانی پاشا بەخشرا، بۆ ئەوەی ڕەوایەتی بدەن بە ڕاگەیاندنەکەیان. بەڵام نابوو ئەم شتانە بۆ دەوڵەمەندکردنی خۆیان بە خراپی بەکاربهێنن. دەبوو لەوەی پێیان بەخشرا بوو بیدەن، بەبێ ئەوەی داوای هیچ گەڕانەوەیەک بۆ خۆیان بکەن.
"نە ئاڵتوون، نە زیو، نە بڕۆنز... نە توورەکە... نە دوو کراس،... چونکە کرێکار شایستەی خواردنی خۆیەتی."
یەزدان دوازدە قوتابییەکەی نارد بەبێ زیو یان زێڕ بۆ خەرجییەکانیان، یان جلوبەرگی زیادە بۆ لەبەرکردن. ئەوان نوێنەری پاشا بوون، دەچوونە لای گەلی خۆی، بۆیە مافی ئەوەیان هەبوو چاوەڕێ بکەن کە لەلایەن دڵسۆزانی ئیسرائیلەوە کە چاوەڕێی پاشا بوون، گرنگییان پێبدرێت. کاتێک لە شارێکەوە بۆ شارێک و لە گوندێکەوە بۆ گوندێک دەچوون، دەبوو لە هەر شوێنێک بپرسن کێ شایستەیە، واتە کێ بە پیاوێکی لەخواترس و ژیانێکی ڕاستودروست دادەنرا، کە چاوەڕێی ڕزگاریی ئیسرائیل بوو. لە ماڵی ئەودا دەبوو داوای میوانداری بکەن. ئەگەر ڕەتکرایەوە، دەبوو بڕۆن و تۆزی پێڵاوەکانیان بتەکێنن وەک شایەتییەک دژی ئەو ماڵە. ئەوانەی وەریان دەگرتن، بەرەکەت دەدۆزییەوە. ئەوانەی ڕەتیان دەکردنەوە، ڕووبەڕووی سزایەک دەبوونەوە – سزایەک ئەوەندە توند بوو کە ئەوەی لەسەر سەدۆم و گۆمۆڕای کۆن هاتە خوارەوە، بە بەراوردکردن سووک دەبوو. ئەمە لەبەر ئەوە بوو کە ڕووناکی بەرپرسیارێتی زیاد دەکات. ئەوان مافگەلێکیان هەبوو کە خەڵکی شارەکانی دەشتاییەکە هەرگیز نەیانزانیبوو، و تاوانەکەیان زۆر گەورەتر بوو ئەگەر ڕەتیان بکردایەتەوە پاشا وەربگرن و نێردراوانی ئەویان بێڕێز بکردایە.
دیارە کە قسەکانی خودا دەربارەی ئەو ناخۆشییانەی کە ئەم نێردراوانە ڕووبەڕووی دەبوونەوە زۆر زیاترن لەوەی ئەوان ئەزموونیان کرد لە ماوە کورتەکەی شایەتیدانی گالیلییاندا و مەبەست لێی ئەوە بوو ئامادەیان بکات بۆ ئەوەی ڕووبەڕووی ببنەوە کاتێک، دوای خاچکردن و هەستانەوەی خودا، بەردەوام بوون لە شایەتیدان سەرەتا بۆ ئیسرائیل، پاشان بۆ نەتەوەکان. لە لایەکی ترەوە، پێویستە لەبیرمان بێت کە کتێبی پیرۆز ئاماژە بە شایەتیدانێکی داهاتوو بۆ ئیسرائیل دەکات لەلایەن کۆمەڵێک باوەڕداری جولەکەی دڵسۆزەوە، دانا (یان مەسکیلیم)ی دانیال ١٢:٠، لە سەردەمی تەنگانەدا لە نێوان ڕفاندنی کەنیسە و دەرکەوتنی کوڕی مرۆڤ لە دووەم هاتنەوەیدا. لەو کاتە تاریکەی دەسەڵاتی دژە مەسیحدا، ئەم ئایەتانە دەبنە ڕێنمایی و ئارامکەرەوە بۆ ئەو شایەتانەی کە ئەوکات دەچنە دەرەوە بۆ ڕاگەیاندنی گەڕانەوەی ئەو پاشایەی کە جارێک ڕەتکرایەوە.
ئەوەتا، من وەک مەڕ دەتاننێرمە ناو گورگەکان: کەواتە وەک مار ژیر بن و وەک کۆتر بێزیان بن. بەڵام ئاگاداری خەڵک بن: چونکە دەتانسپێرنە دەست ئەنجومەنەکان، و لە کەنیشتەکانیان قامچیتان لێدەدەن؛ و لەبەر من دەبرێنە بەردەم فەرمانڕەواکان و پاشاکان، بۆ شایەتییەک دژی ئەوان و نەتەوەکان. بەڵام کاتێک دەتانسپێرن، خەمتان نەبێت چۆن یان چی دەڵێن: چونکە لەو کاتەدا پێتان دەدرێت چی بڵێن. چونکە ئێوە نین قسە دەکەن، بەڵکو ڕۆحی باوکتانە کە لە ئێوەدا قسە دەکات. برا، برا ڕادەستی مەرگ دەکات، و باوکیش منداڵ؛ و منداڵەکانیش دژی دایک و باوکیان هەڵدەستن و دەبنە هۆی کوشتنیان. و هەموو خەڵک ڕقیان لێتان دەبێتەوە لەبەر ناوی من: بەڵام ئەوەی تا کۆتایی خۆڕاگر بێت، ڕزگاری دەبێت. بەڵام کاتێک لەم شارەدا چەوساندنەوەتان دەکەن، بۆ شارێکی تر ڕابکەن: چونکە بەڕاستی پێتان دەڵێم، بەسەر شارەکانی ئیسرائیلدا تێناپەڕن، هەتا کوڕی مرۆڤ دێت. (vv. 16-23)
"من ئێوە دەنێرم وەک مەڕ لەنێو گورگەکاندا."
عیسا نەیدەویست شوێنکەوتووانی لە هیچ گومانێکدا بن سەبارەت بەوەی چی تێدایە لە نوێنەرایەتیکردنی ئەودا لەناو گەلێکدا کە لە ڕابردوودا پێغەمبەرانیان کوشتبوو و داواکارییەکانیانیان ڕەتکردبووەوە بۆ گەڕانەوە لای پەروەردگار. قوتابییەکان دەچوونە پێشەوە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی دوژمنانی دژوار لەو شوێنەی کە ڕەنگە چاوەڕێی دۆزینەوەی هاوڕێی دڵسۆزیان کردبێت. لەژێر ئەو بارودۆخانەدا، چەندە پێویستیان بەو داناییە بوو کە لە سەرەوە دێتە خوارەوە.
کاتێک دەستگیر دەکران و بانگ دەکرانە بەردەم دادگاکانی مەدەنی یان کڵێسایی، پێویست نەبوو دڵەڕاوکێ یان سەرلێشێواو بن سەبارەت بەوەی چۆن بەرگری لە خۆیان بکەن، چونکە "لەو کاتەدا" پێیان دەدرا چی بڵێن لە ڕێگەی ڕۆحی باوکەوە کە لە ناویاندا قسەی دەکرد. دەستەواژەی "ڕۆحی باوک" دەستەواژەیەکی نائاساییە و بە پێویست مانای تەواوی ڕاستی دڵنەوایی کەرە نیشتەجێکە ناگەیەنێت، کە بڕیار نەبوو بێت تا دوای ئەوەی عیسا شکۆدار کرا. بۆیە، خودا ئەم زاراوە تا ڕادەیەک ناڕوونە بەکار دەهێنێت، بەڵام زاراوەیەک کە کاتێک سەردەمی نوێی ڕۆح هات، هێشتا گونجاو دەبوو.
دەبوو ئامادەبن بۆ لێکتێنەگەیشتنی خێزانی و ناکۆکی ناو ماڵ کە بەهۆی دڵسۆزی بۆ مەسیحەوە دروست دەبن. جیهان بەو شێوەیە بە توندی دژایەتی پاشا ڕاستەقینەکەی خۆی دەکات کە ئەوانەی دڵسۆزی ئەون، لەلایەن هەموو خەڵکەوە ڕقیان لێ دەبێتەوە لەبەر ناوی ئەو، و بەم شێوەیە دەتوانن چاوەڕێی ئازار و چەوسانەوە بکەن کە گیانە لاواز و ناڕاستەقینەکان لابدەن؛ بەڵام بۆ ئەو کەسەی تا کۆتایی خۆڕاگر بێت، ڕزگاری مسۆگەرە. ئەمە بەو مانایە نییە کە ئێمە بە دڵسۆزی یان خۆتەرخانکردنی خۆمان ڕزگار دەبین. هەمووی بە نیعمەتە. بەڵام لەو شوێنەی کاری ڕاستەقینەی خودا لە گیاندا هەبێت، خۆڕاگری کۆتایی دەبێت، جا لە ڕۆژانی تەنگانەی گەورەدا بێت کە هێشتا نەهاتووە یان لەم سەردەمە خراپەی ئێستادا.
سەرەڕای ئەوەش، قوتابی مەسیح نابێت بەدوای چەوساندنەوەدا بگەڕێت یان بەبێ پێویست خۆی بە شێوەیەکی گەمژانە بخاتە مەترسییەوە. ئەگەر لە شارێکدا چەوسێنرایەوە، دەبێت هەڵبێت بۆ شارێکی تر، هەروەک چۆن پۆڵس لە ساڵانی دواتردا کردی کاتێک سەلۆنیکی بەجێهێشت بۆ بێریا لەبەر چەوساندنەوە، و دواتر لە بێریاوە هەڵهات بۆ کۆرنسۆس و ئەسینا، کاتێک جوولەکەکان هەوڵیاندا خەڵکی بێریا لە دژی هان بدەن.
داویا گۆتارێ ژ ڤێ بەشێ ژ فەرمانا خودانێ، وەکى ئاشکرا کرى، ب زەحمەتە بکارئینانا وێ ئەگەر ئەم نەبینین کو د دەمێ هاتنا تەنگاڤیێ دا دێ کۆمەکا شایەدێن قەدرگرتى هەبن کو ل سەر هەمان فەرمان کار دکەن. بانگکرنا کەنیسێ ب شێوەیەکێ لاوەکى هاتیە بۆ نوکە. دەمێ ڤى کارێ تایبەت یێ خودێ ب دووماهى دهێت، دێ بۆ ئەسمانى هێتە ڤەگوهاستن، و شایەتیا پاشایەتیێ یا راوەستیاى دێ بەردەوام بیت.
لە ئایەتەکانی ٢٤-٣٩دا پەروەردگار باس لە چاودێریی باوک دەکات بەسەر هەموو ئەوانەی کە ڕازین لە ڕۆژی ڕەتکردنەوەیدا لەگەڵیدا بناسرێنەوە.
قوتابی لە سەرووی مامۆستاکەیەوە نییە، و خزمەتکار لە سەرووی گەورەکەیەوە نییە. بەسە بۆ قوتابی کە وەک مامۆستاکەی بێت، و خزمەتکار وەک گەورەکەی بێت. ئەگەر ئەوان گەورەی ماڵەکەیان بە بێلزیبوب بانگ کردبێت، چەند زیاتر ئەوانەی ماڵەکەی بانگ دەکەن؟ کەواتە لێیان مەترسن: چونکە هیچ شتێک نییە داپۆشرابێت و ئاشکرا نەکرێت؛ و شاردرابێتەوە و نەزانرێت. ئەوەی من لە تاریکیدا پێتانی دەڵێم، ئێوە لە ڕووناکیدا قسەی لەسەر بکەن: و ئەوەی لە گوێدا دەیبیستن، ئێوە لەسەر سەربانەکان جاڕی بدەن. و مەترسن لەوانەی جەستە دەکوژن، بەڵام ناتوانن ڕۆح بکوژن: بەڵکو زیاتر لەوە بترسن کە دەتوانێت هەردوو ڕۆح و جەستە لە جەهەنەمدا لەناو ببات. ئایا دوو چۆلەکە بە دراوێکی بچووک نافرۆشرێن؟ و یەکێکیشیان بەبێ باوکتان ناکەوێتە سەر زەوی. بەڵام تەنانەت مووەکانی سەریشتان هەموویان ژمێردراون. کەواتە مەترسن، ئێوە لە زۆر چۆلەکە بەنرخترن. کەواتە هەرکەسێک لەبەردەم خەڵکدا دانم پێدا بنێت، منیش لەبەردەم باوکم کە لە ئاسمانە دانم پێدا دەنێم. بەڵام هەرکەسێک لەبەردەم خەڵکدا نکۆڵیم لێ بکات، منیش لەبەردەم باوکم کە لە ئاسمانە نکۆڵی لێ دەکەم. وامەزانن کە من هاتووم ئاشتی بۆ سەر زەوی بهێنم: من نەهاتووم ئاشتی بهێنم، بەڵکو شمشێر. چونکە من هاتووم ناکۆکی بخەمە نێوان پیاوێک و باوکی، و کچێک و دایکی، و بووکێک و خەسووی. و دوژمنانی پیاوێک ئەوانە دەبن کە لە ماڵەکەی خۆیدان. ئەوەی باوک یان دایک لە من زیاتر خۆشبوێت شایستەی من نییە: و ئەوەی کوڕ یان کچ لە من زیاتر خۆشبوێت شایستەی من نییە. و ئەوەی خاچەکەی هەڵنەگرێت، و دوای من نەکەوێت، شایستەی من نییە. ئەوەی ژیانی خۆی بدۆزێتەوە لەدەستی دەدات: و ئەوەی ژیانی خۆی لە پێناوی مندا لەدەست بدات، دەیدۆزێتەوە. (ئایەتەکانی ٢٤-٣٩)
"قوتابی لەسەروو مامۆستاکەیەوە نییە."
قوتابی فێرخوازە. فروتەنی لەو پێگەیەدا گونجاوە. وەک خزمەتکاران و قوتابیانی مەسیح، ئەوان بەرپرسیارن بۆ گوێڕایەڵیکردنی فەرمایشتی. بۆچی دەبێت چاوەڕێی مامەڵەیەکی باشتر بکەن لەوەی کە بە سەروەرەکەیان دراوە؟
"ئەوان ناویان لە خاوەنی ماڵەکە ناوە بێلزەبوب."
بەپێی بیری یەهوودی، بێلزەبوب (وشەیەکی فەلەستینییە، پێدەچێت) سەرۆکی جنۆکەکان بوو. هەندێک کەس هەبوون کە، بە شێوەیەکی کوفرئامێز، ئەم ناوەیان بەسەر عیسادا سەپاند.
"هیچ شتێکی داپۆشراو نییە، کە ئاشکرا نەکرێت."
ئەمە بیرکردنەوەیەکی جدییە. هەموو پاڵنەر و کردارە شاراوەکان دەخرێنە ڕووناکی لەو ڕۆژەدا کە خودا دادوەری نهێنییەکانی مرۆڤەکان دەکات (ڕۆما ٢:١٦).
"مزگێنی بدەن لەسەر سەربانەکان."
ئەوەی کە بە نهێنی لە عیسا فێرببوون، لە کاتژمێرەکانی هاوبەشییەکی سەرسوڕهێنەردا لەگەڵ میری مامۆستایان، دەبوو بە بوێری لە شوێنە گشتییەکاندا ڕایبگەیەنن.
ناتوانێت ڕۆح بکوژێت.
مردنی جەستە نابێتە هۆی مردنی ڕۆح. دوای مردنی جەستە، ڕۆح بەردەوام دەبێت لە ژیان بۆ ئەوەی لە هەستانەوەدا دووبارە لەگەڵ جەستە یەکبگرێتەوە، و لە حاڵەتی بێ تۆبەکاندا، فڕێبدرێتە ناو دۆزەخ. لە کتێبی پیرۆزدا زاراوەکانی فانی و نەمر پەیوەستن بە جەستەوە (ڕۆما ٨:١١؛ ڕۆما ١:٠ کۆر. ١٥:٦٣). بەڵام ئەمە نکۆڵی لەو ڕاستییە ناکات کە ڕۆح دوای مردنی جەستە دەژی، و ئەمەش ئەوەیە کە بە شێوەیەکی باو مەبەستە کاتێک مرۆڤەکان باسی نەمری ڕۆح دەکەن. قسەکانی پەروەردگارمان لە ئایەتی ٢٨دا لەم بارەیەوە ڕوون و دیاریکراون. شتێک لە مرۆڤدا هەیە کە نەخۆشی ناتوانێت کاری تێبکات، کە چەکی بکوژ ناتوانێت لەناوی ببات. مرۆڤ ناتوانێت ڕۆح بکوژێت. خودا مامەڵە لەگەڵ ڕۆحی مرۆڤ دەکات بە ڕاستودروستی بێسنووری خۆی.
"دوو چۆلەکە بە فلسێک فرۆشران."
فارسینگ دراوێکی زۆر بچووک بوو؛ کەچی دوو چۆلەکە، پاککراو و لەسەر سیخ کراو، بەم بڕە لە بازاڕەکاندا دەفرۆشران. هەژارترین خەڵک وەک خۆراک بەکاریان دەهێنا. سەرەڕای ئەوەش، خودا ئاگاداری کەوتنی هەموو چۆلەکەیەک بوو.
"هەموو تاڵەکانی قژت ژمێردراون."
هیچ شتێک ئەوەندە بێ بایەخ نییە کە خودا تێبینی نەکات، و گرنگیپێدانەکەی دەگاتە وردترین وردەکارییەکانی ژیانمان.
بە نرختر لە زۆر چۆلەکە.
خودا گرنگی بە هەموو دروستکراوەکانی دەدات، بەڵام مرۆڤ شوێنێکی تایبەتی لە دڵی ئەودا هەیە و لەسەرووی هەموو بوونەوەرە زیندووەکانی ترەوە بە بەهاترە.
"دانم پێبنێن لەبەردەم خەڵکیدا."
مەسیح بانگەشەی دەسەڵاتی ڕەها دەکات بەسەر ژیانماندا. دەبێت ئێمە بە ئاشکرا لەبەردەم خەڵکدا دان بەو دابنێین، و ئەویش لەو ڕۆژەدا کە دەبێت ئێمە لەبەردەم خودادا دەرکەوین، دان بە ناوە ناشایستەکانمان دەنێت.
"منیش حاشای لێ دەکەم."
ئەگەر ئێمە ئێستا نکوڵی لە مەسیح بکەین وەک ڕزگارکەر و گەورە، ئەوا ئەو لە ڕۆژی دادگاییدا نکوڵیمان لێ دەکات.
“نەهاتووم ئاشتی بنێرم، بەڵکو شمشێر.”
ئەمە وەک قسەیەکی سەیر دەردەکەوێت بە لەبەرچاوگرتنی پەیامی فریشتەکان لە کاتی لەدایکبوونیدا (لۆقا 2:14). بەڵام ئەو پێشبینی ڕەتکردنەوەی خۆی کردبوو و دەیزانی کە ململانێی نێوان چاکە و خراپە دەبێت بەردەوام بێت تا گەڕانەوەی ئەو. خزمەتکارەکانی دەبێت ئامادە بن بۆ ئەوەی بە ئازایانە دژی ناڕەوایی بجەنگن.
بۆ ئەوەی ناکۆکی بخەیتە نێوان پیاوێک و باوکی.
بانگەشەکانی مەسیح لە سەرووی هەموو شتێکی ترەوەن. قوتابییەکانی دەبێت ئامادە بن بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی نەیاری تەنانەت لە ماڵەکانی خۆشیاندا و لە لایەن نزیکترین خزمەکانیشیانەوە.
"دوژمنانی مرۆڤ ئەندامانی ماڵەکەی خۆین."
ئەمە ڕاست بوو نەک تەنها لە ئەنجامی ئەرکی دوازدە نێردراوەکە لەو ڕۆژەدا، بەڵکوو بەداخەوە بە درێژایی هەموو سەدەکانی دواتریش جێبەجێ کراوە.
شایستەی من نییە.
ئەگەر عیسا کەمتر لە خودا بووایە، چەند بێمانا دەبوو ئەو بانگەشانەی کە لێرە دەیکات! ئەو داوای شوێنی باڵا دەکات لە دڵماندا. دەبێت خۆشەویستی بۆ ئەو پێش خۆشەویستی بۆ باوک یان دایک، یان خوشک یان برا دابنێین.
دوام بکەوە.
خاچ هەڵگرتن واتە داننان بە یەکبوونمان لەگەڵ ئەودا وەک ڕەتکراوەکە. پیاوێک کە خاچی هەڵگرتبوو، پیاوێک بوو کە خۆی بۆ مردن تەرخان کردبوو. و ئێمە بانگکراوین ڕۆژانە بمرین بۆ ئەوەی ئەو لە ئێمەدا شکۆدار بکرێت (1 کۆرنسۆس 15:31).
ئەوەی ژیانی خۆی لە پێناوی من لەدەست دەدات، دەیدۆزێتەوە.
ژیان بۆ خودی خۆت واتە شکستهێنان لە ناسینەوەی مەبەستی دروستکردنمان. بەڵام ئەگەر دەستبەرداری هەموو ئەو شتانە بین کە پیاوانی جیهان بەهای پێدەدەن، لە پێناوی ناوی ئەودا، ئەوا بۆ هەتاهەتایە قازانج دەکەین. لە شوێنێکی تردا خوداوەند عیسای مەسیح فەرمووی: «ئەگەر دەنکە گەنمێک نەکەوێتە زەوی و نەمرێت، بە تەنیا دەمێنێتەوە، بەڵام ئەگەر بمرێت، بەرهەمێکی زۆر دەهێنێت» (یۆحەننا ١٢:٢٤). ئەم وشانە لێکدانەوەیەکی سەرسوڕهێنەر پێکدەهێنن بۆ فێرکردنەکەی سەبارەت بە ڕزگارکردن و لەدەستدانی ژیانی خۆی. دەنکە گەنمەکە کە «ڕزگارکراوە» نەک چێنراوە، لە ڕاستیدا لەدەستچووە. ئەوەی بە چاندن لەدەست دەچێت، لە دروێنەی داهاتوودا ڕزگار دەکرێت.
پاداشتی مسۆگەر کە بۆ هەموو ئەوانەیە کە پێشوازی لە نێردراوانی مەسیح دەکەن و یارمەتییان دەدەن لە شایەتیدانیاندا، لە دوایدا خراوەتەڕوو:
ئەوەی ئێوە وەردەگرێت، من وەردەگرێت، و ئەوەی من وەردەگرێت، ئەوە وەردەگرێت کە منی ناردووە. ئەوەی پێغەمبەرێک وەک پێغەمبەرێک وەربگرێت، پاداشتی پێغەمبەر وەردەگرێت؛ و ئەوەی پیاوێکی ڕاستودروست وەک پیاوێکی ڕاستودروست وەربگرێت، پاداشتی پیاوێکی ڕاستودروست وەردەگرێت. هەرکەسێکیش تەنها پەرداخێک ئاوی سارد بداتە یەکێک لەم بچووکانە وەک قوتابییەک، بەڕاستی پێتان دەڵێم، بە هیچ شێوەیەک پاداشتەکەی لەدەست نادات، (vv. 40-42)
جێگەی پیرۆزییە کە تێبینی بکەین چەندە بە تەواوی پەروەردگار نوێنەرانی خۆی لەگەڵ خۆی یەکدەخاتەوە؛ بە شێوەیەک کە پێشوازیکردن لە یەکێک کە ئەو ناردوویەتی، وەک پێشوازیکردنە لە خۆی، و بە پێچەوانەشەوە. پێشوازیکردن لە پێغەمبەرێک وەک یەکێک کە لە جیاتی خودا قسە دەکات، واتای بەشداریکردنە لە پاداشتی پێغەمبەرەکە؛ و هەمان بنەما ڕاستە لە پەیوەندیدا بە پێشوازیکردن لە پیاوێکی ڕاستودروست. ئەوەی بۆ خزمەتکار دەکرێت، لەلایەن گەورەکەوە بەرز دەنرخێنرێت. تەنانەت پەرداخێک ئاوی ساردیش کە بە یەکێک لە بچووکەکانی مەسیح دەدرێت، بێ پاداشت نامێنێتەوە. ئەو هەموو ئەوەی کە بۆ ئەوان دەکرێت بەرز دەنرخێنێت وەک ئەوەی بۆ خۆی کرابێت. کێ هەیە کە ئەو بناسێت خزمەتی پەروەردگارێکی ئاوا میهرەبان نەکات بە دڵێکی شادەوە؟
گوێڕایەڵی تاقیکردنەوەی دڵسۆزییە. ئەگەر بەڕاستی خوداوەندمان خۆشبوێت، دڵخۆش دەبین کە هەموو ئەوەی کە هەم و هەیەتمان تەسلیمی ئەو بکەین بۆ خزمەتکردن. ئەو پەیامی ئینجیلی خۆی بە ئێمەی ڕزگاربوو سپاردووە. ئەمە بەو مانایە نییە کە هەموومان بانگکراوین بۆ ئەوەی وتاربێژ یان میسیۆنەر بین، بەڵکو داوامان لێکراوە کە لەبەردەم خەڵکدا دان بەو دابنێین بۆ ئەوەی ئەوانی تر ڕاکێشرێن بۆ لای ئەو وەک چۆن ئێمە ڕاکێشراوین. ژیان لە دەوڵەمەندترین و باشترین شێوەیدا دەدۆزینەوە ئەگەر گوێڕایەڵی بانگەوازەکەی بین، گرنگ نییە تێچووەکەی چەند گەورە بێت. ژیانێک کە بۆ شکۆمەندیی ئەو دانراوە، ژیانێکی ڕزگاربووە. ژیانێک کە بۆ خزمەتی گوناه یان خود دابنرێت، ژیانێکی بەفیڕۆچووە. هیچ قوربانییەک نابێت زۆر گەورە بێت بۆ ئەو کە خۆی بەخشی بۆ ئێمە.