ئەم بەشە بەراورد دەکات لە نێوان ژیر و گەمژەدا، جەخت دەکاتەوە لەسەر ئەوەی چۆن کردار و قسەکانیان کەسایەتی ڕاستەقینەیان ئاشکرا دەکەن و کاریگەرییان لەسەر ماڵ و کۆمەڵگاکانیان هەیە. ئەمە جەخت دەکاتەوە کە باوەڕی ڕاستەقینە لە ڕێگەی گوێڕایەڵی و ژیانی ڕاستودروستەوە دەردەکەوێت، نەک تەنها قسەی سەرزارەکی. هەروەها دەقەکە باس لە گرنگی ئارامگرتن و هەوڵەکانی چاکسازی دەکات لە مامەڵەکردن لەگەڵ ئەوانەی هەڵە دەکەن، لەبری دوورخستنەوەی خێرا، و پێویستی ئارەزوویەکی دڵسۆزانە بۆ ڕاستی بۆ بەدەستهێنانی دانایی.
ژنی دانا و ژنی گێل بە پێچەوانەیەکی بەرچاو لە ئایەتی یەکەمی ئەم بەشەدا دەهێنرێنە بەردەممان.
ژنی دانا ماڵەکەی بە ڕێگەی ڕاستدا بە ڕاوێژ و نموونە بەڕێوە دەبات. ئەو هەنگاوەکانیان بەپێی ووشەی پەروەردگار ئاراستە دەکات. بۆیە ماڵەکەی لەسەر بناغەیەکی نەجووڵاوی ڕاستودروستی دامەزراوە.
ژنە گێلەکە بەهۆی ڕەفتاری خراپییەوە و فێرکردنی ناپەسەندەوە، خەم بۆ خۆی کۆدەکاتەوە و پەژارە بۆ منداڵەکانی. دایکی موسا و ئەحازیا بەراورد بکە (پەرتووکی دەرچوون 2:0؛ 2 ساڵنامەکان 22:2-3).
شێوازی ژیان دەیسەلمێنێت ئایا کەسێک بەڕاستی لەگەڵ خودا دەڕوات یان نا. شایەتیی لێوەکان بێ بەهایە ئەگەر بە ڕەفتار پێچەوانە بکرێتەوە. ئەو کەسەی لە پەروەردگار دەترسێت، تایبەتمەند دەبێت بە خوداپەرستی و دڵسۆزی.
“ئەوەی دەڵێت لەو دەمێنێتەوە، دەبێت خۆشی بەو شێوەیە بڕوات، وەک چۆن ئەو ڕۆیشت” (یەکەم یۆحەننا ٢:٦).
ڕێگا چەوتەکان کە دژ بە ویستی ئاشکراکراوی ئەون، دەیسەلمێنن کە خودا بەڕاستی سووکایەتی پێکراوە و لێی ناترسرێت؛ ئەو ڕاستی دەوێت. قسەکردن لەسەر ڕێزگرتن لەکاتێکدا گوێڕایەڵی داخوازییەکانی سروشتێکی خۆپەرست و جەستەیی دەبیت، دووڕووییە. ئەمە داوی ساول بوو.
سەموئیل پوختەی پرسی گوێڕایەڵی کردەوە کاتێک گوتی: "ئا ئەوەتا، گوێڕایەڵی باشترە لە قوربانی، و گوێگرتنیش باشترە لە چەوری بەرخەکان" (1 سەموئیل 15:22).
شایەتی خودی خەڵکەکە سەلماندی کە پێغەمبەر شەموئیل بە ترسی خودا لەبەردەمیاندا ڕەفتاری کردبوو (1 شەموئیل 12:0).
گەمژەکە بە دەمی خۆی و بە شانازییە پووچەکەی خۆی مەحکوم دەکات. قسەکانی داناکان حاڵی دڵەکانیان دەردەخەن. ئەوان دەتوانن وەڵامی نەرم بدەنەوە کە تووڕەیی دوور دەخاتەوە و لە قسەکردندا خاون و لە بیستندا خێران. گفتوگۆیان ئەو داناییە ئاشکرا دەکات کە تێیاندا هەیە. سەیری گۆلیاس و داود بکە (1 ساموێل 17:41-49).
بێگومان کارێکی زۆر توند دەبوو کە گاكان بکوژرێن بۆ ئەوەی ئاخوڕێکی پاک هەبێت. مەبەستەکە بێگومان بەدەست دەهات، بەڵام بە چ نرخێک!
هێزی گا دەبێتە هۆی دەوڵەمەندبوونی کێڵگە. بۆیە، زۆر شایەنی کاتە کە بە بەردەوامی ئاخوڕەکە پاک بکرێتەوە.
"ئایا خودا گرنگی بە گاکان دەدات؟ یان بەتەواوی لەبەر خاتری ئێمە وای دەڵێت؟ لەبەر خاتری ئێمە، بێگومان، ئەمە نووسراوە" (1 کۆرنسۆس 9:9-10).
خەمناکە چۆن کۆمەڵەکان هەندێک جار بە خێرایی پەنا دەبەنە بەر دوورخستنەوەی پیرۆزە کێشەدارەکان. ئەمە زۆر زیادبوون و بەرەکەت دەبڕێتەوە کە ڕەنگە ڕووی دابایە ئەگەر ئارامگری و نیعمەت بەکاربهاتایە. زۆر جار وا دادەنرێت کە ئامانجی گەورەی ڕێکخستن لە ماڵی خودا ئەوەیە تاوانبارەکە دووربخرێتەوە؛ لە کاتێکدا ڕاستییەکە بە تەواوی پێچەوانەیە. یەکەمایەتیی یەکەمی ئێمە دەبێت بە جیددی هەوڵ بدەین بۆ گەڕاندنەوەی کەسە هەڵەکەرەکە.
ئەگەر هەڵوێستمان لەبەردەم خودا ڕاست بێت، هاوار بۆ خودا دەکەین و خۆمان لەگەڵ گوناهباردا دەناسێنین. لە کۆتاییدا، ئەگەر هەموو شتێک بێ سوود بێت، و خراپەکارەکە لە گوناهەکەیدا بەردەوام بێت، ڕەتی بکاتەوە تۆبە بکات، دەرکردن لە کەنیسە دوا دانپێدانانی خەمناکە کە دەبێت دۆخەکە لە دەستی خودا بەجێبهێڵرێت.
بۆ هێنانەپێشەوەی بابەتەکە لەبەردەم پيرۆزەکان و گرتنەبەری ڕێوشوێنی خێرا، پێش ئەوەی هەموو هەوڵێک درابێت بۆ چاککردنەوەی تاوانبارەکە، ڕەنگە کۆمەڵەکە پاک بکاتەوە؛ بەڵام ئەوە بە زیانی هەمووان دەبێت. پێویستمان بە یەکترە. بەرەکەت و گەشەکردنی جەستە بەدەست دێت کاتێک کارکردنێکی کاریگەرانەی هەموو بەشێک هەبێت.
چەند باشترە پاککردنەوە بە ڕێنماییکردنی برایەکی گومڕا بۆ تۆبە، بەم شێوەیە گوناهەکەی دادەپۆشێت، لەوەی کە دووری بخەیتەوە پێش ئەوەی هەموو ڕێگایەکی گونجاو تاقیبکرێتەوە لە هەوڵدان بۆ گەڕانەوەی بۆ لای خودا! (بڕوانە داوەران 20:35-48؛ داوەران 21:1-3).
ووتەکانی ئەو کەسەی شایەتییەکی دڵسۆزانە دەدات، ڕاستن و کۆنتڕۆڵکراون. شایەتێکی درۆزن پشت پێ نابەسترێت، چونکە خۆی پابەند کردووە بە قسەی درۆ.
کریستیان بانگکراوە بۆ ئەوەی شوێنکەوتەی ئەوە بێت کە لە پلەی یەکەمدا "شایەتی دڵسۆز و ڕاستگۆیە." ڕەتکردنەوەی مامەڵەکردن بە وشەی خودا بە فێڵبازییەوە، دەبێت ئەوە بڵێت کە دەیزانێت لەسەر دەسەڵاتی وەحیی خودایی. قسەکردنی بە شانازییەوە لەسەر گومانە بێهوودەکانی مێشکی مرۆڤ، درۆکردن دەبێت لە جیاتی ڕاستی. بڕوانە پاوڵ لەبەردەم فێستوس و ئەگریپا (کرداری نێردراوان ٢٦:٢٥)؛ و سەرنجی جیاوازییە خەمناکەکە بدە لە حاڵەتی پترۆس لە ڕاڕەوی ژووری ئەنجومەنەکەدا (لۆقا ٢٢:٥٥-٦٢).
گاڵتەجاڕ ڕەنگە بەدوای ڕاستیدا بگەڕێت، بەڵام دڵی لەسەر وەڵامەکە نییە. بۆیە ناتوانێت دانایی بدۆزێتەوە. تێگەیشتووەکان بە ئارەزوویەکی ڕاستگۆیانە هان دەدرێن بۆ زانینی ڕاستی، تەنانەت ئەگەر پێویستیش بێت خۆیان و ڕێگاکانیان بەو (ڕاستییە) هەڵسەنگێنن. بۆ ئەوان، زانین بە ئاسانی دەست دەکەوێت.
ئەم بنەمای گرنگیی ویستێکی ڕاستگۆیانە بە پلەی یەکەم ڕاستە سەبارەت بە تێگەیشتن لە نووسراوە پیرۆزەکان. گاڵتەجاڕ بەردەوام هۆکار بۆ ناڕەزایەتی و قسەی بێمانا لە ووشەی خودا دەدۆزێتەوە. ڕۆحە دیندار و ڕاستودروستەکە تەنها ڕووناکی دەبینێت لەو شوێنەی ئەوی تر تاریکی دەبینێت.
ئەگەر پیاوێک سەختی هەبێت لە قبوڵکردنی ڕاستی کتێبی پیرۆز، نزیکەی هەمیشە لەبەر ئەوەیە کە ئەو دەستی گرتووە بە گوناهێکەوە کە وشەکە سەرزەنشتی دەکات. کاتێک حوکم لەسەر ئەو گوناهە دەدرێت و لە تاوانەکە پەشیمان دەبێتەوە، هەموو شتێک ڕوون دەبێتەوە.
پیلاتۆس جارێکیان پرسی، "ڕاستی چییە؟" (یۆحەننا ١٨:٣٨)
بەڵام ئەوەندە گرنگی پێنەدا چاوەڕێی وەڵامێک بکات، سەرەڕای ئەوەی ڕاستی جەستەدار لەبەردەمی وەستابوو. دانیال زۆر پێشتر سەلماندبووی کە هەموو شتێک بۆ کەسی ڕۆحانی تێگەیشتوو ڕوونە.
کاتێک ئاشکرا دەبێت کە پیاوێک سوورە لەسەر گێلێتی و هیچ بایەخێک بە ڕاستودروستی نادات، باشتر وایە وازی لێ بهێنیت. مشتومڕکردن یان گفتوگۆکردن لەگەڵ کەسێکی وادا بێ سوودە. ئەوە پیسکردنە بۆ دانا و تەنها دڵخۆشکەرە بۆ لووتبەرزی گێل.
“لەوەها کەسانە دوور بکەوەرەوە” (2 تیمۆساوس 3:5).
ژیر حیکمەتی پێدەدرێت بۆ ئەوەی بە باشی ڕێنمایی بکات. گەمژە ئارەزووی ئەم حیکمەتەی نییە. دڵی درۆزنە و لێوەکانی فریودەرن. گاڵتە بە گوناه دەکات و تێناگات لە قێزەونییەکەی. هەرگیز تێینەگەیشتووە لە پێویستیی تۆبە. بۆیە بێسوودە هەوڵبدەیت لە ڕێڕەوە سەرپێچییەکەی بیگەڕێنیتەوە.
ڕاستودروستەکان پەسەند دەکرێن چونکە خۆیان حوکم داوە و ملکەچی سزای ڕاستودروست و پیرۆزی خودا بوون. بە داننان بە بارودۆخی ڕاستەقینەی خۆیاندا، بارودۆخێکی باشتر دەدۆزنەوە. بە گوێڕایەڵی خودا دەڕۆن، ئەوان لای ئەو پەسەندن.
ئەمە بەو واتایە نییە کە کتێبی پیرۆز فێرمان دەکات کە قبوڵکردن لەلایەن خوداوە کە دەبێتە هۆی ڕزگاری، لەسەر بنەمای کارە شەرعییەکانە. بەپێچەوانەوە. وەک نموونەکەی ئیبراهیم نیشانی دا، تا مرۆڤێک بە باوەڕ ڕاستودروست نەکرێت، کارەکانی بە ڕاستودروست ڕاناگەیەنرێن. کردەوە چاکەکان هۆکاری بەدەستهێنانی ڕاستودروستکردن و لەدایکبوونەوەی نوێ نین، بەڵکو ئەنجامی ئەم بەرەکەتە گەورە و گرنگانەن.
وەک نموونەی گەمژەکان کە گاڵتە بە گوناه دەکەن و ڕێنمایی ڕەتدەکەنەوە، سەیری یەرمیا 44:15-19 بکە. لەوێ دەخوێنینەوە دەربارەی پاشماوەکە لە میسر کە وشەی پەروەردگاریان سەرپێچی کرد کە لە ڕێگەی پێغەمبەرەکەیەوە قسەی پێکرابوو.
هەموو دڵێک خۆشی یان خەمێکی نهێنی هەیە کە کەسێکی تر هەرگیز هاوبەشی ناکات. خەم و خۆشییەکانی کە بە وشە دەربڕین ناکرێن، زۆرجار لە قووڵاییەوە لە چاوی خەڵک شاردراونەتەوە.
چەندە ڕاست بوو ئەمە لەگەڵ خوداوەندە پیرۆزەکەمان خۆی! کێ تا ئێستا قووڵاییەکانی ئازاری ڕۆحی ئەوی پێواوە، یان کێ دەتوانێت بە دروستی شادییەکانی ئەوی بخەمڵێنێت؟
بۆ کاهینێکی باڵای لەو شێوەیە دەتوانین بە قورسترین خەمەکانمانەوە بچین؛ لەگەڵ ئەودا دەتوانین نهێنیترین بیرۆکەکانی شادمانی و خۆشیمان هاوبەشی بکەین.
ئەگەر گەنجەکە کە حیکمەتی سولەیمان دەخوێنێتەوە هێشتا ڕێگای ژیان ون بکات و لە کۆتاییدا تیا بچێت، ئەوا بەهۆی کەمیی ئاگادارکردنەوە یان فێرکردنی ناتەواو نابێت. بە ڕوونی و بێ گومان، خراپەکاران و ڕاستودروستان زۆرجار بەراورد دەکرێن.
لەو ئایەتانەدا سەرەتا دەربارەی ماڵی بێ یاسایان و خێمەی ڕاستودروستان دەخوێنینەوە. ماڵەکە لەوانەیە زۆر جێگیرتر دەربکەوێت، بەڵام ڕووخێنرێت؛ بناغەکانی وێران دەکرێن چونکە لەسەر لمی نوقمبوو دروستکراون. گەشتیارە ڕاستودروستەکە لە خێمەکەیدا دەژی کاتێک بەم جیهانەدا گەشت دەکات کە نامۆیە بە سروشتی نوێی. ئەم خێمەیە دەمێنێتەوە و گەشە دەکات تا ڕۆژانی خێمەنشینی کۆتایی دێت.
مرۆڤ بە سروشتی خۆی ڕێگای خۆی هەڵدەبژێرێت - ڕێگایەک کە بەلای خۆیەوە ڕاست دیارە. بەڵام کۆتاییەکەی مردنە، چونکە دژی ڕاستیی خودایە.
“کاری گێل هەموویان ماندوو دەکات، چونکە نازانێت چۆن بچێتە شار” (وتاربێژ 10:15).
شارێک هەیە کە تەنانەت گوناهبارترین و خراپترینەکانیش دەبێت ئارەزووی چوونە ژوورەوەی بکەن ئەگەر بە هیچ شێوەیەک باوەڕیان بە ژیانێکی داهاتوو هەبێت. ئەو شارە تەنانەت ئیبراهیمیش چاوەڕوانی دەکرد (عیبرانییەکان 11:10). یۆحەننا وەسفی کردووە وەک ئۆرشەلیمی نوێ و پیرۆز، لەوێ بەرخەکە کە مرد ناوەند و چرایە کە هەموو شکۆمەندی خودای لێوە دەدرەوشێتەوە.
خۆی فەرمووی، کاتێک لەسەر زەوی بوو، «من ڕێگام» (یۆحەننا ١٤:٦).
تەنها ناوی ئەوە ڕزگارییە کە بۆ گوناهبارانی ونبوو و تاوانبار ڕاگەیەندراوە. هیچ ناوێکی تر و هیچ ڕێگایەکی تر نییە کە بەرەو شاری ڕووناکی ببات.
ڕێگایەک هەیە - بەڵێ، زۆر ڕێگا؛ بەڵام هیچ کامیان ناتوانرێت بە دروستی بە ڕێگاکە دابنرێت جگە لە عیسا. کۆتایی ڕێگایەک کە ڕاست دیارە مردنە - مردنێکی ڕەوشتی، ڕۆحی، هەتاهەتایی، بەڵام بۆ هەمیشە بەئاگا!
ئەوانەی ڕێگاکە ڕەت دەکەنەوە و ڕێگایەکی بە ویستی خۆیان دەگرنەبەر، هیچ دڵخۆشی و متمانەیەکی ڕاستەقینە نادۆزنەوە.
"چونکە لە ڕاستودروستیی خودا بێئاگان، و هەوڵ دەدەن ڕاستودروستیی خۆیان دابمەزرێنن، خۆیان بە ڕاستودروستیی خودا ڕادەست نەکردووە." (ڕۆما ١٠:٣)
بۆیە ڕێگاکەیان ڕێگای گومان و نادڵنیاییە. هەرچەندە پێبکەنن، دڵ ئارام نییە، و پێکەنینەکەیان چارەنووسی ئەوەیە بە شێتی کۆتایی بێت. بڕوانە میکا لە دادوەران 17:0 و 18:14-26.
خۆزگە بەوانەی ڕەتی ڕێگاکانی مرۆڤ دەکەنەوە و ڕوو دەکەنە ئەو کە ڕێگا و ڕاستی و ژیانە!
ئەمە تاکە ئایەتە کە وشەی "پاشگەزبوو" تێیدا هاتووە لە کتێبی پیرۆزدا (KJV). ئەو چەند جارەی کە وشەی "پاشگەزبوونەوە" دۆزراوەتەوە لە وەشانی ئینگلیزیی ئێمەدا، تەنها لە کتێبەکانی یەرمیا و هۆشەعدا هاتووە. بە گشتی وەک ناتێک بەکارهاتووە، هەرچەندە وەک ناوی کار و چەند جارێکیش وەک ناو. پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت کە هیچ کام لە شێوەکانی ئەم وشەیە لە پەیمانی نوێدا نییە.
پاشگەزبووەوە کەسێکە کە دەستبەرداری ئەو پێگەیە بووە کە جارێک بۆ خودا بەدەستی هێنابوو. زۆرێک لە ڕۆحەکان لە دڵەوە واز دەهێنن زۆر پێش ئەوەی لە ژیانیاندا ببینرێت. ویژدان گڵاو دەبێت و ئەگەر خۆ-دادگاییکردن بەدوایدا نەیەت، ڕاستی دەست دەکات بە لەدەستدانی هێزی خۆی بەسەر دڵدا. ئەنجامە خەمناکەکەی شایەتییەکی تێکشکاو زوو بەدوایدا دێت تاوەکو پاشگەزبووەوەکە بۆ خۆی دەژی.
Lêbelê, girîng e ku meriv bi baldarî di navbera paşketin û murtediyê de cûdahiyê bike. Paşketî ew kes e ku nikare rastiya îtirafa xwe di jiyana xwe de pêk bîne. Murted, ji aliyekî din ve, bi tevahî dev ji rastiyê berdide, heta Xudan jî înkar dike; ev derewîniya wî îspat dike, çi dibe bila bibe îtirafa wî ya berê. Yûhenna behsa murtedan dike (1 Yûhenna 2:19), her weha Pawlos jî di Îbranî 6:0 û 10 de. Bê guman, tu bawermendekî rastîn qet nabe murted.
پیاوی چاک ڕێنمایی دەکرێت بە شایەتیدانێکی دڵسۆزانە و ژیانی لەگەڵ شایەتیدانەکەیدا هاوئاهەنگە. ئەو بەڕاستی بۆ خودا دەژی و ئەمەش ڕەزامەندی پێدەبەخشێت.
پەترۆس لە دڵەوە گەڕاوە بوو زۆر پێش ئەوەی بکەوێت؛ بۆیە، دڵنیا دەبینەوە، داودیش بە هەمان شێوە بوو. لە هەڵوێستی دڵسۆزانەی شەدرەخ، میشاخ، و عەبەد نەگۆدا، پیاوانێک دەبینین کە دڵیان پابەند بوو بە بنەما خوداییەکانەوە کاتێک لە نهێنیدا بوون. بۆیە لە ئاشکرادا سەرکەوتن (دانیال 3:0).
ژیر و سادە زاراوەی ڕێژەیین. ئەوان زیاتر ئاماژە بە باری دەروونی ناکەن، بەڵکو بە ترسی پەروەردگار لە لایەکەوە و خۆبەسەربوونێکی بێباکانە لە لایەکی ترەوە.
سادەکان ئامادەن باوەڕ بە هەر شتێک بکەن کە پیاوانێکی وەک خۆیان گەمژە دەیڵێن. کەچی ئەوان گومان دەکەن لە ڕاستییە هەرە ڕوونەکانی وەحی خودا. هەمان ئەو پیاوەی کە گومان لە ڕاستیی خودا دەکات، باوەڕێکی بەهێزی بە گەورەترین بێماناییەکان هەیە. بێباوەڕەکە دەتوانێت بێ دوودڵی باوەڕ بکات کە ئەو نەوەی زنجیرەیەکی درێژی ئاژەڵە نزمەکانە، کە لە پرۆتۆپلازمەوە دەست پێدەکات تا دەگاتە مەیموون. کەچی ئەو گاڵتە بە مەسیحییەکە دەکات کە بە باوەڕ تۆماری ئیلاهی وەردەگرێت کە
"خودا مرۆڤی ڕاستودروست دروست کردووە؛ بەڵام ئەوان زۆر داهێنانیان دۆزیوەتەوە" (وتاربێژ ٧:٢٩).
پیاوی ژیر متمانە بە خۆی ناکات و متمانە بە وشەی خودای زیندوو دەکات. هەنگاوەکانی بە وشەکە ڕێکدەخات، بە باشی ئاگاداری ڕێگاکانی دەبێت.
لە ترسی یەزدان، پیاوی دانا لە خراپە دوور دەکەوێتەوە. گەمژەکە گوێ بە کەس نادات و بەدوای ئارەزووە گڵاوەکانی دەکەوێت. بە متمانەبەخۆبوونی لووتبەرزییەوە پەلە دەکات بەرەو لەناوچوونی خۆی. ئەگەر لە گەمژەییەکەیدا بەرەنگاری بکرێتەوە، بە تووڕەییەوە دەتووڕێت. بەڵام خۆی دەبینێتەوە کە بووەتە ئامانجی ڕقی خەڵکی دیکە، بەهۆی پیلانە خراپەکانییەوە. لە گەڕان بەدوای چێژە خراپەکاندا گەمژەیی بەشی دەبێت.
کاتێک ڕاکردنی شێتانەی تەواو دەبێت و ساڵانی بێباکیی تێدەپەڕێت، لە لاوازی و هەژارییەکەیدا سەری بۆ دانایی ڕاستودروستان دادەنەوێنێت. لە کۆتاییدا ناچار دەبێت دان بەوەدا بنێت کە ئەوان بەشی باشترینیان هەڵبژاردبوو. چاکەکاران خۆیان تەرخان دەکەن بۆ بەدەستهێنانی دانایی. بە زانست تاجدار دەکرێن و ڕێزیان لێدەگیرێت، کاتێک سادەکان سووکایەتییان پێدەکرێت. شاول و داود بەراورد بکە.
لەم جیهانەدا، کە چاوچنۆکی فەرمانڕەوایی دەکات، دەوڵەمەندەکان هەمیشە زۆریان دەبێت بۆ ستایشکردن و سەرسامبوون پێیان؛ لە کاتێکدا هەژارەکان سووکایەتییان پێدەکرێت و چەوسێنراونەتەوە. هەڵەیە بەم شێوەیە ڕەفتار بکرێت؛ چونکە خودا زۆرجار هەژارانی زەوی هەڵدەبژێرێت بۆ ئەوەی دەوڵەمەند بن لە باوەڕدا (یاقوب 2:5).
خودا هەموو شتێک دەبینێت، و پاداشتی ئەوانە دەداتەوە کە لە مامەڵەکردنیاندا لەگەڵ هەژاراندا میهرەبان و دڵسۆزن. ئەو دەبینێت کە میهرەبانی و ڕاستی لە بەرامبەردا بە بەخشندەکان دەدرێت. شازادەکانی یەهودا بەراورد بکە بە عەبەدمەلەک (یەرمیا 38:1-13؛ یەرمیا 39:15-18).
کار قازانجدارە بەهۆی ئەوەی چی بەرهەم دەهێنرێت و چونکە دەستەکان پڕ دەکاتەوە و مێشک سەرقاڵ دەکات. ئەمە زۆر مەترسیی خۆدانەدەست بە سروشتێکی گەندەڵ کەم دەکاتەوە.
بەڵام تەنها قسەکردن و خۆهەڵکێشانی پووچ دەبێتە هۆی هەژاریی ماددی و ڕۆحی.
چەند گونجاوە ئەو دوعایە بۆ بوونەوەرە کەوتووەکان، «ئەی یەزدان، پاسەوانێک لەبەردەم دەمم دابنێ؛ دەرگای لێوەکانم بپارێزە» (زەبوورەکان 141:3)!
سەیری مەسەلی دوو کوڕەکە بکە. یەکێکیان لە ڕەزەکەدا کاری کرد و قازانجی کرد؛ ئەوی تریان وتی کار دەکەم، بەڵام نەی کرد: تەنها قسەی سەر زمان بوو (مەتا ٢١:٢٨-٣١).
جا هەژار بێت یان دەوڵەمەند لە سامانەکانی ئەم جیهانەدا، داناکان هەمیشە دەوڵەمەندن چونکە خاوەنی گەنجینەیەک کە هەرگیز لەناو ناچێت. گەمژە، هەرچییەک خاوەنی بێت، تەنها پڕە لە گەمژەیی، و لە کۆتاییدا هیچ سوودێکی پێ ناگەیەنێت.
دەربارەی نابال، ئەبیگایل وتی: «نابال [گەمژەیەک] ناویەتی، و گەمژەیی لەگەڵیدایە» (1 ساموێل 25:25).
و ئەم وشانە ڕاستن بۆ هەموو ئەوانەی وەک ئەون. ئەمنۆن نموونەیەکی گونجاوە بۆ ئەم کۆمەڵە ناخۆشە (2 ساموێل 13:13). بۆ پاداشتی هەمیشەیی ژیرەکان، بڕوانە دانیال 12:3.
لە پەندەکانی سلێمان 14:5 شایەتێکی دڵسۆزمان هەبوو (کەی جەی ڤی)؛ لێرەدا شایەتێکی ڕاستگۆمان هەیە. کەسێکی وا ڕۆحەکان ڕزگار دەکات.
پەروەردگارمان خۆی نیشان دەدات بە دوو سیفەتی "شایەتی دڵسۆز و ڕاستگۆ" بۆ لادیکیا (وهحی 3:14). لە ڕۆژگارێکی ساردوسڕی و بێباکیدا، ئەو هەم وەک هەڵگری شایەتیی دڵسۆز دەمێنێتەوە، کە ڕاستی دەپارێزێت، و هەم وەک شایەتی ڕاستگۆ، کە هەموو ئەوانە ڕزگار دەکات کە بە تۆبەکردنەوە سەری خۆیان دادەنەوێنن.
شایەتێکی فێڵباز بە هەموو شێوەیەک پێچەوانەی ئەمەیە. ئەو بە سووکی و بێباکانە مامەڵە لەگەڵ فێرکردنەکانی کتێبی پیرۆز دەکات، کە دەبێتە هۆی زیانێکی هەتاهەتایی بۆ ئەوانەی باوەڕ بە گومانە ناپیرۆزەکانی دەکەن.
"ئەگەر کوێر ڕێبەری کوێر بکات، هەردووکیان دەکەونە ناو چاڵەکە." (مەتا 15:14)
بەراورد بکە موسا لەگەڵ یانیس و یامبریس (2 تیمۆساوس 3:8).
مەبەستی ڕۆحی پیرۆز لە ئیلهامبەخشین بە سلێمان بۆ نووسینی پەندەکان ئەوە بوو کە ترسی یەهوڤا فێر بکات. ئەوەی ئەم وانەیەی فێربووە، متمانەیەکی بەهێز و شوێنێکی پەنا دەدۆزێتەوە. ئەوە ترسی کۆیلانەی کۆیلەیەکی بێدەسەڵات نییە، بەڵکو ئەو ڕێزگرتنە کوڕانەیەی منداڵانی خۆشەویستە. ئەوانە دڵخۆشن بە دۆزینەوەی کانییەکی ژیان و ڕێنمایی بۆ ڕێگای زەمینییان، بۆ ئەوەی لە داوەکانی مەرگ دوور بکەونەوە.
منداڵان لە ئایەتی 26 بە واتایەکی ڕەوشتی بەکارهاتووە. پەیوەندی لەگەڵ خودا، وەک ئێستا دەیزانین، ئاشکرا نەکرابوو پێش ئەوەی کوڕی خودا بێتە ناو جیهان بۆ ناساندنی باوک. بەڵام ئەوانەی بەڕاستی لە گەورە دەترسان وەک منداڵەکانی ئەژمار دەکران هەرچەندە ڕۆحی کوڕایەتییان وەرنەگرتبوو، کە توانای پێدەدان هاوار بکەن، "ئاببا، باوک." سەیری کۆرنێلیۆس بکە (کرداری نێردراوان 10:0).
پلە و ناونیشانی پادشایەک هیچ مانایەکی نییە ئەگەر کەسێک نەبێت بۆ داننان بە دەسەڵاتەکەی.
کاتێک پەروەردگار عیسا «لە کاتەکانی خۆیدا... دەریدەخات، کێیە دەسەڵاتداری پیرۆز و تاقانە، پاشای پاشاکان، و پەروەردگاری پەروەردگاران» (تیمۆساوس یەکەم ٦:١٥)،
هەموو دروستکراوی ڕزگارکراو لەبەردەمی ئەودا کڕنۆش دەبەن. داود و ئیشبۆشەت ئایەتەکە ڕوون دەکەنەوە (2 ساموێل 3-4).
پیاوی خودا توانای کۆنترۆڵکردنی ڕۆحی خۆی دەبێت. بە کۆنترۆڵکردنی خۆی، تێگەیشتنێکی گەورە نیشان دەدات؛ ئەو کەسەی خۆکۆنترۆڵکردنی نییە ناتوانێت سوود بە خەڵکی بگەیەنێت.
ڕۆحێکی پەلەپەل تەنها گەمژەیی بەرز دەکاتەوە و ڕێگر دەبێت لە تێگەیشتنی دانایی ڕاستەقینە. تووڕەیی خراپ هەمیشە نیشانەی لاوازییە. ئەو پیاوەی کە دەزانێت بیری خودای هەیە، دەتوانێت بە ئارامی چاوەڕێی ئەو بکات. بڕوانە میکایا و سدکیا کوڕی کەنەعانا (1 پاشایان 22:24-25).
دڵێکی ساغ دڵی کەسێکە کە لەبەردەم یەزدان شکاوە و فێربووە کە خۆی لەوە بەرزتر نەبینێت کە پێویستە بیبینێت.
حەسادەت کەمیی خۆ-هەڵسەنگاندن ئاشکرا دەکات. لە مەسیحییەکدا، ئەگەر نەتوانێت بە نهێنی خۆی بچووک بکاتەوە، ئەوا نیشانەی تێکچوونێکی نزیکی فێرخوازییەکەیەتی. ئەمە هۆکاری شاراوەی ناخۆشییەکەی ئاساف بوو تاوەکو چوو بۆ پەرستگای یەزدان (زەبوورەکان ٧٣:٠).
بە توندی مامەڵەکردن لەگەڵ هەژاران سەرزەنشتکردنی خودایە کە دەوڵەمەند و هەژاری دروست کردووە. دانایی نادیاری ئەو ڕێگە دەدات هەندێک لە ناڕەحەتیدا بن، لە کاتێکدا ئەوانی تر زیاتر لەوەیان هەیە کە دڵ ئارەزووی دەکات.
ئەوەی ڕێز لە خودا دەگرێت، پێویستداران بەوە دەزانێت کە بۆ تاقیکردنەوەی دڵەکانی ئەوانەی لە بارودۆخێکی ئاسوودەتردان بەجێهێڵراون. هەروەها بەهای ئەو ئیمتیازە دەزانێت کە خزمەتیان بکات بەپێی توانای خۆی، بەو شێوەیە چاکەی خودایان پێ نیشان دەدات. سەیری حاڵەتی مەفیبۆشەت بکە (2 ساموئێل ٩:٠).
مردنی خراپکاران و ڕاستودروستان بە شێوەیەکی زۆر جیاواز دەردەکەون، وەک ژیانیان. خراپکارەکە بەهۆی گوناهەکانیەوە لادەبرێت. ئەو دەچێتە ناو هەتاهەتاییەکی بێئومێدییەوە بۆ ئەوەی لەبەردەم دادپەروەریی هەرەبەتوانادا ڕووبەڕووی تۆمارە تاوانبارەکەی ببێتەوە.
ڕاستودروست لە دڵدا لە کاتی ژیانیدا لەبەردەم خودای پیرۆزدا ڕووبەڕووی گوناهەکانی بووەتەوە. ئەو لە دوای مردن لە هیچ دادگاییکردنێک ناترسێت، بۆیە ئەم جیهانە بە هیوایەکی متمانەپێکراو بۆ شادی و بەختەوەری داهاتوو جێدەهێڵێت. بەلعام ئاواتی بە مردنێکی لەو شێوەیە دەخواست بەڵام پێچەوانەکەی دۆزییەوە (ژمارە ٢٣:١٠؛ ژمارە ٣١:٨). ستێفانۆس ئەم متمانەیەی دەزانی. توانی چۆک دابنێت و بمرێت لەگەڵ نوێژێک بۆ لێخۆشبوونی بکوژەکانی لەسەر لێوەکانی (کرداری نێردراوان ٧:٥٩-٦٠).
ژیری و تێگەیشتنی پیاوی تێگەیشتوو ئەو داناییە دەردەخات کە لە دڵیدایە؛ لە کاتێکدا ڕەفتاری بێمانای گەمژەکان زۆر بە ڕوونی دەریدەخات چی لە دڵیاندا هەیە. سەیری تێبینیی ئایەتی ٢٤ بکە.
مێژوو هەمیشە نموونەیەکی بەردەوامە بۆ ئەوەی لەم پەندەدا ڕاگەیەندراوە. گەلان، وەک تاکەکان، دادوەرییان لەسەر دەکرێت بەپێی ڕێگاکانیان. هیچ وڵاتێک کە وازی لە ڕێگای ڕاستودروستی نیشتمانی هێنابێت، بۆ ماوەیەکی زۆر گەشەی نەکردووە.
کاتێک لووتبەرزی و خۆبەزلزانی، لەگەڵ چاوچنۆکی و دڵڕەقی، زاڵ بووبێت، کاتی زەلیلبوون دوور نەبووە. ئیسرائیل هەمیشە دەبێتە وانەیەکی گەورە بۆ هەموو گەلان. کاتێک وشەی خودا بەنرخ بوو و ویستی ئەو ڕێزی لێگیرا، ئەوان سەرکەوتن. کاتێک گوناه و پشتگوێخستنی خودا زاڵ بوو، ئەوان بوونە مایەی شەرمەزاری.
ڕاستی گوت ئەو کەسەی کە گوتی، "ئیسرائیل ستوونی خوێیە بۆ نەتەوەکان، هاوار دەکات بۆ هەموو خەڵک، 'بیرتان بێت!'"
کاتێک باڵوێزێک دانایی و ژیری نیشان دەدات، پاشا بەهای خزمەتەکانی دەزانێت. بەڵام ئەگەر ئامۆژگارییەکەی کارەساتبار دەربچێت، تووڕەیی پاشا سنووری نابێت.
با ئەوانەی دەیانەوێت خزمەتی پاشایەکی مەزنتر بکەن، بەو داناییە بناسرێنەوە کە وایان لێدەکات بەهای ڕاستەقینەیان هەبێت لەو کارەی کە ئەو پێی سپاردوون. سەیری داریوش و دانیال بکە، بە پێچەوانەی ئەحشوێرۆش و هامانەوە (دانیال ٦:٣؛ ئەستێر ٧:٧-٩).