تێبینییەکانی ئایرۆنساید لەسەر پەندەکان ١٧ چەند ئایەتێکی جیاواز لێکدەداتەوە، جەخت دەکاتەوە لەسەر بەهای ئاشتی بەسەر ناکۆکیدا، سروشتی پاککەرەوەی تاقیکردنەوەکان، و مەترسییەکانی دڵێکی گەندەڵ. لێکدانەوەکە جەخت دەکاتەوە لەسەر گرنگیی ڕاستگۆیی، ڕێزی دوولایەنە لەناو خێزانەکاندا، و فەزیلەتی لێخۆشبوون لە سەرپێچییەکان. هەروەها باس لە گرنگیی ڕۆحیی دیارییەکان و دەرئەنجامەکانی گاڵتەپێکردنی هەژاران یان خۆشحاڵبوون بە کارەساتەکانی خەڵکی تر دەکات.
پەندەکان 17
تێبینییەکانی ئایرۆنساید لەسەر کتێبە هەڵبژێردراوەکان تێبینییەکانی ئایرۆنساید
پەندەکان 17:0 کاتێک یەکەم ئایەتی وتە ژیرەکانی ئەم بەشە هەڵدەگرینەوە، دەبرێینەوە بۆ پەندەکان 15:16-17.
وشەی قوربانی (kjv) ئاماژە دەکات بە قوربانییەکانی ئاشتی، کە بەشێک لەوانە لەلایەن قوربانیکەر و هاوڕێکانییەوە دەخوران. ئاهەنگێکی لەو جۆرە وا دانرابوو کە نیشانەی لەخواترسییەکی زۆر بێت لەلایەن میواندار و هاوڕێ نزیکەکانییەوە؛ بەڵام ئەگەر بەهۆی ناکۆکی و مشتومڕەوە تێک بدرایە، هەموو تایبەتمەندییە بەنرخەکەی لەدەست دەدا.
پارچەیەک نانی وشک لەگەڵ ئاشتی و ئارامی زۆر باشتر بوو لە ئاهەنگێک لەگەڵ ناکۆکی.
بە هەمان شێوە کۆرنتییەکان ژەمی پەروەردگاریان خراپ بەکارهێنابوو، کردبوویانە بۆنەیەک بۆ جەژنێکی گشتی، کە تێیدا ناکۆکی و ڕۆحی حیزبایەتی زاڵ بوو. نێردراوەکە، سەرکۆنەی کردن، ئامۆژگاری کردن کە ژەمەکانی خۆیان بە بێدەنگی لە ماڵەوە بخۆن و پێکەوە کۆنەبنەوە بۆ مەحکومکردن (1 کۆرنتییەکان 11:17-34).
خزمەتکارێکی دڵسۆز باشترە لە کوڕێکی سەرکەش. ئەوی دووەم تەنها دەتوانێت خۆی تاوانبار بکات ئەگەر باوکی ستەم لێکراوی بڕێکی کەم خەرجی پێبدات یان بە تەواوی لێی بێبەشی بکات. بەڵام ئەو خزمەتکارەی کە لە جێبەجێکردنی ئەرکەکانی دڵسۆز بووە، وەک یەکێک لە ئەندامانی ماڵەکە بەبیر دەهێنرێتەوە. لەگەڵ ئەوەشدا، هیچ خزمەتکارێکی بەکرێگیراوێک ناتوانێت ئەو خۆشییە بداتە دڵی باوکێک کە کوڕێکی گوێڕایەڵ پێشکەشی دەکات. بڕوانە ئیلعازەر (سەرەتا 15:2-3).
تاقیکردنەوە و ناخۆشییەکان بۆ پیرۆزەکانی خودا وەک گۆزەی پاککردنەوە و کوورە وان لە پاککردنەوەی کانزا بەنرخەکاندا.
کە تێیدا زۆر دڵخۆشن، هەرچەندە ئێستا بۆ ماوەیەک، ئەگەر پێویست بێت، خەمبارن بەهۆی تاقیکردنەوەی جۆراوجۆرەوە: تا تاقیکردنەوەی باوەڕتان، کە زۆر بەنرخترە لە زێڕی فەوتێنەر، هەرچەندە بە ئاگر تاقی بکرێتەوە، بۆ ستایش و ڕێز و شکۆمەندی بدۆزرێتەوە لە دەرکەوتنی عیسای مەسیحدا (1 پەترۆس 1:6-7).
ئاڵتونکار و زیوکار دەزانن چەند گەرمی پێویستە بۆ پاککردنەوەی هەموو پیسییەکان. ئەوان دڵنیا دەبنەوە کە تەنها بڕی گونجاو ڕێگەپێدراوە. بە هەمان شێوەیە لەگەڵ خودا و باوکمان. ئەو دەیەوێت ئێمە لە شتە نزمەکانی زەوی ڕزگار بکات، و ڕێگەمان پێدەدات بە ئاگری ناخۆشییەکاندا تێپەڕین بۆ ئەو مەبەستە. بەڵام بەڕاستی بەنرخە کە بزانین ئەو لەلای دەفری پاککردنەوەکە دانیشتووە، چاوەڕێ دەکات تا وێنەی خۆی لە ڕۆحدا ڕەنگ بداتەوە؛ و ئەو لەناو کوورەکەدا لەگەڵ منداڵە چەوساوەکانی دەڕوات. کوڕانی لێڤی و سێ منداڵە عیبرییەکە ببینە (مەلاخی 3:3؛ دانیال 3:19-27).
کاتێک دڵ حەز لە خراپە دەکات، گوێ بە ئاسانی گوێ لە لێوی درۆزن و زمانی بەدکار دەگرێت. دڵپاکەکان فێر دەبن دەنگی فریودەر بناسنەوە و قسەکانی ڕەت بکەنەوە؛ بەڵام ڕۆحی ناڕەوا و درۆزن بە ئاسانی هاوڕێیەتی ئەوانە دەکات کە وەک خۆین. سەیری گەلی یەکێتی و کاهینە درۆزنەکان و پێغەمبەرەکان بکە (یەرمیا 5:30-31).
بەراورد بکە لەگەڵ پەندەکانی سلێمان 14:21. یەزدان هەژارانی هەمیشە لەگەڵمان هێشتووەتەوە بۆ ئەوەی هان بدرێین بۆ میهرەبانی و بەهەند وەرگرتنی ئەوانەی کە بارودۆخیان لە هی ئێمە ناخۆشترە. گاڵتەکردن و پشتگوێخستنی هەژاران بەهۆی هەژارییانەوە، سووکایەتیکردنە بەو کەسەی کە ڕێگەی داوە بارودۆخەکانمان هێندە جیاواز بن.
کاتێک کارەسات بەسەر کەسێکی تردا دێت، دەبێت بە هاوسۆزییەکی پڕ لە خۆشەویستییەوە وەڵام بدەینەوە. بەڵام ئەگەر لەبری ئەوە، بەهۆی خەمەکانیانەوە دڵخۆشی لە دڵماندا بپارێزین، دادوەرێکی بێلایەن چاودێری دەکات کە لە کاتی خۆیدا تۆڵە دەسێنێتەوە. خودا حوکمی ئیدۆمی دا لەبەر ئەوەی بە سزای ئیسرائیل دڵخۆش بوو. لە ئەنجامدا، ئیدۆمیش سزادرا. بڕوانە عوبەدیا ١:١٢-١٦.
خودا تاک لە خێزانەکاندا دادەنێت. پیرەکان گەنجییەتییان نوێ دەبێتەوە لە نەوەکانیاندا؛ لە کاتێکدا گەنجەکان ڕێزی باوکەکانیان دەگرن و بە گوێڕایەڵیکردنی فەرمانەکانیان ڕێزیان لێ دەنێن. ئەمە ماڵێکی نموونەییە، کە تێیدا ڕێکخستن بەپێی پێوەرەکانی خودا بەڕێوەدەبرێت و خۆشەویستی فەرمانڕەوای هەموو دڵەکانە. خۆشحاڵ ئەو ماڵەیە کە شێوازی خودایی تێیدا بەرجەستە دەکرێت. بڕوانە یاقوب و کوڕەکانی یوسف (سەفەری پیدایش 48:8-22).
قسەی باش لە دەمی پیاوێکی خراپەوە ناخۆش و لە جێی خۆی نییە، چونکە ژیانی پشتیوانی لێ ناکات. کەمیی ڕاستگۆیی تێدایە کە زۆر بێزارکەرە بۆ ڕۆحێکی ڕاستودروست. لە لایەکی ترەوە، noblesse oblige ("پلە ئەرک دەسەپێنێت"). درۆکردن لە کەسێکەوە کە وەک سەرکردەیەکی گەل ڕێزی لێ دەگیرێت، تەنانەت زیاتر شایەنی سەرزەنشتکردنە. پیاوان بە سروشتی هەست دەکەن کە ئەو کەسەی سەرکردایەتی خەڵک دەکات دەبێت خۆی ڕاستگۆ بێت. ئەوان چاوپۆشی لە کەمیی توانایی و نەبوونی بلیمەتی یان بەهرەی سروشتی یان دەستکەوتوو دەکەن؛ بەڵام فێڵبازی هەرگیز لێ خۆش نابێت. ئەم هەستەی بەرپرسیارێتیی ئەوانەی لە پۆستدان وای لە خەڵک کرد بە گاڵتەجاڕی بپرسن، "ئایا شاولیش لەنێو پێغەمبەراندایە؟" کاتێک لێوەکانی "قسەی نایاب"یان دەربڕی (1 ساموئێل 10:10-12). هەمان هەست وای لە بێباوەڕان کردووە بە سووکایەتییەوە نکۆڵیکردنی ئیبراهیم لە ژنەکەی بیربێتەوە. خودی ئەوەی کە پلەیەکی بەرزی هەبوو، گوناهەکەی زیاتر دیار کرد (پەیدابوون 20:1-13).
دیارییەک کە وەک نیشانەی خۆشەویستی و ڕێزێکی پاک پێشکەش دەکرێت، زۆر بەرز دەنرخێنرێت لەلایەن خاوەنەکەیەوە. ڕێگا خۆش دەکات بۆ پەیوەندییەکی قووڵتر. ئەوەی دەیەوێت خۆشەویستی بدۆزێتەوە، دەبێت بەخشندە بێت نەک تەنها وەرگر. دیارییەکانی یۆناتان بۆ داود دۆستایەتییەکەیانی پتەو کرد بە دەربڕینی ئەو خۆشەوستییەی کە لە دڵییدا بوو (1 ساموێل 18:3-4).
لە ڕووی ڕۆحییەوە، ئێمە بیرمان دەهێنرێتەوە کە مەسیح سەرکەوت بۆ سەرەوە و دیارییەکانی بە پیاوان بەخشی (ئەفەسۆس 4:8) -نەک بۆ خۆبەگەورەکردن، بەڵکو بۆ خزمەتکردنی کەنیسە. بە شێوەیەکی دروست بەکاربهێنرێت، دیارییەکە بەڕاستی دەبێتە گەنجینەیەکی نیعمەت، خاوەنەکەی قبوڵ دەکات لەنێو ئەوانەی کە بەهای دیارییە ڕۆحییەکان دەزانن. بەڵام ئاگادار بن لەو مەترسییەی کە لە پەندەکان 17:23 دا دەربڕدراوە.
سەیری تێبینییەکانی سەر 10:12؛ 11:13؛ و 25:23 بکە. ئەوەی گوناهەکانی کەسێکی تر دەبەخشێت و لەبیری دەکات، لاساییکەرەوەی خودایە و لەلایەن هەمووانەوە خۆشەویست دەبێت. ئەوەی بابەتێک دووبارە دەکاتەوە بۆ زیان گەیاندن بە کەسێکی تر، شوێن نموونەی ئەو ڕۆحە خراپەکارە دەکەوێت کە پێی دەوترێت "تۆمەتبارکەری براکانمان."
داپۆشینی سەرپێچییەک، بەڵام، بەو مانایە نییە کە گوناه سووک سەیر بکرێت و ڕێگە بدرێت ناڕەوایی لە کەسێکی تردا بێ سەرزەنشت تێپەڕێت. بە پێچەوانەوە، ئەوەیە کە بە شێوەیەکی کەسی بە نەرمی و خۆشەویستی برایانە بچیتە لای کەسی هەڵەکەر؛ ئەمە دەکرێت بۆ ئەوەی ویژدانی چالاک بکرێتەوە سەبارەت بەوەی کە بێڕێزی بۆ پەروەردگارەکەی دەهێنێت. ئەگەر ئەو ئەرکە سەرکەوتوو بێت، گوناهەکە نابێت جارێکی تر باس بکرێت. داپۆشراوە و کەسێکی تر پێویست ناکات لێی بزانێت.
بەداخەوە ئەمە کەم ئەنجام دەدرێت لەنێوانماندا! خراپە بڵاو دەبێتەوە؛ قسەهێنان و بردن بە نهێنی بەردەوامە؛ و بەم شێوەیە زۆر کەس پیس دەبن، خۆشەویستی کەم دەبێتەوە، و هاوبەشی وێران دەبێت. ئەوەی بەبێ پێویست شتەکان دووبارە دەکاتەوە، بەڕاستی لە کارێکی ناخۆشدایە. ئەو هاوڕێ ڕاستەقینەکان بە کردارە قێزەونەکانی لێک جیا دەکاتەوە و سووکایەتی بە ناوی خودا دەکات. جێگەی داخە کە گەلی خودا زیاتر ئاگادار نین لە سروشتی خراپی قسەهێنەر و بەر. دەبێت لێی دوور بخرێتەوە وەک گولییەکی پیس کە هەموو ئەوانەی گوێی لێ دەگرن پیس دەکات.
تەنها خودا دەتوانێت بە سەلامەتی گوێ لە چیرۆکە خەمناکەکەی شەرمەزاریی برایەک بگرێت. دەتوانرێت هەمووی بۆ گوێی ئەو بڕژێنرێت، لەگەڵ نوێژێکی دڵسۆزانە بۆ گەڕانەوەی ئەو کەسەی کە گومڕا بووە. بەردەوامبوون لە دووبارەکردنەوەی چیرۆکی خراپەکاری بۆ هاوباوەڕان تەنها بێزاری و زیان بەوانە دەگەیەنێت کە قایل دەکرێن گوێ بگرن. بەڕاستی کەم کەسن ئەو پیاوانەی کە خراپەکاریی برایەک بە دڵیانەوە وەردەگرن و دەیکەنە دەرفەتێک بۆ خۆ-دادگاییکردن و دانپێدانانی گوناهی خۆیان بە خودا.
کەسێک وتوویەتی کە کاتێک هەوڵ دەدەیت شتی ناخۆش دەربارەی کەسێکی ئامادەنەبوو بگێڕیتەوە، سێ پرسیار دەبێت بکرێت: ئایا ڕاستە؟ ئایا میهرەبانانەیە؟ ئایا پێویستە؟ لەوانەیە چوارەمیشیان زیاد بکرێت: ئایا خۆم بە کەسی پێم وتووە؟ پرسیارکردنی ئەم پرسیارانە لە خۆمان ڕێگری دەکات لە بڕێکی زۆر لە قسەهەڵگرتنی گوناهکارانە.
ناتان گوناهی داودی بەسەر خەڵکدا بڵاو نەکردەوە، بەڵکو لە ترسی خودا سەرزەنشتی کرد (2 ساموئێل 12:0). لە سەنبەلاتدا قسەهێنەرە نموونەییەکە دەبینین کە هەوڵدەدات نەحەمیا و براکانی جیابکاتەوە بە لەرزاندنی متمانەیان بە پاکی و ڕاستگۆییەکەی (نەحەمیا 6:0).
گەمژە بە توندی سەرزەنشت بکە و هەر لە خۆبایی دەمێنێتەوە؛ بەڵام پیاوێکی دانا بە نەرمی سەرزەنشت بکە و بە دڵ وەری دەگرێت. گەمژە ئەوەندە بە بڕیارە خراپەکانی خۆی سەرسامە کە ناتوانێت کەسێکی لێهاتووتر لە خۆی لە خەیاڵ بێنێت. ئەوی دیکە بە سنوورداربوونی خۆی دەزانێت و سوپاسگوزارە بۆ ئامۆژگاری و ڕاستکردنەوە. ئەبیمەلەک و هێرۆدس بەراورد بکە (پەیدابوون ٢١:٢٥-٢٦؛ لۆقا ٣:١٩).
هیچ شتێک پیاوێکی لووتبەرز و یاخی زیاتر تووڕە ناکات وەک ئەوەی لەلایەن دەسەڵاتێکی یاساییەوە کۆنترۆڵ بکرێت. ئەو هەوای ناپاکیی و یاخیبوون هەڵدەمژێت؛ بۆیە دەبێت بە توندی مامەڵەی لەگەڵ بکرێت. ململانێ کردن لەگەڵی وەک شەڕکردن وایە لەگەڵ دڕندەیەکی تووڕە کە بێچووەکانی لێ دزراوە. ئەو چاکە بە خراپە دەداتەوە؛ بۆیە خراپە لە ماڵەکەی دوور ناکەوێتەوە.
"ئەوەی خراپە دەکات، سزای ئەو خراپەیەی وەردەگرێتەوە کە کردوویەتی: و هیچ ڕووی کەسێک ناگیرێت" (کۆلۆسی 3:25).
سەیری ڕێگاکان و چارەنووسی یۆئاب بکە کاتێک لە چاوی خۆیدا بەرز بووەوە (1 پاشایان 2:28-34).
درزێک لە بەربەستێکدا دەتوانرا بە بەردە بچووکێک بگیرێت ئەگەر لە سەرەتادا هەستی پێبکرایە. بەڵام ئەگەر پشتگوێ بخرێت، گەورەتر و گەورەتر دەبێت تا لە کۆتاییدا، ئاوە بەخوڕەکە هەموو شتێک لەبەردەمیاندا دەبات. بە هەمان شێوەیە لەگەڵ ناکۆکیدا. چەندەها ناکۆکیی درێژخایەن بە چەند وشەیەکی پەلە دەستی پێکردووە. ئەگەر دەستبەجێ لێی پەشیمان بوونایەتەوە و داوای لێبوردنیان بکردایە، ناکۆکییەکان یەکسەر کۆتاییان دەهات و ساڵانێکی خەم و پەژارە دوور دەخرایەوە.
ڕۆحی خودا فەرموویەتی: "تووڕە بن، بەڵام گوناه مەکەن: با خۆر ئاوا نەبێت بەسەر تووڕەییتاندا" (ئەفەسۆس ٤:٢٦).
ئەگەر ئەم یاسا سادەیە بە تەواوی جێبەجێ بکرایە، دڵتەنگیی بێشومار خۆی لێ دەگیرا! خۆزگە بەو پیاوەی کە شەوانە سەری دەخاتە سەر سەرینەکەی بەو زانیارییەی کە هیچ کارێکی پەلە و لێی پەشیمان نەبووەوە یان قسەی تووڕەیی لەسەر خۆی نییە.
کاتێک ڕۆژ و هەفتەکانی تۆمەت و تۆمەتکاری بەرامبەر دوایان دێت مانگەکانی تاوانبارکردن و تاوانبارکردنی یەکتر، ئاشتەوایی قورس و دژوارە. زۆر باشترە لە سەرەتاوە خۆت شۆڕ بکەیتەوە و دان بە هەڵەکەدا بنێیت. بژاردەی دیکە ئەوەیە ڕۆحی پیرۆزی خودا خەمبار بکەیت و دڵی پیرۆزانی خۆشەویست بریندار بکەیت بە ماوەیەکی درێژی مشتومڕی نامەسیحییانە. ئەم مشتومڕە برینانێک بەجێدەهێڵێت کە هەرگیز چاک نابنەوە یان شوێنەوارانێک کە هەرگیز ناسڕێنەوە. بڕوانە پۆڵس و بەڕنابا (کرداری نێردراوان ١٥:٣٥-٤٠).
ڕەواکردنی بەدکاران و مەحکومکردنی ڕاستودروستان ئەوەیە کە خراپە بە باش و باش بە خراپ ناوببرێت (ئیشایا ٥:٢٠). یەهۆڤا دادوەرییەکی ڕاستودروستی دەوێت. ئەوەی دژ بە دادپەروەری بێت، قێزەونە. تێبینی بکە کە ڕەواکردن بە ناچاری بە مانای ڕاگەیاندنی ڕاستودروست دێت، نەک، وەک هەندێک لە زانایانی ئایینی دەیانەوێت، ڕاستودروستکردن. خودا بێخوداکان ڕەوا دەکات لەسەر بنەمای کاری تەواوکراوی مەسیح – واتە، ئەو گوناهبارە تاوانبارەکان لە هەموو تۆمەتێک پاک دەکاتەوە کاتێک متمانە بە کوڕەکەی دەکەن، بە تۆبەکردنەوە ڕوو لەو دەکەن. ئەمە زۆر جیاوازە لەوەی گوناهباران لە ژیانیاندا بە کردەوە ڕاستودروست بکرێن. ڕەفتاری ڕاستودروستی ئەوان ئەنجامی ڕەواکردنە، بەڵام خۆی لە خۆیدا ڕەواکردن نییە. ئەمە جیاوازییەکی گرنگە ئەگەر بمانەوێت بە دروستی لە فێرکاری مەسیحیی نیعمەت تێبگەین وەک لە نامەکانی بۆ ڕۆماکان و گالاتییەکاندا خراوەتەڕوو.
لەو ئایەتەدا، ڕەواکردنی خراپەکاران واتە چاوپۆشیکردن لە گوناهەکانیان و تێپەڕین بەسەر ناڕەواییدا بەبێ کەفارەتێکی گونجاو؛ لە کاتێکدا مەحکومکردنی ڕاستودروستان واتە بە نادادپەروەری تۆمەتبارکردنیان بە خراپە. کردنی ئەمە قبوڵنەکراوە لەبەرچاوی ئەوەی کە دادوەرێکی ڕاستودروستە. ئەمە گوناهە ترسناکەکەی پیلاتۆس بوو کاتێک، بۆ ڕازیکردنی خەڵک، باراباسی ئازاد کرد و عیسای مەحکوم کرد، سەرەڕای ئەوەی چەند ساتێک پێشتر بە بێتاوانی ڕاگەیاندبوو (مەتتا 27:24-26).
بێ سوودە بۆ کەسێک کە دڵی نەخستووەتە سەر بەدەستهێنانی دانایی، هەوڵ بدات بە لەبەرکردن فێری بێت. هیچ نرخێک ناتوانێت دانایی بکڕێت ئەگەر هەستەکان ڕاهێنانیان پێنەکرابێت بۆ جیاکردنەوەی چاکە و خراپە. گەمژەیەک ڕەنگە هەندێک جۆری زانیاری لە ڕێگەی خوێندن و بەکارهێنانی ژیرییەوە تێبگات؛ بەڵام ئەمە زۆر جیاوازە لەوەی کە ناخی مرۆڤ بە تێگەیشتن کۆنترۆڵ کرابێت. ئێمە تەنها ڕاستی دەناسین کاتێک تێیدا دەڕۆین. سەیری شیمۆنی جادووگەر بکە (کردارەکان ٨:١٨-٢٢).
لە خوێندنەوەی ئەم ئایەتەدا دڵی مەسیحی بەبێ ویست دەڕوانێتە ئەو یەک دۆستەی کە خۆشەویستییەکەی زۆر ئاوی حوکم نەیتوانی بیکوژێنێتەوە، هەروەها لافاوەکانی تووڕەییش نەیتوانی بیخنکێنێت. خوداوەند یەسووعی مەسیح ئەو دۆستەیە. خۆشەویستییەکەی ناگۆڕێت و ئەو بە پلەی یەکەم برایەکە کە بۆ ناخۆشی لەدایک بووە. هیچ نموونەیەکی مرۆیی، هەرچەندە ڕاستگۆ و دڵسۆز بێت، ناتوانێت ئەم ئایەتە جێبەجێ بکات.
سەرەڕای ئەوەش، ئەم بیرۆکەیە پشتگیری لەو سۆزدارییە بێزارکەرە ناکات کە لاهووتەکەی لەبیر دەکات و پێی دەڵێت "برا گەورەکەمان" یان نازناوی دیکەی هاوشێوەی نالەکتێبی. بەڵام وەک برایەکی دڵسۆز دەکرێت لە ڕۆژی تەنگانەدا پشتی پێ ببەسترێت، بە هەمان شێوەش دەکرێت لە کاتی پێویستی و تاقیکردنەوەدا پشتی پێ ببەسترێت.
"چونکە ئەوانەی خۆی کە لە جیهاندا بوون، تا کۆتایی خۆشیویستن" (یۆحەننا ١٣:١).
خۆشەویستییەکەی نەگۆڕە، بەرزتر لە بەرزاییەکانی سەرەوە؛ قوڵتر لە قوڵاییەکانی ژێرەوە، ڕاست و وەفادار، بەهێز وەک مردن.
بۆ ڕۆح بێسنوور بەنرخە کە لە خۆشەویستیی ئەودا بمێنێتەوە. ئەگەر یەک گومان شکۆمەندیی تەواوی خۆشەویستیی نەمرەکەی تاریک بکات، شادی و ئاشتی جێگەی خۆیان دەدەنە خەمۆکی و دڵەڕاوکێ. بەڵام کاتێک ڕێگە بە هیچ شتێک نادرێت ڕێگر بێت لە چێژوەرگرتن لەو خۆشەویستییە تەواوەی کە ترس دەردەکات، ژیان بەڕاستی شیرینە. هاوبەشی لەگەڵ ئەودا زۆر خۆشەویستترە لەوەی هەر هاوڕێیەتییەکی مرۆڤ بتوانێت پێشکەشی بکات.
زۆرێک لە پیرۆزەکان متمانەیان بە مەسیح کردووە وەک ڕزگارکەریان، کە بەڕاستی نایناسن وەک هاوڕێیەکی زیندوو و خۆشەویست – یەکێک کە دەچێتە ناو هەموو خەمەکانیانەوە و هەموو خۆشییەکانیان هاوبەش دەکات. کاتێک بەم شێوەیە بناسرێت، سەختییەکانی ژیان دەکرێت بە ئارامییەوە ڕووبەڕوویان ببنەوە، و دڵ دەتوانێت لە هەموو کاتێکی تاقیکردنەوەدا متمانەی پێ بکات. بڕوانە پەندەکانی سلێمان 18:24.
بڕوانە تێبینییەکانی ٦:١-٥؛ ١١:١٥. کەمیی بڕیاری دروست وای لێدەکات کەسێک بەرپرسیارێتیی کەسێکی تر قبوڵ بکات بەهۆی ئاگادارکردنەوە دووبارەکانی وشەی خوداوە. ژیرانە نییە کەسێک گەرەنتی بۆ کەسێکی تر بکات مەگەر بە تەواوی ئامادە بێت بۆ لەدەستدان و بتوانێت بە باشی قەرەبووی بکاتەوە. پۆڵس گەرەنتیی ئۆنیسیمۆسی کرد، وەک چۆن یەهودا بۆ بنیامین کردی؛ بەڵام هەریەکەیان حیسابی تێچووەکەیان کردبوو و ئامادە بوون تا دوا فلس بیدەن (فیلیمۆن ١:١٨-١٩؛ پەیدابوون ٤٢:٣٧؛ پەیدابوون ٤٤:٣٢).
هەندێک هەن کە حەز لە ناکۆکی دەکەن و بێ ئارامن لە بەرامبەر کۆتوبەند، خۆشەویستییان بۆ ڕێگاکانی خۆیان نیشان دەدەن. لە لووتبەرزییاندا، دەروازەکانیان بەرز دەکەنەوە، بەم شێوەیە بانگهێشتی وێرانبوون دەکەن؛ چونکە بە بەرزکردنەوەی خۆیان، نزیکن لە کەوتن. دڵێکی خراپیان هەیە، تەنها خراپە دەدۆزنەوە. زمانە گومڕاکانیان بەردەوام کێشە دروست دەکەن. حانوون، کە لووتبەرز و یاخی بوو، ئەمەی بە تەواوی سەلماند، وەک لە دووەم ساموێل 10:0دا گێڕدراوەتەوە.
ئایەتێکی لەو شێوەیە پێویستی بە هیچ لێکدانەوەیەک نییە. ڕاستییەکی ناخۆشە کە زۆر ئاشکرایە بۆ هەمووان. خەم و پەژارەی داود لەسەر ئەبشالۆم بەڵگەیە لەسەر ڕاستی ئەم پەندە (2 ساموێل 18:33). هەروەها سەیری پەندەکان 17:25 بکە.
بڕوانە ١٥:١٣,١٥. هیچ شتێک سیستەمەکانی جەستە تێکناشکێنێت وەک خەمۆکی و دڵتەنگی. کاتێک دڵ پڕ دەبێت لە خۆشی، هەموو بوونەکە نوێ دەکاتەوە. شادمانی مەسیحی زۆر ڕاستەقینەترە لە بێسەروبەریی تەنها کەسانی ڕزگارنەکراو. مەسیحی لە هەموو بارودۆخێکدا دەتوانێت لە گەورەدا شاد بێت و بەرز بێتەوە لەسەر ئەو بارودۆخانەی کە ڕۆح خەمبار و قورس دەکەن. ئینجا، لە جیاتی ئەوەی خۆشییەکەی بە شێوازە بەتاڵەکانی جیهان نیشان بدات، دەتوانێت گۆرانی بڵێت و ئاواز لە دڵیدا بۆ سەرچاوە و ئامانجی خۆشییەکەی دروست بکات.
"ئایا کەسێک دڵخۆشە؟ با زەبوور بڵێت" (یاقوب ٥:١٣).
مرۆڤی دنیایی ناچارە پەنا بباتە بەر چەندین شێواز بۆ کەمکردنەوەی بێئارامییەکەی و بەرزکردنەوەی ورەی. بە پەرۆشەوە بەشداری لە هەموو جۆرە سەرگەرمییەکدا دەکات بۆ ئەوەی خەمەکانی لەبیر بکات. بەڵام بە پێچەوانەوە، کاتێک منداڵی خودا شوێن و بەشی خۆی لە مەسیحدا بیر دێتەوە، خۆشییەکەی لێی دەڕژێت. جیاوازیی هەڵوێستە جیاوازەکانی نووسەری نەناسراوی زەبوورەکان 116:0 بەراورد بکە، سەرەتا کاتێک سەرقاڵی خۆی بوو و پاشان کاتێک باوەڕەکەی بەرەو خودا بەرز بووەوە.
یاساشکێنەکە، کە ئاگادارە لە خراپەکارییەکەی، بە نهێنی هەوڵ دەدات بە دیارییەک بەرتیل بدات بەوانەی کە بانگکراون بۆ دادگاییکردنی تاوانەکانی. ئەم ڕێگایە دانپێدانانێکی بێدەنگە بە تاوان. بەڕاستی قورسە بە دادپەروەرانە مامەڵە لەگەڵ پیاوێکدا بکەیت کە قەرزاری چاکەیەکی ئەویت. بۆیە پێویستە بە توندی هەر شتێک ڕەت بکرێتەوە لەوانەی کە سوورن لەسەر ڕێگایەکی گوناھکارانە. کاتێک بوو کە پاشای بابیلۆن نامە و دیارییەکی نارد بۆ پاشا حیزقیای خوداپەرست، کە بێ ئاگا کرا. ئەو بێ ئەوەی ڕاوێژ بە یەهوڤا بکات کاری کرد، وەک چۆن بە ئاسانی کردبووی کاتێک نامەیەکی کفرئامێزی پێگەیشتبوو (بەراورد بکە لەگەڵ ئیشایا ٣٩:١ و ٣٧:١٤).
پیاوی دانا تەرکیز دەکاتە سەر بەدەستهێنانی زانیاری پەروەردگار و ڕۆیشتن لەگەڵیدا. گەمژە بێ ئامانج لێرە و لەوێ دەسووڕێتەوە بەبێ هیچ مەبەستێکی جێگیر. چەندین بیردۆزی جیاواز تاقی دەکاتەوە، کەمێک لە هەموو شتێک وەردەگرێت، بەڵام هەمووی بێ سوودە.
پاوڵس تیمۆتاوسی ئاگادار کردەوە لە دژی پیاوانی وا کە «مامۆستا بۆ خۆیان کۆ دەکەنەوە، گوێیان خوروویەتی» (2 تیمۆتاوس 4:3). بەڵام ئەوان هیچ ئارەزوویەکیان بۆ ڕاستیی خودا نییە کە تەنها خۆی حیکمەتە. لە جیاتی ئەوە ئەفسانەکان پەیڕەو دەکەن، «هەمیشە فێر دەبن، بەڵام هەرگیز ناتوانن بگەنە زانینی ڕاستی» (2 تیمۆتاوس 3:7). هەڵوێستێکی تەواو پێچەوانە تایبەتمەندیی خودی نێردراوە گەورەکە بوو، کە دەیگوت، «یەک شت دەکەم!» (فلیپی 3:13).
بڕوانە پەندەکان 10:1، و 17:21. گەنجەکە تەنها نییە، و بە هیچ شێوەیەک گەورەترین قوربانی نییە کاتێک ژیری فڕێدەداتە ناو با و نوقم دەبێت لە گەمژەیی و خراپەکاریدا. خەم و پەژارەی قووڵی دڵی باوکی و نائومێدی تاڵی دایکی خەمێکن کە وشە ناتوانێت دەریان ببڕێت. هێنانی کەسێک بۆ دنیا کە ڕقی لە خۆشەویستییانە و گوێڕایەڵی هەموو دەسەڵاتیان نییە، بەڕاستی ترسناکە. بەداخەوە کەم کاریگەری هەیە لەسەر دڵی لووتبەرز و سەرکەشی گەنجە سەرلێشێواوەکە کە بە بێباکانە بەردەوام دەبێت، خەم لەسەر خەم و دڵتەنگی لەسەر دڵتەنگی زیاد دەکات! بڕوانە کوڕە سەرکەش و یاخییەکە لە دووەم یاسا 21:18-20.
ئەو حاکمەی پیاوی چاک سزا دەدات و ئەو هاوڵاتییەی لێدەدات لە حاکمێکی ڕاستودروست، هەمان لادانی دادپەروەری نیشان دەدەن. هیچ کامیان لەم جیهانەدا دەگمەن نین. نائاسایی نییە تۆڵە لە پیاوانی بێتاوان بکەیتەوە بۆ ئەوەی تاوانباران بپارێزیت و یاخی بیت لە حاکمە خوداترسەکان چونکە ڕێگا ئاشتیخوازەکانیان دژی ڕۆحی بێ یاسا و بێ ئارامی سەردەمەکە بوون. سەیری چیرۆکی تیرۆرکردنی شازادەی ڕاستودروست، گەدەلیا، لەلایەن ئیسماعیلەوە بکە. پاشان بخوێنەرەوە چۆن هەشتا پیاوەکەی لە شەکەم، شیلو، و سامیریا کۆمەڵکوژ کرد، نەوەک تاوانەکەی ئاشکرا بکەن (یەرمیا 41:1-7).
سەیری تێبینییەکانی پەندەکانی سلێمان 12:23 و 15:2 بکە. کەسێکی گەمژە هەمیشە قسەی زۆر دەکات. پیاوێک کە زانیاری هەیە بەردەوام ئەوەی دەیزانێت نایخاتە ڕوو. ئەو خاوەنی ڕۆحێکی هێمنە و دەتوانێت چاوەڕێی کاتی گونجاو بکات. پیاوێک کە دەبێت هەمیشە قسە بکات، بەزۆری کەسێکە کە تێگەیشتنی بۆ شتەکان بە گشتی زۆر کەمە. لەناو مەسیحییەکاندا، زمانێکی هەمیشە قسەکەر بە دڵنیاییەوە نیشانەی کەسێکی تێگەیشتوو نییە. ئەو کەسەی زانیارییەکەی سنووردارە، بە دانای دادەنرێت کاتێک قسەکانی کەم بن. ئەو کەسەی لە ترسی خودا دەژی، بەهایەک بۆ وشەکان دادەنێت کە گیانە بێباکەکە ناتوانێت لێی تێبگات؛ چونکە ئەو لەبیری دێتەوە کە
بۆ "هەموو قسەیەکی بێسوود کە مرۆڤەکان دەیڵێن، ئەوان لە ڕۆژی دادگاییکردن لێی بەرپرسیار دەبن" (مەتتا ١٢:٣٦).
تەنانەت ئەزموونەکانیشی لە خۆشەویستی و فەزڵی خودا هەمیشە نابێت بە سووکی بە خەڵکی دیکە بگوترێن. پۆڵس وادیارە نهێنییەکەی پاراستووە کە بەرزکرابووەوە بۆ ئاسمانی سێیەم بۆ ماوەی چواردە ساڵ هەتا کاتی گونجاو هات بۆ گێڕانەوەی (2 کۆرنسۆس 12:1-7). سەرنجی خۆڕاگریی ئەلیشا بدە لەم ڕووەوە کاتێک بەدوای ئەلیاسدا دەچوو (2 پاشایان 2:3).