ساڵنامەی خوێندنەوەکان
دووشەممە، ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦ ئەمچوارەمهەفتەی دوای جەژنی قیامەت
ڕیکلامی ڤیدیۆیی
ڕیکلام
ڕیکلام
ڕیکلام
سەرنج!
ئایا لە بینینی ڕیکلامەکان بێزار بوویت لە کاتی خوێندندا؟ ئێستا دەتوانیت چێژ لە وەشانی "بێ ڕیکلام"ی ماڵپەڕەکە وەربگریت تەنها بە ١٠ سەنت لە ڕۆژێکدا و پشتگیری لە کارێکی گەورە بکەیت!لێرە کلیک بکە بۆ زانینی زیاتر!
سەرەتا»کتێبی پیرۆز لێکدانەوەکان»ئینگلیزی»تێبینییەکانی ئایرۆنساید»نەحمیا
تەفسیرەکانی کتێبی پیرۆز نەحەمیا 2 =============================
تێبینییەکانی ئایرۆنساید لەسەر کتێبە هەڵبژێردراوەکان تێبینییەکانی ئایرۆنساید --------------------------------------------------
نەحمیا نەح 1نەحمیا نەحنەحمیا 3
گەڕان بۆ…
پرسیارەکەت لە خوارەوە بنووسە:
سندووقی سەرچاوەکان
وەشانی چاپ پوختە مافی چاپ پەرتووکناسی
نووسەرانی تر
بەشی 2
گەواهی سەرنەکەوتوو
خودای ئاسمان پێی خۆش بوو، لە هێنانەدی وەڵامێک بۆ داواکاریی خزمەتکارەکەی، سەرنجی فەرمانڕەوای فارس ڕابکێشێت بۆ ڕوخساری خەمباری نەحەمیا. پاشا بە میهرەبانییەوە پرسیاری لە هۆکاری ئەم گۆڕانکارییەی ڕوخسار کرد، چونکە کوڕی حەکەلیا ڕاهاتبوو ڕوخسارێکی گەشاوە نیشان بدات، وەک کەسێک کە متمانەی بە خودا بوو. پاشا پرسیاری کرد: "بۆچی ڕوخسارت خەمبارە، لە کاتێکدا نەخۆش نیت؟ ئەمە هیچ نییە جگە لە خەمی دڵ." لە ترسی ناڕەزایی پاشاکەی، شەرابچییەکەی وەڵامی دایەوە: "با پاشا هەتاهەتایە بژیێت: بۆچی ڕوخسارم خەمبار نەبێت، کاتێک شارەکە، شوێنی گۆڕی باوباپیرانم، وێران بووە، و دەروازەکانی بە ئاگر سووتاون؟" (ئایەتی ٢٣). نەحەمیا نەیدەتوانی بێباک بێت بەرامبەر بە بابەتێکی لەم جۆرە. ئەو گۆشەگیرێکی ڕەشبین نەبوو – بەڵکو بە پێچەوانەوە – بەڵام نەیدەتوانی بێ هەست بێت بەرامبەر بە داڕمانی ترسناکی گەلە خۆشەویستەکەی و دۆخی وێرانی ئەو شارەی کە دەبوو شانازیی هەموو زەوی بووایە.
بەڵام، سەرنج بدە، ئەو لەلاوە نەوەستا و نامیلکەی لەسەر شکستی براکانی نەنووسی؛ نە دەستی لە هەموو بابەتەکە شوشت و نە گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە چونکە شکستەکە بەڕاستی ڕوویدابوو، ئەو پاساوی هەبوو بۆ وازهێنان لە هەموو نیگەرانییەک سەبارەت بەو شایەتییەی کە بە یەهودا سپێردرابوو. بە هیچ شێوەیەک. خەمەکەی قووڵ و ڕاستەقینە بوو؛ بەڵام خەمێک بوو کە بووە هۆی هەوڵدان لەبەردەم خودا، و ئارەزوویەکی دڵسۆزانە بۆ ئەوەی ببێتە ئامرازێک لە دەستی پەروەردگاردا بۆ دامەزراندنی ڕاستی و گەڕاندنەوە و هاندانی ئەو کەمینە لاوازەی کە بەو شێوەیە بەداخەوە تێکشکابوون لەو شوێنەدا کە خودا ناوی خۆی دانابوو.
کەواتە کاتێک پاشا پرسیاری کرد، "بۆ چی داوا دەکەیت؟" ئەو وەڵامی نەدایەوە تاوەکوو "نوێژی بۆ خودای ئاسمان کردبوو." چ کەشێکی نوێژ ئەم پیاوەی دەور داوە! ئەمە سەرچاوەی هەمیشەیی بوو لە هەموو ئەزموونە جیاوازەکانیدا. لەگەڵ خودا دەڕۆیشت چونکە لەگەڵ خودا قسەی دەکرد. ئێستا، دڵنیا لە ویستی پەروەردگار، داوای مۆڵەتی کرد بۆ سەردانیکردنی خاکی یەهودا و شاری ئۆرشەلیم، بۆ ئەوەی "دروستی بکاتەوە." ئەمە لە ڕووی ئەخلاقییەوە زۆر جوان بوو. ئەو ویستی بنیات بنێت، بۆ بنیادنان. هەر کەسێک کەمێک تێگەیشتنی هەبێت دەتوانێت لە دوورەوە بوەستێت و یان شین بۆ شکستەکانی خەڵکی بگێڕێت یان ڕەخنەیان لێ بگرێت، بەڵام پێویستە مرۆڤ لە پەیوەندیدا بێت لەگەڵ خودا بۆ ئەوەی بنیاتنەرێکی ڕاستەقینە بێت. کەسێکی وەک پۆڵس، "بنیاتنەرێکی لێهاتوو و دانا،" و ئەو، بە ڕۆح، ڕێنمایی دەکات کە "هەموو شتێک بۆ بنیادنان بکرێت." "زانست،" پێمان دەڵێت، "لووت بەرز دەکات، بەڵام خۆشەویستی بنیاد دەنێت" (یان، دروست دەکات). ئەمە ڕاستییەکی زۆر گرنگە.
زۆر کەس هەن کە بە هیوا و چاوەڕوانییەکی زۆرەوە چوونە سەر ڕێگای جیاکردنەوە؛ بە پەرۆشەوە ئەو ڕاستییە بەنرخانەیان خواردەوە کە ڕۆحی پیرۆزی خودا لەو شوێنەدا ئاشکرای دەکرد کە ئازادی هەبوو وەک خۆی کار بکات. بەڵام ئەمڕۆ، ئای، ئای! زۆرێک لەمانە دڵتەنگ بوون و گەڕاونەتەوە، ئەویش بەهۆی تێکچوون لە لایەن ئەو برایانەوە کە ئەوانی تر بە کەمتر ڕوونبین، کەمتر دڵسۆز و کەمتر ژیر لە خۆیان دەزانن. بۆیە دوور دەکەونەوە و شیوەن بۆ دۆخی دابەشبوون، دنیاییبوون، و ساردبوونەوەی دڵ دەکەن کە هاتووەتە ناوەوە. بەڵام بۆ چ مەبەستێک؟ ئەم جۆرە ڕێگایە نە سوود بەوانە دەگەیەنێت کە حوکم دەدەن، نە بەوانەش کە حوکم دەدرێن. باشترە، هەزاران جار باشترە، بە ڕۆحی نەحەمیا هەستیتەوە، و خۆت وەک بیناسازێک فڕێ بدەیتە ناو کەلێنەکە. دڵ ڕەنگە خەمبار بێت و ڕوخسار غەمگین بێت، بەڵام شادییەکی قووڵ دەبێت لە هەوڵدان بۆ ڕووناککردنەوە، فێرکردن، و بنیاتنانی برایانی لاوازتر؛ هەوڵدان بە ترسی خودا بۆ پڕکردنەوەی ئەو کەلێنانەی کە گوناه دروستی کردوون، و سەرقاڵکردنی باوەڕداران بە کۆکەرەوەی پیرۆز خۆی لە جیاتی شکستەکانی ئەوانەی کۆکراونەتەوە.
بەڵێ، لەکاتێکدا ڕۆژەکان تاریک دەبنەوە و سەردەمەکە بە خێرایی بەرەو کۆتاییەکەی دەچێت، پیاوانی لە شێوازی نەحمیا ئەوانەن کە بەهای ڕاستەقینەیان دەبێت بۆ گەلی خودا، و بەم شێوەیە خۆیان و ئەوانەی گوێیان لێدەگرن ڕزگار دەکەن.
لەبەردەم هاوسەرەکەیدا، ئارتەخشاشا مۆڵەتی داواکراوی دا، مۆڵەتێکی دیاریکراوی غیابی دانا، کە تێیدا نەحەمیا ئازاد دەبێت بۆ جێبەجێکردنی ئارەزووی دڵی، و بچێتە لای براکانی وەک پێغەمبەرێکی ڕاستەقینە بۆ قسەکردن لەسەر هاندان، بنیاتنان و دڵدانەوە (ئایەتی ٦). هەموو ئەوەی کە بۆ کاری بیناسازی پێویست بێت لەلایەن پاشاوە پێیدرا، هەروەک چۆن پاشای پاشاکان، کە سەرۆکی جەستەی خۆی، کڵێساشە، دڵخۆشە بە دابینکردنی هەموو شتێک بۆ کرێکارانی دیواری خۆی کە پەیوەندی بە خزمەتەکەیانەوە هەیە کە پێیان سپێردراوە. و لێرەدا تێبینی دەکەین کە عەزرا و نەحەمیا پیاوانی هاوبیر بوون لە گەڕاندنەوەی هەموو بەرەکەتێک بۆ دەستی باشی خودا (ئایەتی ٨).
گەشتە نێوانگیرەکە زوو تەواو بوو (چونکە خۆشەویستییەکی گڕگرتوو هانی دەدا)، نەحەمیا بە ڕووبارەکەدا دەپەڕێتەوە و نامەکانی پاشا پێشکەش بە حاکمەکانی گەلی تێکەڵاوی سامەری دەکات، کە لە ڕۆژگاری ئەسەرحەدۆنەوە لە خاکی دە هۆزەکەدا نیشتەجێ کرابوون. یەکسەر دەخوێنینەوە کە دوو پیاو خەمبار و ناڕازی بوون؛ ئەوان سەنابەلات حۆرۆنییەکە و تۆبیا عەمۆنییەکە بوون، کە بە سووکایەتییەوە پێی دەوترا، تۆبیا خزمەتکارەکە. کاتێک گوێیان لە هاتنی بوو، "زۆر خەمباری کردن کە پیاوێک هاتووە بۆ گەڕان بەدوای خۆشگوزەرانی نەوەکانی ئیسرائیل" (ئایەتی ١٠). لەبەر ئەوەی ئەم پیاوانە دواتر کێشە و نیگەرانییەکی زۆریان بۆ نەحەمیا دروست کرد، باش دەبێت لێرەدا بپرسین دەربارەی ئەوەی کێ یان چی نوێنەرایەتی دەکەن، و بپرسین ئایا هیچ نەیارێکی لەو شێوەیە ئەگەری هەیە ئەمڕۆ ڕووبەڕوو ببنەوە لە پەیوەندیدا لەگەڵ بەرگریکردن لە "ڕاستیی ئێستا؟"
سەنابالات بە خۆرۆنی ناودەبرێت، بە گشتی وا دادەنرێت کە خەڵکی هۆرۆنایم بێت، شارێکی مۆئاب. سەبارەت بە بنەچەی تۆبیا، هیچ گومانێکمان نییە. کەواتە، لەم دوو دوژمنەدا نوێنەری ئەو ڕەگەزە دوژمنکارانەمان هەیە کە لەبارەیانەوە نووسراوە، "مۆئابی و عەمۆنی بۆ هەتاهەتایە نابێت بێنە ناو کۆمەڵی خوداوە،" وەک دواتر لە بەشی ١٣:١دا بیرمان دەهێنرێتەوە. قەدەغەکردنەکە لە دێوتێرۆنۆمی ٢٣:٣-٦ هۆکاری ئەمە دەدات: "عەمۆنی یان مۆئابی نابێت بێتە ناو کۆمەڵی یەزدانەوە؛ تەنانەت تا نەوەی دەیەمیشیان بۆ هەتاهەتایە نابێت بێنە ناو کۆمەڵی یەزدانەوە: چونکە ئەوان لە ڕێگادا بە نان و ئاو پێشوازییان لێ نەکردن، کاتێک لە میسرەوە هاتنە دەرەوە؛ و چونکە بەلعامی کوڕی بەعۆری پەتۆری میزۆپۆتامیایان لە دژت بە کرێ گرت، بۆ ئەوەی نەفرەتت لێ بکات. سەرەڕای ئەوەش... یەزدانی خودات نەفرەتەکەی بۆ بەرەکەت گۆڕی بۆت، چونکە یەزدانی خودات خۆشی ویستی. تۆ نابێت بە درێژایی هەموو ڕۆژەکانت بۆ هەتاهەتایە بەدوای ئاشتی و خۆشگوزەرانی ئەواندا بگەڕێیت."
بە خوێندنەوەی فەرمانێکی لەو شێوەیە، بە سروشتی پرسیار دەکەین بۆچی سزایەکی وا بەسەر موئاب و عەمۆندا سەپێنراوە لەبەر ئەوەی یارمەتی ئیسرائیلیان ڕەتکردەوە کاتێک خەریک بوو بچنە ناو خاکی بەڵێنپێدراوەوە؟ بۆچی دەبوو چاوەڕوانی ئەوان بکرێت نەک ئەوانی تر؟ وەڵامەکە زۆر سادەیە. پەیوەندی خوێنی هەبوو کە وای لە ئیسرائیل دەکرد چاوەڕوانی یارمەتییان بکات، بەڵام ئەم پەیوەندییانە بە تەواوی ڕەتکرانەوە. موئاب و عەمۆن کوڕە سروشتییەکانی لوت بوون، بەڵام لە کچەکانی خۆیەوە! ئەوان بەڕاستی ئەوکات "ناشەرعییەکانن، نەک کوڕەکان" بوون (عیبرانییەکان 12:8). ئەوان بە دڵنیاییەوە باسی ئەو کەسانەمان بۆ دەکەن کە بانگەشەی ئەوە دەکەن منداڵی خودان، بەڵام لە ڕۆحەوە لەدایک نەبوون. هەر بۆیە ئەوان هەمیشە، وەک ئەوانەی تەنها لە جەستەوە لەدایکبوون، نەوەی ڕۆحییان چەوساندەوە. ئەوان نوێنەری ئایینی جەستەیی، بانگەشەی گۆشتین، و بەو شێوەیەش ڕاستی قێز لێدەکەنەوە، و ڕق لەو ڕاستییە دەگرن کە "ئەگەر کەسێک لە نوێوە لەدایک نەبێت، ناتوانێت شانشینی خودا ببینێت." ئەوان هەست دەکەن مافیان هەیە بە فەرمانەکانی خودا، و هەروەها ئازادییان هەیە بۆ بەشداریکردن لە خزمەت و پەرستشی ئەودا وەک هەر کەسێکی تر؛ بەڵام ئەوان تەنها پیاوانی سروشتین کە ڕووکەشێکی ئایینییان هەیە، و ئەوانەی لەو شێوەیەش هەمیشە سەرسەختترین نەیاری ئەوە بوون کە بەڕاستی ڕێز لە مەسیح دەگرێت و خودا شکۆدار دەکات. ئەوان ئەمڕۆ زۆرن وەک چۆن بە درێژایی سەدەکان زۆر بوون، و ئامانجیان هێشتا، وەک هەمیشە، گەندەڵکردنە ئەگەر بتوانن، و لەناوبردنە ئەگەر نەیانتوانی گەندەڵی بکەن.
لە ئێستادا سەنابەلات و تۆبیا بەجێدەهێڵین، کە ددانەکانیان لە تووڕەیی و بێزارییاندا دەخشاند، ئێمە بەدوای نەحەمیا دەکەوین بۆ شاری خودا. کاتێک گەیشتە یۆرشەلیم، سێ ڕۆژ پشووی دا. پاشان، ڕاوێژی لەگەڵ گۆشت و خوێن نەکرد، بەڵکو چەند پیاوێکی لەگەڵ خۆی برد، هەرچەندە بە کەسیشی نەوت چی خودا خستبوویە دڵیەوە، لە شەودا هەستا و بە بێدەنگی چوو بۆ بینینی ئەو وێرانییەی کە ڕووی دابوو. ئەم گەشتە شەوانەیە بە دەوری دیوارەکانی شاردا زۆر دڵتەزێنە. کێ هەیە کە بایەخێکی ڕاستەقینەی بە گەلی خودا هەبێت و شتێکی لەبارەیەوە نەزانیبێت؟ خانەدان و فەرمانڕەواکان و هەموو خەڵکەکە لە خەودا نوقم بوون، بەڵام ئەم پیاوە تەنهایە، کە خودا دەستی خستووەتە سەر دڵی، پاسەوانی شەوانەی خۆی دەکات، و لە دەروازەیەکەوە بۆ دەروازەیەکی تر و لە بورجێکەوە بۆ بورجێکی تر دەچێت، بە قووڵترین خەم و نیگەرانییەوە ئەو کەلێنانە تۆمار دەکات کە گوناه دروستی کردوون. "من بە شەو چوومە دەرەوە،" ئەو دەڵێت، "بە دەروازەی دۆڵدا، تەنانەت پێش بیری ئەژدیها، و بۆ دەروازەی پاشماوەکان، و سەیری دیوارەکانی یۆرشەلیمم کرد، کە ڕووخێنرابوون، و دەروازەکانیشی بە ئاگر سووتابوون. پاشان چوومە سەر دەروازەی کانی، و بۆ حەوزی پاشا: بەڵام هیچ شوێنێک نەبوو بۆ ئەو ئاژەڵەی لەژێرمدا بوو تێپەڕێت. پاشان بە شەو بەلای جۆگەکەدا سەرکەوتم، و سەیری دیوارەکەم کرد، و گەڕامەوە و بە دەروازەی دۆڵدا چوومە ژوورەوە، و بەو شێوەیە گەڕامەوە" (ئایەتەکانی ١٣-١٥). ئەو ڕەخنەگرێکی توند نەبوو کە بە هەستێکی بێلایەنانەوە سەیری بێ بەرگریی براکانی بکات؛ بەڵکو پیاوێکی خاوەن مەبەست و نوێژ بوو، سەیری شتێک دەکرد کە ڕۆحی تا قووڵایی دەجوڵاند، بە ئارەزووی بنیاتنانەوەی ئەوەی کە ئاسوودەیی جەستەیی و خۆپەرستی ڕێگەی دابوو بکەوێتە وێرانییەوە.
تەنیا دوای ئەم بینینی شەوە بوو کە ئەو خەڵکەکەی، لەگەڵ فەرمانڕەواکانیان و کاهینانی یەزدان پێکەوە بانگکرد، بۆ ئەوەی ئاگاداری ئەرکەکەی بکاتەوە. ئەو بە ناسکییەکی زۆرەوە ئەم کارە دەکات. هیچ سەرزەنشتێک نییە، هیچ بەراورد یان جیاوازییەکی فەریسییانە و قێزەون نییە، بەڵکو بە تەواوی خۆی لەگەڵیاندا دەناسێنێت و دەڵێت: "ئێوە ئەو تەنگانەیە دەبینن کە تێیداین؛ چۆن قودس وێران بووە، و دەروازەکانی بە ئاگر سووتاون: وەرن، با دیواری قودس دروست بکەینەوە، بۆ ئەوەی چیتر شەرمەزاری نەبین" (ئایەتی ١٧). کەسێکی لەم شێوەیە سەرکردەیەکی نێردراوی خودا و شیاوی ڕۆحە. ئەو ناڵێت، "ئێوە لە تەنگانەدان؛" بەڵکو "ئێمەین." ئەو فەرمان ناکات، "بڕۆن و دروست بکەن،" بەڵکو داوا دەکات، "با دروست بکەین." ئەو ناڵێت، "ئێوە شەرمەزارین،" بەڵکو تکا دەکات، "با چیتر شەرمەزاری نەبین." و پاشان باس لە دەستی باشی خوداکەی دەکات لەسەری، و لە فەرمانی پاشا.
خەڵکەکە وروژێنراون و هان دراون، و یەکسەر هاوار دەکەن، "با هەستین و بنیات بنێین؛" و بەم شێوەیە دەست لەگەڵ خزمەتکارە خۆشەویستەکەی خودا دەکەن بۆ ئەو کارەی کە پلانی بۆ داناوە. بێ گومان، ڕاهێنانی ڕۆحی نەبوو لە هەموو ئەوەی کە بارودۆخەکە داوای دەکرد؛ بەڵام کارەکە دەبێت بکرێت سەرەڕای ئەوەش، و ڕاهێنانی زیاتر دەبێت کاتێک بەردەوام دەبن.
و ئێستا دووبارە گوێمان لە سانبالات و تۆبیا دەبێتەوە؛ و لەگەڵ ئەوانیشدا دوژمنێکی سێیەم، گەشەمی عەرەب. ئەم پیاوە یان ئەدۆمییە یان ئیسماعیلی، بە ئەگەری زیاتر دووەمیان؛ بەڵام لە هەردوو حاڵەتەکەدا باس لە جەنگانی جەستە دژی ڕۆح دەکات. هەردوو ئیسماعیل و عیسۆ نموونەی مرۆڤی سروشتی بوون – واتە جەستە – و دژی ئیسحاق و یەعقوب بوون، کە نەوەی بەڵێن بوون. گەشەم لە شوێنێکی تری ئەم کتێبەدا بە گاشموو ناوی هاتووە. کاتێک ئەم سێ کەسایەتییە ناپەسەندە گوێیان لە کارەکە بوو کە لە شوێنی ناوەکەدا پلانی بۆ دانرابوو، گاڵتەجاڕییەکی توندوتیژیان کرد. نەحەمیا تێبینی ئەوەی کرد کە "گاڵتەیان پێکردین و سووکیان پێکردین و گوتیان: ئەمە چییە کە ئێوە دەیکەن؟ ئایا دژی پاشا یاخی دەبن؟" (ئایەتی ١٩).
تا ئێستا هێڵی جیاکەرەوە لە نێوان ئیسرائیلییە جیاکراوەکانی دەرەوە و ئەم نەتەوە تێکەڵاوانەدا خەریک بوو بسڕێتەوە؛ بۆیە ئاشتی و ئارامی هەبوو. بەڵام ئێستا پیاوێک هاتووە کە بیری لەوە دەکردەوە دیواری دوورخستنەوەکە لە نوێوە دروست بکاتەوە، و ئەمەش بە توندی ڕەت دەکرێتەوە، هەرچەندە لە سەرەتادا تەنها هەوڵ دەدەن بە گاڵتەپێکردن سووربوونی پاشماوەکە کەم بکەنەوە. لە وەڵامی هەموو گاڵتەپێکردنەکانیاندا نەحەمیا بە ئارامی وەڵامی دایەوە: "خودای ئاسمان، ئەو سەرکەوتوومان دەکات؛ بۆیە ئێمە، خزمەتکارانی ئەو، هەڵدەستین و دروست دەکەین: بەڵام ئێوە هیچ بەشێک، یان مافێک، یان یادەوەرییەک، لە ئۆرشەلیمدا نییە!" (ئایەتی ٢٠). ئەو تەحەدای کردووە و هەڵوێستی بێ سازشی خۆی بە شێوەیەک ڕاگەیاندووە کە لێی تێکنەچێت. لەمەودوا ڕقی لێ دەگیرێت وەک تەنها ئەوانەی ڕقیان لێ دەبێتەوە کە ناڕەزایی دەردەبڕن لەوەی بانگەشە ئایینییە درۆینەکانیان بە هیچ دانەنرێت!
جیهانپەرستێکی تەواو ئەوەندە بە توندی ڕقی لەوە نییە کە بەڕاستی هی خودایە، وەک ئەو مامۆستا بێ مەسیحەی کە ناوی هەیە کە دەژی بەڵام مردووە. ئەوانە ناتوانن بەرگەی ڕاستییە ڕۆحییەکان بگرن؛ چونکە کاتێک ڕووبەڕوویان دەبنەوە، پووچیی بانگەشەکەی ئاشکرا دەبێت، وەک داگۆن کاتێک سندوقی یەزدان لەبەردەمی دانرا. ئەمەش ڕوونی دەکاتەوە ئەو توندییەی کە ئەم دوژمنانە کاری خودایان لە قودس دژایەتی دەکرد.
نەحمیا نەح 1نەحمیا نەح.نەحمیا نەح 3
پەراوێزەکان: