میخا ٥ پێشبینی لەدایکبوونی مەسیح لە بێتڵەحم و ڕەتکردنەوەی وەک 'دادوەرە لێدراوەکەی' ئیسرائیل دەکات، کە دەبێتە هۆی سزادانی قودس. هەروەها ئەم بەشە پێشبینی تەنگانەی داهاتووی ئیسرائیل و لە کۆتاییدا ناسینەوەی ئەو دەکات. ئەمە دەگاتە لوتکە لە فەرمانڕەوایی جیهانیی ئەو، کە تێیدا مێگەلە کۆکراوەکەی خۆی دەلەوەڕێنێت و شکۆمەندییەکەی لە هەموو گۆشەیەکی زەوی دەناسرێت.
ساڵنامەی خوێندنەوەکان
دووشەممە، 27ی نیسانی 2026 ئەوچوارەمهەفتەی دوای جەژنی هەستانەوە
تەفسیرەکانی کتێبی پیرۆز میخا ٥ تێبینییەکانی ئایرۆنساید لەسەر کتێبە هەڵبژێردراوەکان تێبینییەکانی ئایرۆنساید
بەشی 5
بەڵێنەکان کە تاوتوێمان کردوون، هەموویان لەلایەن مەسیحەوە جێبەجێ دەکرێن، کە ئێستا دەربارەی ڕەتکردنەوەی لە یەکەم هاتنیدا دەخوێنینەوە. لە ڕێکخستنی عیبریی دەقەکەدا، لە ئێستادا، ئایەتی یەکەم لە بەشی ٥ وەرگیراوە و کراوە بە ئایەتی ١٤ی بەشی ٤ – بەم شێوەیە شایەتییەکە سەبارەت بە دادوەری لێدراوی ئیسرائیل جیا دەکاتەوە لەو کەسەی لە بەیتلەحم لەدایکبووە، کە هاتنەکانی لە سەردەمەکانی ئەزەلەوە بوون. بە ئاسانی دەتوانرێت هەستی پێبکرێت کە دژایەتیی ڕابینی بۆ گێڕانەوەکانی پەیمانی نوێ لەمەدا هەیە، هەرچەندە جیاوازییەکە بۆ خوێنەرێکی بێباک بچووک دیار بێت.
بە قبوڵکردنی ڕێکخستنی عیبری، وا دەردەکەوێت کە دادوەرەکەی مەبەست تەنها یەکێک بووە لە زۆرێک لە فەرمانڕەواکانی ئیسرائیل کە بە شێوەیەکی شەرمەزارانە مامەڵەی لەگەڵدا کراوە لەلایەن دوژمنی باکوورەوە. بەڵام ڕووناکی پەیمانی نوێ ڕوونی دەکاتەوە کە ئەو لێدراوە کەسێکی تر نییە جگە لەو کەسەی کە دەیگوت،
"پشتم دامە دەست لێدەران، و ڕوومەتەکانم دامە دەست ئەوانەی موویان لێ دەکردەوە: ڕووم لە شەرمەزاری و تفلێکردن نەشاردەوە" (ئیشایا ٥٠:٦).
ئەوە ئەو بوو کە هاتە لای گەلەکەی خۆی، بەڵام گەلەکەی خۆی وەرناگریان. لە ماڵی سەرۆک کاهین
تفێکیان کردە ڕووی، و زلـلەیان لێدا؛ و ئەوانی تر بە لەپی دەستیان لێیان دا، و گوتیان: پێشبینی بۆ بکە، ئەی مەسیح، کێ لێی دایت؟
لە کۆشکی پارێزگاری ڕۆمانیدا هەروەها سەربازە زبرەکان
"لێیان تف کردێ، و قامیشەکەیان گرت، و لە سەریان دا" (مەتتا 26:67، مەتتا 26:68، و 27:30).
بەڵام دەربارەی ئەو لەلایەن پێغەمبەرەوە ڕاگەیەندرا بوو،
تۆ، بێتڵەحم ئەفراتا، هەرچەندە تۆ بچووکی لەنێو هەزارەکانی یەهودا، کەچی لە تۆوە ئەوەی دەبێتە فەرمانڕەوا لە ئیسرائیل بۆ من دەردەچێت؛ کە هاتنەدەرەوەکانی لە کۆنەوە بووە، لە ئەزەلەوە [یان، ڕۆژگاری هەتاهەتایی]" (ئایەتی ٢).
کەواتە، بە زمانێکی سادە، حەوت سەدە پێش ئەوەی خودای لەشگرتوو لەسەر زەوی دەربکەوێت، شوێنی لەدایکبوونی بەڕوونی ئاماژە پێکرابوو. دەبوو ئەم شەرەفە بدرێتە شاری داود. ئەمە، وەک باش ناسراوە، ئەو دەقەیە کە زانایانی ئایینی ڕوویان تێکرد کاتێک بۆ هێرۆدۆسیان ڕوون کردەوە کە مەسیح لە کوێ لەدایک دەبێت. ئەوان ڕاستیی پێغەمبەرایەتییان هەبوو، و گەڕان بەدوای نووسینە پیرۆزەکاندا: بەڵام ڕاستییەکە ئەوانی نەگرتەوە، و نەشیانهێشت نووسینە پیرۆزەکان پشکنینیان بکەن.
وانەکە بۆ هەموومان گرنگە. تەنها ئاشنابوون بە وشەی نووسراوی خودا تەنها گوناهبارترمان دەکات ئەگەر ئەوە نەبێت کە هەموو ڕێگاکانمان کۆنترۆڵ دەکات. خوێندنەوەی کتێبەکە؛ لێکۆڵینەوە لە هێڵە جیاوازەکانی ڕاستییەکەی؛ توانای قسەکردنی ژیرانە لەسەر بنەما گەورە ڕێبازەکانی نووسراوە پیرۆزەکان – و هێشتا ئەو وشەیە لە دڵێکی ڕاستگۆدا وەرنەگرتبێت، بۆ ئەوەی کۆنترۆڵ و ڕێنمایی بکرێت لەلایەن ئەوەوە، بەڕاستی ترسناکە!
یەکێک وتوویەتی، ئاماژە بەو کردە باو و سوودبەخشەی نیشانەکردنی کتێبی پیرۆز،
شتێکی بچووکە چۆن کتێبی پیرۆزەکەت نیشانە دەکەیت، بەڵام زۆر گرنگە کە ئەو کاریگەریت لەسەر دابنێت.
بۆ بێتڵەحم، ئیتر، خودای هەتاهەتایی هات،
خودا لە گۆشتدا دەرکەوت.
بەسەر جێگەی لەخەوکردنی ئەودا فریشتەکان شۆڕ ببوونەوە، پەرستشی خودای خۆیان و خودای ئێمەیان دەکرد. چەند شوانێک و، دواتر، هەندێک پیاوی دانا لە وڵاتانی دوورەوە، هاتن بۆ ئەوەی بە هەمان شێوە پەرستش بکەن؛ بەڵام، بۆ ئەوانی تر، ئیسرائیل و نەتەوەکانی دەوروبەر بە شێوەیەکی بێباک و بێخەم بەردەوام بوون. خودا کوڕ ببوو بە کوڕی مرۆڤ؛ بەڵام مرۆڤ، بە گشتی، بێخەم بوو.
ئەو ڕیسوا کرابوو و لە لایەن خەڵکەوە ڕەتکرابووەوە،
و دادوەری ئیسرائیل لەسەر گۆنای لێی درا! بەم شێوەیە مەسیح بڕایەوە، و هیچی نەبوو. لەبەر ئەمە، سزایەک بەسەر شارەکەدا هات کە بە خراپە حوکمی ئەویان دا، و ئۆرشەلیم بۆ چەندین سەدە لەلایەن نەتەوەکانەوە پێشێل کراوە، و هەرواش دەبێت،
"هەتا کاتی گەلان تەواو دەبێت"-”هەتا ئەو کاتەی ئەوەی ژان دەکێشێت منداڵی دەبێت: ئینجا پاشماوەی براکانی دەگەڕێنەوە بۆ لای نەوەکانی ئیسرائیل” (ئایەتی ٣).
بڵاوبووەوە بەناو هەموو گەلاندا، پەرتەوازە بووە بۆ هەموو وڵاتێک، ئازار دەچێژێت لەژێر هەموو ئاسمانێکدا، ئیسرائیل بەرگەی ئەو نەفرەتە سامناکە دەگرێت کە پیرانی خۆی داوایان کردبوو،
خوێنی ئەو بەسەر ئێمە و منداڵەکانماندا بێت.
بۆ ئەو کوڕێک لەدایک بوو و منداڵێک پێدرا پێش ئەوەی ئازاری لەدایکبوونی بکێشێت. بەڵام ئازارەکانی هێشتا ماون بێن. لە تەنگانە گەورەکەدا، لەژێر دەسەڵاتی دژە مەسیحی کەسی، ئەو لە ئازارێکی زۆردادەبێت بۆ ئەوەی ڕزگار بکرێت. ئینجا ئەو بەڕاستی منداڵەکەی دەهێنێتە دنیا، بە تێگەیشتن لە خاچکراوەکەدا کوڕی خۆی و ڕزگارکەری خۆی دەناسێتەوە! بەراورد بکە لەگەڵ بینین ١٢:١-٥ و ئیشایا ٦٦:٧-٩،
پێش ئەوەی ژان بگرێت، منداڵی بوو؛ پێش ئەوەی ژانەکەی بێت، کوڕێکی بوو.
بۆیە ئازارەکانی هێشتا لە داهاتوودان، و تووشی ژانێکی سەخت دەبێت پێش ئەوەی مەسیحەکەی بناسێت و دان بەوەدا بنێت.
ئینجا کۆمەڵێکی زۆر لە کوڕان هی ئەویش دەبن کاتێک "پاشماوەی براکانی دەگەڕێنەوە بۆ لای نەوەکانی ئیسرائیل." پاشماوەکە، کە لێرەدا پێیان دەگوترێت "براکانی"، خۆی بە خاوەنیان دەزانێت وەک
برایانم" لە مەتتا ٢٥:٤٠.
بەم شێوەیە وتەی پێغەمبەرە پیرەکە بەدی دێت،
"هەر کە زایۆن ژان گرتنی بوو، منداڵەکانی لەدایک کرد" (یەشەیا ٦٦:٨).
ئەو وەک شوانە زۆر چاوەڕوانکراوەکەی ئیسرائیل ئاشکرا دەکرێت، کە
ڕادەوەستێت و شوانایەتی دەکات بە هێزی یەزدان،
و ئەو کە حەوانەوەی هەمیشەیی دەدات بە ڕانە کۆکراوەکەی. شکۆ و گەورەییەکەی لە سەرانسەری جیهاندا دەناسرێتەوە،
"چونکە ئێستا ئەو گەورە دەبێت تا کۆتاییەکانی زەوی" (ئایەتی ٤).
پێشبینییەکی پێکەوەبەستراوە دەربارەی ڕەتکردنەوەی مەسیح کاتێک ئەو بە نیعمەتێکی بێفیزییەوە هات، کە دواتر بە قبوڵکردنی و ناسینەوەی جیهانییەوە جێگەی دەگیرێتەوە کاتێک ئەو بۆ جاری دووەم دێت، بە هێز و شکۆمەندییەکەوە کە شایستەی کەسایەتییە بەرزەکەیەتی.
بەڵام کاتی دەرکەوتنی ئەو دەبێتە کاتی قوڵترین خەمباریی ئیسرائیل. ئۆرشەلیم بە سوپا دەورە دەدرێت. دژە مەسیح بە بانگەشەی کوفرئامێزەوە لە شارەکەدا فەرمانڕەوایی دەکات. لەشکری ئیمپراتۆریەتی ڕۆمانیی زیندووکراوە پەیمانێکیان لەگەڵیدا بەستووە، هەم هێرشبەرانە و هەم بەرگریکارانە. لە باشوورەوە هۆردێکی دڕندە دەڕژێنە سەر خاکەکە. لە باکوورەوە هێزە ترسناکەکە کە ناوی لێنراوە "ئاشووری"، کە سەنحاریب تەنها نموونەیەک بوو لێی، بە سەرکەوتنێکی دڵخۆشکەرانە دادەبەزێت و وێرانکاری بڵاودەکاتەوە بە هەموو لایەکدا.
"ئینجا یەزدان دەردەچێت و دژی ئەو نەتەوانە دەجەنگێت، وەک چۆن لە ڕۆژی جەنگدا جەنگا" (زەخەریا 14:3)، و "ئەم [پیاوە] دەبێتە ئاشتی."
ئەو کە ئێستا ئاشتی لەگەڵ خودا بۆ مرۆڤانی تاوانبار بە خوێنی خاچەکەی دروست کردووە؛ ئەو کە وەک مرۆڤێک لەسەر تەختی یەهوڤا دانیشتووە، ئاشتی ئێمەیە؛ ئەو دەبێتە ئاشتی لەو ڕۆژەدا؛ و تێیدا ئیسرائیلی ماندوو، سەرلێشێواو حەوانەوەی خۆیان دەدۆزنەوە.
لووتبەرزە ئاشوورییەکە دەڕووخێنرێت، و گەلی هەڵبژێردراوی خودا لە دەسەڵاتی دڵڕەقانەی ڕزگار دەکرێن (ئایەتەکانی ٥ و ٦). پاشان، لە هەموو دوژمنەکانیان ڕزگارکراو،
پاشماوەی یەعقوب لە نێو خەڵکێکی زۆردا دەبێت وەک شەونمێک لەلایەن پەروەردگارەوە، وەک باران لەسەر گیا،
هێنانەوەی بووژانەوە و بەرەکەت بۆ هەموو نەتەوەکان بە فەرمانی یەزدان، و چاوەڕێی هیچ کەسێک ناکات (ئایەتی ٧).
شێری هۆزی یەهودا بە هێزی خۆی هەڵدەستێت، هەموو دوژمنان دەخاتە ژێر دەسەڵاتی خۆی. بەم شێوەیە ئیسرائیل دەبێتە سەر، و هەرگیز نابێتە کلک (ئایەتەکانی ٨، ٩). هەموو ئەوەی کە خۆی بەرز کردووەتەوە لە دژی پەروەردگار دادەبەزێنرێت. خراپەی هەموو جۆرێک لە گۆڕەپانەکەدا بنبڕ دەکرێت، و ڕاستودروستی سەرکەوتوو دەبێت تا کۆتاییەکانی زەوی (ئایەتەکانی ١٠-١٥). ئەمە ئەو کۆتاییەیە کە هەموو پێغەمبەران چاوەڕێیان دەکرد؛ بۆیە دەبێتە کۆتاییەکی گونجاو بۆ بەشی دووەمی کتێبەکەمان.