ئەم بەشە باس لەوە دەکات سەرکردەکانی نەتەوەکە عیسا ڕەت دەکەنەوە، پەرجووەکانی دەدەنە پاڵ بەعلزەبووب. عیسا خۆی وەک خاوەنی شەممە ڕادەگەیەنێت، بەرگری لە قوتابییەکانی دەکات لەبەر ئەوەی گەنم لە ڕۆژی شەممەدا لێدەکەنەوە بە ئاماژەدان بە کردەوەکانی داود و کاری کاهینەکان لە پەرستگادا، جەخت لە بەزەیی دەکاتەوە لەسەر پابەندبوونی توند بە یاساکانەوە. پاشان پیاوێک بە دەستێکی وشکەوە لە ڕۆژی شەممەدا چاک دەکاتەوە، زیاتر جەخت دەکاتەوە کە ڕێگەپێدراوە لەو ڕۆژەدا چاکە بکرێت، ئەمەش وای لە فەریسییەکان کرد پیلانی لە دژ دابنێن.
ڕووداوەکانی تۆمارکراو لەم بەشەدا ئێمە دەگەیەننە کۆتایی یەکەمین دابەشبوونی گەورەی ئەم ئینجیلە، کە تێیدا پاشا و پاشایەتی پێشکەش کران بە ئیسرائیل. لێرەدا دەبینین سەرکردەکانی نەتەوەکە بە ئەنقەست عیسا ڕەت دەکەنەوە و بە دڵنیاییەوە هەموو کارە بەهێزەکانی ئەویان دەدەنە پاڵ بەعلزەبووب. تەنها بەم شێوەیە دەیانتوانی ڕوونکردنەوە بدەن بۆ ئەو موعجیزە گەورانەی عیسا ئەنجامی دان و لەگەڵ ئەوەشدا ڕەتیان دەکردەوە کە لەواندا بەڵگەکانی ئەویان وەک پاشای بەڵێندراو ببینن.
لە هەشت ئایەتی یەکەمدا ڕووداوێکی زۆر سەرنجڕاکێش و فێرکەر تۆمارکراوە. لێرەدا عیسا خۆی وەک خوداوەندی ڕۆژی شەممە ڕادەگەیەنێت، کە بەمەش دووبارە ئاگایی خۆی لە خودایەتی پشتڕاست کردەوە، چونکە ڕۆژی شەممە شایەتی یەهوڤا بوو بۆ هێزی دروستکەری خۆی (دەرچوون 20:10-11) و بۆ ڕزگارکردنی ئیسرائیل لە کۆیلایەتی میسری (تەسنیە 5:14-15). بە شێوەیەکی جیاواز "ڕۆژی شەممەی یەهوڤا" بوو. یەهوڤای پەیمانی کۆن، عیسای پەیمانی نوێیە، و ئەو خوداوەندی ڕۆژی شەممەیە، وەک چۆن خوداوەندی هەموو شتێکی ترە.
لەوە کاتەدا عیسا بە ڕۆژی شەممەدا بەناو کێڵگەی گەنمدا تێپەڕی؛ قوتابییەکانی برسی بوون و دەستیان کرد بە لێکردنەوەی گوێزی گەنم و خواردنی. بەڵام کاتێک فەریسییەکان بینییان، پێیان گوت: "سەیری بکە، قوتابییەکانت شتێک دەکەن کە لە ڕۆژی شەممەدا ڕێگەپێدراو نییە." بەڵام ئەو پێی گوتن: "ئایا نەتانخوێندووەتەوە داود چی کرد، کاتێک برسی بوو، ئەو و ئەوانەی لەگەڵی بوون؛ چۆن چووە ماڵی خودا و نانی پێشکەشکردنی خوارد، کە نە بۆ ئەو و نە بۆ ئەوانەی لەگەڵی بوون ڕێگەپێدراو نەبوو بیخۆن، تەنها بۆ کاهینەکان نەبێت؟ یان ئایا لە یاسادا نەتانخوێندووەتەوە، چۆن لە ڕۆژانی شەممەدا کاهینەکان لە پەرستگادا ڕۆژی شەممە گڵاو دەکەن، و بێتاوانن؟ بەڵام من پێتان دەڵێم: کە لەم شوێنەدا یەکێک هەیە لە پەرستگا گەورەترە. بەڵام ئەگەر بزانن ئەمە چی دەگەیەنێت، 'من بەزەییم دەوێت نەک قوربانی'، ئەوا بێتاوانەکانتان تاوانبار نەدەکرد. چونکە کوڕی مرۆڤ گەورەی ڕۆژی شەممەشە." (vv. 1-8)
"عیسا لە ڕۆژی شەممەدا بەناو گەنمەکاندا ڕۆیشت." بە هێمنی لە لادێدا دەڕۆیشتن، گەورە و قوتابییەکانی بەناو کێڵگەیەکی گەنمدا تێپەڕین. پێمان گوتراوە کە قوتابییەکان، لەبەر ئەوەی برسی بوون، دەستیان کرد بە لێکردنەوەی گوێچکە گەنمەکان و خواردنیان. ئەمە بە تەواوی لەگەڵ ئەو بڕگەیەدا دەگونجا کە لە یاساکەدا دانرابوو، چونکە لە پەرتووکی دواوتار 23:25 دەخوێنینەوە: «کاتێک دەچیتە ناو گەنمی دروێنەکراوی دراوسێکەت، ئەوا دەتوانیت گوێچکەکان بە دەستت لێ بکەیتەوە؛ بەڵام نابێت داس بۆ گەنمی دروێنەکراوی دراوسێکەت ببەیت.» بەڵام ئەم ڕووداوە لە ڕۆژی شەممەدا ڕوویدا، و فەریسییەکان دەستبەجێ ناڕەزاییان دەربڕی، هاواریان کرد: «سەیرکە، قوتابییەکانت شتێک دەکەن کە لە ڕۆژی شەممەدا ڕێگەپێدراو نییە بیکەن.» بە هیچ شێوەیەک قەدەغەکردنێک لە یاسای موسادا سەبارەت بەمە نەبوو، بەڵام لە نەریتەکانی پیرەکاندا زۆر یاسا و ڕێسای زیادە هەبوون کە هەندێک جار نزیکەی مەحاڵی دەکرد بۆ پیاوی ئاسایی بزانێت ئایا یەکێک لەوانەی پێشێل کردووە یان نا. لەناو ئەم یاسایانەدا قەدەغەکردنی کۆکردنەوەی میوە یان گەنم لە هەر جۆرێک بێت لە ڕۆژی شەممەدا هەبوو، و تەنانەت خشان و پاککردنەوەی بە دەست وەک ئەوەی قوتابییەکان دەیانکرد، بەلای ئەم فەریسییانەوە پێشێلکردنی ئەو شتە بوو کە بە پیرۆزیان دەزانی.
پەروەردگار بەرگری لە شوێنکەوتووانی کرد، بەڵام بە ئاماژەدان بەوەی کە دابینکردنی پێداویستیی مرۆڤ لای خودا زۆر گرنگترە لە گوێڕایەڵیکردن بۆ سنووردارکردنە یاساییەکان. ئەو ئاماژەی بە حاڵەتی داود و پیاوەکانی دا کە برسی بوون، و داوایان لە سەرۆک کاهین کرد ئایا ڕێگەیان پێدەدرێت نانی نیشاندان بخۆن کە لەسەر مێزی پیرۆز لابرا بوو لەبەردەم پەروەردگار. لە بارودۆخی ئاساییدا، ڕێگەپێدراو نەبوو بۆ هیچ کەسێک ئەم نانە بخوات جگە لە کاهینەکان خۆیان. بەڵام کاتێک پاشای دەستنیشانکراوی خودا ڕەتکرایەوە و شوێنکەوتووانی لە تەنگانەدا بوون، پێداویستییەکانیان لە پێشتر بوو لە هەر قەدەغەکردنێکی یاسایی.
خودا هەروەها بیری ڕەخنەگرەکانی خستەوە کە کاهینەکان لە پەرستگادا لە ڕۆژی شەممەدا کار دەکەن و، بۆیە، لەوانەیە بوترێت گڵاوی دەکەن، بەڵام ئەوان بێتاوان بوون لەو کارەدا.
پاشان ئەو ڕاگەیاندنە سەرنجڕاکێشەی زیاد کرد: "لەم شوێنەدا یەکێک هەیە کە لە پەرستگا گەورەترە." چەند کەم لە قسەکانی تێگەیشتن. هەموو شتێک لەو پەرستگایەدا، بەو پێیەی کە بەپێی ووشەی خودا ڕێکخرابوو، باسی ئەو و کاری ڕزگارکەرانەی دەکرد. بەڵام هەرچەندە ئەو بە کەسی خۆی هاتبوو بۆ ئەوەی کە خۆی ناوی لێنابوو ماڵی باوکی، ئەوان نەیانتوانی تێبگەن کێ بوو کە لەنێوانیاندا دەڕۆیشت. قسەکانی تەنها ڕاگەیاندنێکی خوداوەندییەکەی نەبوو، بەڵکو بە تێگەیشتنێکی دروست، دەبوو بۆ فەریسییەکان ڕوونی بکردایەتەوە کە مرۆڤ خۆی بۆ خودا زیاترە لە هەر بینایەک، هەرچەندە پیرۆز بێت، یان یاسا و ڕێساکان، هەرچەندە باش پشتڕاستکرابنەوە. ئەگەر تەنها بیر لە قسەکانی پێغەمبەر هۆشەع (6:6) بکردایەتەوە، "من بەزەییم دەویست نەک قوربانی؛ و زانینی خودا زیاتر لە قوربانی سووتێنراو،" ئەوان لەمە تێدەگەیشتن و قوتابییەکانیان تاوانبار نەدەکرد لەسەر ئەنجامدانی کارێک کە، لە بنەڕەتدا، بە تەواوی بێتاوان بوو.
قسە سەرسوڕهێنەرەکەی عیسا، وەک لە ئایەتی ٨دا هاتووە، ناتوانێت کەمتر بێت لەوەی کە ئەو بانگەشەی ئەوەی دەکرد کە خودای جەستەدارە. فەرمووی، "کوڕی مرۆڤ گەورەی ڕۆژی شەممەشە." هیچ مرۆڤێکی ئاسایی مافی نەدەبوو کە زمانی وا بەکاربهێنێت. بەڵام ئەو کەسەی لەو ڕۆژەدا لە ناوەڕاستیاندا وەستابوو، ئەو کەسە بوو کە هەموو شەممەکانی یاساکە ئاماژەیان پێدەکرد، و دەسەڵاتی ڕەهای بەسەریاندا هەبوو.
کاتێک بەشی داهاتوو لەبەرچاو دەگرین، پەروەردگارمان دەبینینەوە کە دیسانەوە بە پێچەوانەی بیروباوەڕە پێشوەختەکانی دوژمنانی کار دەکات سەبارەت بە ڕۆژی شەممە.
کاتێک لەوێوە ڕۆیشت، چوو بۆ کەنیشتەکەیان: و، ئەوەتا پیاوێک هەبوو دەستی وشک ببوو. ئەوانیش لێیان پرسی، گوتیان: ئایا دروستە لە ڕۆژانی شەممەدا شیفا بدرێت؟ بۆ ئەوەی تۆمەتباری بکەن. ئەویش پێی گوتن: کام پیاو لە ئێوەدا هەیە یەک مەڕی هەبێت، و ئەگەر لە ڕۆژی شەممەدا بکەوێتە ناو چاڵێکەوە، ئایا نایگرێت و دەری ناهێنێت؟ کەواتە مرۆڤ چەند لە مەڕ باشترە؟ بۆیە دروستە لە ڕۆژانی شەممەدا چاکە بکرێت. ئینجا بە پیاوەکەی گوت: دەستت درێژ بکە. ئەویش درێژی کردەوە؛ و بە تەواوی چاک بووەوە، وەک دەستەکەی دیکە. ئینجا فریسییەکان چوونە دەرەوە، و پیلانیان لە دژی گێڕا، چۆن لەناوی ببەن. (vv. 9-14)
کاتێک چووە ناو کەنیسەیەکی گوندێکەوە، عیسا پیاوێکی دەست وشکبووەوەی بینی. پرسیارێکی تاقیکردنەوەیی لەنێو ئەوانەی لەوێ کۆببوونەوە سەری هەڵدا، و لێیان گەڕا ئەو وەڵامی بداتەوە. پرسیاریان کرد: "ئایا ڕێگەپێدراوە لە ڕۆژانی شەممەدا چاک بکرێتەوە؟" ئەو پرسیارەکەی گەڕاندەوە سەریان. گوتنی "نەخێر" وا دەردەکەوت کە ئەوان بە تەواوی بێباکن بەرامبەر ئازارەکانی مرۆڤ؛ وەڵامدانەوە بە بەڵێ خۆیان تاوانبار دەکرد؛ بۆیە وەڵامیان نەدایەوە (بڕوانە مەرقۆس ٣:٤؛ لۆقا ٦:٩).
پاشان پرسیارێکی تری کردەوە – پرسیارێک کە کاریگەری لەسەر زۆریان دەبوو. "کام پیاو لە نێو ئێوەدا هەیە، کە یەک مەڕی هەبێت، و ئەگەر لە ڕۆژی شەممەدا بکەوێتە ناو چاڵێکەوە، ئایا دەستی لێ ناگرێت و دەری ناهێنێت؟" ڕەنگە زۆریان ئەم کارەیان چەندین جار کردبێت. مەڕ لای ئەوان موڵک بوو، و دەبێت موڵکیش پارێزگاری لێ بکرێت تەنانەت لە ڕۆژی شەممەشدا.
بەبێ ئەوەی چاوەڕێی وەڵامێک بکات، یەسووع وەڵامی پرسیارەکانی خۆی دایەوە بە ئاماژەدان بەوەی کە مرۆڤ زۆر باشترە لە مەڕێک، و هەمیشە ڕێگەپێدراوە لە ڕۆژانی شەممەدا چاکە بکرێت. کەواتە، ڕووی کردە پیاوەکە کە بە چاوەڕوانییەوە سەیری دەکرد و فەرمانی پێکرد دەستی درێژ بکات. لە ساتێکدا ژیانێکی نوێ هاتە ناو ئەو ئەندامە وشکبووەوە، و دەستەکە بە تەواوی وەک ئەوی تر چاک بووەوە. مرۆڤ وا بیر دەکاتەوە کە بە دڵنیاییەوە ئەمە تەنانەت فەریسییە هەرە لایەنگرەکانیشی قایل دەکرد کە پاشای خودا لە ناویاندا بوو. بەڵام لە جیاتی ئەوە، ئەوەندە توندڕەو بوون کە چوونە دەرەوە و ئەنجومەنێکیان لە دژی ئەودا بەست، هەوڵیان دەدا ڕێگەیەک بدۆزنەوە کە بتوانن لە ڕێگەیەوە لەناوی ببەن.
عیسا دەیزانی چی لە مێشکیاندا بوو، و بۆیە خۆی کشاندەوە و چوو بۆ شوێنێکی تر.
بەڵام کاتێک عیسا زانی، خۆی لەوێ کشاندەوە: و خەڵکێکی زۆر دوای کەوتن، و هەموویانی چاک کردەوە؛ و فەرمانی پێدان کە نەیخەنە ڕوو: بۆ ئەوەی ئەوەی کە بە قسەی ئیسایای پێغەمبەر گوتراوە، بێتە دی، کە دەڵێت: "سەیری خزمەتکارەکەم بکەن، ئەوەی کە من هەڵمبژاردووە؛ خۆشەویستەکەم، ئەوەی کە گیانم پێی دڵخۆشە: ڕۆحی خۆمی لەسەر دادەنێم، و ئەو دادپەروەری بۆ نەتەوەکان دەردەخات. ئەو ناکۆکی ناکات، و ناگری؛ و هیچ کەسێک دەنگی لە شەقامەکاندا نابیستێت. قامیشێکی شکاوی لێ ناکاتەوە، و کەتانی دووکەڵاوی ناکوژێنێتەوە، هەتا دادپەروەری بەرەو سەرکەوتن دەنێرێت. و نەتەوەکان متمانە بە ناوی ئەو دەکەن،" (ئایەتەکانی ١٥-٢١)
خەڵکێکی زۆر لە خەڵکی ئاسایی دوای کەوتن. زۆریان نەخۆش بوون، و پێمان وتراوە کە هەموویانی چاک کردەوە. بەڵام فەرمانی پێدان کە هەواڵی هێزی سەرسوڕهێنەری بڵاو نەکەنەوە. ئەو نەهاتبوو، وەک لە بەشێکی پێشوودا ئاماژەمان پێداوە، بۆ ئەوەی سەرسوڕمان لە مێشکی خەڵکدا دروست بکات بە توانای سەرسوڕهێنەری؛ ئەو هاتبوو بۆ ئەوەی ئەو دڵنەرمی و بێفیزبوونە دەربخات کە پێغەمبەر ئیسایا پێشبینی کردبوو لە مەسیحدا دەبینرێت کاتێک دەردەکەوێت. ئەو وتەیەی لە ئایەتەکانی 18-21دا هاتووە لە ئیسایا 42:1-4 وەرگیراوە.
دوای ئەم ڕووداوانە، خوداوەندەکەمان دەبینین دیسانەوە دەسەڵاتی خۆی بەسەر ڕۆحە پیسەکاندا دەردەخات.
ئینجا یەکێکیان هێنایە لای کە ڕۆحێکی پیسی تێدابوو، کوێر و ڵاڵ بوو، و چاکیکردەوە، بە شێوەیەک کە کوێر و ڵاڵەکە هەردووکیان قسەیان کرد و بینییان. و هەموو خەڵکەکە سەرسام بوون و گوتیان: «ئایا ئەمە کوڕی داود نییە؟» بەڵام کاتێک فەریسییەکان ئەمەیان بیست، گوتیان: «ئەم پیاوە ڕۆحە پیسەکان دەرناکات، تەنها بە یارمەتی بەعلزەبووب، میری ڕۆحە پیسەکان.» .عیساش بیرەکانیانی زانی و پێیانی گوت: «هەر شانشینێک دژی خۆی دابەش بێت، وێران دەبێت، و هەر شارێک یان ماڵێک دژی خۆی دابەش بێت، خۆی ناگرێت. و ئەگەر شەیتان شەیتان دەربکات، ئەوا دژی خۆی دابەش بووە؛ ئەی چۆن شانشینەکەی خۆی دەگرێت؟ و ئەگەر من بە یارمەتی بەعلزەبووب ڕۆحە پیسەکان دەربکەم، کوڕەکانتان بە یارمەتی کێ دەریان دەکەن؟ بۆیە ئەوان دەبنە دادوەرەکانتان. بەڵام ئەگەر من بە ڕۆحی خودا ڕۆحە پیسەکان دەربکەم، ئەوا شانشینی خودا هاتووەتە لاتان. یان چۆن دەکرێت یەکێک بچێتە ماڵی پیاوێکی بەهێزەوە و کەلوپەلەکانی تاڵان بکات، مەگەر یەکەم جار پیاوە بەهێزەکە نەبەستێتەوە؟ ئینجا ماڵەکەی تاڵان دەکات. ئەوەی لەگەڵ من نەبێت، دژمە؛ و ئەوەی لەگەڵ من کۆنەکاتەوە، بڵاوی دەکاتەوە.» (ئایەتەکانی ٢٢-٣٠)
قەیرانێک سەریهەڵدا لە پەیوەندیدا بە خۆناساندنی پاشا بە ئیسرائیل. ئەو بەڵگەی لە دوای بەڵگە پێشکەش کردبوو لەسەر مەسیحایەتییەکەی، بەڵام ئەوانەی کە دەبوو یەکەم کەس بن بناسنەوە، سوور بوون لەسەر ئەوەی نەیبیناسنەوە. ئێستا جارێکی تر ئەو هێزی خۆی بەسەر جیهانی نەبینراودا نیشاندا بە دەرکردنی ڕۆحێکی پیس کە پیاوە بەدبەختەکەی کە تێیدا نیشتەجێ بوو، کردبوویە کوێر و ڵاڵ. کاتێک عیسا ڕۆحە پیسەکەی دەرکرد، پیاوەکە قسەی کرد و بینی. ئەو خەڵکەی کە لە دەوری پەروەردگار کۆببوونەوە سەرسام بوون و هاواریان کرد، "ئایا ئەمە کوڕی داود نییە؟" ئەوان لەو موعجیزەیەدا بەڵگەی ئەوەیان بینی کە عیسا پاشای نەوەی داود بوو کە هاتبوو بۆ ڕزگارکردنی ئیسرائیل. بەڵام فەریسییەکان بێدەنگیان کردن کە هاواریان کرد، "ئەم پیاوە ڕۆحە پیسەکان دەرناکات، مەگەر بە یارمەتی بەعلزەبووب، میری ڕۆحە پیسەکان." ئەمە دووەم جار بوو کە تۆمەتێکی لەو شێوەیە خرابووە پاڵی. بەڵام ئێستا دیار بوو کە هیچ تۆبەکردنێک لە ئارادا نابێت. ئەم سەرکردە ئایینییانە سوور بوون لەسەر لەناوبردنی ئەو کە خەڵکەکە تازە ناویان لێنابوو "کوڕی داود."
یەسووع، کە بیرەکانیانی دەزانی و پێویستی نەبوو هیچ کەسێک پێی بڵێت چی لە مێشکیاندایە، ڕووی تێکردن و فەرمووی: «هەر شانشینێک دابەش بێت بەسەر خۆیدا، وێران دەبێت؛ و هەر شار یان ماڵێک دابەش بێت بەسەر خۆیدا، جێگیر نابێت.» ئێستا شەیتان لە سەری شانشینێکی گەورەی خراپەدایە. کەواتە خودا ئەمەی بەکار هێنا کە ئەگەر شەیتان، شەیتان دەربکات، ئەوا بەسەر خۆیدا دابەش بووە. پرسیارەکەی خستەڕوو: «ئەی چۆن شانشینەکەی جێگیر دەبێت؟» لەو قەرەباڵغییەدا کەسانێک هەبوون کە پەیوەندییان بە هەندێک لە قوتابییەکانەوە هەبوو، کە خودا ئەوانیشی بەهێز کردبوو بۆ دەرکردنی ڕۆحە پیسەکان. کەواتە یەسووع پرسیاری کرد: «ئەگەر من بە بەعلزەبووب ڕۆحە پیسەکان دەربکەم، ئەی منداڵەکانی ئێوە بە کێ دەریان دەکەن؟» نەیانویست سەبارەت بەمانە ئەوە بڵێن کە سەبارەت بەو گوترا بوو، بەڵام خۆیان ڕوونیان کردبووەوە کە یەسووع یان هێزی گەورەی خودای نیشان دەدا، یان خەڵکی فریو دەدا بە کاریگەریی شەیتانی. دەبوو بڕیار بدەن کامیان باوەڕ پێ دەکەن.
ئەو تەحەدایان دەکات کە دۆخی ڕاستەقینەی بارودۆخەکە بناسنەوە بە گوتنی: «ئەگەر من بە ڕۆحی خودا جنۆکە دەربکەم [کە بێگومان ئەو وای کرد]، ئەوا شانشینی خودا هاتووەتە لاتان.» ئەمە ئەوە بوو کە ئەو دەیویست لێی تێبگەن: پاشا لەوێ بوو، و گرووپە بچووکەکەی قوتابییەکانی بابەتی ناسراوی ئەو بوون، بەم شێوەیە شانشینی لە قۆناغی سەرەتاییدا لە ڕاستیدا لە ناوەڕاستیاندا بوو. ئایا وەریان دەگرت یان ڕەتیان دەکردەوە ئەو مافەی کە بچنە ناویەوە؟
هیچ کەسێک نەیدەتوانی بچێتە ماڵی پیاوێکی بەهێزەوە و کەلوپەلەکانی تاڵان بکات، مەگەر بتوانێت خاوەنەکەی بەزێنێت. عیسا چاوی بە پیاوە بەهێزەکە، شەیتان، کەوتبوو لە چۆڵەوانی و بەزاندبووی. لەو کاتەوە، ئەو بەناو خاکی ئیسرائیلدا دەگەڕا و کەلوپەلەکانی تاڵان دەکرد. ئێستا کات هاتبوو بۆ ئەوانەی گوێیان لێی بوو هەڵوێستێکی یەکلاکەرەوە وەربگرن: دەبێت یان لەگەڵی بن یان دژی بن – بێلایەنی قبوڵ نەبوو. ئەوانەی لەگەڵی نەبوون، ئەوانەی خۆیان لە لای ئەودا ڕانەگەیاند، بەڕاستی دژی بوون؛ چونکە هەموو ئەوانەی لەگەڵی کۆنەدەبوونەوە، پەرشوبڵاویان دەکردەوە.
لە دوو ئایەتی داهاتوودا شتێکمان هەیە کە زۆر کەسی تووشی کێشە کردووە، و لەگەڵ ئەوەشدا، ئەگەر بە دروستی لێی تێبگەین، نابێت کەس تووشی کێشە بکات جگە لەوانەی کە سوورن لەسەر ڕەتکردنەوەی شایەتی ڕۆحی پیرۆز سەبارەت بە کەسایەتی یەسووعی مەسیحی خاوەن شکۆ.
بۆیە پێتان دەڵێم، هەموو جۆرە گوناه و کفرێک لێیان خۆش دەبێت: بەڵام کفرکردن لە دژی ڕۆحی پیرۆز لێیان خۆش نابێت. هەرکەسێکیش قسەیەک لە دژی کوڕی مرۆڤ بکات، لێی خۆش دەبێت: بەڵام هەرکەسێک لە دژی ڕۆحی پیرۆز قسە بکات، لێی خۆش نابێت، نە لەم جیهانەدا، نە لە جیهانی داهاتووشدا. (vv. 31-32)
ئەمە گوناهێکی سەردەمی بوو، و دەتوانین بڵێین بە دڵنیاییەوە ناتوانرێت ئەنجام بدرێت، لانیکەم بە هەمان شێوەی تەواو، لەلایەن تاکەکانی ئەمڕۆوە. یەسووع بە هێزی ڕۆحی پیرۆزەوە هاتبوو، خۆی بە ئیسرائیل ناساند وەک پاشای شەرعییان. کارە گەورەکانی، وەک بینیمان، شایەتییەکەی پشتڕاست کردەوە. تاکە ڕێگا کە پیاوان دەیانتوانی ڕەتیکەنەوە دان بە نیعمەتەکەیدا بنێن و لەگەڵ ئەوەشدا هێزەکەی بناسن، ئەوە بوو کە هەموو کارە گەورەکانی بخەنە پاڵ شەیتان. ئەوانەی ئەمەیان کرد، بەڵگەیان دا کە گوناهیان کردووە تا ویژدانیان وەک ئاسنێکی گەرم سووتا. ئەوان لە خاڵی ڕزگاربوون تێپەڕیبوون، ئەگەر ڕێگەم پێبدرێت دەستەواژەیەکی ناسراو بەکاربهێنم، نەک لەبەر ئەوەی خودا لێیان بە بەزەیی نەبووایە ئەگەر تۆبەیان بکردایە، بەڵکو لەبەر ئەوەی ئەوان هێندە لە گوناهەکانیاندا سوور بوون کە لەلایەن ئەوانەوە نە هیچ بەڵگەیەک بۆ تۆبە، نە هیچ ئارەزوویەک بۆی هەبوو. ئەگەر بە سادەیی دژی کوڕی مرۆڤ قسەیان کردبێت، یەسووع گوتی لێیان خۆش دەبوو. بەڵام بە جیدی زیادیکرد، "هەر کەسێک دژی ڕۆحی پیرۆز قسە بکات، لێی خۆش نابێت، نە لەم سەردەمەدا، نە لەوەی کە دێت."
ئەو ئاماژەی بەوە نەدەکرد، وەک ڕۆمان کاتۆلیکەکان پێمان دەڵێن، کە لێخۆشبوون هەیە بۆ هەندێک لە جیهانێکی تردا، هەرچەندە ئەوان ئەم دیمەنە بە گوناهەوە لەسەر ڕۆحیان جێدەهێڵن، بەڵکو خودا باسی دوو سەردەمی دەکرد: ئەو سەردەمەی کە خەریک بوو کۆتایی بێت، و سەردەمی داهاتوو، کە بە واتای ڕاستەقینە، هەزار ساڵەییە. سەردەمی ئێستا لەو کاتەدا لە هزری خودادا شاراوە بوو. بەڵام هەرواش بێت، دەکرێت قسەکانی ئەو بۆ ئەم سەردەمەش بەکاربهێنرێت، چونکە ئەوانەی بە ئەنقەست شایەتی ڕۆحی پیرۆز سەبارەت بە مەسیح ڕەتدەکەنەوە، نە لە سەردەمی جوولەکەدا و نە لەم سەردەمەدا یان هیچ سەردەمێکی تردا کە دوای دێت، لێیان خۆشنابێت.
گەلێک ڕۆحی خۆشەویست خۆیان ئەشکەنجە داوە، یان لەلایەن شەیتانەوە ئەشکەنجە دراون، بە بیرێکی ترسناک کە ئەوان تاوانباری ئەو گوناهەن کە لێرەدا باسکراوە، لە کاتێکدا لە قووڵایی دڵیاندا بە تەواوی دانیان بە خوداوەندیی گەورە عیسادا ناوە و هیچ بیرێکیان نییە بۆ ئەوەی ئەو هێزەی کە تێیدا کاری کردووە بگەڕێننەوە بۆ شەیتان.
لە بەشی داهاتوودا، عیسا ڕەنگە توندترین زمانی تۆمارکراوی خۆی بەکاربهێنێت، کاتێک قسە لەگەڵ ئەم سەرکردە ئایینییە دووڕووانە دەکات کە بڕیاریان داوە بەردەوام بن لە ڕەتکردنەوەی ئەودا، بەبێ گوێدانە هیچ نرخێک.
یان دارەکە باش بکەن و میوەکەشی باش بێت؛ یان دارەکە گەندەڵ بکەن و میوەکەشی گەندەڵ بێت؛ چونکە دار بە میوەکەی دەناسرێتەوە. ئەی نەوەی مارەکان، چۆن دەتوانن، لە کاتێکدا خراپن، شتی باش بڵێن؟ چونکە لە پڕی دڵەوە دەم قسە دەکات. پیاوێکی باش لە گەنجینەی باشی دڵەوە شتی باش دەردەهێنێت؛ و پیاوێکی خراپیش لە گەنجینەی خراپەوە شتی خراپ دەردەهێنێت. بەڵام من پێتان دەڵێم، هەموو قسەیەکی بێهوودە کە خەڵک دەیکەن، لە ڕۆژی دادگاییکردندا لێپرسینەوەی لەسەر دەکەن. چونکە بە قسەکانت بێتاوان دەکرێیت، و بە قسەکانت تاوانبار دەکرێیت، (ئایەتەکانی ٣٣-٣٧)
ئەو داوای جیاوازییەکی ڕوون دەکات لە نێوان خراپە و چاکەدا. هەموو دارێک بە بەرەکەی دەناسرێتەوە. ژیانی پیرۆزییەکەی شایەتی بوو بۆ ڕاستی داواکەی. ژیانە خراپەکانیان بەڵگە بوون بۆ دڵە گەندەڵەکانیان.
"ئەی نەوەی مارە ژەهراوییەکان!" ئەوان نەوەی مارەکە بوون، و سروشتی ئەو مارە کۆنەیان نیشاندا، کە شەیتانە، لە هەڵوێستیاندا بەرامبەر بە مەسیحی خودا. لە زۆریی دڵیانەوە دەمیان قسەی دەکرد.
کەواتە قسەکانمان ئاماژە بە باری ناخی مرۆڤ دەکەن: مرۆڤێکی باش، کە بە نیعمەت باش کراوە، لە گەنجینەی دڵیەوە قسەی باش دەردەهێنێت؛ مرۆڤێکی بە سروشت خراپیش خراپەکارییەکەی بەو قسانە دەردەخات کە لە لێوەکانیەوە دێنە دەرەوە. لە ڕۆژی حوکمدا خودا بەپێی ئەوەی کە خۆیان قسەیان کردووە، مامەڵە لەگەڵ مرۆڤەکان دەکات. لێپرسینەوە لەسەر هەموو وشەیەک دەکرێت، و بەم وشانەش یان بێتاوان دەکرێن یان مەحکوم دەکرێن.
ژمارەیەک لە مامۆستایانی یاسا و فەریسییەکان، دەتوانین بڵێین، سووکییان لەسەر سووکی زیاد کرد، بە هاتنیان بۆ لای گەورە و داوای نیشانەیەکیان کرد، کە ئەو ڕەتی کردەوە بیدات. ئەو سەرنجیانی ڕاکێشا بۆ ڕووداوەکانی ڕابردوو کە تەنها سزاکەیانی گەورەتر دەکرد لەو ڕۆژەی کە دەبوو لێپرسینەوە بە خودا بدەن.
ئینجا هەندێک لە مامۆستایانی یاسا و فەریسییەکان وەڵامیان دایەوە و گوتیان: «مامۆستا، دەمانەوێت نیشانەیەک لە تۆوە ببینین.» بەڵام ئەو وەڵامی دانەوە و پێی گوتن: «نەوەیەکی خراپ و داوێنپیس داوای نیشانە دەکات، و هیچ نیشانەیەکیشی پێنادرێت، تەنها نیشانەکەی پێغەمبەر یۆناس نەبێت. چونکە وەک چۆن یۆناس سێ ڕۆژ و سێ شەو لە سکی نەهەنگدا بوو، ئاواش کوڕی مرۆڤ سێ ڕۆژ و سێ شەو لە دڵی زەویدا دەبێت. پیاوانی نەینەوا لە ڕۆژی حوکمداندا لەگەڵ ئەم نەوەیە هەڵدەستن و مەحکومی دەکەن، چونکە ئەوان بەهۆی بانگەوازەکەی یۆناسەوە تۆبەیان کرد، و ئەوەتا لێرەدا یەکێک هەیە لە یۆناس گەورەترە. شاژنی باشوور لە ڕۆژی حوکمداندا لەگەڵ ئەم نەوەیە هەڵدەستێت و مەحکومی دەکات، چونکە ئەو لە دوورترین شوێنی زەوییەوە هات بۆ ئەوەی گوێ لە دانایی سلێمان بگرێت، و ئەوەتا لێرەدا یەکێک هەیە لە سلێمان گەورەترە.» (ئایەتەکانی ٣٨-٤٢)
پێدەچوو ڕێزی خۆیان نووسەران و فەریسییەکانی لە داواکردنی نیشانەیەکی تر بپاراستایە، دوای ئەوەی زۆریان بینیبوو و هەموویان ڕەتکردبووەوە. لە وەڵامی داواکەیاندا، عیسا وەڵامی دایەوە کە نەوەیەکی خراپ و داوێنپیس بوو کە داوای نیشانەیەک دەکات. بۆ نەوەیەکی لەو جۆرە هیچ نیشانەیەک نادرێت تەنها نیشانەی پێغەمبەر یۆنا. عیسا ئاماژەی بە هەستانەوەی خۆی لە مردووان کرد، کە بەم زووانە ڕووی دەدا، بەڵام کە وەک دەزانین، نەیتوانی ئەو پیاوانە قایل بکات بە گەمژەیی و خراپەی ڕێگاکەیان.
هەرچی خەڵکی تر بیڵێن، عیسا هیچ گومانی نەبوو سەبارەت بە ڕەسەنایەتی تۆمارەکانی پەرتووکی یۆنا، و ئەو خودای جەستەداربوو بوو، کە هەموو شتێکی دەزانی. ئەو دەڵێت یۆنا سێ ڕۆژ و سێ شەو لە سکی دڕندەی دەریادا بوو، و بەمەش دەبێتە نیشانەی کوڕی مرۆڤ کە بڕیار بوو سێ ڕۆژ و سێ شەو لە دڵی زەویدا بێت – واتە، گۆڕ. جگە لەوەش، پەروەردگارەکەمان تۆبەکەی نەینەوای پشتڕاست کردەوە. ئەو ڕایگەیاند کە ئەم پیاوانە دەبێت لە ڕۆژی حوکمدا لەگەڵ ئەو نەوە خراپەکارە هەستنەوە کە شایەتییەکەی ئەویان ڕەتکردەوە و مەحکومی بکەن، چونکە ئەوان لەسەر بانگەوازەکەی یۆنا تۆبەیان کرد، و یەکێک کە زۆر گەورەتر بوو لە یۆنا لەبەردەمیاندا وەستابوو.
هەروەها شایەتێکی تری لە پەیمانی کۆنەوە هێنایە پێشەوە، شاژنی سەبا، کە ئەو ناوی لێناوە شاژنی باشوور. ئەو لە دوورترین شوێنەکانی زەوییەوە هات بۆ ئەوەی گوێ لە دانایی سولەیمان بگرێت، چونکە زانیبووی کە دەتوانێت شتی بەنرخی بۆ ئاشکرا بکات دەربارەی ناوی خودا، کە گیانی ئارەزووی تێگەیشتنی دەکرد. ئەو گەشتێکی نزیکەی هەزار میل بە زۆر نەزانی بۆ ئەوەی گوێ لە دانایی سولەیمان بگرێت. بەڵام ئەم نکۆڵیکەرانەی ڕاستی بێجووڵە بوون، هەرچەندە خودای سولەیمان خۆی لە ناویاندا بوو. کاتێک لە کۆتاییدا بە لەرزینەوە لە گوناهەکانیاندا لەبەردەم دادگای خودا ڕادەوەستن، شاژنی باشوور دەردەکەوێت بۆ سەرزەنشتکردنیان لەبەر ڕەتکردنەوەی بەئەنقەستی ڕووناکی؛ لە کاتێکدا، ئەو شوێن ڕووناکییەکەی کەوت لە دوورترین گۆشەکانی زەوییەوە بۆ ئەوەی ئەو ڕووناکییە بۆ هەتاهەتایە هی ئەو بێت.
دواتر ئێمە نموونەیەکی سەرنجڕاکێشمان هەیە لەبارەی دۆخی ڕابردوو، ئێستا، و داهاتووی ئیسرائیلی بێباوەڕەوە.
کاتێک ڕۆحی پیس لە پیاوێک دەردەچێت، بە شوێنە وشکەکاندا دەڕوات، بەدوای حەوانەوەدا دەگەڕێت و نایدۆزێتەوە. ئینجا دەڵێت: «دەگەڕێمەوە ماڵەکەم کە لێیەوە هاتمە دەرەوە.» کاتێکیش دێتەوە، دەبینێت بەتاڵە و ڕاماڵراوە و ڕازاوەتەوە. ئینجا دەڕوات و حەوت ڕۆحی دیکەی لە خۆی خراپتر لەگەڵ خۆی دەبات و دەچنە ژوورەوە و لەوێ نیشتەجێ دەبن. و دۆخی کۆتایی ئەو پیاوە لە یەکەم خراپتر دەبێت. بە هەمان شێوەش بەسەر ئەم نەوە خراپەکارەدا دێت. (ئایەتەکانی ٤٣-٤٥)
ڕۆحی پیسی لێرەدا وێناکراوە، ڕۆحی بتپەرستییە کە لە نەتەوەی جولەکەکان دەرکرا وەک ئەنجامی دیلی بابلی. لەوەتەی گەڕانەوەیان لە بابل، ئەوان وەک ماڵێکی بەتاڵ بوون کە ڕاماڵرابوو و ڕازێنرابووەوە. ئەوان لە بتپەرستی ئازاد بوون؛ لە لایەکی ترەوە، ئەوان خودی پەروەردگاریان وەرنەگرتبوو تا لە ناویان نیشتەجێ بێت. لە ڕۆژێکی داهاتوودا، ئەم ڕۆحە خراپەی بتپەرستی حەوت ڕۆحی تر لەگەڵ خۆی دەبات کە لەو خراپترن، و ئەوان دەچنە ناو نەتەوەی یاخیبوو و تێیدا نیشتەجێ دەبن. ئەمە دەبێتە هۆی ناسینەوەی دژە-مەسیح، پاشای خۆسەر، وەک مەسیح، و بەم شێوەیە دوا حاڵەتیان خراپتر دەبێت لە یەکەم. نەوەی خراپەکار کە عیسای ڕەتکردەوە، هێشتا لەو کاتژمێرەی تەنگانەدا دیار دەبێت.
کاتێک بەشەکە کۆتایی دێت، دەبینین دایک و براکانی پەروەردگار نزیک دەبوونەوە کاتێک ئەو قسەی بۆ خەڵک دەکرد. نێردراوێک نێردرا بۆ ئەوەی ئەمەی پێ بڵێت، و ئێمە وەڵامەکەی تێبینی دەکەین:
کاتێک هێشتا قسەی لەگەڵ خەڵک دەکرد، دایکی و براکانی لە دەرەوە وەستابوون، دەیانویست قسەی لەگەڵ بکەن. ئینجا یەکێک پێی گوت: «سەیری بکە، دایکت و براکانت لە دەرەوە وەستاون، دەیانەوێت قسەت لەگەڵ بکەن.» بەڵام ئەو وەڵامی دایەوە و بەو کەسەی کە پێی گوتبوو، فەرمووی: «دایکم کێیە؟ و براکانم کێن؟» دەستی بۆ قوتابییەکانی درێژکرد و فەرمووی: «سەیری بکەن، ئەمانە دایکم و براکانمن!» چونکە هەرکەسێک ویستی باوکم بکات کە لە ئاسمانە، ئەو برای من و خوشکی من و دایکی منە، (vv. 46-50)
ئایا دایکی بە ڕادەیەک شکستی هێنا لە تێگەیشتن لە نهێنی کوڕەکەی، ناتوانین بڵێین، بەڵام دەزانین کە براکانی باوەڕیان پێی نەهێنا تا دوای هەستانەوەی. ئەوان وتارەکانیان پچڕاند بە ناردنی یەکێک بۆ ڕاگەیاندنی ئامادەبوونیان، بە ئاشکرا بەو پێشنیارەی کە دەبێت واز لە خزمەتکردن بهێنێت و بێتە لایان. بەڵام ئەو دەستی درێژکرد بۆ لای ئەوانەی ئامادەبوون لە قسەکانی فێربن و پێی گوتن، "ئەوە دایکم و براکانمن!" و زیادی کرد کە هەموو ئەوانەی ویستی باوکی ئاسمانی جێبەجێ دەکەن، برا و خوشک و دایکی ئەون. ئەوە وازهێنان بوو لە هەموو پەیوەندییە جەستەییەکان. پچڕان لەگەڵ ئیسرائیل بە کردەوە تەواو بوو؛ ئەو چاوەڕێی ڕێکخستنێکی تەواو نوێی شتەکان بوو.