سڵاوەکەی پاوڵس لە فیلیپی 1:1-2 خۆی و تیمۆتاووس وەک "خزمەتکارانی یەسووعی مەسیح" دەناسێنێت، گرنگیی ڕێنماییکردنی باوەڕدارە گەنجەکان و بانگەوازە گشتییەکەی هەموو مەسیحییەکان وەک کۆیلە دەردەخات. ئەو ئاراستەی هەموو پیاوچاکانی فیلیپی دەکات، لەنێویاندا پیران و خزمەتکاران، جەخت لەسەر یەکێتی دەکاتەوە و هیوای نیعمەت و ئاشتییان بۆ دەخوازێت. پێشەکییەکە (1:3-11) یادەوەرییە دڵخۆشکەرەکەی پاوڵس و نوێژەکانی بۆ هاوبەشیی بەردەوامیان لە ئینجیلدا لە سەرەتاوە ئاشکرا دەکات.
لە زۆرێک لە نامەکانی، پاڵ خۆی بەستەوە بە هاوکارە گەنجتر و کەم ئەزموونەکانی، وەک لە سڵاوەکەی لێرەدا. نێردراوێک بە بانگەوازی خودا، پاڵ شوێنێکی تایبەتی گرتبوو وەک نێردراوی تایبەتی ئەو بۆ نەجوولەکەکان. بەڵام هەرگیز خۆی بە دوور نەگرت بە شکۆیەکی بێخەم، جیا لەوانی تر کە لە هەمان خزمەتدا بوون. تیمۆسی لەگەڵ خۆی بردبوو کاتێک ئەو گەنجە ماوەیەکی زۆر نەبوو باوەڕدار بوو، و دواتر لەم نامەیەدا پاڵ شایەتی بۆ ئەو ڕاستییە دا کە لە تیمۆسیدا بوو.
لە گرنگیدانیدا بە گەشەکردنی برایانی گەنجتر، پۆڵس بووە نموونەیەک بۆ مامۆستایان و مزگێنیدەرانی بەتەمەنتر بە درێژایی سەردەمەکە. ئەگەر کەسانی تر بڕیارە لە خزمەتەکەدا بەردەوام بن، پیاوانی بە ئەزموونتر دەبێت گرنگییەکی تایبەت بدەن بەو برایانەی کەم ئەزموونترن و بەڵێنی باش نیشان دەدەن. بە هاوڕێیەتی کردنی باوەڕدارە گەنجەکان لە خزمەتەکەدا، پیاوانی بەتەمەنتر دەتوانن ڕێنماییان بکەن و هانیان بدەن لە ڕێگای باوەڕدا. زۆرجار بە پێچەوانەوەیە، و گەنجەکان بێ هیوا دەبن و دەگەڕێنەوە بۆ پەیڕەوکردنی شتە دنیاییەکان. ئەگەر بە دانایی ئامۆژگاری کرابان و یارمەتی درابان کاتێک پێویست بوو، ئەوا دەکرێت ببوونایە بە خزمەتکارانی لێهاتووی ڕاستی.
پۆڵس و تیمۆسیۆس هیچ نازناوێکی فەرمییان لە فلیپییەکان ١:١ وەرنەگرت. ئەوان بە سادەیی خۆیان ناونا "خزمەتکارانی عیسای مەسیح."
وشەی وەرگێڕدراوی «خزمەتکاران» لێرە واتای «کۆیلەکان»ە. پۆڵس و تیمۆساوس خزمەتکاری کڕدراو بوون و بەو شێوەیە بە تەواوی هی ئەو بوون کە بە خۆشحاڵییەوە وەک پەروەردگاری دەستنیشانکراوی خۆیان دانیان پێدا نا. ئەوان هی ئەو بوون و دەستیان لە هەموو مافێک هەڵگرت بۆ ئەوەی ویستی جەستە بکەن.
تەنها برایانی خزمەتکار نین کە لە کتێبی پیرۆزدا ناویان لێ نراوە "خزمەتکارانی عیسای مەسیح". ئەم ناوە بۆ هەموو مەسیحییەکان بەکاردێت. هەرچەندە کوڕ و میراتگرین، ئێمە هەروەها بەندەی خۆشەویستین، کە پێویستە خۆشیمان بێت خۆمان ڕادەستی ئەو بکەین، وەک شایستەی ئەوانەی کە لە مردووان زیندوو بوونەتەوە.
پاوڵۆس سڵاوی لە گەردیسەکانی فیلیپی کرد و بەتایبەتی باسی پیران و شەمماسەکانی کرد. ئەم باسە تایبەتە نائاساییە. ئەوە ئاماژەیە بۆ هەستێکی تایبەتی پابەندبوون بەرامبەر بە پیران و شەمماسەکان، ڕەنگە پەیوەندی هەبێت بە دیاری خۆشەویستی کڵێساکەیانەوە. نێردراوەکە ڕەنگە بیر لەوەش کردبێتەوە کە بە شێوەیەکی تایبەت قسە لەگەڵ سەرکردە یان ڕێبەرەکان بکات بەهۆی ناخۆشییەکەی نێوان ئێودیاس و سینتیکییەوە، کە دەیویست چاکی بکاتەوە.
پیرەکان ڕەنگە فەرمی بن یان نا. لە کڵێسای سەرەتاییدا بە دڵنیاییەوە بە دەسەڵاتی نێردراوان دیاریدەکران. ئەمڕۆ ڕەنگە ناژیرانە بێت، و لە دەرەوەی نووسینە پیرۆزەکان بێت، بۆ پیرۆزەکان کە بێ ئەو دەسەڵاتە نێردراوانە پیرانی فەرمی دابنێن یان دەستنیشان بکەن. لە لایەکی ترەوە، ئەوانەی بە ئاشکرا خاوەنی ئەو مەرجانەن کە لە نامەکانی تیمۆتێۆس و تیتۆسدا ئاماژەیان پێکراوە، دەبێت لەلایەن هاوباوەڕانەوە وەک پیرانی خودا-دیاریکراو بناسرێن، کە دەبێت ڕاوێژیان لێوەربگیرێت و بەرپرسیارێتییانە چاودێری ڕۆحەکان بکەن و سەرپەرشتی ماڵی خودا بکەن. شکستی ناسینی پیاوانی شایستەی لەو جۆرە، دەبێتە کەمی ملکەچبوون بۆ ووشەی خودا. قەشەیەکی ڕاستەقینە یان سەرپەرشتیارێک دوا پیاو دەبێت کە پێداگری لەسەر گوێڕایەڵی بۆ خۆی بکات. ئەو زیاتر بە خزمەتکردنی پیرۆزەکان و بە هێزی نموونەیەکی خودایی سەرکردایەتی دەکات.
دیارکۆنەکان، کە خزمەت دەکەن لە کاروباری دنیاییدا، دەبێت لەلایەن پیرۆزەکانەوە بۆ ئەم مەبەستە هەڵبژێردرێن.
وشەی دیقۆن واتای "خزمەتکار" دەگەیەنێت، نەک بە واتای "کۆیلە"، بەڵکوو بە واتای کەسێک کە بە خۆبەخشی کار دەکات و لە وەڵامی ویستی دەربڕاوی خەڵکی تردا.
سەرنج بدە لە وشە بچووکەکەی "هەموو" لە فلیپییەکان ١:١. بە شێوەیەکی گرنگ لەم نامەیەدا بەکارهاتووە و بە هەمان شێوە لە هیچ شوێنێکی تری نووسینەکانی نێردراوەکەدا بەکارنەهاتووە. سەرنج بدە لە بەکارهێنانی وشەکە لە ١:١، ٤، ٧، ٨، ٢٥ و ٢:٢٦. ڕوونە کە پۆڵس ویستی هەموو باوەڕدارانی فلیپی پێکەوە لە یەک بەستەی خۆشەویستیدا ببەستێتەوە، تەنانەت ڕەتیکردەوە وا دەربکەوێت کە دانی بە هیچ دابەشبوونێکی سەرەتاییدا لە نێوانیاندا دەنێت. سڵاوی لە هەموویان کرد؛ هەمووانی بە باش دەزانی؛ نوێژی بۆ هەموویان دەکرد. ئەو دەیزانی کە لە کۆتاییدا هەموویان باش دەبن، بۆیە ئامۆژگاری هەمووانی کرد کە بە یەک ڕۆحەوە جێگیر بن.
وەک نەریت بوو لە نامەکانیدا، پۆڵس هیوای نیعمەت و ئاشتی بۆ هاوڕێکانی خواست، هەردوو بەرەکەتەکەی بەیەکەوە گرێدا.
"نیعمەت" سڵاوی باوی یۆنانییەکان بوو. "ئاشتی" هی عیبرییەکان بوو. نیعمەت بە بەرزترین واتای خۆی – فەزڵی بێ شایستەیی – تەنها لەلایەن مەسیحییەوە دەزانرێت. ئاشتی ڕاستەقینە – جا ئاشتی لەگەڵ خودا بێت، کە بنەڕەتییە، یان ئاشتی خودا – پشت بە کاری خاچ دەبەستێت. ئارەزووی نێردراوەکە بۆ پیرۆزەکان لە فیلیپی ئەوە بوو کە بچنە ناوی و ڕۆژانە چێژ لە ئاشتی خودا وەرگرن. هەردوو جۆرە ئاشتییەکە لە خودای باوکەوە و لە گەورەمان عیسای مەسیحەوە دێن، کە لە ڕێگەی ئەوەوە ئێمە هێنراوینەتە ئەم شوێنی نیعمەتەوە.
لەمانەدا ئێمە ناساندنی خودی نێردراوەکەمان هەیە بۆ ئەم نموونە دڵڕفێنەی نامەنووسیی سەرەتایی مەسیحی. گرنگیپێدانی ئەو بە باوەڕدارانی فیلیپی کۆتایی نەهاتبوو بە جێهێشتنی شارەکەیان. بە درێژایی ساڵان لە دڵیدا هێشتبوونیەوە و لە نوێژدا پێشکەشی خودای کردبوون. هەروەها یادگاریی شیرین و پیرۆز هەبوون کە پڕیان کردبوو لە خۆشی کاتێک سەیری کاتی خزمەتکردنی دەکردەوە کە لەگەڵیاندا بەسەری بردبوو و کاتێک زانیبووی کە ئەوان بەردەوامن لە نیعمەتی خودا.
پۆڵس سوپاسی خودای دەکرد بۆ هەموو یادکردنەوەیەکی ئەوان. بەڕواڵەت، هیچ شتێک لە مێژووی ڕابردوویان نەبوو کە ببێتە هۆی ئازار یان دڵەڕاوکێی مێشکی. بۆیە، لە هەموو نوێژێکی خۆیدا بۆ هەموویان، داواکارییەکانی بە خۆشییەوە دەکرد. هاوبەشییان لەگەڵیدا لە ئینجیلدا لە سەرەتاوە بەردەوام بوو. سەرنج بدە لە گرنگیی وشەی "هاوبەشی" لەم نامەیەدا و چەند جار "ئینجیل" باس کراوە. کۆمەڵێک لە پیرۆزەکان کە پێکەوە بە ترسی گەورەدا دەڕۆن، خەریکی پێشکەشکردنی وشەی ژیانن بەوانەی ڕزگار نەکراون، ئەگەری هەیە زیاتر لە هاوبەشی ڕاستەقینە بزانن وەک کۆمەڵێک باوەڕدار کە بە پلەی یەکەم خەریکی کاروباری خۆیان و بەرەکەتەکانیانن. لە لایەکی ترەوە، هیچ کۆمەڵێک ناتوانێت سەرکەوتوو بێت ئەگەر نەتوانێت گرنگیی بنەما خودایی و پیرۆزەکان بناسێت کە لە وشەکەدا دراون بۆ ڕێنماییکردنی باوەڕداران لە کاتێکدا لەم جیهانەدان.
"Hevparî di Mizgîniyê de" (Filîpî 1:5) dikare bi awayên cûrbecûr were ezmûn kirin: bi duayê, bi beşdarbûna di şahidiya giştî de, û bi dabînkirina wan amûran ku karker bikarin karê Xudan bê astengî ji fikarê bimeşînin. Hemî xizmetkarên Mesîh yên ku ji bo navê Wî derdikevin, "tiştekî ji Neteweyan nagirin" (3 Yûhenna 1:7), divê bi tevahî xwe bispêrin Xudan ji bo piştgiriya Wî. Ji aliyekî din ve, divê ji aliyê yên ku li malê dimînin ve wekî îmtiyazek were hesibandin ku bi xizmetkirina di tiştên demkî de alîkariya wan karkeran bikin. Xizmeteke wisa qet ji aliyê Wî yê ku gotiye ve nayê jibîrkirin,
“ئەوەی پێغەمبەرێک بە ناوی پێغەمبەرێکەوە وەردەگرێت، پاداشتی پێغەمبەرێک وەردەگرێت.” (مەتا ١٠:٤١)
بیرم دێت پێناسەی باوەڕدارێکی تر بۆ هاوبەشی. ئەو شۆفێری بارهەڵگر بوو. کاتێک لێی پرسیار کرا، "تۆ چی لە هاوبەشی تێدەگەیت؟" وەڵامی دایەوە،
"بۆ ئەوەی هەر یەکێک پەتەکەی خۆی ڕابکێشێت و توند بیهێڵێتەوە."
نێردراوەکە هیچ گومانێکی نەبوو لەبارەی ئەنجامی کۆتایی بۆ هەموو باوەڕدارێکی ڕاستەقینە. ئەو بە تەواوی دڵنیا بوو کە ئەوەی کارێکی باشی تێیاندا دەستپێکردبوو، ناوەستێت تا ئەو کارەی کە خۆی دەستی پێکردبوو، تەواوی نەکات. بەڵام ئەنجامی کۆتایی تەنها لە ڕۆژی عیسای مەسیحدا بەدەست دەهێنرێت و دەردەکەوێت. برایەکی پیر و خوداپەرست دەیگوت،
"پەروەردگار هەمیشە سەیری گەلەکەی دەکات بەو شێوەیەی کە دەبن کاتێک تەواو دەبن."
باش دەبێت بۆمان فێربین بە هەمان شێوە سەیریان بکەین.
بەسەرهاتێک باس دەکرێت دەربارەی هونەرمەندێک کە لە مێشکیدا وێنەیەکی گەورەی دروست کردبوو، کە مەبەستی بوو ببێتە شاکاری ژیانی. ئەو کاری لەسەر تابلۆیەکی گەورە دەکرد، ڕەنگە کاڵ و خۆڵەمێشییەکانی تێدا دادەنا کە پاشبنەمای دروست دەکرد، کاتێک هاوڕێیەکی بەبێ ئەوەی هەستی پێبکرێت هاتە ژوورەوە. هونەرمەندەکە بە پەرۆشەوە کاری دەکرد، بێ ئاگا لە بوونی بینەرەکە. لە کۆتاییدا، بە ڕێکەوت ئاوڕی دایەوە، هونەرمەندەکە بینییەوە و هاواری کرد، "ڕات چییە لەسەر ئەمە؟ مەبەستمە ببێتە گەورەترین کار کە تا ئێستا کردبێتم."
هاوڕێکەی پێکەنینێکی لێهات و وەڵامی دایەوە، "باشە، ڕاستیەکەی، زۆرم پێ باش نییە. بەلای منەوە تەنها وێنەیەکی زۆر ناشرینە."
"ئاه،" وەڵامی هونەرمەندەکە دایەوە، دەستبەجێ هەستی بە دۆخەکە کرد، "تۆ ناتوانیت ببینیت چی لەوێ دەبێت. من دەتوانم."
بە هەمان شێوەیە لەگەڵ خودای باوکمان. ئەو لە هەموو باوەڕدارێکدا ئەوە دەبینێت کە بە تەواوی لە کورسیی دادگایی مەسیحدا دەردەکەوێت، و ئێستا بەرەو ئەو ئامانجە کار دەکات. ئێمە زۆر جار ناتەواویی ئێستا دەبینین و شکۆمەندیی داهاتوو لەبیر دەکەین. بەڵام لە ڕۆژی عیسای مەسیحدا کاتێک هەموو شتێک ئاشکرا دەبێت، هەموو باوەڕدارێک لەسەر وێنەی کوڕە پیرۆزەکەی خودا دەبێت. بێگومان ئێمە دەتوانین ئێستاش لەگەڵ نێردراوەکەدا بڵێین،
“شیاوە بۆ من وا بیر بکەمەوە دەربارەی هەمووتان” (فلیپییەکان ١:٧).
سەیرکردنی گەلی خودا بەم شێوەیە، ڕزگارمان دەکات لە زۆر ناکۆکی و بێئومێدی کاتێک جەستەییبوون لەوانەدا دەبینین کە چاوەڕوانی شتی باشترمان لێدەکردن. بچووککەرەوەیە و یارمەتیدەرە کە بیرمان بێت ئەوانی تر ڕەنگە هەمان کەموکوڕی لە ئێمەشدا ببینن.
پاوڵۆس پیرۆزەکانی فیلیپی لە دڵیدا هەڵگرتبوو. هەرچەندە لە زینداندا بوو، دانی بە هاوبەشییاندا نا لە بەرگری و پشتڕاستکردنەوەی ئینجیلدا و دڵی خۆش بوو بەو شێوەیەی کە ئەوان ئەم نیعمەتەیان لەگەڵیدا هاوبەش کرد. خودای کردە شایەت کە چەند زۆر بیری هەریەکێکیانی دەکرد بە خۆشەویستییە نەرم و نیانەکەی مەسیح عیسا.
نوێژەکەی نێردراو لە فیلیپی 1:9-11 نوێژەکەی کۆلۆسی 1:0مان بیردەخاتەوە. ئەو دەیویست خۆشەویستییان زیاتر و زیاتر لە زانیاری و هەموو تێگەیشتنێکدا، یان جیاکردنەوەدا، گەشە بکات. خۆشەویستیی برایانە تەنها بابەتێکی سۆزداری نییە؛ بەڵکو خۆشەویستییە لە ڕاستیدا. ئەمە پێویستی بە خوێندنەوەی وشەی خودا هەیە بۆ ئەوەی کەسێک بزانێت چۆن ئەو خۆشەویستییە لە هەر بۆنەیەکی تایبەتدا دەرببڕێت. با بیرمان بێت کە هەرگیز کاتێک نییە کە داوامان لێ نەکرابێت خۆشەویستی بە برای خۆمان نیشان بدەین، بەڵام ناتوانین هەمیشە بە هەمان شێوە دەری ببڕین ئەگەر ملکەچی وشەی خودا بین. پێویستمان بە فێرکردنە لە وشەکەدا و ڕووناککردنەوەیە لەلایەن ڕۆحی پیرۆزەوە بۆ ئەوەی تێبگەین لەوەی کە لەگەڵ بیری خودادایە.
یەکەم ڕستە لە فلیپییەکان 1:10- ”بۆ ئەوەی شتە نایابەکان پەسەند بکەن”- هەندێک جار وەردەگێڕدرێتە سەر ”بۆ ئەوەی ئەو شتانە تاقی بکەنەوە کە جیاوازن.” واتاکەی لە کردەدا یەکە، چونکە بە تاقیکردنەوەی ئەو شتانەی کە جیاوازن، ئەوەی نایابە پەسەندی دەکەین. تاقیکردنەوەکە وشەی خودایە. ئەو وشەیە دراوە بۆ تاقیکردنەوەی هەموو شتێک و بۆ دەرخستنی ئەوەی کە بەڕاستی نایابە. وشەکە بۆ باوەڕدار ڕوون دەکاتەوە چۆن دەبێت بژی بۆ ئەوەی بتوانێت خودا ڕازی بکات و دڵسۆز و بێ گلەیی بێت لە ڕۆژی مەسیحدا.
وشەی لاتینیی ئینگلیزیکراوی "sincere"، کە بە واتای وشەیی "بێ مۆم" دێت، بۆ وەرگێڕانی وشەیەکی یۆنانی بەکارهاتووە کە واتای "لەبەر خۆر تاقیکراوەتەوە" دەگەیەنێت (فلیپییەکان 1:10). لەوانەیە لە سەرەتادا وا دەربکەوێت کە هیچ پەیوەندییەک لە نێوان زاراوە یۆنانی و لاتینییەکاندا نییە، بەڵام هەیە. دێرینەکان پۆرسەلینێکی زۆر جوانیان هەبوو، کە زۆر بە نرخ بوو و نرخێکی بەرزی هەبوو. ئەم پۆرسەلینە ئەوەندە ناسک بوو کە تەنها بە زۆرترین سەختی دەتوانرا بکوڵێنرێت بەبێ ئەوەی درزی تێبکەوێت. بازرگانە ناڕاستگۆکان خوویان گرتبوو بە پڕکردنەوەی درزەکان بە مۆمێکی سپیی مرواریی، کە ئەوەندە لە پۆرسەلینی ڕاستەقینە دەچوو کە بە ئاسانی لە دوکانەکاندا نەدەدۆزرایەوە. بەڵام ئەگەر کاڵاکە بەرامبەر ڕووناکی بگیرایە، مۆمەکە دەستبەجێ وەک درزێکی تاریک دەردەکەوت.
بازرگانە ڕاستگۆ لاتینییەکان کاڵا بێ کەموکوڕییەکانیان بە sine cera، "بێ مۆم" نیشان دەکرد.
بە هەمان شێوە نێردراو دەیەوێت پیرۆزەکان تاقیبکرێنەوە بە تیشکی خۆری ڕاستی و پیرۆزی خودا، و بدۆزرێنەوە کە بێ مۆم بن؛ واتە، دەیەوێت ئەوان ڕاستگۆ و شەرەفمەند بن لە هەموو مامەڵەکانیاندا. هەر شتێک کە بۆنی ساختە یان دووڕوویی لێ بێت وەک ئەو مۆمەیە کە بۆ شاردنەوەی کەموکوڕییەکانی ناو قاپ و قاچاغی چینی بەکاردێت.
"بێ لادان" (یان "بێ گلەیی" وەک لە فلیپییەکان 2:15) ئاماژە بە پاڵنەر دەکات، وای لێ تێدەگەم. "بێ لادان" وەک "بێ گوناهـ" نییە، کە بە واتای تەواوی کامڵبوونی ڕەوشتی دێت. بێ گلەیی واتای پاڵنەری ڕاستودروست دەگەیەنێت.
‘بەرهەمەکانی ڕاستودروستی”ی فیلیپییەکان 1:11 هەمان شتە لەگەڵ “بەرهەمی ئاشتییانەی ڕاستودروستی”ی عیبرانییەکان 12:11، کە تێیدا “بەرهەمەکە” ئەنجامی ڕاهێنانکردنە لەژێر دەستی خودا. هەموو ڕاستودروستییەک لەڕێگەی عیسای مەسیحەوەیە، بۆ شکۆمەندی و ستایشی خودا.
هەمیشە نیشانەیەکی خەمناکە، بەڵگەی دابەزینی ڕۆحییە، کاتێک دڵ ئارەزووی خۆی بۆ پەیامی نیعمەت لەدەست دەدات. هەندێک کەس ئەوەندە سەرقاڵی ڕاستییە قووڵترەکانی وشەی خودان کە ڕێگە بە خۆیان دەدەن بە سووکی باسی سادەیی مزگێنی بکەن. پۆڵس مامۆستای دیاری کڵێسا بوو، بەڵام تا دوا ساتەکانی ژیانی دڵی پڕ بوو لە گەرموگوڕیی مزگێنی. هاوسۆزییەکانی لەگەڵ مزگێنیدەرەکەدا بوو کە وشەی ژیانی دەگەیاندە ئەو پیاوانەی لە سەرپێچی و گوناهدا مردبوون. تەنانەت لە زیندانەکەشیدا پۆڵس دڵخۆش بوو کە ژیانی بۆ پێشکەوتنی مزگێنی تەرخان کرابوو.
شایەتان بێگومان هیوای خواست کە ڕێگری لە هەوڵەکانی پۆڵس بۆ مزگێنیدان بکات بە زیندانیکردنی نێردراوەکە، بەڵام تەنانەت لەوێشدا بۆ دەرباری قەیسەر و هەموو ئەوانی تر ئاشکرا بوو کە بەندەکانی پۆڵس لە پێناوی مەسیح بوون. هەمان ئەو سەربازانەی بۆ پاسەوانیکردنی دانرابوون، جاڕدانی شکۆمەندی نیعمەتیان بۆ جیهانێکی تاوانبار بیست، و لە فلیپییەکان 1:13 و 4:22 دیارە کە ژمارەیەکی زۆریان باوەڕیان هێنا. کێ دەتوانێت ئەو خۆشییە تێبگات کە دەبێت دڵی پۆڵسی پڕ کردبێت کاتێک پاسەوانێکی لە دوای یەکێکی ترەوە بەرەو پێیەکانی ڕزگارکەر دەبرد؟ هەر وەک چۆن پۆڵس و سیلاس لە گۆڕینی زیندانبانەکەی فلیپی و ماڵباتەکەیدا بەکارهاتن، لێرەشدا نیعمەت بەسەر بارودۆخە نالەبارەکاندا سەرکەوت. ژووری زیندانەکە لە ڕۆما بوو بە کەنیسەیەکی مزگێنی کە تێیدا گیانەکان لە خوداوە لەدایک بوون، و سەربازە توندەکان بوون بە خزمەتکاری دیلی یەکێک کە لە قەیسەر گەورەترە.
لە فیلپی 1:14 نێردراوەکە باسی هۆکارێکی تری خۆشی کرد. کاتێک ئەو لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی تر دەچوو و مزگێنی وشەکەی دەدا، پیاوانی بەهرەمەند هەبوون کە خۆیان دەگرتەوە، لەوانەیە وایان بیرکردبێتەوە کە بە هیچ شێوەیەک لە ئاستی ئەودا نین. ڕێگەیان دا بە ترسنۆکی و دواکەوتوویی جەستە ڕێگر بێت لە دەستپێکردنی کارێک کە خوداوەند بانگهێشتی دەکردن بۆی. بەڵام ئێستا کە پاوڵۆس لە زیندان بوو و نەیدەتوانی چیتر لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی تر بچێت لەم خزمەتە دڵخۆشکەرەدا، ژمارەیەکی زۆر لەم پیاوانە هاتنە پێشەوە و بە بوێری و بێ ترس مزگێنی وشەکەیان دا.
لە لایەکی ترەوە، هەندێک پیاوی بێئارام هەبوون کە خۆیان بە شیاو نەناساندبوو بۆ کاری مزگەوتگێڕی. کاتێک پۆڵس ئازاد بوو، ئەم پیاوانە لە شوێنێکی ژێردەستەییدا ڕاگیرابوون، بەڵام ئێستا کە ئەو زیندانیکرابوو، ئەوان دەرفەتی خۆیان بینی بۆ ئەوەی بێنە پێشەوە. ئەوان چوونە دەرەوە و مەسیحیان بە لێوەکانیان ڕادەگەیاند، هەرچەندە دڵیان پڕ بوو لە حەسودی و ناکۆکی. بەڵام هیچ بیرۆکەیەکی حەسودی یان کینە نەهاتە مێشکی پۆڵسەوە. ئەو دڵخۆش بوو بەوانەی کە پەیامەکەیان بە نیازپاکی و لە خۆشەویستییەوە ڕادەگەیاند، چونکە دەیزانی کە ئەو بۆ سەلماندنی ڕاستی مزگەوت دەستنیشان کرابوو، و هەرچەندە نەیدەتوانی بەو ڕۆحە دڵخۆش بێت کە ئەوانی تری دەجوڵاند، بەڵام دڵخۆش بوو بە زانینی ئەوەی کە مەسیح بوو ڕادەگەیەندرا. ئەو سوپاسگوزار بوو بۆ هەموو دەنگێک کە چیرۆکی خاچەکەی دەگوتەوە، و ڕێگەی نەدەدا هیچ شتێک ئەو خۆشییەی لێ بسێنێتەوە.
جیاوازییەکی بەرچاو هەیە لە نێوان هەڵوێستی پۆڵس و ئەوەی کە ئەمڕۆ زۆرجار باوە. چەند بە دەگمەن دڵخۆشییەکی سادە و بێگەرد دەبینین کە مەسیح ڕادەگەیەنرێت، هەرچی ئامانج و شێوازەکانی بانگخوازەکە بن. زۆرجار زیانێکی بێشومار دەکرێت بە ڕەخنەی توند و گلەییئامێز لە پیاوانی گەنج و دڵسۆز کە ڕەنگە زۆریان مابێت فێربن.
ڕەنگە بەهۆی بێڕەوشتییان و کەمیی لێزانین و تێنەگەیشتنیان لە ڕێگاکانی پەروەردگار دڵگران بکەن؛ سەرەڕای ئەوەش ئەوان بانگەشەی مەسیح دەکەن و گیانەکان دەبەنەوە.
خودا فەرمووی، "ئەوەی ڕۆحەکان بەدەست دەهێنێت دانا یە،" یان وەک وەشانی پێداچوونەوەکراوەکە بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش دەری دەبڕێت، "ئەوەی دانا یە ڕۆحەکان بەدەست دەهێنێت" (پەندەکان ١١:٣٠).
گەنجە دڵەڕاوکێکان زۆرجار بەهۆی ڕەخنەی گەورەکانیانەوە ڕێگرییان لێکراوە. ئۆه، خۆزگە ڕۆحی پۆڵسی زیاترمان هەبووایە کە وای لێبکردینایە دڵخۆش بین کاتێک مەسیح بانگەشەی بۆ دەکرێت! ڕەنگە زۆر شت هەبێت کە دڵمان دەوروژێنێت و دەمانباتە سەر نوێژ-و هەندێک جاریش ئامۆژگاری خودایی. بەڵام شێواز و دەربڕینە هەڵەکان، ئەگەر بە دروستی مامەڵەیان لەگەڵ بکرێت، لەوانەیە زوو نامێنن کاتێک بانگەشەکارە گەنجە دڵسۆزەکان لە نیعمەت و لە زانینی ڕاستیدا گەشە دەکەن.
لە فیلیپی ١:١٩-٢٠ دەبینین چۆن نێردراوەکە پشتی بە نوێژەکانی گەلی خودا بەستبوو و چەند هاندرابوو بە زیادبوونی شایەتیی مزگێنی. هەستی دەکرد کە ئەوە پێشەکیی ڕزگاربوونی خۆی بوو و ئاماژە بوو بۆ ئەو کاتەی کە جارێکی تر ئازاد دەبێت بۆ ئەوەی مەسیح بە ئاشکرا و بەرفراوان ڕابگەیەنێت بەپێی چاوەڕوانی و هیوای گەرمی خۆی. ئەگەر ئەوە ویستی خودا نەبووایە، ئەوا ئازاد دەبوو کە لە مردنێکی شەهیدانەدا شکۆداریی بکات. پۆڵس تەنها یەک ئارەزووی هەبوو: کە خودی مەسیح لە جەستەی ئەودا گەورە بکرێت، جا بە ژیان بێت یان بە مردن. گرنگ نییە داوای لێ بکرێت چی بکات یان چی بچێژێت، ئەگەر ئەو یەکێکەی کە لەو ڕۆژە لەبیرنەکراوەدا لە ڕێگای دیمەشق بینیبووی، بەرز و ڕێزدار بکرایە، ئەوا ڕازی دەبوو.
ئەم نەبوونی تەواوی خۆپەرستییەیە کە ستایشی هەر خزمەتکارێکی ڕاستەقینەی مەسیح دەکات. ئێمە هەڵوێستێکی لەو جۆرە لە یۆحەننای لەئاوهەڵکێشدا دەبینین، کە گوتی،
“ئەو پێویستە زیاد بکات، بەڵام من پێویستە کەم بکەمەوە” (یۆحەننا ٣:٣٠).
دەبێت ببێتە تایبەتمەندی باڵای مژدەبەر، قەشە، یان مامۆستا. لەو شوێنەی کە ئەم ڕۆحی خۆنەویستییە بۆ شکۆمەندیی خودا بەڕاستی دەدۆزرێتەوە، خزمەتەکە بەرز دەنرخێنێت، هەرچەندە خزمەتکارەکە بچووک دەکاتەوە. ئۆه، خۆزگە هەموومان زیاتر خۆنەویست دەبووین!
لێدوانەکە
بۆ من ژیان مەسیحە
وەسفی ژیانی مەسیحی دەکات بە تەواوی پڕییەوە. زۆرجار ئاماژەی پێکراوە و شایەنی بیرهێنانەوەیە کە مەسیحییەکان چەندین ئەزموونیان لە ژیاندا هەیە کە بە شێوەیەکی دروست ئەزموونی مەسیحی نین. ئەو پیاوەی لە ڕۆما ٧:٠ وەسف کراوە مەسیحییەکە کە لە ناوەڕاستی ململانێیەکدایە کە دەبێتە هۆی بەرەکەتداربوونی داهاتووی، بەڵام خودی ململانێکە بە شێوەیەکی دروست مەسیحی نییە. لە فلیپی ١:٢١ پۆڵس لەبارەی ئەو ژیانەوە نووسی کە تێیدا مەسیح بەو شێوەیە زاڵ دەبێت و کۆنترۆڵی باوەڕدارەکە دەکات کە تاکە ئامانجی ئەوەیە بۆ شکۆمەندیی ئەو بژی. ئەمە دەبێت ئەزموونی مەسیحییەکان بێت لە هەموو کاتێکدا.
بەداخەوە، کەمێکمان بە تەواوی خۆمان تەسلیم دەکەینە ئەم ژیانە. ئەمە واتای ئیرادەیەکی تەسلیمکراو و جەستەیەکە کە تەسلیم کرابێت بە پەروەردگار کە ڕزگاری کردووە، بۆ ئەوەی تەنها بۆ ستایشی ئەو بەکاربهێنرێت. ئەمە ژیانە بە ڕاستیترین واتای خۆی، و ڕەنگە هیچ کەسێک هەرگیز بەو شێوە تەواوەتییە نەچووبێتە ناوی وەک پۆڵسی نێردراو.
ڕەنگە باشتر لە واتای فلیپی 1:21 تێبگەین ئەگەر بۆ ساتێک بیر لەوە بکەینەوە ژیان بۆ زۆر کەسی تر چی دەگەیەنێت.
بازرگانە بێمەسیحەکە، کە تاکە ئامانجی دەستکەوتنی سامانە، ڕەنگە بڵێت، "بۆ من ژیان پارەیە." گەڕیدەی بێباکی خۆشییەکانی دنیا، ئەگەر ڕاستی بڵێت، دەیوت، "بۆ من ژیان خۆشی دنیاییە." کەسە جەستەییەکە، کە خۆی داوەتە ژیانی لوکس و خۆشحاڵکردنی خۆی، دەیوت، "بۆ من ژیان خۆمە." سیاسەتمەدارەکە، کە شانازی بە ستایشی خەڵکەوە دەکات و حەزی لە ناوبانگە، ڕەنگە ڕایبگەیەنێت، "بۆ من ژیان ناوبانگ و دەسەڵاتە." بەڵام پۆڵس دەیوت، و هەر مەسیحییەکیش دەبێت بتوانێت بڵێت، "بۆ من ژیان مەسیحە."
تەنیا ئەوانەی دەتوانن بڵێن، "بۆ من ژیان مەسیحە،" دەتوانن بە دڵەوە زیاد بکەن،
و مردن قازانجە.
مەرگ دوژمن نییە بۆ ئەو کەسەی مەسیح هەموو شتێکە بۆی. ئەگەر بژی، دەرفەتی هەیە مەسیح لێرە دەربخات؛ ئەگەر بمرێت، لەگەڵ مەسیحدایە، و هیچ شتێک لەوە بەنرختر نییە.
نێردراوەکە خۆی لە دۆخێکی دژواردا بوو کە ئایا ژیان یان مردنی پێ باشترە، ئەگەر بژاردەکە بە دەستی خۆی بووایە. ئەگەر ڕێگەی پێبدرایە لە جەستەدا بەردەوام بێت، ئەوا دەرفەتێکی زیاتری دەبوو بۆ خزمەتکردن بۆ ئەو کەسەی کە وەک هی خۆی داوای کردبوو و بانگی کردبوو بۆ خزمەت. لە لایەکی ترەوە، ئەو ئارەزووی دەکرد
کۆچکردن، و لەگەڵ مەسیح بم؛ کە زۆر باشترە (فلیپییەکان 1:23)
ژیانی پۆڵس پڕ بوو لە ماندووبوون و ئازار لە پێناوی مەسیحدا، شتێک کە تەنها پیاوێک کە ڕۆحی پیرۆز هێزی پێدابێت، دەیتوانی بەرگەی بگرێت بەبێ بێهۆشبوون.
کاتێک نێردراوەکە لە زیندانێکی ڕۆمانیدا بوو، دڵی ئارەزووی ئازادبوونی دەکرد، ئازادبوونێک کە بە مانای هەتاهەتایە لەگەڵ مەسیح بوون بێت. کارکردن بۆ مەسیح شیرین بوو، بەڵام حەوانەوە لەگەڵ مەسیح شیرینتر دەبوو.
وایتفیڵد دەیگوت، "زۆرجار لە کارەکەدا ماندوو دەبم، بەڵام هەرگیز لێی بێزار نابم."
ئەمە هەڵوێستی پۆڵس بوو. ئەو حەزی لە خزمەتکردن بوو، بەڵام لە هەمان کاتدا تامەزرۆی کاتی ئازادبوونیش بوو. پاڵنەرەکەی خۆپەرستانە نەبوو، چونکە تاکە ئامانجی مەسیح بوو، جا لە ژیاندا بێت یان لە مردندا.
سەرسوڕهێنەرە چۆن هەر کەسێک کە فیلیپی 1:23ی خوێندبێتەوە، بۆ ساتێک گومان بکات کە وشەی خودا فێری هۆشیاری ڕۆح دەکات لە دوای مردن. پۆڵس هیچ بیرێکی ئەوەی نەبوو کە ڕۆحی لەگەڵ جەستەکەیدا لە گۆڕدا بنێژرێت، یان ئەوەی کە ڕۆحی تا ڕۆژی هەستانەوە بخەوێت. مردن بۆ ئەو دەبووە ڕۆیشتنێک، کۆچکردنێک، دەرچوونێک لە خێوەتگای زەوینیی ماندوو و چوونێک بۆ لای مەسیح تا یەکەم هەستانەوە لە کاتی هاتنی خودا.
کاتێک کە باش و خراپەکانی هەڵدەسەنگاند، خۆنەویستی خۆی نیشاندا. پێویستی کڵێسای خودای بینی. وەک ئێستا، ئەو کاتیش بەو شێوەیە بوو. زۆر مزگێنیدەر هەبوون، بەڵام مامۆستا و شوانێکی کەم کە بەڕاستی خەڵکی خودایان لە دڵدا هەڵگرتبوو. لەبەر ئەم هۆکارە پۆڵس هەستی کرد کە زیندوو مانەوە لە پێناوی مێگەلەکە گرنگتر بوو لە گەڕان بەدوای حەوانەوەی هەتاهەتایی بۆ خۆی. بۆیە گوتی متمانەی هەبوو کە لێرە کەمێک زیاتر دەمێنێتەوە بۆ
پێشخستن و خۆشیی باوەڕی گەلی خودا (فلیپی 1:25).
پێم وایە پۆڵس بە تەواوی چاوەڕێی ئەوە بوو کە گەورە ڕێگەی پێ بدات دووبارە سەردانی فیلیپی بکاتەوە بۆ ئەوەی پیرۆزەکان لەوێ بە پڕیتر لە مەسیح یەسووع شاد ببن. ئەوان منداڵەکانی بوون لە باوەڕدا و وەک باوکێکی میهرەبان ئارەزووی دەکرد جارێکی تر بیانبینێت پێش ئەوەی خزمەتەکەی سەر زەوی کۆتایی پێ بهێنێت. هیچ تۆمارێکمان لە وشەی خودادا نییە سەبارەت بەوەی ئایا ئەم ئارەزووە جێبەجێ کرا یان نا، بەڵام نەریتەکانی کەنیسەی سەرەتا هەن کە ئاماژە بەوە دەکەن کە جێبەجێ کرا. دەزانین کە لە یەکەم زیندانیکردنی ئازاد کرا و بۆ چەند ساڵێک ڕێگەی پێدرا بە ئازادی بگەڕێت پێش ئەوەی دووبارە دەستگیر بکرێتەوە و لە پێناوی گەورەمان یەسووع شەهید بکرێت. پۆڵس شوێنی کەوت هەتا مردنیش.
وشەی "گفتوگۆ" (فیلیپییەکان 1:27) واتایەکی فراوانتری هەبوو لە سەردەمی پۆڵسدا لەو واتایەی ئەمڕۆ هەیەتی. ئاماژەی بە ڕەفتار بە گشتی دەکرد، نەک تەنها قسەکردنی لێوەکان.
ئامۆژگاریی نێردراو بەو واتایە بوو کە هەموو شێوازی ژیانی گەلی خودا دەبێت بەپێی مزگێنیی مەسیح بێت.
هیچ پەیامێکی گرنگتر لە وشەی ئاشتەوایی هەرگیز بە مرۆڤ نەسپێردراوە، کە خودا بە میهرەبانییەوە سپاردوویەتی بە گەلەکەی لەم سەردەمی بەخشینی میهرەبانییەی خۆیدا بۆ جیهانێکی ونبوو. ئەو مزگێنییە باس لە ڕێگای خودایی ڕزگاربوون دەکات لە تاوان و دەسەڵاتی گوناه. کەواتە، چەند ناتەبایە شایەتییەکانی ئەوانەی کە هەوڵدەدەن ئەو پەیامە بە دەمیان ڕابگەیەنن، بەڵام هێزی لە ژیانیاندا ڕەتدەکەنەوە! ڕۆیشتنێک شایستەی مزگێنییەکە، ڕۆیشتنێکە بە وزەی ڕۆحی پیرۆز؛ ژیانێکە تەسلیمکراو بەو، کە مزگێنییەکە سەروەرییەکەی ڕادەگەیەنێت.
لە فیلیپی ١:٢٧-٣٠ نێردراوەکە تەنها ئاماژەی بە بەرپرسیارێتیی تاکەکەسیی خۆمان نەدەکرد بۆ ئەوەی بە شایستەیی مزگێنییەکە بژین. کاتێک ئەم بڕگەیەی نووسی، نیگەرانییەکەی لەسەر بەرپرسیارێتیی کۆمەڵەکە بوو. دەیویست ببیستێت کە فیلیپییەکان وەک کۆمەڵێک بە یەک ڕۆح و بە یەک بیر بەهێز دەوەستان، بە گەرموگوڕی هاوکارییان دەکرد بۆ باوەڕی مزگێنییەکە.
هیچ شتێک ئەوەندە شایەتیی مزگێنی تێک نادات و ناشرینی ناکات وەک ناکۆکی و خۆپەرستی لەنێو گەلی خودا. مەسیحییە ناکۆکەکان ئەو پەیامە بێناوبانگ دەکەن کە بانگەشەی خۆشەویستییەکەی دەکەن. کاتێک ئیرەیی و حەسادەت دێنە ناوەوە بۆ ڕێگریکردن لە هاوبەشیی ئەوانەی کە دەبێت دڵ بە دڵ و شان بە شان پێکەوە بۆ ڕاستیی خودا بوەستن، کاریگەرییەکەی لەسەر جیهانی دەرەوە زۆر جێی داخە. ئەندامە ڕزگارنەکراوەکانی خێزانەکانی باوەڕداران بەتایبەتی کاریگەرییان لەسەرە. هیچ شتێک ئەوەندە زیانبەخش نییە بۆیان وەک ئەوەی بزانن کە گەورەکانیان بە یەکگرتوویی پێکەوە بۆ وشەی خودا نەوەستاون.
ئایا شتێک لەم بڕگەیەدا نییە کە شایەنی تێڕامانێکی وردی باوەڕدارانی ئەمڕۆ بێت، ئەوانەی بە ناوی خوداوەند عیسای مەسیح کۆدەبنەوە؟ ئایا ئێمە ڕێگەمان نەداوە کەسایەتییەکان، دەمەقاڵێ و ناکۆکی شایەتیی ئینجیل ناشیرین بکەن و بەربەستی بۆ دروست بکەن؟
ناکۆکی لە کڵێسای ناوخۆیی ڕەنگە ڕێگر بێت لە کاری مزگەوتبێژەکە. لە لایەکی ترەوە، دەبێت دان بەوەدا بنرێت کە هەندێک کە خاوەنی بەهرەی مزگەوتبێژین، بە شێوەیەکی بەرچاو گرنگی هاوبەشییان لە شایەتی مزگەوتدا پشتگوێ خستووە. ئەوان دەستیان پێکردووە بەبێ پشتگیریی پڕ لە نوێژی پیرۆزانی بەتەمەنتر و خوداپەرستتر و دواتر تووشی سەرسوڕمان و خەم بوون بەهۆی نەدۆزینەوەی هاوکارییەکی گەرمتر لەو کڵێسایانەی کە لە سەرەتادا بڕیارەکانیانی پشتگوێ خستبوو.
مزگەوتبێژ خزمەتکاری پەروەردگارە و بۆیە ملکەچی فەرمانی مرۆڤ نییە. بەڵام هاوبەشی بەرپرسیارێتیی هاوبەشی لەخۆدەگرێت، و مزگەوتبێژان پێویستە لەبیر نەکەن کە دیاریی مزگەوتبێژی بە پێویست لەگەڵ لەخواترسی نییە و هەمیشە لەگەڵ خۆیدا بڕیاری باش و دانایی دروست هەڵناگرێت. گرنگە بۆ مزگەوتبێژ خۆبەزلنەزانین بڕوێنێت ئەگەر بیەوێت هاوبەشییەکی گەرموگوڕی کۆڕەکانی باوەڕداران هەبێت.
کاتێک ڕۆحێکی بێفیزی لەلایەن مژدەدەرەوە دەردەکەوێت و هاوکارییەکی بەهێز لەلایەن کڵێسایەکی ناوخۆییەوە هەیە، دەکرێت پشت بە خودا ببەسترێت کە بە هێزێکی گەورەوە کار بکات بۆ ڕزگارکردنی ڕۆحە ونبووەکان و بەرەکەتدارکردنی گەلەکەی. ئەمە تێکەڵەیەکە کە دوژمن لێی دەترسێت. کاتێک ئەوانەی لە کۆمەڵی باوەڕداران دان بە خۆشەویستییەوە دەڕۆن و خەمی شتەکانی خودایانە، پێویست ناکات لە هێرشەکانی هێزە خراپەکان - سروشتی یان سەرووسروشتی - لە دەرەوە بترسن. سوپای ناپیرۆز چارەنووسی خۆیان لە هاوبەشیی دڵخۆشیی پیرۆزەکانی خودا دەخوێننەوە و تێیدا بەڵگەی ڕاستیی قسەکانی خودا دەبینن:
"لەسەر ئەم بەردە من کەنیسەکەم بنیاد دەنێم؛ و دەروازەکانی دۆزەخ بەسەریدا زاڵ نابن" (مەتا ١٦:١٨).
ئەو بیرۆکەیەی کە زۆر کەس پێدەچێت لە مێشکیاندا بێت کاتێک مەتتا ١٦:١٨ دەخوێننەوە ئەوەیە کە کڵێسای خودا وەک شارێکی گەمارۆدراوە، لە لایەن دوژمنانی پەروەردگارەوە گەمارۆدراوە و شەڕێکی بەرگری دەکات، هەرچەندە بە بەڵێنی سەرکەوتنی کۆتاییەوە. بەڵام ئەمە ئەو وێنەیە نییە کە پەروەردگارمان پێشکەشی کردووە. سوپایەکی داگیرکەر یان گەمارۆدەر دەروازەکانی شارەکانی لەگەڵ خۆی نابات. ئەوە دۆزەخە، یان هادیسە، یان جیهانی تاریکییە کە لە لایەن هێزەکانی ڕووناکیەوە گەمارۆدراوە کە شەڕێکی بەرگری ناکەن، بەڵکو شەڕێکی هێرشبەری دەکەن. بەڵێن بەوان دراوە کە
"دەروازەکانی دۆزەخ زاڵ نابن."
ئەمە ئەو “لەناوچوونە”یە کە لە فلیپییەکان 1:28دا باسی لێوە کراوە.
هاوبەشی لەم جەنگە هێرشبەرانەیەدا ناتوانرێت بە تەواوی ئەزموون بکرێت بەبێ ئازارچەشتن، بەڵام ئەمە بە شانازییەک دادەنرێت لەلایەن ئەوانەی کە لەژێر ئاڵای خوداوەندی هەستاوەدا دەجەنگن. بەو جەنگاوەرانە دەدرێت، وەک پاداشتێکی زۆر خوازراو، نەک تەنها متمانە بە مەسیح وەک ڕزگارکەر بکەن، بەڵکو بە پیاوانە ماندوو ببن و ئازار بچێژن بۆ ئەوەی ناوی ئەو شکۆدار بکرێت لەو شوێنەی کە ڕەتکرایەوە و لە خاچ درا، و بەسەر ئەوەشدا کە زۆر زوو دێت بۆ فەرمانڕەوایی کردن.
چەند بە پیرۆزی و چەند بە تەواوی ڕەسوڵ چووە ناو ئەم ماندووبوون و ئازارەوە! بە خۆشییەوە بەرگەی گرت و ئازاری چەشت بۆ ئەوەی مەسیح شکۆدار بکرێت. تەنانەت لەو کاتەشدا کە ئەم نامەیەی نووسی، ئەو زیندانییەک بوو بۆ خودا لە زیندانێکی ڕۆمانی. لە هەمان کاتدا، هەندێک لە پیرۆزەکانی فیلیپی بە ئاسوودەیی و تەمبەڵی دەژیان و کەوتبوونە دەمەقاڵێ لە نێوان خۆیاندا. قسەکانی پۆڵس لە فیلیپییەکان 1:30 بە دڵنیاییەوە دڵ و ویژدانیانی دەجووڵاند، کاتێک ژیانە ئاسانەکانی خۆیان بەراورد دەکرد بە ئازارەکانی خزمەتکارە خۆشەویستەکەی مەسیح، کە لە زینداندا بوو بەهۆی دڵسۆزیی بێخۆخوازییەکەی بۆ خوداکەی کە خۆشی دەویست. با فێر بین بە هەمان ڕۆح بڕۆین و هەمان شت بیر بکەینەوە.