ئەم بەشەی پەندەکان جەخت دەکاتەوە لەسەر سەروەریی کۆتایی خودا بەسەر پلانەکانی مرۆڤدا و دادوەریی بێهەڵەی ئەو بۆ هەموو ڕەفتارێک. هانی تاکەکان دەدات ڕێگاکانیان بسپێرن بە خودا، بە ڕاستودروستی بژین، و گرنگی بدەن بە پاکی و دانایی لەسەر دەستکەوتی دنیایی. دەقەکەش وەسفی تایبەتمەندییەکانی پاشایەکی دادپەروەر و نموونەیی دەکات کە حوکمڕانییەکەی بە ڕاستودروستی دامەزراوە.
پەندی مرۆیی، "مرۆڤ پلان دادەنێت، بەڵام خودا بڕیار دەدات،" هاوتا زۆر کۆنترەکەی لە پەندەکان 16:1 دەدۆزێتەوە.
"مرۆڤ ناتوانێت هەنگاوەکانی خۆی ڕێنمایی بکات" (یەرمیا 10:23).
ڕەنگە ئەو پلان دابنێت و ڕێکی بخات، بەڵام کاتێک کات دێت بۆ قسەکردن یان کردار، وەڵامەکە لە یەهۆڤاوە دێت. بڕوانە بىلعم (ژمارەکان ٢٣-٢٤).
هەر لە کاتی کەوتنەوە بووەتە سروشتی دووەم بۆ مرۆڤ کە خۆی پاساو بدات. تا نەهێنرێتە ناو ڕووناکی پیرۆزیی خودا، دڵنیایە کە ڕەفتارەکانی بەرگری لێدەکرێت. ڕێگاکانی لە چاوی خۆیدا پاکن، بەڵام متمانەی پێناکرێت کە خۆی بە دروستی دادوەری بکات چونکە دڵ لە هەموو شتێک فێڵبازترە و بە شێوەیەکی سەخت خراپەکارە. یەزدان ڕۆحەکان دەکێشێت. تەرازووەکانی وردن. دادوەرییەکەی بێ هەڵەیە؛ ئەوە ئەو خۆیەتی کە بە شکۆمەندی ڕایدەگەیەنێت،
"تۆ لە تەرازوودا کێشرایتەوە و کەمیت دەرکەوت" (دانیال ٥:٢٧).
تەنها بە ڕێگەدان بە خودا کە دادوەر بێت بۆ گوناهەکانی، دەتوانێت مرۆڤ ڕزگارییەکە وەرگرێت کە دابین کراوە لە ڕێگەی کاری تەواوکراوی کوڕی خودا لەسەر خاچی کەلڤاری. ئەگینا مەحکومکردن دەتوانێت تەنها بەشی ئەو بێت. سەیری بێلشازار بکە (دانیال ٥:٢٥-٣٠).
وشەی سپاردن ڕەنگە بە 'خستنەسەر' وەرگێڕدرێت. ئەوەی کارەکانی خۆی دەخاتە سەر یەزدان، دەبینێت کە ئەو هەمیشە ئامادەیە هەموویان بگرێتە ئەستۆ و بیانگەیەنێتە کۆتاییەکی گونجاو. بەڵام دەبێت لەبیرمان بێت کە ئەگەر من بەم شێوەیە هەموو شتێک بسپێرم بەو، ئیتر خۆم بڕیار نادەم کە ئەنجامەکە چی بێت، بەڵکو بە متمانەوە دەڵێم،
با ویستی تۆ بێت.
خودا دەیەوێت هەموو ئارەزوویەک لە گوێی ئەودا بچرپێنرێت، و پاشان بە باوەڕەوە جێبهێڵدرێت کە ئەو بەپێی خۆشەویستی و دانایی بێهەڵەی خۆی کار بکات. سەیری حەننا بکە (1 ساموێل 1:9-20).
هەموو شتێک لە کۆتاییدا دەبێتە هۆی شکۆمەندی خودا. چیرۆکی درێژی زەوی لە گوناه و خەمدا، لە ئەنجامدا خۆشەویستی و پیرۆزییەکەی گەورە دەکات. ئەوانەی بە نیعمەتی ئەو ڕزگار کراون، بۆ هەتاهەتایە ستایشی دەکەن؛ بەڵام خراپەکارانیش لە ڕۆژی مەحکومکردنیاندا دان بە دادپەروەرییەکەیدا دەنێن.
ئەو ڕقی لە لووتبەرزییە؛ هەموو ئەوانەی بە لووتبەرزییەوە دەڕۆن، لەبەردەمی ئەودا دەشکێن، هەرچەند هەوڵ بدەن بەرگری لە هێزی ئەو بکەن. ئەوان بە تاوانبار دادەنرێن کاتێک ئەو لەسەر تەختی دادوەری دادەنیشێت. چەند باشترە ئێستا بە تۆبەکردنەوە کڕنۆش ببەین، کاتێک ئەو لەسەر تەختی نیعمەتە! سەیری ووشەی ئەو بکە سەبارەت بە دادگاییکردنی سۆدۆم و گۆمۆڕا (یەهودا ١:٧؛ ٢ پەترۆس ٢:٦).
خراپەکاریی نێوان مرۆڤەکان بە میهرەبانی و ڕاستی باشترین شێوەی ئاشت دەکرێتەوە. ئەم پەندە ئاماژە بە کەفارەتی گوناهەکانمان ناکات لەبەردەم خودا. هیچ بڕێک لە کردەوەی چاک و قسەی ڕاست ناتوانێت ویژدان لە هەستکردن بە تاوان پاک بکاتەوە و قبوڵکردن لەلای ئەوەوە بەدەست بهێنێت. بەڵام بە نیشاندانی تۆبە و قەرەبووکردنەوە بۆ کەسێک کە گوناهی بەرامبەر کراوە، زۆر یارمەتیدەر دەبین بۆ پاککردنەوەی مێشکی لە خراپەی ڕابردوو.
ترس لە یەهۆڤا دەبێتە هۆی دوورکەوتنەوە لەوەی ناپیرۆزە و دژ بە فێرکردنی دروستە. ئەم ترسە لە خودا وای لێدەکات کەسێک هەوڵ بدات خاوەنی ویژدانێکی بێ تاوان بێت هەم بەرامبەر خودا و هەم بەرامبەر مرۆڤەکان. بڕوانە پۆڵسی نێردراو (کردارەکان 24:16).
ڕاستی ئەم پەندە قسەیەکی دوورمەودایە، کە زۆر بەباشی بیر لێ ناکرێتەوە. هیچ جۆرە لادانێک قبوڵ ناکات. ئەگەر ڕێگاکانی پیاوێک بەدڵی یەزدان بێت، دوژمنەکانی ناتوانن یەک وشە دژی کەسایەتییەکەی بڵێن. ڕەنگە ڕقیان لێی بێت، بەڵام ناچارن دان بەوەدا بنێن کە خودا لەگەڵیدایە.
کەواتە ئەگەر دوژمنەکانم لەگەڵمدا لە ئاشتیدا نین، دەبێت لە خۆم بپرسم، ئایا ڕێگاکانم بەڕاستی خودا ڕازی دەکەن؟ بێگومان زوو بیرم دەهێنرێتەوە بە شتێک کە پێویستە لەبەردەمیدا دادوەری بکرێت.
ئەوەی بە بێدەنگی بەردەوام دەبێت
"بە ڕێگەی ناوبانگی خراپ و ناوبانگی باشەوە،"
دەمی دوژمنانی دادەخات. کاتی خۆی بە پاساوهێنانەوەی خۆیەوە بەفیڕۆ نادات، بەڵکو تەنها خەمی ڕازیکردنی خودایە و هەموو شتێک دەسپێرێت بەو خودایەی کە بە دادپەروەری دادوەری دەکات. ڕێچکەیەکی پیرۆز و بێفیز تەنانەت خراپترین دوژمنانیشی بێدەنگ دەکات. بڕوانە دانیال (دانیال ٦:٤-٥).
پاکیی دڵ باشترە لە هەزاران زیو و زێڕ. چەند هەژارە ئەو پیاوەی ملیۆنەکانی کۆدەکاتەوە، بەڵام ویژدانی قوربانی دەکات بۆ ئەوەی بیکات! ژیانێکی سادە، لەگەڵ مێشک و دڵێکی ئارام، و ڕۆیشتن بەپێی بنەما ڕاستودروستەکان، بێسنوور پێ باشترە لە داهاتێکی زۆر کە لەگەڵ چاوچنۆکی و کردەوە ناپیرۆزەکاندا بێت. بڕوانە نابۆس و ئەحئاب (1 پاشایان 21:0).
ئەم ئایەتە بەراورد بکە لەگەڵ پەندەکان ١٦:١. خەڵک زۆرجار وا بیر دەکەنەوە کە بە ویستی خۆیان دەڕۆن، لە کاتێکدا لە ڕاستیدا یەزدان بە ڕێگەی سەیردا ڕێنماییان دەکات بۆ فێربوون و بەرەکەتدانیان. سەیری نەعۆمی بکە (ڕووت ١:٢١).
ئەم ئایەتانە پاشای نموونەیی بیرمان دەهێنێتەوە. هەندێک جار پاشا زەمینییەکان هەڵگیراونەتەوە کە ڕقیان لە ناڕەوایی بووە و ڕاستودروستییان خۆشویستووە. بەڵام ئەم جیهانە هێشتا ناڵە دەکات بۆ هاتن و فەرمانڕەوایی پاشا ڕاستەقینەکە، کە بە دادپەروەری حوکمی نەتەوەکان دەدات، و لە دەمی ئەودا کەسی گڵاو ڕیسوا دەکرێت.
تەنها دەستنیشانکراوی خودایە کە تەختەکەی بە ڕاستودروستی جێگیر دەکرێت و هەموو جۆرە بێ یاساییەک لای ئەو قێزەونە. لەسەر لێوەکانی بڕیارێکی دڵنیا هەیە، چونکە دەمی یاساکانی دادوەریی دروست ناشکێنێت. مەسیح نموونەیەکی گەورەیە بۆ هەموو فەرمانڕەوا مرۆییەکان. بەو ڕادەیەی کە لاسایی ئەوی دەکەنەوە، ئەوان بە شێوەیەکی دروست شکۆمەندی پاشایەتی دەپارێزن.
هەرچی ڕاست و دروستە لە نێو مرۆڤەکاندا لە خوداوەیە. هەموو بێشەرمی و فێڵبازی ناڕاستگۆیانە لە چاوی ئەودا قێزەونن. بۆیە کێش و تەرازووەکانمان هەیە کە لە ناوەڕاستی ئەم بەشەدا ناسێنراون و پەیوەندی بە شکۆی پاشایەتییەوە هەیە. چونکە هەمان پاکی و بێگەردی کە بڕیاری پاشا ڕاستگۆکە ئاراستە دەکات، کاریگەریشی هەیە لەسەر ئەو پێوانانەی کە هەژارترین هاوڵاتییەکانی بەکاری دەهێنن.
پاشا بە قسەی ڕاست دڵخۆش دەبێت و قسەی دروستی خۆش دەوێت. تووڕەییەکەی وەک سزای مەرگە، بەڵام دانایی هێوری دەکاتەوە. لە ڕەزامەندی ئەودا ژیان و بووژانەوە هەیە. ئەگەر ژیان لە ڕووناکی ڕووخساری پاشایەکی زەمینیدا بێت، چەند زیاتر ژیان لە ڕووناکی پاشای پاشاکاندایە-
“لەبەردەم تۆدا پڕیی شادییە” (زەبوور ١٦:١١)
بڕوانە داود (2 ساموئێل 3:36).
بەراورد بکە لەگەڵ تێبینییەکانی پەندەکانی سلێمان 2:1-9. پیاوی دانایی و تێگەیشتن چارەنووسی خۆی بۆ هەردوو جیهان دابین کردووە (بڕوانە دانیال 5:11). ئاسانە فریو بدرێیت بە داناییەکی ساختە کە لە سەرەوە نایەت، بەڵکو زەمینی، هەستپێکراو، و شەیتانییە. ئەو داناییەی کە بە ترس لە پەروەردگار دەست پێنەکات، ساختەی شەیتانە. خەڵکی لووتبەرز و دنیایی لەوانەیە شانازی بکەن کە هەموو زانیارییەکیان هەیە بەڵام نازانن چۆن لە خراپە دوور بکەونەوە. ئەوان ڕێگای گەورەی ناڕەوایی دەگرنەبەر.
لووتبەرزی بووە هۆی تیاچوونی سەر فریشتەیەک، هەروەک چۆن بووە هۆی لەناوچوونی بێشومار پیاو و ژن لەسەر زەوی. ئەوە پێشەکییەکی دڵنیایە بۆ کەوتن؛ خودای بەرز و بڵند کە لە ئەبەدییەتدا نیشتەجێیە، ناتوانێت ڕێگە بدات بە خۆبەزلزانینی دروستکراوەکەی بەبێ کۆنترۆڵ بڕوات. زۆر باشترە کە لە چاوی خۆتدا بچووک بیت و هاوڕێیەتییەکی دڵخۆشانە لەگەڵ بێفیزەکان بدۆزیتەوە، وەک لەوەی بەشداری بکەیت لە هەوڵەکان و گەنجینەکانی لووتبەرزەکان لە ڕۆحدا.
کاتێک مرۆڤ لووتبەرزی لە کەسێکی تردا دەبینێت، ئەو کاتە ناشرینییەکەی بە ڕوونی ئاشکرا دەبێت. چەند جارێک بە ئاسوودەیی لە خۆماندا قبووڵی دەکەین ئەوەی کە کاتێک لە کەسێکی تردا دەیبینین، پڕمان دەکات لە بێزاری. بەڵام خودا سەرنجی بچووکترین سەرەتای لووتبەرزیی بێ دادگاییکراو دەدات لە هەر دڵێکدا.
کام مێشک دەتوانێت تێبگات چەند قێزەونە هەمووی لای ئەو! با دڵنیا بین کە ئەم گوناهە کوشندەیە لەبەردەمیدا پشکنینی بۆ بکرێت، پێش ئەوەی بمانباتە خەمێکی هەمیشەیی! بڕوانە هامان (ئەستێر 5-7).
ئەم پێنج ئایەتە زنجیرەیەک پەند پێکدەهێنن لەسەر بەهای بەکارهێنانی دانایی بۆ کاروباری جۆراوجۆری ژیان. بە داناییەوە هەنگاونان لە حاڵەتێکدا کە ئاستەنگی سەختی تێدایە، ئەنجامێکی باش دڵنیا دەکاتەوە. ئەمە ڕاستە بۆ ئەوانەی کە متمانە بە یەهۆڤا دەکەن و خۆشیی خۆیان لە گوێڕایەڵیکردنی ئەودا دەدۆزنەوە.
کاتێک حیکمەت حوکمڕانی ناخی بوونمان دەکات، ڕەفتارمان ژیرانە دەبێت. لێوی میهرەبان دڵێکی بێفیز و ئامادەیی بۆ فێربوون نیشان دەدات. ئەمە تێگەیشتنی ڕاستەقینەیە و وەک کانییەکی ئاوی ژیان، هەڵدەقوڵێت بۆ بەرەکەتدارکردنی خەڵکی تر. پێچەوانەکەی بۆ گەمژەکان ڕاستە. گەمژەییەکەیان بۆ هەر کەسێکی تێگەیشتوو ئاشکرایە.
دۆخی دڵ زۆر گرنگە. ئەگەر هەموو شتێک لەوێ ڕاست بێت، قسەکانی لێویش ڕاست دەبن. ئامۆژگاریی بەسوود و خۆشی ژیرەکان جێگەی فیزکردنە قیاسییەکانی دانایی دنیایی دەگرێتەوە. تایبەتمەندییەکانی دانایی ڕاستەقینە وەک لە یەعقوب 3:17 دا باسکراوە، تێبینی بکە، و دانپێدانانی شاژنی سەبا ببینە (1 پاشایان 10:6-9).
ئەم ئایەتە وتەکەی پەندەکان 14:12 دووبارە دەکاتەوە. جەخت دەکاتەوە لەسەر مەترسیی ڕەتکردنەوەی ڕێگای دانایی لە پێناو ڕێگای خۆهەڵبژێردراو کە تەنها بە مردن کۆتایی دێت. بڕوانە تێبینییەکەی سەر ئەو ئایەتە.
کرێکارەکە بەدوای پیشەکەیدا دەڕوات چونکە ئارەزووی ئەوەیە بە بەرهەمی ماندووبوونی تێر بێت. حەزی ئەو داوای تێربوون دەکات و بۆیەش بەردەوام دەبێت لە خزمەتەکەیدا. ئەمە وەک ئەوەیە کە خودا فەرمانی پێدا کاتێک کەوتنەکە مرۆڤی لە باخەکە دەرکرد، و فەرمانی پێدرا نانەکەی بە ئارەقی نێوچاوانی بخوات. سامانی بەدەستهاتوو بەبێ ماندووبوون بەگشتی دەستکەوتێکی زۆر مەترسیدارە. ئەوەی ماندووبوونی کاری پاک دەزانێت، وریادەبێت لە چۆنیەتی بەکارهێنانی ئەنجامەکانی کارەکەی. بیر لە حاڵەتەکانی ڕووت (ڕووت 2:0) و گیدیۆن (دادوەران 6:11-12) بکەرەوە.
سەیری تێبینییەکانی پەندەکان 11:13 و 17:9 بکە. هەموو کەسێک کە ئالودەبووە بە خووگرتنی تاوانبارانەی دڵڕەقانەی قسەهێنان و بردن، دەبێت بە وریاییەوە بیر لەم وشانە بکاتەوە. پیاوێکی خوانەناسە کە خراپە هەڵدەداتەوە و لێوەکانی وادیارە بە ئاگری دۆزەخ داگیرساون. کەسێکی لەو جۆرە دەڕوات و تۆوی ناکۆکی بڵاودەکاتەوە، وەک چۆن کەسێک تۆوی خاری سووک یان پۆدی گژوگیا زیانبەخشەکانی تر دەچێنێت، بۆ ئەوەی ببێتە هۆی دروێنەی خەم و ئازار بۆ زۆرێک لە گیانەکان.
گومانی تێدا نییە کە چرپە و غەیبەت یەکێکە لە گەورەترین نەفرەتەکان لەنێو مەسیحییەکاندا. ئەم خووە قێزەونە خۆشەویستترین هاوڕێیان لە یەکتر دوور دەخاتەوە و هەموو جۆرە تێگەیشتنێکی هەڵە دروست دەکات. زۆر کەس پیس دەبن بە گێڕانەوەی قسان کە کەسێکی خوداپەرست هەوڵ دەدات دایپۆشێت و هەرگیز دووبارەی نەکاتەوە.
ببینە چ زیانێک بەهۆی زمانلووتیی دۆئێگی ئەدۆمییەوە هاتە ئاراوە، و ببینە کە تۆ شوێن پێی کەسێکی بێزراو مەکەوێت (1 سەموئیل 22:9-19).
زۆرێک لە ڕۆحە میهرەبان و بەڕێزەکانی تر گومڕا کراون بەهۆی وزە و جیدییەتی دیاری پیاوێکی توندوتیژەوە. چاوەکانی کوێر کران و ڕێنمایی کرا بۆ ئەوەی پەیوەندی بەو پیاوە توندوتیژەوە بکات لەو شتانەی کە تەواو دژی بڕیارە پێگەیشتووەکەی خۆی بوون. قسەی خۆش لەگەڵ کەسایەتییەکی سەرنجڕاکێش زۆرجار کەسێکیان بردووەتە ڕێگایەک کە باش نەبووە.
ژیرانەیە زۆر بە ئاسانی قایل نەبیت. پێش ئەوەی بڕیارێک بدەیت، کات تەرخان بکە بۆ ئەوەی ویستی خودا بزانیت، بۆ ئەوەی بەشدار نەبیت لە گوناهەکانی پیاوانی تر. فەرامۆشکردنی ئەمە یەهۆشافات، پیاوێکی زۆر خۆشەویست، تووشی زۆر تەڵە کرد (2 دیرۆکەکان 18:1؛ 2 دیرۆکەکان 20:35-37).
ڕەنگە دێڕی کۆتایی ئەم پەندە بە سادەیی بخوێنرێتەوە،
دەدۆزرێتەوە لە ڕێگەی ڕاستودروستی.
ئایەتەکە ناڵێت کە سەری سپی هەرگیز لە ڕێگاکانی خراپەدا نادۆزرێتەوە؛ بەداخەوە، زۆرجار قژە سپییەکان تاجی سەری گوناهبار دەبن. بەڵام ئەوە تایبەتمەندی ڕێگای ڕاستودروستییە و کاتێک لەوێ دۆزرایەوە، بەڕاستی تاجێکی شەرەفە. ژیانی بێسەروبەر لە لاوێتیدا بە گشتی واتای لاوازی لە تەمەنی ناوەڕاست و مردنی پێشوەختە دەگەیەنێت. خۆگرتن و ڕاستودروستی مەیلیان هەیە جەستە بەهێز بکەن و تەمەن درێژ بکەن. گوێ لە شایەتییەکەی کالێب بگرە، کە بە تەواوی شوێن پەروەردگار کەوت (یەشوع ١٤:١١)؛ و سەرنج بدە لەوەی کە لەسەر موسا نووسراوە (تەوراتی دووەم ٣٤:٧).
زاڵبوون بەسەر خۆدا گەورەترین سەرکەوتنەکانە. پیاوان شانشینەکانیان ملکەچ کردووە، بەڵام لە هەوڵی کۆنتڕۆڵکردنی خۆیاندا شکستیان هێناوە. تووڕەیی خراپ زۆرجار لەسەر بنەمای پێکهاتەی بۆماوەیی پاساوی بۆ دەهێنرێتەوە، بەڵام زیاتر بەڵگەی لووتبەرزیی بێ لێپرسینەوە و بێسەبرییە.
"لێم فێربن،" یەسووع فەرمووی، "چونکە من نەرمونیانم و لە دڵدا خاکەڕام" (مەتتا ١١:٢٩).
پیاوی بێفیز پیاوێکی بێ ورە نییە، بەڵام درەنگ تووڕە دەبێت. دەتوانێت بە شێوەیەکی ڕاستودروست بجوڵێنرێت کاتێک پێویست دەکات، بەڵام نا کاتێک شکۆی خۆی دەخرێتە ژێر پرسیارەوە.
“زیاد بکەن...بۆ [خۆڕاگری] ئارامگری” (نامەی دووەمی پیتەر ١:٦)
ئایەتێکە بۆ هەموومان. بەگشتی نیشانەی لاوازییە کاتێک کەسێک ڕێگە بە خۆی دەدات تووڕە و وروژاو بێت لەبەردەم نەیاریدا. سەرنج بدە لە هێمنی ڕۆحی نەحمیا و پشت بەستنی بە خودا کاتێک ڕووبەڕووی گاڵتەجاڕییە بێزارکەرەکان و نەیارییە ڕاستەقینەکانی دوژمنانی قودس دەبێتەوە.
لەم جیهانەدا لەوانەیە وا دەربکەوێت کە بەخت حوکمڕانی ژیانی مرۆڤەکان دەکات (وتاربێژ ٩:١١). بەڵام ژیرییەکی باڵا هەموو شتێک کۆنترۆڵ دەکات، تەنانەت کاتێکیش کە ئەو نەبینراو و نەناسراوە.
پیاوانی سەردەمانی کۆن زۆرجار پەنایان دەبردە بەر تیروپشک کردن بۆ یەکلاییکردنەوەی پرسیارە دژوارەکان. بۆ دابەشکردنی کەنعان بەسەر هۆزەکاندا بەکارهات (ژمارەکان ٢٦:٥٥-٥٦) و لە چەندین بۆنەدا بۆ دۆزینەوەی کەسانی تاوانبار بەکارهات (بۆ نموونە، یۆنا ١:٧). دواین ئاماژە بە بەکارهێنانی تیروپشک لە کتێبی پیرۆزدا لە پەیوەندیدا بوو لەگەڵ هەڵبژاردنی مەتیاس بۆ پۆستی نێردراوی بەتاڵ کە یەهودا بەجێی هێشتبوو (کردەوەکان ١:١٥-٢٦). وادیارە لە ڕۆژگاری باوکانەوە خودا لە ڕێگەی تیروپشکەوە بڕیاری دابوو، بۆیە کۆمەڵەی دوازدە ئەم ڕێگایەیان بەکارهێنا بۆ ئەوەی ژمارەکەیان تەواو ڕابگرن. پۆڵس بە ئاشکرا هەرگیز لەگەڵیاندا نەژمێردرا. ئەو نێردراوی شکۆمەندی مەسیح بوو بۆ نەتەوەکان، لە کاتێکدا دوازدە نێردراوەکە بە پلەی یەکەم پەیوەست بوون بە شایەتیدان بۆ نەتەوەی جوولەکە.
بۆ نموونەی خودا کە حوکمی بە تیروپشک دەدا، سەیری حاڵەتەکانی دوو بزنەکە بکە (لێڤییەکان ١٦:٨)؛ عاخان (یەشوع ٧:١٦-١٨)؛ و یۆناتان (١ ساموێل ١٤:٤١). لە پەرتووکی ئێستێردا تیروپشکەکە (کە پێی دەوترێت پور) دەبینین لەلایەن هامانەوە بەکارهاتووە بۆ دیاریکردنی ڕۆژێک بۆ لەناوبردنی جوولەکەکان (ئێستێر ٣:٧ و ٩:٢٤-٢٥).